“Ahde vefa” (söze
bağlılık) ahlakın ve hukukun temel ilkelerinden biridir. Romalıların “pacta sunt servanda” olarak ifade
ettikleri ahde vefa ilkesi uyarınca kişi, serbest iradesi ile verdiği
sözlerle bağlıdır.

Özel veya tüzel kişilerin aralarında
yaptıkları sözleşmelerin geçerliliği ve bağlayıcılığı ahde vefa
ilkesine dayanmaktadır.

Ahde vefa ilkesi Türk
Borçlar Kanunu’na, dolayısıyla borçlar hukukuna da, temel
teşkil etmektedir. Fransız Medeni Kanununda bu
kavramla ilgili yer alan ifade çok güçlüdür: “Kanuna uygun olarak yapılan
sözleşmeler, onları yapanlar için kanun yerine geçer. Bunlar sadece
onların karşılıklı rızasıyla değiştirilir veya sona erdirilir.”

Ahde vefa ilkesi uluslararası
hukukun ve uluslararası antlaşmaların da temel taşlarından biridir.
Bu ilkeye göre “Bir devlet, diğer bir
devlete antlaşma kapsamında bir taahhütte bulunmuşsa, bulunduğu taahhüdü yerine
getirmelidir.”

1969 tarihli Viyana Antlaşmalar
Hukuku Sözleşmesi’nin 26. maddesinde ahde vefa ilkesi açıkça “yürürlükteki her antlaşma tarafları bağlar ve iyi niyetle
uygulanmalıdır” ibareleri ile tanımlanarak kabul edilmiştir.

Bu kuralın bağlayıcı
niteliği, iyi niyet ilkesine ve tarafların imzaladıkları an(t)laşmaların
kurallarını kendi iradeleri ile kabul etmiş olmalarına dayanmaktadır.

Ahde vefa ilkesi temel bir
genel hukuk ilkesi olmakla birlikte aynı zamanda bir ahlak kuralıdır. Verilen
sözü tutmamak ahlaksızlıktır.

****

İslami açıdan da ahde
vefa dinin bir emridir. Vefasızlık edip ahdini bozmak, verdiği sözü tutmamak
ise haramdır.

Herhangi bir şeyi yapmak için
söz verip de o şeyi yapmayan kişiye “Ğâdir” (vefasız) denir. Vefasızlık
ise münafıklık alâmetlerindendir. Bu gibilere Allah lanet etmektedir.

“Ey iman
edenler! Akitlerin gereğini yerine getirin.” (Maide: 1) ; “Anlaşma yaptığınız zaman, Allah’ın ahdini
yerine getirin.” (Nahl: 91) ; “… Verdiğiniz sözü de yerine getirin.
Çünkü verilen söz sorumluluğu gerektirir.” (İsra: 34)

Bu gibi ayetler ve çok
sayıda hadislerde hem kişiler arası sözleşmelerde ve hem de Allah ile
kul arasındaki akitlerde verilen sözün tutulması emredilmektedir:

“Kim ahdini bozarsa ancak kendi aleyhine bozmuş olur. Kim de Allah’a
verdiği ahde, vefa gösterirse, Allah ona büyük bir mükâfat verecektir.”(Fetih:
10)

“Dört şey
kimde bulunursa, o kişi münafık olur: Kendisine bir şey emanet
edildiği zaman hıyanet eder, bir şey söylediği zaman yalan söyler, ahitleşince
sözünde durmaz, (bir kimse ile) hasımlaşınca haktan/adaletten ayrılır.” (Müslim)

************************************

Devlet Adamları Verdikleri Sözü Tutmalıdır

Bir an için “ahde vefa
ilkesinin” dünyadan kalktığını düşünün. Ahlak, hukuk, devletler, ticari ve
sosyal ilişkiler çöker.

Bu ilke özellikle devleti
yönetme erkini ele geçiren siyasetçilerde en aranması gereken özellik
olmalıdır. (Makyavel ve Hitler’in Propaganda Bakanı Göbels tam tersini
savunur.)

Konfüçyüs “İnsanları erdemle ve ahlâk kuralları ile yönetirseniz,
o zaman onlar hem şeref ve utanma duygusuna sahip olacaklar, hem de doğruyu
yapmaya çalışacaklardır” demiş.

Fakat ahlak kuralları
ile yönetmesi gereken devlet adamlarının kişisel etik anlayışı,
yaptıkları eylemin ahlaki doğruluğu, kişinin vicdanı tarafından
belirlenir. Denetlenemez, güçlü, otoriter yöneticiler yaptıkları ahlak dışı
uygulamalar için çok rahat kılıflar uydurabilir.

Hukuk sistemleri içinde
ise, bir kişinin kendi vicdanının belirlediği normlar yerine, ahlaki
doğruluğun standartlar ve yasalar tarafından belirlenmesi, uymayanlara
yaptırım uygulanması gerektiği görülmüştür. Yani tarafların hukuk kuralları
ve toplumsal sözleşmeye uyması istenir.

Fakat yazılı metinlerde ne
yazarsa yazsın, belli bir toplumun ahlaki normları ve gelenekleri evrensel
standartlardan sapmışsa, yozlaşmışsa ve yazılı metinlere uymuyorsa, bir
eylemin ahlaki doğruluğu o toplumun değerleri ve gelenekleri tarafından
belirlenir.

Bu yüzden devlet adamlarının halka
verdiği sözleri tutması, adaletle, ahlaka ve vicdana uygun olarak
devleti yönetmesi için verdikleri yazılı ve sözlü taahhütleri yerine getirip
getirmediği yasama, yargı ve medya tarafından denetlenmelidir.

****

Bugün devleti yönetenler bir
anda kendi parti programlarında asla vaat etmedikleri Başkanlık Sistemine
geçişi gerçekleştirebiliyorsa…

Bırakın kendi parti programı
ve tüzüklerindeki hükümleri, açık anayasa ve yasa hükümlerini uygulamıyorsa…

Topluma çok rahat yalan
söyleyip, rakiplerine iftiralar atabiliyorsa…

Adalet, ehliyet, liyakat yerine akraba ve
yandaş kayırma ve kendilerine sadık olanları atama ve ödüllendirme
uygulanıyorsa tam da bu sebeplerledir.

Yani ilk olarak, toplumun
değerleri ve geleneklerinin yozlaşmış olması, evrensel ve İslami temel
ilke olan “ahde vefa”nın değerlerimiz ve geleneklerimiz arasından çıkıyor
olmasını gösterebiliriz.

Nikâh akdi sırasında verdiği
sözü tutmayan sadakatsiz eş, iş sözleşmesindeki yükümlülüklerini
yerine getirmeyen işveren veya işçi, müşterisine veya ortağına kazık
atan iş adamı, kantarda ve malzemede hile yapan esnaf devlet
adamlarından verdikleri sözü tutmasını istemiyor. Hatta böyle olanları çok
becerikli ve iyi yönetici kabul ediyor.

İkinci sebep ise, “denge ve
denetim” mekanizmalarının olmadığı, bir garip otoriter yönetim şeklinin
kabul edilmesidir diyebiliriz.

Hayat bir mücadele hem de son nefese kadar devam eden bir mücadele!

Eğer
mücadele etmiyorsanız hayatta bitiyor demektir. Onun için hayatı mücadele ile
geçen ve bu mücadelelerini son nefese kadar sürdüren insanlara gıpta ile bakarım…

Ben hiç bir
zaman para pul peşinde koşmadım. Ama Allah’ta beni parasız pulsuz koymadı…
Nasibim kadar hep verdi… Ben de bana verdiği gibi başkalarına da vermesi için
hep dua ettim.

İnancıma
göre dünyevi yaşam, bir sahne ve bu sahnede herkesin bir rolü var. Rolü bize
Yüce Yaratıcı veriyor. Bana da bir rol vermiş!

Düşünceme
göre benim rolüm biraz zor biraz da kolay bir şey…

Belki bu anlattıklarım çoğunuza saçma gelebilir ama bazen bu tip
şeyler de kolay ifade edilemeyebiliyor! İşte böyle bir şey… Gerisini siz
getirin!

Bana
sorarsanız rolümden çok memnunum… Türk olduğum için milletimin sorunlarını
dert edindim… Ailem Balkanlardan geldiği için oraları ve oralarda olanları
kamuoyuna anlatmaya çalıştım. Balkanlarda olanlar Türkiye’de yaşanmasın aman
tedbir alın diye yırtındım… Bunun için siyaset yaptım. Yüzlerce konferans
verdim, televizyona çıktım, binlerce yazı yazdım… Dert anlatabilmek için
takla atmak haricinde her şeyi yaptım diye düşünüyorum…

Mutlu musun
diye sorarsanız evet çok mutluyum. Bana Allah tarafından verilen rolü çok
içtenlikle ve tavizsiz oynadım ve oynamaya da devam ediyorum.

Bu fotoğraf
rolümü oynarken adeta bir trans haline geçişimi belgelemiş. İki yıl önce
yaptığım Almanya seyahatinde Nürnberg’de bir dost tarafından çekilmiş… Ben
yine Balkanları, Türk Dünyasını ve Türkiye’yi anlatıyor ve bir modern
Malkoçoğlu edasıyla Türklüğü kurtarmaya çalışıyorum… Dedim ya Türk fark
etmese de her halde rolüm bu!

Bu rol beni
hiç yormadı, yıldırmadı, pes ettirmedi…

Son nefese
kadar da yorulmadan, yılmadan ve pes etmeden rolümü oynamaya devam edeceğim…
Size de tavsiyem yaşamdaki kendi rolünüzü severek ve isteyerek oynamaya gayret
edin… Mutlu olursunuz, deneyin bir!

Onun için
bana rolümü hatırlatan bu fotoğrafı çok sevdim…

Sizde ara
sıra fotoğraflarınıza bakın derim!

Evrim insanı önce bir arada yaşamağa mecbur kılmış. Bunu
sağlayacak lisan doğmuş, bağlılık-asabiye doğmuş. Ancak böylelikle hayatta kalabilmişiz.
Sonra topluluklar kalabalıklaşmış ve sonunda millete uzanmışız.

Bu birliktelik gayret istiyor, tahammül istiyor, eğitim,
hoşgörü, anlayış istiyor. Bunlar doğru.

Hildebrand: Zekâ önemli midir?

Ya tek başına kalmak? Tek başına kalabilmek de marifet ve
eğitim istiyor aslında. İnsanlık zor zenaat. Beraber olmak için de yalnız
kalmak için de gayret etmelisiniz.

Çok zaman önce, ünlü bir kimyacının, Joel
Hildebrand’ın, Zekâ Önemli Midir? (Is Intelligence
Important?) kitabını okumuştum. Hildebrand, uzun yıllar Kalifornia
Üniversitesi’nin meşhur Berkeley yerleşkesinde hocaydı. Gerçekten uzun yıllar.
Atatürk’le aynı yıl doğdu ama 1983’te, 102 yaşında vefat etti. Emekli profesör
unvanıyla 100 yaşına kadar ders verdi. Çoğu emekli hocanın yaptığı gibi master
ve doktora öğrencilerine değil, lisans öğrencilerine! Alanında ve alanı
dışında, bir bilim adamının, Nobel hariç, alabileceği bütün ödülleri almış,
bütün üyelikleri kazanmıştı. Buna rağmen, dönüp geriye baktığında, en
değerli başarım öğretmenliğimdir, diyor ve devam ediyor: İyi
hocalık öncelikle bir sanattır. Tarif edilemez, standardize edilemez… İyi
hocalar hem doğar hem de yetişirler; bunlardan ikisi de ihmal edilemez.

İki isyan

Zekâ Önemli Midir? Kitabı, kıdemli, tecrübeli ve
mesleğine adanmış bir hocanın isyandır. İki şeye isyanı.

Basitinden başlayayım: Eğitimin nasıl yapılacağını hocalara
öğretmeye kalkan “eğitim uzmanları“na. “Hayatlarında bir öğrenciye
bir saat ders vermemişler. Ama doktora yapmışlar. Doktoranın konusu, mesela,
‘Bir sınıfta kaç metrekare pencere olmalı?’ İşte bu uzmanlar, eğitimin nasıl
yapılacağını, nasıl yapılmayacağını, müfredatın nasıl planlanacağını bize dikte
ediyor!”

Fakat Hildebrand’ın asıl isyanı, o zamanlar ABD’de pek moda
bir söyleme karşı: Gençlerin topluma uyum sağlamış bireyler olarak
yetişmesi temel hedeftir. Zekâ, başarı, bilgi abartılıyor.” Sınıfta
kalınmasın, çocukları not delisi yapmayın diye başlayıp, bırakınız geçsinlere
kadar uzanan bir politika zinciri. ABD, milletlerarası ölçümlerde, özellikle
Pasifik ülkelerinden geri kalmaya başlayınca bu eğitim politikalarından çark
etti. Önce Japonya’nın, sonra da daha ciddî bir rakip olarak ortaya çıkan
Çin’in yükselişi, bu düşünceleri değiştirdi. Yarışa, rekabete küfür gözüyle
bakan eğitim politikalarının yerini tekrar başarı aldı.

Tonton kralın tahsilli tebaası

Bu değişim henüz bizim sahillere ulaşmadı. Eski öğrencim bir
profesör, yaş haddi dolmadan emekli olmuştu. Sebebini sordum: “Hocam“,
dedi, “çarpım tablosunu bilmeyen öğrenciler mühendis olmaya geliyor!”

Bizim hiç rakibimiz yok herhalde.  Dünya bizi
kıskanıyor ya. İlk yüze, ilk iki yüze, ilh. giren üniversite sayılarımız sıfır,
sıfır diye gidiyor ama bundan pek rahatsız değiliz. 15 yaşındaki öğrencilere
uygulanan PISA ve yetişkinlere verilen PIAAC testlerinde OECD ülkelerinin
dibindeyiz.  (Neyse, örneklemeyle biraz oynadık da son PISA bir çıt daha
iyi çıktı.) Öğretimin kalitesini düşürecek her değişiklik, “öğrencilere müjde”
diye veriliyor! Çok sevdiğim ve tekrarladığım sevimli tonton kral karikatürü
geliyor aklıma. Hani sarayının balkonundan halka hitap eder: Sevgili
halkım, dün gece düşündüm: Benim tebaam, dünyanın en tahsilli tebaası
olmalıdır. İrade buyuruyorum, bugünden itibaren her vatandaşıma bir diploma
verile! Müjde ki ne müjde!

Çokluk mu zor, yokluk mu zor?

Bunun pandemi ile ne ilgisi var? Şu ilgisi var ve ilgiyi
yine Hildebrand  kurmuş: Eğitimin hedefi öğrencinin sosyalleşmesi. Bu
doğru doğru olmasına. Fakat eğitimin bir hedefi daha var diyor: Eğitim, insanın
kendi kendine yalnız kalabilmesini de sağlamalı. Hayat eve sığar ama
kitaplarla, İnternet’le, düşünerek, okuyarak, araştırarak sığar. Televizyonu
saymıyorum. Çünkü televizyona seyircinin hiçbir katkısı yoktur. Kitap okurken
durup düşünürsünüz. Yazarla tartışırsınız. Onun fikirlerinden çıkarak kendi
fikirlerinizi üretirsiniz. İnternette neyi arayacağınız, nereye gideceğiniz de
sizin elinizdedir. Televizyonda değil. Orada pasifsiniz. Hani sofraya oturup
yemeğin keyfini çıkarmak, yediğinizin ve sohbetin lezzetini hissetmek yerine
serumla beslenmek gibidir televizyon.

Eğitim, insana yalnız kalmayı, okuyarak, düşünerek,
araştırarak yaşayabilmeyi de öğretmeli. Maalesef PISA ve PIAAC sonuçları,
bırakın yabancı dili, çocuklarımızın Türkçe’de okuduğunu anlayamadığını gösteriyor.
Ben daha da beterini gözledim. İnsanlar bazen alt yazılı filmleri izleyemiyor.
Alt yazı olmasa da hikâye fazla karmaşıksa onu da takip edemiyor. Ya düşünmek?
Hani imal-i fikr dediğimiz. Düşünmek bir slogan kapıp bağırmak değildir.
Düşünmek, büyük çapta yalnız yapılır. Alıntı: (Milli Düşünce Merkezi)

Bilindiği üzere, bundan önce alınan
bir karar ile camiiler de cemaat ile 5 vakit Namaz kılınması yasaklanmıştı. Son
alınan karara göre ise de sadece öğle ve İkindi Namazları cemaat ile kılınacak,
diğer vakitlerde ki, yasak devam edecek.  Sade bir vatandaş olarak, alınan bu kararın mantığını
bir türlü anlayamıyorum. Şöyle ki,

                Ben,
kendimi bildim bileli vakit namazlarını umumiyetle, camii de cemaat ile kılmaya
gayret eden birisiyim.  Sabah
Namazlarının cemaat sayısı maalesef
bazı camilerde hiçbir zaman 9 – 10 kişiyi geçmez.  Şimdi, 65 üstü yaşlılar da sokağa çıkamadığı
için bu sayı daha da azalmış bulunmaktadır. Bu sebeple, bu kadar az cemaati
olan Sabah Namazını yasak kapsamın da bırakmanın ne gibi faydası ve haklı bir
sebebi olabilir ki,  Esasen, madem ki, iki
vakte müsaade edildi, diğer vakitlere de pekâla müsaade verilebilirdi.

Sebep, her ne olursa olsun, eğer beş
vakit için yasak devam etmiş olsaydı belki bunun anlaşılabilir bir tarafı
olabilirdi.  Böyle bir uygulamanın sebebini,
caminin hocasına sorduğum da verdiği cevap şu oldu .“Bize gelen emir böyle” Cami hocası başka ne diyebilir ki. Hocalara gelen
emir böyle de, gelen emrin bir izahı bir mantığı olmaz mı?  Bir yasak konuluyorsa bu yasağa muhatap
olanlar, konulan yasağın az çok sebebini bilmeleri icap etmez mi?  Ben bir camii Cemaati olarak bu hususta
herhangi bir malumata sahip değilim. Düşünüyorum, düşünüyorum da hiç bir makul
bir sebep ve gerekçe aklıma gelmiyor. Bu bakımdan, ben bu yasağı bir nevi,
amiyane tabirle, askeriyede ki, “Yasak
Hemşerim” mantığına benzetiyorum. Demokrasi ile idare edilen Ülkemizde bu
ve buna benzer yasakların olmaması icap ettiği kanaatinde bulunmaktayım. Bilmem
yanılıyormuyum.

Bir de Cuma Namazı meselesi var. Bir
ara Bütün camilerde Cuma Namazı kılınması yasaklandı. Ben bu yasak kararı doğru
mudur, yanlış mıdır tartışmasına girmiyorum. Zira yetkili makamlar bir karar
almış, bize de alınan bu kararlara riayet etmek düşer. Aradan bir müddet geçtikten
sonra tekrar Cuma Namazı kılınmasına müsaade edildi Fakat ne hikmetse bu defa verilen
bu müsaadeye göre        bütün camilerde
Cuma Namazı  kılma imkanı  bulunmuyor. Sadece bir şehirde tespit edilen
muayyen camilerde kılınabiliyor. Benim oturduğum İzmit Cumhuriyet Mahallesinden
bir misal vermek icap ederse; Plaj Yolu civarın da Şirin Evler isimli bir cami
bulunmaktadır. Bu cami ismiyle müsemma, şirin mi şirin, temiz mi temiz olmasına
rağmen, bu camide Cuma Namazı kılınamıyor. Bu sebeple bu mahalleden Cuma Namazı
kılmak isteyen vatandaşlar ya en az 2 Km. uzaklıktaki Şirin tepe Camiine
veyahut da köprüleri geçmek suretiyle,  karşı tarafta bulunan Kuru Çeşme Camine gidecekler.
Acizane kanaatime göre, hiç bir mantıki sebebi olmadan alınan bu karar mahalle halkı
için adeta zulümdür, işkencedir. Zira Cuma Namazına gidecekler arasında yaşlısı
var, uzun yola gidemeyecek kadar halsiz olanları var.  Bunların tek başlarına oralara kadar
gitmelerine imkân ve ihtimal yoktur. Hâlbuki Şirin Evler Camiinin hazır imamı
var, müezzini var iken, bu camiinin cemaatini başka yerlere gitmeye mecbur
bırakmanın haklı bir sebebi olduğuna bir türlü inanmak istemiyorum. Mesele
vatandaşın sağlığını sıhhatini korumak ise,  
cemaati birkaç yerde toplamak daha mahzurlu olmaz mı?

Netice itibariyle, ifade etmek istediğim husus şudur
ki, alınan kararlar vatandaşın işini zorlaştırmamalı, kolaylaştırmalıdır.
Bilindiği üzere, bu husus ile alakalı olarak, güçleştirmeyin, kolaylaştırın diye bir Hadis-i Şerif de
bulunmaktadır.

     Bakmayın siz
etrafımızda olup bitenlere, işgallere Irak’ta kan gövdeyi götürmelere.
Filistin’de insanlığın yüz karası uygulamalara.

     Kuşkusuz, bakmayın
derken, umudunuzu yitirmeyin demek istiyorum.

     Ayyuka çıkan, bize
rağmen meydana gelen, istemediğimiz patırtı ve çatırtıları, gök gürültülerini,
çakan şimşekleri istikbal baharının muştusu olarak görün.

     Çünkü başta
Türkiye’miz olmak üzere, İslâm Âlemi’ni yakın bir gelecekte rahatlık, genişlik
ve ferahlık bekliyor.

     Zamanı gelince
zuhur edecek. Üstelik, sürekli olacak gecikmeli bir mutluluk bizi bekliyor.
Sadece bizi değil, bizim şahsımızda İslâm Âlemi’ni de bekliyor.

     Pek kısa, değişken
ve sınırlı hâli; geniş istikbal / gelecek ile değiştiren / geçiciliği verip
devamlılığı alan / sürekli olanı geçici olana tercih eden kazanır.

     Çünkü devletler,
milletler arasında vuku bulan / yapılan savaşlar gittikçe yön değiştiriyor. Yerlerini
insan tabakalarının birbirleriyle yapacakları fikir ve akımların mücadelelerine
bırakıyor.

     Çünkü insanlar
esir olmak istemediler. Ücretli olmayı da bir kenara itmekteler. Devletler,
milletler birbirlerini maddeten değil manen fethetmeyi yeğliyor.

     Çünkü düşmanı yok
etmenin en güzel yolu, düşmanın düşmanlığını ortadan kaldırmak olduğunu
anladılar.

     Düşmanın kendisi
gibi düşünüp taşınacağı, yaşam koşullarını hazırlamaya koyuldular.

     Onları kendilerine
ram edip bağlayacak yolları araştırmağa başladılar.

     Ve buldular da.
Onları dolaylı olarak idare edecek usul ve metotları keşfettiler.

     Konuyu tarihten
bir misalle açıklayalım:

     Bildiğiniz gibi
Osmanlı Devleti, Birinci Dünya Savaşı’ndan yenik olarak çıktı.

     Elbette galip
gelmesini isterdik. Nitekim kahraman ordumuz elinden geleni yaptı.

     Aslında savaş
meydanlarında mağlup olmadık biz.

     Masada yenik
düştük. Müttefikimiz / bağlaşık olduğumuz Almanya yenilince; ister istemez, biz
de yenik sayıldık.

     Zafer ve yengiden
mahrum ve yoksun kaldık.

     Nitekim bu,
felâketler doğuran bir sonuçtu. Mütarekeye / ateşkese yol açtı. Ülke dört bir
yandan işgale uğradı. Destanımsı bir İstiklâl Savaşı yapmak zorunda kaldık.

     Konumuzu
hatırlayalım: Devletler, milletler savaşı; yerini kültürel savaşlara bıraktı
bırakıyor demiştik.

     Osmanlı
Devleti’nin mağlubiyetini elbette istemezdik. Nitekim istemedik. Ama sonuç;
bize rağmen aleyhimizde tecelli etti.

     Şimdi bu sonucu
konumuz bakımından ele alalım. İstikbâl ve geleceğimize etkisini düşünelim.

     Bildiğiniz gibi
Osmanlı Devleti -iç dış sebeplerden ötürü- maddî manevi bir çıkmazdaydı.
Kurtuluş için çırpındıkça daha da batağa saplanıyor. Âdeta bataklıkta hareket
ettikçe batan adam misali, gittikçe tarih bataklığına gömüldükçe gömülüyor.
Ufukta kaybolan güneş gibi söndükçe sönüyordu.

     Çünkü Osmanlı
Devleti şirazeden çıkmıştı. Ne yapılsa nafile ve boşunaydı. Kemaline / son
noktasına erişmiş, doyum hâline ulaşmıştı. Maalesef / yazık ki zeval ve yok
oluş mukadderdi. Kemalden sonra zeval; her şeyde olduğu gibi, onun için de bir
kader ve yazgıydı.

     Şüphesiz devlet ve
aydınlar elden geleni yapmalıydı. Nitekim yaptılar. Ama gidişatı
durduramadılar. Çünkü kadere fetva verdirmiş. Aslında bilerek bilmeyerek
yaptığımız hatalarla geleceğimizi biz tehlikeye atmış. Devletimize biz
zulmetmiştik.

     Kuşkusuz kader
adalet edecek. Her şeyi yerli yerine oturtacaktı. İşte örneğimiz bu açıdan çok
önemli. Çünkü insanlar zulmettikçe kader de adaletini gösterecekti. Nitekim
gösterdi. Bildiğiniz gibi Osmanlı Devleti’ni rayına oturtmak için her şey
yapıldı. Büyük himmet ve gayretler sarf edildi. Fakat hasta Osmanlı Devleti’ne
samimane sunduğumuz ilaçlar / kurtuluş reçeteleri bir türlü kâr etmiyor.
İlaçlar, bırakın iyileştirmeyi zehir hükmüne geçiyordu.

     Çünkü devlet
olarak Batı’dan alınması gerekenlerle beraber, hiç alınmaması gerekenleri de
alıyor. Hiçbir ayırıma tâbi tutmadan kendimize tatbik ediyorduk.

     Sosyal yapımızı
bozacak, içtimaî bünyemizi sarsacak, ülkeyi parça parça edecek, böylelikle
devleti parçalanmaya götürecek hususları da alıp -düşüncesizce- uyguluyorduk!

     Kısaca ölümüne
sebebiyet verecek fikir ve düşünceleri, ideolojileri, körü körüne alıyor! Şifa
buluruz ümidiyle hemen bünyemize şırınga ediyor! Yan etkilerini hiç mi hiç
hesaba katmıyorduk!

     İşte bu; asıl
savaşın kaybıydı. İdeolojik harbin yenilgisiydi. Kadın giysisini, erkeğin
giymesi gibiydi. İnsanı hem maskara ediyor. Hem de yüzünü kara çıkarıyordu.

     İşte bu; devletler
milletler savaşının yerini alan; beşer yani insan tabakaları arasında cereyan
eden, savaşın ta kendisiydi.

     Osmanlı
Devleti’nin sırtını, asıl bu yere getirecekti. Nitekim getirdi de.

     Şayet Birinci
Dünya Savaşı’ndan galip ve muzaffer olarak çıksaydık. Ki biz bunu canı gönülden
istiyorduk. Zaten bunu istemekte haklıydık ve bu yerinde bir beklentiydi.

     Yapacağım yorum
ise, istemeyerek yenik çıktığımız bu harbin sonucunu, konumuz bakımından
incelemektir. Artık olan olmuştur. Şimdi alınacak dersi düşünmeliydik.

     Evet, eğer Birinci
Dünya Savaşı sonunda, Osmanlı Devleti olarak galip gelsek, zafer kazansaydık;
hasmımız ve düşmanımız elindeki müstebit, baskıcı ve olduğu gibi kabullenmemiz
istenen cereyana, emin olun ki daha şiddetli bir şekilde kapılacak, daha sıkı
bir biçimde sarılacaktık.

     Özümüzden,
ruhumuzdan, benliğimizden ve şahsiyetimizden olacak; belki de dilimizden hatta
Allah etmesin dinimizden bile olacak! Âdeta kuru iskelete dönecek! Yani biz
olmaktan çıkacaktık! Şüphesiz böyle olunca, ha var olmuşsun ha yok olmuşsun ne farkederdi?

     Çünkü o
Batılılaşma cereyanı, akımı; kurtarıcı reçete diye sarıldığımız, bilim teknik
dışındaki şifa niyetine alıntılarımız zâlimceydi!

     Osmanlı Devleti ve
başını çektiği İslâm Âlemi’nin tabiat, mizaç ve huyuna aykırıydı.

     Müminlerin / inananların mutlak çoğunluğunun
çıkar ve menfaatlerine zıt idi.

     O menfi cereyan ve
akımın ömrü kısa olacak.

     İyileştirici
fonksiyonu geçici olacak. Devletin birliğine kısa sürede son verecek!

     Devleti ve İslâm
Âlemini parçalanmaya namzet ve aday kılacaktı!

     İşte eğer ona
yapışsa idik, Âlemi İslâmın başını çeken bir devlet olarak, başta Osmanlı
Devleti olmak üzere İslâm Âlemini; fıtratına / yaratılışına, tabiat ve huyuna
muhalif / zıt ve aykırı bir yola sürükleyecek idik!

     İşte bu; devletler, milletler muharebesinin
yerine geçen, insan tabakaları arasındaki kültürel savaşın galebesi olacaktı.

     Osmanlı Devleti
olarak istemediğimiz hâlde yenilmekle; pek kısa, değişken, sınırlı, belli bir
zaman için geçerli olan hâli kaybettik.

     Buna karşılık
istiklal ve bağımsızlığımız için, gerekli imkânları biz hazırladık. Ancak kendi
inançlarımız doğrultusunda hareket ettik.

     İstiklal Savaşını
yedi düvele rağmen -Allahın inayetiyle- biz; biz olarak kazandık. Böylece
önceki geçici olacak kazancımıza bedel; devamlı fakat sonra gelecek bir saadeti
kazandık.

     Türkiye
Cumhuriyeti Devleti’ni kurduk. Dahası; tüm İslâm Âlemini içine alacak fakat
sonra gelecek ama devamlı olacak; geniş bir istikbali de bekliyor olduk.

     “Kim bilir belki
yarın belki yarından da yakın.”

     Çünkü geçici hâli;
geniş istikbâl ile değiştiren kazanır.

     Bu sonuç:
Devletler, milletler savaşının yerini alan “Medenilere galebe çalmak ikna
iledir. Söz anlamayan vahşiler gibi icbar ile (zorla) değildir.” diyen bir
zihniyetle, yani insan tabakalarının birbiriyle yaptıkları ve bundan böyle
yapacakları kültürel savaşla kazanılacaktır.

     Çünkü biz “Ehl-i
hâliz, namzed-i istikbâliz.”

     Şimdiki hâlde;
yarınları hazırlıyor, yarınlara hazırlanıyoruz.

“Parti kurmak turşu kurmaya benzemez.”
Bu söz, bir siyasi parti kurmanın
zorluğunu anlatmak için kullanılan efsane sözlerdendir.  

Gerçekten siyasi parti kurmak zordur. Hele de ülkede 18 yıllık bir tek parti iktidarı varsa,
bu iktidar rakiplerini korkutmak,
sindirmek; olmadı rezil etmek,
yine de olmazsa medyaya müdahale ile
halkın gözünden saklamak gibi her türlü antidemokratik ve etik dışı davranışları benimsemişse, rakip parti kurmak “deveyi hendekten atlatmaktan” da zordur.

Bu şartlarda kurulacak partinin kurucularının yetkin kişiler olması yetmez, ayrıca
çok cesur olmaları da gerekir.

Yetkin ve cesur kişiler her türlü zorluğu, sıkıntıyı göze
alarak yola çıktı. İyi Parti bu
süreci yaşayarak kuruldu.

Parti kurma sürecinin siyasi ve hukuki zorluklarının yanında, alternatif olma iddiasıyla ortaya çıkıyorsanız, mevcut yapı ile “temel
düşünce farkını” ve uygulayacağınız “yöntem farkını” ortaya
koymanız lazımdır.

Partinin fikri altyapısını (programını) oluşturmak, bir vizyon
ortaya koymak; hukuki işleyişini belirleyen kurallarını (tüzüğünü) düzenlemek ve teşkilatlanmada
doğru bir stratejiyi süratle
yürürlüğe koymak gerekiyordu.

Bunlardan birinde yapılacak önemli hatalar partinin daha
kurulmadan “partiler mezarlığına” göçmesine sebep olabilirdi.

Kurulacak partinin, birilerinin
“tapulu arazisine konacak bir gecekondu” olmak için değil, bir fetih
anlayışı ile, bu arazinin tamamının tapusunu milletten almak hedefiyle
yola çıkması gerekiyordu.

Bunlar istenen ölçüde olmasa
da, kısmen başarıldı. Çok az partiye nasip olacak şekilde kurulduğu ilk yılda
yapılan bir baskın seçimde İYİ Parti yüzde on oyla, TBMM’de 40 kişilik bir
grup kurabildi.

İşte bu süreçte yaşananların
bir kısmı kitap haline geldi.

******************************************

Hayrettin Nuhoğlu

Nisan ayı içinde, İYİ Parti’nin
en genç kurucularından olan, ilk Merkez Disiplin Kurulunda
birlikte görev yaptığımız Tuğrul Arık kardeşim beni aradı. Partinin
kuruluş aşamasını yazdığı kitabını adresime göndermek istediğini söyledi.

Gönderdiği 150 sayfalık “Bir
Parti Nasıl Kuruldu” isimli kitabını aynı gün 5-6 saat içinde okudum. Çünkü
bu çalışmaların içinde aktif görev alanlardan biri de bendim. O günlerde
yaşadığımız tatlı heyecanı kitabın her satırında yeniden yaşadım.

Meral Akşener liderliğinde
kurulacak olan partinin program ve tüzüğünün hazırlanması için İstanbul
ve Ankara’da iki merkezde çalışmalar yürütülmesi planlanmıştı. İstanbul
merkezin sorumlusu Hayrettin Nuhoğlu, Ankara’daki merkezin sorumlusu da Nuri
Okutan olarak belirlendi.

Partinin kimliğini oluşturacak program
ve tüzük çalışmalarında bu iki değerli insanın koordinasyonla
görevlendirilmesinin ne kadar isabetli olduğunu çalışmalar ilerledikçe
görecektik.

Hayrettin Nuhoğlu’nu, çok
sayıda ortak dostumuz olmasına rağmen, parti kuruluş sürecinde tanımak imkânını
buldum. Kendisi sadece bir mühendis, iktisatçı ve başarılı bir işadamı değil,
çekirdekten yetişme bir dava adamı idi.

Kadıköy Ülkü Ocakları
Başkanlığı (1975), “Ülkü-Tek” Yönetim Kurulu Üyesi (1976)
ve Milliyetçi Hareket Partisi İstanbul İl Sekreteri (1977) ve  Milliyetçi
Hareket Partisi MYK Üyeliği yapmıştı. Bu dönemlerde tanıştığı, milliyetçi
camianın kanaat önderlerinden Nihat Gürer (Meral Akşener’in ağabeyi) ile
yakın dosttu. Uzun yıllardır Türk Milliyetçilerinin İstanbul’daki kavşak
noktalarından biri olan Darüzziyafe’yi işletiyordu.

Yakından tanıdıkça gördüm ki, Hayrettin
Bey çoğu hukukçudan daha yüksek bir hukuk kavrayışına, iyi bir tarih
ve dil bilgisi ile bilincine sahip gerçek bir aydındı.

Hayrettin Nuhoğlu, Meral
Akşener’i bu siyasi yolculuğa teşvik eden ve bu yolculuğun başından beri O’nun
en güvendiği, kendisine “ağabey” dediği, en yakın yol arkadaşlarından biri
oldu.

Nuri Okutan ise uzun
yıllar “işte devlet adamı budur” dedirten uygulamalarıyla başarılı valilik
görevlerinde bulunmuş bir değerli aydındı.

******************************************

Parti Programı ve Tüzük Nasıl Hazırlandı?

1982 doğumlu iyi yetişmiş bir
genç olan Tuğrul Arık, Hayrettin Nuhoğlu’nun teklifiyle, İstanbul’daki
teknik işlerin sorumluluğunu üstlendi.

Program için TBMM’de temsil
edilen dört partinin (AKP, CHP, MHP ve HDP) ile Fransa’dan Emanuel Macron’un
Cumhuriyet Yürüyüşü Partisi, Almanya’dan Merkel’in Hıristiyan Demokrat
Birlik Partisi’nin, İngiltere’den Theresa May’in Muhafazakâr ve Birlikçi
Partisi’nin programları incelendi. İncelenen programlara eşit mesafede
bilimsel kriterlerle yaklaşılarak güncelliğini koruyan yönleri tespit edildi.

Bu çalışmalar içinde, benim de
içinde bulunduğum çok sayıda katkı sağlayabileceği düşünülen kişilerden yazılı
görüşler alındı. Gelen raporlar 16 başlık halinde tasnif edildi.

Kitaptaki ifadeye göre, mesela “Temel
İlkeler ve Siyasal Sistem” başlığı altında Fikret Eren (Kurt Karaca),
Ruhittin Sönmez, Sami Selçuk, Süleyman Pekin, Recep Sanal, Mesut Yılmaz ve
Savaş Ayberk’in raporları ön plana çıkmıştı.”

Diğer taraftan parti
tüzüğünün hazırlanması için çoğunluğu hukukçulardan oluşan bir gruptan
çalışma istenmişti. Ben de Genel Başkan Meral Akşener’in ricasıyla,
program için önerilerim yanında, 6 siyasi partinin tüzüğünü inceleyerek
hazırladığım bir taslak tüzük metnini görevli ekibe gönderdim.

Bursa’da yapılan 3 günlük çalıştayda
“program” için ayrı bir komisyon, “tüzük” için ayrı bir komisyon
oluşturulmuştu. Hayrettin Nuhoğlu başkanlığındaki 22 kişilik
Tüzük Komisyonu içinde olmaktan daima onur duymuşumdur. Çünkü ekipteki çok
nitelikli arkadaşlarla, Hayrettin Nuhoğlu’nun başkanlığında, “Türkiye’nin en
demokratik parti tüzüğünü” hazırlamak için verimli toplantılar yaptık.

İstanbul’da Hayrettin Nuhoğlu,
Tolga Akalın ve benim çalışmalarımızla son rötuşları yapıldıktan sonra Tüzük
taslağı Genel Başkan’a sunuldu.

Tüzük komisyonunun müzakere
sonuçlarını yazıp tasnif eden Veysel Güldoğan ve Program komisyonunun
teknik işlerini yürüten Tuğrul Arık’ın emekleri unutulmazdır. Bu iki
genç arkadaşımızla partinin ilk Merkez Disiplin Kurulunda birlikte görev
yaptık.

Hayrettin Nuhoğlu on Genel
Başkan Yardımcısı, bir Genel Sekreter ve bir Muhasipten oluşan ilk Başkanlık
Divanında Genel Muhasip olarak görev yaptı. Yeni kurulmuş, Hazine yardımı
almayan ve seçimlere girecek bir parti için çok kritik bir görevdi. Halen
TBMM’de İYİ Parti grubunda İstanbul milletvekili olarak görev yapıyor.

Tuğrul Arık kitabında
kendi çalışma alanında gözlemlerini yazarak önemli bir görev yapıyor. Dilerim
başkaları da başka yönlerini gelecek nesillere aktarmak üzere yazarlar.

Öncelikle teşkilatlarda görevli İyi
Partililer olmak üzere, herkesin bu olayları ve kahramanlarını iyi bilmesine
ihtiyaç olduğu kanaatindeyim.

Varlığın anlamı, varlığın kendisidir. Yokluk ise zaten yok. Varlık ne zamandır var?
Farkına bile varamayacağımız ve varmadığımız ana kadar. Varlık, nereye kadar?
Sınırsızlığın tükeneceği yere dek.

            Peki, biz ne ara mevzuya dâhil
olduk? ‘Biz’ kim? İnsanlar. Hangileri? Sapiens ve türdeşleri içinse 300-400 bin
yıl, ekstra şuurlandırılanlar içinse
ortalama 15 bin yıl.

            Doğal
hayattayken vahiy geldi ve Âdem ekstra bilgiyle donatıldı. Artık onun işi
hem hayatı idame hem bilgi yüklemesinin hakkını verme. Havva hep doğal kaldı ve hayata dair ekstraları Âdem’den aldı.

            Kovulma
Âdem için bilmenin getirdiği bir vicdan
aralığıdır, eşi içinse mevcudun kaybı. Hicret anlam üzre yaşamaktır. Sorumlu davranmaya yeni bir şans
tanımaktır. Yaşamın ilkeler tarafı ata yoludur,
gerekler-gereksinimler tarafıysa ana
yolu.  

            Kimi felsefe der, kimi
saadet/selâmet, kimi de esenlik arayışı. Ve kimi için aramaktır, bulmaktır, anlamaktır, anlamlandırmaktır, bilgiyle arınmaktır, sorumlu davranmaya
alışmaktır/çalışmaktır ve akılda
yoğuşmak ruhta saflaşmaktır.

            Kimi yer-içer, gezer. Maç-magazin,
eğlence-tatil. Onu sever, bunu sever. Ve ister, hep ister. Yani hiçbir
ekstrası yoktur. Neredeyse yarım milyon
yıllık bir geleneğin her kuşakta yeniden doğmasıdır. Daha doğrusu doğal
yaşamın topluluk ortamında kesintisiz
yaşatılmasıdır.

            Bazıları kurulu düzeni
reddederler. Ekstra bilginin (vahiy) ve sorumluluk bilincinin (takva)
aydınlığında yürümek isterler. Hatta böyle bir düzen inşa azmindedirler. Herkes için ve esirgeyip Gözetenin hakkı için.

            Yüzbinlerce yıldır hem türümüzde hem
diğer canlı türlerinde devir-daim
eden bilgi karşısında sadece ilkesel davranmaya ve elçilere ilham olunanlara
çağırırlar. Kitlelerin ise bol bol yasak meyve yiyesi vardır. Veya
ne varsa.

            Kovulanların torunları ve mevcudun
muhafazasını kâr sayanlar.. Acıyı ve
hazzı vicdanî olarak hissedenlerle bedensel – fiziksel his hissinde olanlar.
Sözcüğün sözlük anlamıyla; devrimciler ile gelenekselciler.  

            Muhafazakâr
görüntü vahyin serpintisinden çok doğa
belgesellerinde aranır. Yoksa hayat zaten devam ediyordu. Bir başka
hayat yoksa bu yaptıklarınız doğru. Hatta bir Yaratıcı yoksa.

            Ne demekteyiz: Hem Allah’a hem Dünyaya tapamazsınız. Hem O’na hem Piyasaya kulluk
edemezsiniz. Hem evrensel mesaja hem
para-pul kâğıtlarına değer
atfedemezsiniz.

Bilmeyi ve öğrenmeyi arzulamadan ödül olarak yeni bir
yaşam bekleyemezsiniz.

Âdemî duyurumuzdur.