Deus ex machina (deī ex
māchinīs, çoğulu deus ex māchinā ) (okunuşu: deus
eks makina); bir kurgu veya dramada beklenmedik, yapay veya imkânsız
bir karakter, alet veya olayın senaryo akışı içinde beklenmedik bir yerde
aniden ortaya çıkması, örneğin anlatıcının bir anda uyanıp her şeyin rüya
olduğunu anlaması veya aniden ortaya çıkan bir meleğin sorunları çözmesi için
kullanılan Latince kalıp.
Birebir çevirisi “makineden tanrı” olup Antik Yunan
tiyatrosunda bir
tanrıyı canlandıran karakterin bir vinç (machina)
yardımıyla yukarıdan indirilmesi anlamında kullanılmaktaydı. Antik Yunan döneminde
yazılan tiyatro eserlerinde, eser yazarlarının çok sık başvurduğu bir
yöntemdir. Hikâyenin gidişi öyle karmaşık, içinden çıkılamaz bir hal alır ki,
artık yazarın üretebileceği ilginç bir çözüm kalmaz ve sıklıkla başvurulan bir
yöntem olarak da mitolojik tanrılar bir anda ortaya çıkarak olaya müdahale
eder; ölmesi gerekeni öldürür, kurtarılması gerekeni kurtarırlar. (Vikipedi)

            Aslında bu kadar yabancılaştırmaya
gerek yok. Bizim Yeşilçam kuşağından aşina olduğumuz bir durumdur bu. Esas kız
filmin baş kötüsü (ki genelde rahmetli Erol Taş’tır bu) tarafından kaçırılır.
Kötü adam tam esas kıza fenalık edeceği esnada esas oğlan (bu da genelde canımız
ciğerimiz Cüneyt Arkın abimizdir) yetişir. Kötü adamı bir güzel pataklar. Hem
de öyle böyle değil, Allah yarattı demeden duvardan duvara vurur. Kız kurtulur,
sevenler kavuşur, seyirciler olarak hepimiz mutlu oluruz.

            Yeşilçam’ın bilinçaltımıza oynadığı
bir oyundan mı, tarihsel yaşanmışlıklardan dolayı atalarımızdan bize genler
vasıtasıyla aktarılan bilimsel alt yapısı olan bir vakan mı yoksa dini
referansının nereye dayandığını tam olarak bilemediğim Mehdi-Mesih inancından
mı kaynaklanan bilemediğim bir sebepten dolayı bizim Türk milletinin olaylar
karşısındaki genel tepkisizliğinin bu bir çeşit “Deus ex machina” fikrine dayandığını düşünüyorum. Biz rahat bir
milletiz ve “bir şekilde bir şeyler olur” düşüncesine iman etmişiz. Çünkü bazen
gerçekten olur ama bazen… “Paşam para yok”, “Bulunur!”. “Paşam ordu yok”,
“Kurulur” anekdotu tam olarak bunu ifade eder.

            Yazılarda “ben demiştim demeyi
sevmiyorum ama…” diye başlayan bir klişe vardır. Bu laf tamamen yalandır
çünkü her insanı özellikle de yazarları “Ben demiştim” sözü kadar mutlu eden,
onların ruhunu ve egosunu okşayan başka bir ifade yoktur. “Ben demiştim”
sözünde insana haklı çıkmanın gururunu yaşatan son derece egoistçe bir haz
vardır. Haklı çıkılan konu ne kadar acı olursa olsun “Ben demiştim” diyen kişi
o hazzı duyar. İşte sizin okuduğunuz bu yazının bundan sonraki kısmı yazarın
“bakın işte ben demiştim” beyanından ibarettir.

            2 yıldan fazla süredir köşe yazıları
yazıyoruz ve yazılarımızda da zaman zaman tarih vererek ileriye dönük tahminlerde
bulunuyoruz. Türkiye 2 yıl önce de hem eğitim hem adalet hem sağlık sistemi hem
de ekonomi alanlarında son derece kötü durumdaydı. Türkiye’nin daha da kötüye
gideceği de açıkça belliydi ancak nüfusumuzun kahir ekseriyeti bu kötüye
gidişin duracağına ve kum saatinin tersine dönme misali makus talihimizin
tersine döneceğine inanıyordu. Bugün o kahir ekseriyetin kahir ekseriyeti hala
aynı görüşte. Gerçeği sonradan görme konusunda geç kalmış olanlara kızabilir
miyiz? Tabi ki kızabiliriz. Çünkü “ben demiştim!”

            2 yıldır yazdığımız şeyleri uzun
uzun tekrar etmeye gerek yok. Türkiye bugün asli yükümlülüğü olan “kamu
hizmeti” görevini layıkıyla yerine getirmeyen bir devlet yapısına sahip.
Sistemsel bir tıkanıklıkla karşı karşıyayız. Eğitim sistemi kilitlendi, yargı
sistemi kilitlendi, sağlık sistemi kilitlendi, ekonomi kilitlendi. İşsizlik
çoğalıyor. Üniversite mezunları zaten iş bulamıyorlar, işsizler kervanına
yüksek lisans mezunları ekleniyor artık. İnsanlar kötü ekonominin daha doğrusu
kötü ülke yönetiminin çarkları arasında eziliyor. İktidar partisi olan Ak Parti
de onun iflah olmaz destekçisi MHP de ülkenin sorunlarına çözüm üretme
becerisinden yoksun. Zaten öyle bir dertleri de yok. Her iki parti de kendi
iktidar alanlarını daha da genişletip garantiye almanın derdindeler. Milletin
yok olup gitmesi pahasına üstelik.

            Canım ülkemin kötü gidişatının
değişebilmesi için iki seçenek var elimizde. Ya millet sandıkta Ak Parti-MHP
ikilisine sağlam bir tokat vurup başkalarına şans verecek ya da artık gökten
inen bir melek mi olur yoksa Mehdi veya Mesih mi olur bir kurtarıcının çıkıp
sarpa saran işleri çözüme kavuşturup bizi kurtarmasını bekleyeceğiz. Fakat
acıdır ki millete baktığımızda ikinci seçeneğin daha ağır bastığını görüyoruz.
Böylelikle torunlarımız bizim dönemin tarihini yazarken bu dönemi muhtemelen “Deus ex machina” sını bekleyen Türkiye
olarak adlandıracaklar. Bu dönemi ve bu dönemin yaşayanlarını pek de hayırla
yad etmeyerek üstelik…

     Önceki yazımda
“Elde Kur’an gibi bir bürhan-ı hakikat (gerçek delil ve kanıt) varken…ilzam
(yani gerekli cevabı vermek) için gönlüme sıklet (ağırlık) mı gelir?” demiştim.

     Çünkü Kur’an
kâinat / evren denilen büyük kitabın, ezelî bir tercümesidir. Evet Kur’an büyük
kâinat kitabının tercüme-i ezeliyesidir. Evet Kur’an; bütün varlıkların
mânalarını, içyüzlerini ve vazifelerini açıkladığından öncesiz bir tercümedir.

     Kur’an ibtidası ve
başlangıcı olmayan, her zaman var olan, yani ezelî olan Allahın kitabıdır.
Kainat gerçeklerinin ifade edildiği, kainat kitabının tercümesi ve
tercümanıdır.

     Kur’an; Allahın
ezele müteallik ve mensup, devamlı var olup, varlığının başlangıcı olmayan
muhit / kuşatıcı ilminin bir tezahüründen, dile getirilişinden, yazıya
geçirilişinden ibarettir.

     Evet Kur’an ezele
mensup, ezel ile ilgili, ezelilik vasfını taşıyan İlâhi sözler bütünüdür.

     Kur’anda olanlar,
Kur’anda yer almadan önce de, Allahın ilmi muhitinde / her şeyi çevreliyen,
kucaklayan, kuşatıcı ilminden var olup gelmiştir.

     Yani kâinat; vücut
bulmadan, var edilmeden önce de, Allahın ilminde vardı. Allah onları
yaratmakla; ilmi muhitinden, görünmezlik âleminden görülen âleme taşımış,
aktarmıştır.

     Allah “Küntü
kenzen mahfiyyen…” “Ben gizli bir hazine idim. Bilinmek istedim kâinatı ve
içindekileri yarattım.” derken, sınırsız ilminden süzülen Kur’an’ı ve Kelamî
kitabının da somut bir şekilde kâinat olarak zuhurunun, sır ve hikmetini nazara
veriyor.

     Yunus Emre bu
mânayı ne güzel ifade eder:

     “Ete kemiğe
büründüm. Yûnus diye göründüm.”

    X

     Kâinat büyük bir
kitap olup, küçük küçük kitapçıklardan oluşur. Tıpkı noktadan harfler, harflerden
kelimeler, kelimelerden cümle ve satırlar, satırlardan paragraflar, ondan
sayfalar, ondan formalar, formalardan da kitaplar teşkil edildiği gibi.

     Kitap deyince,
yazılmış olduğunu, yani bir yazarı bulunduğunu anlarız.

     Kitap deyince, okunmak
için yazıldığını düşünürüz.

     Kitap deyince,
anlamak gerektiğini anlayınca, gereğini de yapmakla mükellef ve yükümlü
olduğumuzu derk ederiz.

     Kitap deyince,
okumakla mükellef olduğumuzu, aksi takdirde mes’ûl ve sorumlu tutulacağımızı
aklederiz.

     Bundan dolayı,
okullarda okuduklarımız Fizik, Kimya, Biyoloji ve Astronomi gibi kitapların;
büyük kâinat kitabının kitapçıkları olduğunu idrâk ederiz.

     Kâinat / evren
dediğimiz büyük kitap; müşahhas ve somut bir kitaptır. Camidat dediğimiz cansızlar
âlemi, hayvanat dediğimiz hayvanlar âlemi, nebatat / bitkiler dediğimiz
bitkiler âlemi ve hepsinin kendisine hizmet etmekte âdeta yarıştığı insanlar
âleminden müteşekkil / teşekkül etmiş koskocaman bir kitaptır.

     Onu okuyacak,
inceliyecek ve araştıracak olan insan da, kitap içinde, çok değerli bir
kitaptır.

     Üstelik, içinde
bulunduğu kâinat kitabını, okuyan bir kitap.

     Velhasıl maddeten
küçük fakat mânen çok büyük kitap hükmünde olan insan kitabı; maddeten çok
büyük fakat mânen çok küçük kitap sayılan kainat denen kitabı okuyor be
dostlar!

     Kur’an kelâmî /
sözel mânevî bir kitap. Kâinat kevnî / maddî bir kitaptır.

     Madde görünür,
mâna görünmez. Ama görünen maddî kâinat; görünmeyen mâna âleminin tecessüm
etmiş / cisimleşmiş hâlidir.

     İşte Yüce Allah da
İlâhî vahiy yoluyla, Kur’an-ı Kerîminde kullarına; olanlardan ve
olacaklardan,  geçmişten, hâlden,
istikbâl ve gelecekten haber veriyor. Maziden ibret almalarını istiyor.
Geleceğe ve geleceklere karşı hazırlıklı olmalarını ihtar edip hatırlatıyor.
Hâli iyi değerlendirmemizi istiyor. İnsana ebediliğini ve devamlı oluşunu
müjdeliyor.

     Çünkü “Vermek
istemeseydi, istemek vermezdi.”

     İşte insanın bu
fıtrî isteği, içinde; isteğinin yerine getirileceğinin de müjdesini saklıyor.

Roma
İmparatorluğu’nu çoğumuz dünya tarihindeki “en büyük ve en uzun süreli
imparatorluk” olduğunu sanırız.

Şüphesiz tarihin
gördüğü en muhteşem devletlerden biridir, Roma imparatorluğu. Ancak ne en büyük
ve ne de en uzun yaşayan devlettir.

Roma, yüzölçümü
itibariyle en geniş sınırlarına ulaştığı dönemde 5 milyon km2 toprağa hükmetmiş.
Buna karşılık Moğol İmparatorluğu’nun egemenlik alanı 25 milyon km2
(Dünyanın %16’sı) yani Roma’nın 5 katı olmuş.

Yine Göktürk,
Altın Ordu ve Osmanlı imparatorlukları da Roma’nın 5-6 katı kadar büyüktür.

Roma dünyanın en
uzun ömürlü imparatorluğu da değildir.

Roma İmparatorluğu’nun İsa’dan önce 27
ile İsa’dan sonra 1453 arasında (Bizans dönemi dahil) yaşadığı ve ömrünün
1480 yıl olduğu kabul edilir.

Oysaki, Alev
Alatlı’dan okuduğuma göre, Roma İmparatorluğundan çok daha uzun yaşayan ve
bizim pek bilmediğimiz imparatorluklar da varmış:

Viet nam, Van Lang
İmparatorluğu 2226 yıl (M.Ö. 2524- M.Ö. 258) yaşamış.

Hint Pandyan
İmparatorluğu 1850 yıl (M.Ö. 500- M.S. 1350) yaşamış.

Güney Doğu Asya’da
Champa İmparatorluğu 1835 yıl (M.Ö. 196- M.S. 1639) yaşamış.

Çin’in
imparatorluk tarihi ise 2123 yıl (MÖ 211-MS 1912) sürmüş. 1915-1916
yıllarında imparatorluk dirilmiş fakat tekrar yıkılmış.

Bahsettiğimiz bu
imparatorluklar da en az Roma İmparatorluğu kadar muhteşem devletlermiş.

Peki bizim
algımızın böyle yanlış oluşmasının sebebi ne?

Tarih yapmak kadar
tarih yazmanın da önemli olduğunu gösteren örnekler bunlar.

****

Edward Gibbon (1737- 1794)
adında bir İngiliz soylusu ve milletvekili üşenmemiş, 57 yıllık ömrünün 20
yılını vermiş ve 12 ciltlik “Roma İmparatorluğu’nun Gerileyişi ve Çöküşü”
isimli külliyatı yazmış.

Biz ise daha çok
sözel kültürle, menkıbe ve destanlarla geçmişi anmışız. Mağlubiyetlerin çok
olduğu dönemleri inceleyip, sebeplerini araştırmaktan sakınmışız. Çöküş dönemi
için külliyat çapında tarih yazmak yerine yaşananları unutmayı tercih etmişiz.

Rönesans’tan
itibaren Avrupa zihniyetinde tarih yazımında “olan değil, olması
gereken” önemsenir oldu.

Tarih yazıcısının niyeti
neyse, O nasıl münasip görüp yazdıysa geçmiş ona göre yapılandırılır. Yazarın
kurgusunun dışında kalan “teferruat” tarih yazımında yok sayılır.

Roma’ya “muhteşem”
kimliği verilince zıddına “sefil barbarlar” unvanı yakıştırılır.

“Hayırhah” İsa’nın
zıddı ise “kan dökücü” Muhammed oluverir.

Türkler için “Bastığı yerde ot
bitmeyen Türk’ten sakın”, “Asya bozkırlarının çirkin göçebesi, bodur, korkunç,
ölüm saçan, yağmacı, ırz düşmanı Türkler” diye yazılır.

Bu sıfatlara önce
bunları yazanlar, sonra da onların muhatapları inanır. Daha kötüsü bizi de
inandırdılar.

“Onca yıllık yerleşikliğe,
Osmanlı’nın dillere destan bürokrasisine, şer’i ve örfi hukuk kurallarına
rağmen” bizi bile Türklerin “göçebe” olduğuna inandırdılar.

***********************************

Azeri Değil Türk,
Azerice Değil Türkçe

Ruslar, Sovyetler
Birliği döneminde, hegemonyası altında kalan Türkler için uydurma bölgesel tarih
ve diller üretti. Azerbaycan, Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan vd Türk
Cumhuriyetlerini ayrı milletmiş ve ayrı dilleri varmış gibi ayrıştırdılar. Bugün
bağımsızlığını kazanmış olan soydaşlarımız ve biz hala bu projenin etkisi
altındayız.

Soydaşlarımız için
Türk ve dillerine Türkçe demek yerine, Azerbaycan’daki
soydaşlarımız için Azeri ve dillerine Azerice, Özbekistan’daki
soydaşlarımız için Özbek ve Özbekçe, Kazakistan’daki soydaşlarımız için Kazak
ve Kazakça denilmesi Türk Birliğini sabote ediyor.

Yağmur Tunalı arkadaşımız, Azerbaycan
ve Ermenistan arasındaki savaş sebebiyle, medyada yazan ve konuşanların çok sık
tekrarladığı bu fahiş hataya dikkat çekiyor:

“Âzerbaycanlılar
için Elçibey’in ağzından hiç kimse TÜRK dışında milliyet adı gibi algılanacak
bir isim telaffuz ettiğini duymamıştır. Bütün Türkleri de böyle anmak isterdi.
Ayrı bir millet adı gibi düşünülmesin diye Kazak, Kırgız, Özbek demeyi de
istemezdi. ‘Kazakistanlı kardeşlerimiz’, ‘Özbekistanlı kardeşlerimiz’ ve
benzeri sözlerle hitap ettiği olurdu.”

“Türk cumhuriyet
ve topluluklarında Rus- Sovyet projesi içinde hangi milliyet ifadelerinin
devlet zoruyla yerleştirildiği mâlûmdur. Kaç nesil o zorla yetişti. Onlar
mâzurdur. ‘Kendinize Türk diyeceksiniz’ demenin ve zorlamanın mânâsı yoktur.
Bunu yapmadık, yapmamalıyız. Yalnız şunu yapmalıyız: Biz onlara Türk
demeliyiz. Çünkü onlar Türk’tür.”

“Zamanla onlar, Türkiye’de bize
de Türk diyorlar diyecekler, alışacaklar ve benimseyecekler.”

“Biz Türkiye’de bu
Sovyet planına göre hareket etmemeliyiz. Türk’e Türk demeliyiz.”

****

Yağmur Tunalı, “Ama
Onlar da kendilerine böyle (Özbek, Kazak vd) diyorlar” diyen birine Prof.
Dr. Turan Yazgan Hoca’nın sözünü aktarıyor:

“Bu emperyalist
zorunu, bu Rus dayatmasını, bu bölücülüğü gerçek mi kabul edeceğiz? Bak sana
söylüyorum: Bana şu Fâtih semtini ver, iki nesilde her mahallesinden bir dil ve
millet çıkarayım! Yapacağımız bellidir: Bu oyunu bozabilmek lâzımdır. Bu iş hem
zordur hem de bu kadar basittir. Biz bunu kabul edecek zavallı bir millet
değiliz!”

“Bu iyi planlanmış
ve yüz yıla yakın iyi uygulanmış bir projedir. Kaç nesil bu bölücülük ve
ayrımcılık diliyle yetişti. Aynı milletten olduğumuzu hatırlamak ve hatırlatmak
bile zaman işidir. Değiştirmek çok yönlü gayrete bağlıdır. Bunun için ilk şart
şudur: Öncelikle Türkiye’nin aydınları ve âlimleri Sovyet literatürüne teslim
olmamalıdır.”

“Tarihi
yazanların” etkisini bu kadar güzel anlayan ve anlatan çok az aydınımız var.

Yüz yıllık bir projenin sonucu olarak,
devlet kayıtlarına ve zihinlere kazınmış bir hatanın düzeltilmesi çok çetin bir
iş.

Roma İmparatorluğu’nu “tarihin en büyük
ve en uzun ömürlü devleti” saymak, hatalı da olsa, bize çok zarar vermeyebilir.

Ama “Türk’e Türk ve diline Türkçe
dememek” hatasını devam ettirmek, Türk Birliği idealine en büyük
zararı verecektir.

Düşmanların projelerine direnemeyenler,
yeniden “tarih yapma” şansını kaybederler.

       Takvim yaprakları 1974 Yılının 14 Ağustosunu gösteriyordu…

        Kıbrıs’ta başlayan 2’nci harekât
süratle gelişmiş, Gazimağosa’ya giren Mehmetçik, sadece ata yadigârı bu Türk
Şehrini değil, adanın da en önemli turizm merkezi olan ‘’Maraş’’ bölgesini de
ele geçirmişti…

       O günün sabahı bu turistik bölgeye giren
askerlerimiz sokak, sokak araştırma yaptıkları sahil şeridinde hangi otele
girseler, o otelin yemek masalarında yarım bırakılmış yiyecek tabakları, türlü
içki şişeleri ile karşılaşmışlar, kimi otel lobilerinde ise dizi, dizi seyahat
valizleri bulmuşlardı!

       Bir zamanlar ‘’Akdeniz’in Monte Carlo’su’’
olarak bilinen bu turizm merkezi, o sabaha silah sesleriyle uyanmıştı!

      Yılın neredeyse tamamında tatilin
doyumsuz tadını bilen, yaşayan yüzlerce oteli dolduran binlerce turist; ilk kez
savaşın o acımasız yüzüyle tanışmış, o nefis kumsallı sahillerde cıvıldaşan
neşeli insan seslerinin yerini silah sesleri almıştı…

    Ve…

     O gün, on binlerce insan birkaç saat
içinde Maraş bölgesinden kaçarcasına uzaklaştı. Savaşın gölgesiyle kararan
ışıklar, bir daha yanmamacasına söndü…

    BM Güvenlik Konseyi de bu bölgeye
girilmesini yasaklayan bir karar aldı…

     Aradan yıllar geçti. Neredeyse yarım asır
oldu. Bu terk edilen, yasaklanarak derin uykuya dalan ‘’Hayalet Şehir’’ yeniden
hayata dönüyor şimdi.

   Uyuyan güzel,  uykudan uyanıyor…

   Maraş’ın o kararan ışıkları yeniden yanacak.
Tam 46 yıldır, insanların ayak basmadığı o ünlü sahil şeridi, adanın gözbebeği
bu turizm merkezi yeniden insanlarla buluşacak…

    Gazimağosa’nın Maraş’ı 8 Ekim 2020 Perşembe
günü insanlığa açılıyor çünkü…

     Kıbrıs
müzakerelerinin ayrılmaz parçası Maraş, en nihayetinde Türkiye ve KKTC deki
yöneticilerin vermiş olduğu çok doğru bir karar sonucunda adada yaşayanların
hizmetine giriyor.  Çünkü Maraş
bölgesinin neredeyse tamamı atalarımızdan bize miras Osmanlı Vakıflarının malı.

      Ama KKTC yönetiminin yapmış olduğu çağrı; bu
bölgede malı, mülkü olan üçüncü ülkeler de dâhil herkesi kapsıyor…

     Pekiyi,
Rum kesimi atılan bu adım karşısında ne yapıyor?

     O
tarafta ortalık toz duman!

     Yunanistan’ın
da desteğin alan Rumlar öncelikle BM ve AB’yi ayağa kaldırıp, Maraş konusunda atılan
bu adımın önünü kesmeye çalışıyorlar. Çünkü onlarda biliyorlar ki, Türk
tarafının atmış olduğu bu kararlı adımdan dönüş yok.

      Bu turizm bölgesinin canlanması için 10 milyar
dolar gerekiyormuş, bölgede mevcut otellerin hemen, hemen tamamı üçüncü ülkelere
aitmiş, bunlarla ilgili hukuki süreç yılları alırmış, artık bunların hepsi 8
Ekimden sonra eskimiş olacak.

      Çünkü 8 Ekim 2020; Kıbrıs Türk Halkı için
adada atılan en önemli adımlardan birisi olarak tarih sayfalarında yerini
alacak.

       Bu tarihten sonra Maraş bölgesinde
faaliyete geçen her otel, o oteli açan ülkenin bayrağını da taşıyacak.

       Bu tarihten sonra bu bölgede açılan her
otele dünyanın dört bir yanından gelecek turistler, o ülkelerin pasaportlarını
taşıyacak. O pasaportlara vurulacak giriş, çıkış onayında ay yıldızlı KKTC
gümrük mührü olacak.

      Varsın Kıbrıs meselesi bir elli yıl daha
masada beklesin!

      Ama inancım odur ki, Kıbrıs’ın en gözde
turizm merkezi Maraş’ın canlanmasıyla birlikte burada yeniden faaliyete geçecek
otellere gelecek yüz binlerce turist; Kıbrıs meselesini görüşme masasından çok
daha önce çözecek.

    Bu süreç, adanın sadece Rumlara ait olmadığını,
adanın kuzeyinde Türklerin yaşadığını, onlarında ayrı bir devletinin olduğunu
tüm dünyaya gösterecek.

    Açıkçası artık adada sadece GKRY değil,
KKTC’nin de varlığı tescil edilmiş olacak.

    Sıralamış olduğum bu nedenler dolayısıyla
Maraş bölgesinin halkın girişine açılması, orada bulunan 10 bin yatak
kapasiteli otellerin hizmete girmesiyle ilgili karar çok önemlidir.

     Bu
kararı alan, ısrarla takip ederek, Türkiye’nin de tam desteğini sağlayan KKTC
Başbakanı Sn. Ersin Tatar’ı kutluyorum.

     Bu arada 11 Ekim 2020 Pazar günü KKTC’de
Cumhurbaşkanlığı seçimi var…

     Korona salgınının tüm dünyayı etkisine aldığı
bu kısıtlı dönemde ada Türkleri yeni bir Cumhurbaşkanı seçecek…

    Cumhurbaşkanı
adayları arasında iki isim öne çıkıyor!

     Birincisi halen Başbakanlık görevini yürüten
Sn. Ersin Tatar. Diğeri ise, halen Cumhurbaşkanlığı görevinde olan Sn. Mustafa
Akıncı…

     Sn. Akıncı Rumlarla iç, içe yaşamın anahtarı
olan ‘’Birleşik Kıbrıs’’ çatısına giden yolu yani federasyonu; Sn. Tatar ise
eşit egemenlik şartıyla iki ayrı devlet yapısını savunuyor.

      Bu seçim de, daha öncekilerde olduğu gibi her
iki aday da ikinci tura kalacak gibi gözüküyor! İkinci turda ise diğer
adayların oylarını kendi tarafına alabilen, bu seçimin kazananı olacaktır.

     Ancak adada yaşanan gerçeğe baktığımızda:

     1968 yılından beri süregelen müzakereler
sürecinden sıkılmış, bezmiş sadece günlük geçim derdinin peşine düşmüş iki ayrı
halk ise, an itibariyle içselleştirdiği iki ayrı bölgedeki yaşam şekline
alışmış bir halde geleceğini planlıyor.

      Onun içindir ki, adadaki çözümü siyasilerin
tercihi değil! Adadaki yaşamı zenginleştiren adımların atılması sağlayacaktır.

      Turizm, Doğu Akdeniz’deki enerji kaynakları,
su, elektrik, sanayi, ticaret v.b… Bu adımların en önemlileridir.

      Maraş Bölgesinin açılmasıyla birlikte burada
mevcut lüks otellerin hizmete girmesi; KKTC’nin turizm gelirlerini ikiye hatta
üçe katlayacak, bu gelişmede ada Türklerinin geleceğine zenginlik katan bir
adım olarak tarihe atılan en güçlü imza olacaktır.

Her şehir, her müze, her kalıntı için; orayı gezip görmek
isteyenler için plânlar, programlar hazırlanır. Yazılı tarif ediciler ortaya
konur. Anlatıcı, izah edici kişiler vazifelendirilir ve görevlendirilir.

     İçinde yaşadığımız
dünya ve onun da içinde bulunduğu kâinat ve evren bir saray gibidir. Bir şehir,
bir memleket, bir ülke hükmündedir.

     Öyle ise, bir
teşrifatçısı; onu anlatacak, orayı gezdirecek muallim ve öğretmenlere lüzum ve
ihtiyaç vardır. Oradaki şartlara göre hareket etmesini, nasıl yaşamasını
gösterecek, öğretecek, tarif ve tayin edici bir kılavuza ihtiyaç ve gereksinim
vardır.

     O şehirde, o
memlekette yer alanların, o ülkede kalanların, o yörede bulunanların;
hikmetlerini, yapılış gayelerini, içindekilerin mana ve anlamlarını anlatacak,
bildirecek eleman ve rehberlere olan 
ihtiyaç zarurî ve elzemdir.

     Böylece o yöre ve
mekânın içinde yaşayan insanların kabiliyet ve istidatları nazara verilsin,
gözler önüne serilsin. Meraklıları işba edilip doyurulsun. Geldiklerine,
gördüklerine, bulduklarına memnun olsunlar, sevinsinler ve şâd olsunlar.

     İşte Kur’an; tüm
sözlerin üstünde, bütün makamların en yükseğinde bir projektör gibi dünyayı ve
içindekilerini, özellikle eşref-i mahlûkat / yaratılmışların en şereflisi
olarak yaratılmış olan insanın; en büyük, en doğru, en isabetli, en güvenilir
bir kılavuzu, bir önderi ve bir rehberidir.

     Rehbersiz,
plânsız, programsız yola çıkılamayacağı gibi, Kur’ansız da vasat / orta yol,
doğru yol yani sırat-ı müstakim bulunamaz, bilinemez ve görülemez.

     İşte Kur’an tüm
âlemlerin ve içindekilerin her türlü maddî – mânevî sevk ve idare ettiricisi
olan Allah’ın bir kelâmı / sözüdür. Tüm mevcûdâtın, bütün varlıkların İlâhı /
Tanrısı olması hasebiyle Allahın bir fermanı / emri / buyruğu, Allah’ın bir
hitabı / seslenişi, Allah’ın bir konuşmasıdır. Bazen de şifreli bir haberleşme
ve çok yönlü bir iletişim vasıta ve aracıdır.

     İşte böyle kudsî
ve kutsal bir kitabın her asra bakan veçhesi / yüzü olduğu gibi, bilhassa /
özellikle bu asra, bu yüzyılımıza da bakan bir yanı vardır. Üstelik bu zaman;
tüm geçmiş zamanların mes’ele ve problemlerinin def’âten / birden asrın
insanına hücum ettiği / saldırdığı acip, şaşırtıcı bir asırdır.

     Âdeta / sanki bu
asrın insanı; bütün geçmiş asırları yaşamış gibidir. Bu asrın insanı; tüm
yüzyılların meseleleriyle yüzleşmiş, karşılaşmış sayılır. Bu asrın insanı;
binbir açmazın, sayısız çıkmaz yolun ortasında kalarak şaşkına dönmüştür. Bu
asrın insanı; çıkış yolu arayan bir kimsenin hâleti rûhiyesini / rûh hâlini
taşımaktadır.

     İşte bu asrın
insanı geçmişin bu sayısız tasallutlarına / musallat oluşlarına ve
sarkıntılıklarına karşı; ancak ilimle, fikirle, din ile ve imanla meydan
okuyabilir. Ancak cadde-i kübrâda / en büyük mecra ve yolda emniyetle yol
alabilir. Bu ise, en büyük mürşit / irşat edici / yol gösterici olan sırat-ı
müstakime / doğru yola sahip olmakla, onu bulmakla, onu bilmekle ve ona canı gönülden
sarılmakla mümkün ve olasıdır. Nitekim Koca Akif de:

     Doğruda doğruya
Kur’an’dan alıp ilhamı,

     Asrın idrâkine
söyletmeliyiz İslâmı.

derken bu hayatî hususa dikkatleri çekmektedir. Çünkü:

     “Elde (Allah
tarafından vahiy yoluyla Hz. Muhammed’e indirilmiş, semavî / göksel kitapların
sonuncusu olan) Kur’an gibi (sonsuz, devamlı mucize olan) bir mucize-i bâkî
varken,

     “Başka bürhan
(delil ve ispat) aramak aklıma zait (fazlalık ve gereksiz) görünür.

     “Elde Kur’an gibi
(hakiki delil olan) bir bürhan-ı hakikat (hakikat delili) varken,

     “Münkirleri (inkar
edenleri) ilzam (delille ispat edip, cevap veremez hale getirmek) için
gönlüme  sıklet mi (bir ağırlık, bir yük
mü) gelir?”

Bu ülkede siyaset
rövanş işidir; tıpkı en yakın komşu ve evlenmelerle birbirine epeyce akraba
fakat spordan su’ya çeşitli bahanelerle ölesiye/kıyasıya rekabette olan Kocaeli ile Sakarya gibi. 

            Bu
ülkede adalet, ay çekimli ve gel-git paradoksludur. 1961’de kendi
Başbakanını idam eden Devlet, kendi ifadesiyle Baş Teröristini asmamak için 2002’de
İdamı Kaldırmıştır.

            Bu
ülkede siyaset bahis oyunu gibidir; kazanan malı götürür. Zaten taliplisi
de o yüzden çoktur, genelde de kahvede oyun oynarken bile kazanmak için
hileyi-hurdayı göze alan muhteris
(ihtiraslı) ve kurnaz (açıkgöz)
tiplerin meşgalesidir.

            Elli
yıllık ömrüm bunlara tanıklıkla ve itirazla geçti. 12 yaşından beri dinlediğim
fakat sonradan anladığım Müslüm Gürses
Felsefesinin müzmin muhalif olmakla da, kazanandan çok kaybedenin yanında
durma alışkanlığıyla da derin ilgisi olabilir.

            Askerleri
ve askerliği sevdiğim halde Kenan Evren’i
sevmedim netekim. O zamandan beri MHP’yi, MSP’yi merakla takip ederim. 15 Temmuz’daki Darbe Kalkışmacılarına
hemen gereği yapıldı ama 12 Eylül
Darbesi’nin 1 numarası ancak 90’lı yaşlarında kovuşturmaya uğradı; o da Mecburen / Mecburiyetten (MFÖ).

            28 Şubat’tan iki sürgün madalyam var.
Şimdilerde Siyasî İktidarın nimet destek
ünitelerinde cihaza bağlı yaşayanların o dönemki eylemsizliklerini iyi
bilirim. Sövmek ve söylenmek (duyulmayacak şekilde) eylem değilse tabi.

            Ergenekon Süreci’nde Kocaeli ADD’ye ve Şener Eruygur’a, Türk Metal’e ve Mustafa Özbek’e aleni destek sunduk,
adaletsizliğe karşı adaleti ayakta tutmak için. Av. Kemal Kerinçsiz Kandıra Cezaevi’ndeyken sendika avukatımızı
yönlendirerek hem ihtiyacını sormuş hem tarafımız belli etmiştik. Sevgi Erenerol için yazdığım (2012) “Sevgiler
Sevgi Hanım” yazısını rakip firma (Eğitim Bir Sen) okullarda sendikaya üye çalma kampanyasında
diline pelesenk etmişti.

            Âkiller’in Kocaeli ziyaretinde KMKB olarak bizim örgütlü muhalefetimize muhalefet edenler
şimdilerde Atsız’dan şiirler
okumakla ve Azerin’den “Çırpınırdı Karadeniz”i dinlemekle
meşguller. Şimdi Müyesser Yıldız’ı
haksız yere içeride tutanlar yarınlarda yine ‘özrü kabahatinden büyük’ kervanının
önünde olacaklar.

            4
kişi 1 kişinin aracını gasp için öldüresiye dövüp dereye atıyor, tutuksuz
yargılanmak üzere serbest bırakılıyor (sosyal medya devreye girene kadar). Herifçioğlu haneye tecavüz edip 4
köpeğin 2’sini öldürüyor, evin camlarını kırıp içerdekileri de öldüreceğini
söylüyor; tutuksuz yargılanmak üzere serbest: Askerî bilgileri yazdığı
iddiasıyla ve kuvvetli suç şüphesiyle Müyesser Yıldız’ın tutukluluk hâline
devam.  

Aynı şekilde Faruk Bostan ve Bülent Karagöz de rövanşist siyasetin ve adalet gel-gitinin kurbanı
oldular. Kocaeli’de İktidara öyle bir muhalefetsizlik var ki “gözünün üstünde kaş var” diyen “vay, bana
ha!” muamelesi görebiliyor. Sorsan çok sessizlik tehlikesizlik..    

            Kartepe İlçesinde ‘Tecavüz Çetesi’yle ilgili haber hâlâ yayında, adı geçenler dışarda,
haberi verenler içerde. Bakalım adlî kapsam nasıl ilerleyecek?

7 yıl önceki “Apo 
Paşalar  Gibi;  Paşalar 
Depoda” yazımızı şöyle bitirmiştik: “Apo paşalar gibi, Paşalar teröristlikten
hapis yatıyor.”

Yaşadığımız
coğrafya değil toplumsal karakterimiz
kaderimizdir. İktidarlar değişirken değişmeyen
zihniyetimiz, kelepçemizdir.
Gerekçemizse sıra bekçiliğimiz..

“Placebo” Latince “I
shall please” yani “sizi hoşnut edeceğim, mutlu edeceğim” anlamında bir
kalıp imiş.

“Plasebo ilaç” ise içinde
tedavi edici farmakolojik bileşenler olmadığı halde iyileştirici etkisi inkâr edilemeyen,
telkine dayalı tedavi yaratan “ilaçlara” deniyor.

Aslında plasebonun
fiziksel anlamda tedaviye yönelik bir gücü yoktur. Sahip olduğu tedavi gücünü tamamen hastanın verilen ilacın işe yarayacak ilaç olduğunu
düşünmesinden alır. Plasebo, tıp ilmi açıklayamamış olsa bile, insanların istemeleri halinde kendi kendilerini iyileştirme
gücünü harekete geçiren bir etkiye sahiptir. Plasebo ilaçların kanser dahil
birçok hastalıkta belli ölçüde işe yaradığını gösteriyor.

Bir de Nosebo
(nocebo) etkisi diye bir kavram var. “Kişinin bir durumla alakalı negatif
beklentilerinin, kişiyi olumsuz etkilemesi anlamına gelmektedir. Örneğin
bir ilacın yan etkiler getireceğine kişinin inanması nedeniyle – farmakolojik
olarak doğrudan etkisi ve yan etkisi olmayan bir sözde ilaç verilse bile – bazı
yan etkilerin görülmesi veya negatif telkinin kişiyi olumsuz etkilemesi
durumudur.”

İlaç firmaları
geliştirdikleri ilaçların etkinliğini ölçerken plasebo ile mukayese
ederler. Üretilen ilacın, plasebo “ilaçtan” çok daha yüksek oranlarda iyileştirme
gücüne sahip olması istenir.

Plasebo ilacın yüzde 15 etkili
olduğu bir hastalığın tedavisinde, içinde etken madde olan ilaç yüzde 90
oranında tedavi edici etkileri tespit edilmişse elbette tedavide bu ilaç tercih
edilir.

Doktorsunuz ve elinizde
plasebo etkisinden daha fazla etkiye sahip tedavi edici bir ilacınız yok.
Bu durumda hastanıza “hiçbir yan etkisi olmayan yeni bir ilacın çıktığını ve
çok faydalı olduğu” telkinini yapabilirsiniz. “Plasebo ilaç” kullanarak hastayı
kısmen rahatlatır ve az da olsa bir iyileşme sağlayabilirsiniz.

Plasebo etkisi acaba
sosyal, siyasi ve ekonomik alanlardaki hastalıklarımızın tedavisinde işe yarar
mı? Yararsa ne ölçüde?

**********************************

Elinde İlaç Olmayınca

Ak Parti iktidarı son
dönemlerde en çok sıkıntı yaşadığımız ekonomi, dış politika, sağlık
alanlarında etkin bir çözüm üretemiyor. Bütün umudunu müthiş propaganda
gücüne bağlamış durumda. 

Bu gücü kullanarak verdiği
sözde ilaçların çok faydalı ve etkili olduğunu telkin ediyor. Telkine
dayalı iyileşme beklentisinin yaratacağı plasebo etkisi ile hastalıkları
tedavi etmeye çalışıyor.

Ekonomi alanında da beklentilerin
davranışları belli ölçüde etkilediği biliniyor. İktidarın mevcut durumu
maskelemek ve beklentileri yönetmek için en büyük yardımcısı TÜİK.

Allah için TÜİK bu
görevinde “başarılı” hatta mucizeler yaratıyor. TÜİK’in verdiği rakamlarla
çalışan sayımız azalıyor ama her nasılsa işsizlik artmıyor, azalıyor.
Tükettiğimiz her şeyin dörtte üçü ithal veya ithal girdiye dayalı, Dolar ve
Euro patlamış ama açıklanan enflasyon hala yüzde 10 mertebesinde.

Ama bir yerde
mızrak çuvala sığmıyor. Milli gelir, büyüme, işsizlik dahil temel
parametrelerin hepsinde 2023 hedeflerini büyük ölçüde düşürerek revize etmek
zorunda kalıyorlar.

Çarşı pazarda
fiyatlara, etrafındaki artan işsizlere bakan vatandaşın devletin açıkladığı
enflasyon ve işsizlik rakamlarına güveni kalmıyor.

Eksik kalan telkini Reis
tamamlıyor. Gaziantep’te, 40-80 yıllık fabrikaların, emlakçıların, pastacıların
dahil olduğu, “300 yeni fabrika açılışı” ile halkımızı “hoşnut ediyor.”

Sağlık Bakanımız testi pozitif çıkan
ama belirti göstermeyenleri hasta saymıyor. Yetmedi, testi negatif çıkan ama
belirtileri yüzünden covid-19 tedavisi görenleri de hasta saymıyor. Bakan “Salgını
kontrol edemese de rakamları kontrol ediyor.”

“Ulusal çıkarları
korumak için” bu yöntemi geliştiren Sağlık Bakanımızın yarattığı plasebo etkisiyle
tedavi oluyoruz.

Dış politikada ise Doğu Akdeniz’de
araştırma gemisi yolladığımızda alkışlıyor, geri çektiğimizde dünya liderimiz “diplomasiye
imkân tanıdığı için” gurur duyuyoruz.

Bu plasebo etkili
sözde ilaçlar iktidar için harika. Şık birer ambalajla sarılmış bu “ilaçlar”
her derde deva sanki.

Fakat o muhalifler
yok mu? İlaçların
etken maddesinin olmadığını söyleyerek plasebo etkisini yok ediyorlar.

Bazıları da verilen
ilaçların yan etkilerinden bahsederek nosebo etkisi yaratıyor.
Halkımızın daha fazla acı çekmesine yol açıyorlar.

Reis bunları “vatana
ihanetle” suçlamakta haksız mı yani?

*******************************

Kendisini Doğrulayan
Kehanet

Alev Alatlı’nın anlattığına göre, “Birine
kırk gün deli deseniz deli olur” ; “Bal tutan parmağını yalar” ; “Çok mal
haramsız, çok laf yalansız olmaz” gibi sözler rasyonel mesnedi olmayan ama
fiiliyatta bir biçimde doğrulanan hipotezlerdir.

“Kendisini
doğrulayan kehanet” denilen bu olay, insanların doğru olduğuna inandıkları
bir öngörüye göre kendilerini ayarlıyor olmaları nedeniyle gerçekleşen
kehanettir.

“Kırk gün deli dediğimiz” adam gibi, “Nasılsa
kazanamaz” denilen partilere oy verilmediği için bu partiler kazanamaz.

“Bal tutan parmağa” hak vermeye
alışınca, Devlet ihalelerinde denetleme merciinin rüşvet alması normal
karşılanır, “çalıyor ama çalışıyor” şeklindeki argümanlar haklılık
kazanmaya başlar.

Borsa ve döviz
iniş çıkışları da “kendisini doğrulayan kehanetle” doğrudan ilgilidir.
Herkes çıkacağına inandığında alıma yönelir ve gerçekten çıkar. Düşeceğine
inandığında da çoğu satışa yönelir ve gerçekten düşer.

İktidar, ekonomik, siyasi
ve sosyal hastalıklarımızı, içinde etken maddesi olmayan, sahte ilaçlarla
tedavi ettiğine bizi inandırmayı başarıyor.

“Biz adam
olmayız”, “bunları seçimlerde yenmek mümkün değildir”, “bu adamlar meşru yoldan
iktidardan ayrılmaz”, “alternatif yok” gibi sözlerin de “kendisini doğrulayan
kehanetlerden” olduğuna şüphem yok.

İktidar “kendini doğrulayan kehanetlerle”
bizi öğrenilmiş çaresizlik içinde tutmaya çalışıyor. İktidarın son on
yıldaki tek başarısı bu.

Halkımızın bu sözlere göre kendisini
ayarlamasından kaynaklanan ve yıllardır gerçekleşen bu kehanete son vermek istiyor
muyuz?

Yapacağımız ilk şey kendi
davranışlarımızı akılcı mesnedi olmayan bu sözlere göre ayarlamaktan
vazgeçmektir.

Cuma günü Eğitim Bilgi Ağı- EBA’yı donanım yetersizliğinden
hıçkırık tuttuğunu söylemiştim. Bu benzetmeyi, yani hıçkırığı, daha anlaşılır
hâle getirmem için ateş duvarı (firewall), DoS ve D-DoS hücumu konularını
anlatmam lazım. Merak etmeyin. Bunları anlamak için yıllarca lisansüstü tahsil
yapmanız gerekmez.

Ateş duvarı

Ateş duvarı, ta 19. asrın sanayiinden kalma bir kavram. Çok yüksek
sıcaklıkta çalışan bir sistemi ortamdan soyutlamak, tecrit etmek için
kullanılan ısıya dayanıklı tuğladan örülmüş duvarın ismi. Sıcaklık o taraftan
bu tarafa geçmesin diye örülürdü… Günümüze geldiğimizde aynı kavram İnternet’e
bağlı bilgisayar sistemlerini dışardan gelen zararlı müdahalelerden tecrit eden
programlar için kullanılıyor. Bu program genellikle, asıl hizmeti veren bilgisayarın
önünde konuşlanmış ayrı bir bilgisayarda çalışıyor.

Yani ismi ve işlevi endüstri çağından gelse de ateş duvarı,
eninde sonunda bir program ve bir bilgisayar. Veya birçok bilgisayar. Bunlar
EBA hizmetini veren sunucularla dış dünya arasında kurulacak.

Siz bir Ağ- Web sitesine ister giriş yapmak isteyin, ister
ondaki bir yazıyı, resmi veya videoyu indirmeye kalkın. Sizin bilgisayarınız
veya bilgisayar işlevi gören tabletiniz, telefonunuz sitenin bilgisayarına bir
mesaj gönderir. Bu mesaja “talep ” diyoruz. Sunucu bilgisayar da sizin
talebinize göre bir “cevap ” verir.

Tekleyen ateş duvarları

İşte, İnternet’ten gelen talep, EBA’ya gitmeden önce ateş
duvarı denen bilgisayarın önüne gelecek. O bakacak, zararlı bir şey varsa,
engelleyecek. Yok, masum bir öğrenci talebiyse bırakacak. Bizim bilgisayarların
virüs programları veya ateş duvarları gibi. Evet, evdeki bilgisayarınızın da
büyük ihtimalle ateş duvarı vardır. Fakat EBA gibi sistemlerde ateş duvarı
vazifesi ile eğitim hizmeti vazifesini gören makineler bir birinden ayrılıyor.
Milyonlarca kişi aynı anda istek yapınca sistem yığılmasın diye. Bizim EBA’da
EBA’nın kendisi, EBA’nın kendi sunucuları değil, işte bu öndeki koruyucular,
ateş duvarı görevi yapan bilgisayarlar taleple başa çıkamamış.

Başka bilgiler de geldi. Meğer ateş duvarı bilgisayarlarının
belli zamanlarda “yeniden başlatılması” gerekirmiş. Tıpkı bizim ev
bilgisayarları gibi. Bu “belli zaman” yüz, bin, on bin kişi girerken ayda bir
ise, on milyon kişi girince saatler mertebesine inmiş ve bu “yeniden
başlatmalar” sırasında da sistem hizmet veremez hâle gelmiş.

Ve DOS saldırıları

Peki, kahrolası düşmanlar? Onlar boş durur mu? Amatör hacker
bile olsanız koca bir ülkenin sistemini göçertmenin zevki başka! Üstelik bu
saldırılar şimdi yavaş yavaş amatörlerden devleteler geçiyor. Çin’de, Rusya’da
siber saldırı ve savunma alayları, kolorduları kuruluyor. ABD de her hâlde geri
durmamıştır. Ateş duvarı demişken, Çin bu duvarı yalnız dışardan gelen
saldırılara karşı değil, içindeki vatandaşlarının dışardan bilgi edinmesini
engellemek için de kullanıyor. Konuyu bilen bilgisayarcılar da hemen buna özel
bir isim buldular: Çin Ateş Seddi! Bilgisayarcılar esprili insanlardır
vesselam.

İnternet İnternet olalı bir saldırı metodu vardır. Basittir.
Adı DoS’dur. Hizmetin Reddi saldırısı (Denial of Service) denir. Hedefe aynı
anda o kadar çok istek gönderirsiniz ki, hedef bunları zamanında karşılayamaz
hâle gelir. Hackerseniz ve aynı anda birçok istek gönderecek süper
bilgisayarınız yoksa başka bir yola başvurursunuz. Bir süper bilgisayar yerine
binlerce sıradan bilgisayarın aynı anda istek göndermesini sağlarsınız. Buna
D-DoS deniyor. Dağıtık DoS anlamında. Yok, Türkçe değil: Distributed Denial of
Service.

Bu D-DoS bir zamanlar virüsler marifetiyle yapılırdı.
Ortalığa bir virüs, yani bu işle görevli bir bilgisayar programı gönderirdiniz.
İnternet’e bağlı yeterli sayıda bilgisayara bulaşınca virüsünüz, daha
belirlenmiş bir zamanda, belirlenmiş bir hedefe hep birlikte saldırırdı.
Saldırı dediğim, atla deve değil, masum bir talepte bulunmaktan ibaret.

Sebebi anladıysak çözüm yakındır

Hani birçok site, siz girmeden önce eğik, bükük bir yazı
veya rakam gösterip girmek için bunu yazın bakalım diyor ya. Veya sadece “Ben
robot değilim” etiketli bir kutuyu işaretlemenizi istiyor. İşte bütün bunlar
anlattığım saldırılara karşı basit önlemler. Her talebi bir saniye geciktirse,
acemi ve basit bir DoS hedefine varamaz. Fakat EBA’ya yönelen saldırılar basit
değil. Sistemi yürüten arkadaşlarımdan öğrendim, günde 5-10, beheri 10 GB’lık
saldırı oluyormuş.

Sonuç? Sebep tanımlanınca çözüm de bellidir. Yeniden
başlatmanın çare olduğu keşfedilince sistem uzun süre yatmaktan kurtuldu zaten.
Yine de girişte 30 saniyelik bir bekletme yapıyor. Z-Kuşağı beş-on saniye sonra
ilgisini kaybediyor ama şimdi iş inada bindi. Ateş duvarı bilgisayarları daha
beceriklileri ile değiştirilecek ve sayıları çoğaltılacak. Bu daha kökten bir
çözüm olacak. Ancak COVID döneminde dışarıdan malzeme alımı da eskisi kadar
çabuk yapılamıyor.  Fakat yapılıyor.

Birkaç müteahhit arkadaş da bir-iki gün almasın istihkakını
veya hazine garantisi bedelini, mümkün müdür?