“Ülkelerin uygarlık düzeyi, engelli bireylerine verdiği değerle ölçülür.”
M. Kemal ATATÜRK
Kocaeli Aydınlar Ocağı’mızın başkanı Prof. Serkan Irmak’ın, Gonca Engelsiz Yaşam Merkezi’nin tanıtımı için davetli olduğumuz bilgisini alarak, davetli STK’lılarla birlikte 11 Haziran’da burayı görmeye gittik.
Bu ziyaretimizde; İzmit’te, Gölcük sahil yolundaki Vinsan Kampüsü içinde, 10 dönüm alan üzerinde engellilerin eğitim ve rehabilitasyonuna uygun olarak planlanıp yapılmış, 6 bin metrekare kapalı alana sahip merkezin; şehrimizdeki engelli çocuklar ve aileleri için büyük imkânlar sunduğunu görmüş olduk.
Burası, 28 Haziran 2025’te hizmete girmiştir. İdari yetkili Cihan Ayten’in odasında çay ikramı eşliğinde; bu alanda kıdemli ve belediye kadrosunda uzun zamandır hizmet verdiğini öğrendiğimiz Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Müdürü Bahar Demirhan’dan bilgiler aldık. Bu merkez, Kocaeli Büyükşehir Belediyemizin her türlü engelli bireye yönelik eğitim ve rehabilitasyon ile, uygun olanların istihdamına yönelik hizmetler sunan sosyal sorumluluk projelerinden biridir.
Niçin Gonca?
Büyükşehir Belediyemizin bu alandaki hizmetlerinin toplandığı bu yere “Gonca” adı bilinçli olarak verilmiştir. Çünkü her çocuk bir çiçek goncasıdır; çiçeğe dönüşmesi ise bakım ve zaman ister.
Engelli özel çocuklarda ise bu bakım ve eğitimin çok daha bilinçli, sabırlı, ısrarlı ve engel durumuna göre farklı imkânlarla yapılması gerekir. Gonca; doğum öncesinden başlayıp her yaş ve engel grubuna göre bu ihtiyaca cevap verecek şekilde planlanmış ve hayata geçirilmiştir.
Bu hizmet, önce ailelerin psikolojik desteği de dâhil olmak üzere konu hakkında bilgilendirilmeleriyle başlamaktadır. Her engel durumuna göre yapılan tespit ve derecelendirmeler ışığında, alanında eğitim almış öğretmenler ve uzmanlar tarafından; işaret dilinden beyaz baston kullanımına kadar birçok alanda eğitim verilebilmektedir. Hâlen haftada 1200 bireye hizmet verilmekte olup, bu hizmet 16 servis ve 125 çalışan ile yürütülmektedir.
Daha İyi Şartlara Geçiş
Burayı tanıtan bu ziyaret, beni geçmişteki bazı hatıralara götürdü. Gölcük 1999 depremi sonrası şehrimizde prefabrik ve konteyner yerleşim yerlerinde yaşamak durumunda kalınmıştı. Bunlardan biri de 42 Evler Sarıdere kenarında, zihinsel engelli çocukları olan ailelerin; evlatlarının eğitim ve rehabilitasyonu için düşündükleri prefabrik yapı ve küçük bahçesiydi. Ortamın yetersizliği 2004 yılında gazetelere konu olmuş ve o günün Büyükşehir Belediye Başkanı İbrahim Karaosmanoğlu’nun talimatıyla burası, imkân ve destek sağlanarak Doğu Kışla’da daha iyi şartlara kavuşturulmuştu.
Yine şehrimizin bilinen iş insanlarından Muhittin Erkaya’nın ilgi ve gayretleriyle, onun kurduğu bir dernek çalışması olarak Derince’de 1999 yılında açılan Peteğim Zihinsel Engelli Rehabilitasyon Okulu bulunmaktadır. Burası, Derince Erzurum Mahallesi’ndeki prefabriklerde zihinsel engelli çocuklara eğitim ve rehabilitasyon hizmeti vermeye çalışıyordu. Peteğim, 2007 yılına kadar bu zor şartlarda hizmetlerini sürdürmüştür.
Evyap’tan Önemli Katkı
Büyükşehir Belediyesinin bu okul için 42 Evler’de 4 dönüm yer tahsis etmesi ve Körfez ilçemizdeki EVYAP sanayi kuruluşunun sahiplerinin desteği ile 2500 metrekare kapalı alana sahip yeni binanın açılması sağlanmıştır. Daha sonra, dernek başkanı Muhittin Erkaya’nın teklifiyle; yardımseverliğiyle bilinen ve şirket sahiplerinin anneleri olan Mürüvvet Evyap’ın adı bu okula verilmiştir. Hâlen burada 150-200 öğrenci eğitim almaktadır.
Eğitimin önemine, goncanın çiçeğe dönüşmesi için uygun ortam ve bakımın gerekliliği açısından işaret etmiştik. Engelli bireylerde bu durum daha da önemlidir. Bu alanda çok daha fazla gayret, emek ve imkân gerekmektedir. Bu şartlar sağlandığında, onların yaşadıkları topluma uyumları ve katkıları artmakta; kendileri de mutlu olmaktadır. Bunu, iş atölyesi çalışmalarında ve açtıkları sergilerde görmek mümkündür.
Büyükşehir Belediyesi Sosyal Hizmetler Daire Başkanlığı Engelli Şubesi’nin öncülüğünde, Süleyman Demirel Kültür Merkezi’nde 2019 yılında icra edilen Türk Halk Müziği Konseri de böyle bir etkinlikti. Muhtelif engellerine rağmen aldıkları eğitim sayesinde, lebaleb dolu bir salonda ortaya koydukları muhteşem konser, unutamadığım hatıralarımdandır. Tekerlekli sandalyesinde söylediği türküyle Serhat Atasoy, hafızalarımızda yer eden bir hemşerimizdir.
Gülen Yüzler’i de Unutmayalım
Belediyelerimizin şehrimizdeki engelli vatandaşlara yönelik çalışmalarından “Gülen Yüzler”i de unutmamak gerekir. Bu hizmet, İzmit Büyükşehir Belediye Başkanı Sefa Sirmen döneminde,
Amsterdam Belediyesi iş birliğiyle 2001 yılında hayata geçirilmiştir. Deprem sebebiyle artan ortopedik engellilerin rehabilitasyonu ve istihdamına yönelik bu proje ile önemli çalışmalar yapılmış; burası hâlen engelli çalışanlarıyla iş elbiseleri üreten büyük bir atölye olarak hizmet vermektedir.
Emeği Geçenlere Teşekkürler
Gonca’yı gezerken gördüklerimiz ve anlatılanlar, burasının alanında örnek bir kurum olduğunu göstermektedir. Gebze’de de benzerinin 2–3 ay sonra açılacak olması, Kocaeli’miz için büyük bir imkândır. Bu ve benzeri sosyal projeler, şehrimizin yaşanabilirlik düzeyini yükselten hizmetlerdir.
Başta Tahir Büyükakın olmak üzere, şehrimize hizmet eden tüm başkan ve yöneticilerimize; ayrıca bu güzel hizmetlerde emeği bulunan tüm çalışanlara teşekkür eder, çalışmaların daha da gelişerek devam etmesini dilerim.
Sağlık ve selametle kalınız.
NOT: Belediyelerimizin sağlık ve sosyal sorumluluk projeleri ile ilgili 2023 yılında yazdığım diğer değerlendirmelere de bakabilirsiniz.
TESİSİN GİRİŞİ- Dr. H. İbrahim Kahraman, Gonca Engelsiz Yaşam Merkezi’nin girişinde tesis sorumluları Cihan Ayten, Bahar Demirhan, Mehmet Emre Soylu ve birlikte görülüyor.
ATÖLYE ÇALIŞMASI- Gonca’yı ziyaret eden ekipte yer alanlar, atölye çalışması yapan bir grup öğrencinin çalışmasını ilgi, dikkat ve gururla izlediler.
EN ÇOK EMEĞİ GEÇEN- Mürüvvet Evyap Özel Eğitim Kurumu girişinde Muhittin Erenkaya ile birlikte bu pozu verdik. Muhittin Erkaya, yıllar boyu dernek olarak yürüttüğü çalışmaların bugün son derece daha komplike bir hale gelmesinin şüphesiz tatlı yorgunluğunu yaşıyordur.
