İlerlemek, gerilemek, değişmek, yenileşmek; kendi içindeki
çelişkilerle dilimizden düşmeyen kelimeler. Her birine bir anlam yüklemişiz,
onlarla mesaj oluşturuyoruz, birbirimizi anlamaya çalışıyoruz. Gerçekte nedir,
ilerleme, gerileme, yenileşme, değişme?

İlerleme, denizde, kulaç atarak; karada, yürüyerek;  havada, uçarak sağlanıyor. Peki, her kulaç
atış, yürüyüş, uçuş ilerleme midir?

Seni kuşatan zaman ve mekân, taşıdığın niyet, icra ettiğin
iş, bu eylemlere perspektif kazandırıyor. İleriye taşıdığına inandığımız zaman
ve mekânın, bir süre sonra bizi geriye attığını anlıyor, hayıflanabiliyoruz.
Hamallığını yaptığımız taşların, Cehennem yolunda döşeli olduğunu görmek, ne
büyük pişmanlık!

Denizdeyim, Karadeniz’in serin ve coşkun sularında kulaç
atıyorum. Karadan uzaklaştım, bir hayli ilerledim, baktım ki sahilden epey uzak
noktadayım, panikledim. Bu yorgunlukla, hoyrat dalgalara rağmen karaya nasıl
ulaşabilirim, kendimi nasıl emniyete alabilirim, diye düşünmeye başladım. Az
önce ilerleyen ben, şimdi, ilerlemiş mi, gerilemiş mi oldum?

Göçmen kuşlar aynı yıl içinde bir mevsim güneye bir mevsim
kuzeye göçüyorlar, gerçekte bunlar ilerlemiş mi oluyorlar, gerilemiş mi?

Kelimelere yeni bir mana yüklemek, hayata yeni gözle bakmak,
algıları yeniden formatlamak gerek, diye düşünüyorum. Sözgelimi, bizi kuşatan
zaman düzleminde, aldığımız her nefes bir kazanç mı, kayıp mı; zaman bizi
ileriye mi, geriye mi taşıyor? Belki, zamanı “düz değil, inişli çıkışlı,
engebeli” diye nitelemek daha doğru olacak; çünkü her çıkışın bir inişi, her
inişin bir çıkışı var. 

 Tanpınar, son on
dokuz yılını bir otel odasında geçiren hocası Yahya Kemal’in halini şu sözlerle
ifade eder: “Zavallı Yahya Kemal, bir insanın bir insanda bu birbiri ardınca
değişen çehreleri, ne garip ve hazin oluyor ve nasıl en son çehre hepsini
siliyor, bitiriyor? Park Otel’in barında gördüğüm küçük, dar, takatsiz
adımlarla ancak yürüyebilen biçare ve acınacak ihtiyar…”

Sermet Sami Uysal da Y. Kemal’in yalnızlığını şöyle anlatır:
“Otel odası dağınık. Gömme dolabın hemen yanında üst üste konmuş bavullar göze
çarpıyor. Bavulların tepesinde kitaplar, gazeteler ve boş pasta kutuları.
Şairin karyolası, odasının ortasındadır. Yahya Kemal hep karyolada oturur. Ufak
bir sehpada gelişigüzel duran Birinci sigarası paketleri, kibrit kutuları,
paslı çakı, kalemler, cep saati… Tam bir savruluş içinde… Telefonun az
berisinde dolu ve boş maden suyu şişeleri, reçeteler…”

Hepimiz için bir benzeri mukadder olacak bu son sahneye doğru
ilerliyor muyuz, yoksa el bebek gül bebek kundaklardan bir meçhule doğru
geriliyor muyuz? Son yerimiz; ilerinin gerisi mi, gerinin ilerisi mi?

Huzurdan yoksun huzur evlerinde, bir zamanlar işgal
ettikleri üst makamlarda güç zehirlenmesiyle ahkâmlar kesen insanların, şimdi
burun sızlatan ihtiyarlık kokusuyla kesif yalnızlığı somutlaştıran ve çöp
kutusundaki atık kadar itibara muhtaç halini görünce iniş çıkış, varlık yokluk,
ilerlemek gerilemek üzerine biraz daha beyni zorlamak gerektiğini düşünüyorum.

Değişimde de bir ilerleme ve gerileme süreci yaşanıyor.
Hangi değişim ne kadar ileri veya geri, ne kadar doğru veya yanlış?

Temel’le İdris, bir gün her nedense mezarlığa gider. Temel,
İdris’e takılmak ister: “Ula İdris, sen bir gün öleceksin, seni bu mezara
getirecekler, mezarın üzerinde otlar bitecek, bir inek gelecek, bu otlardan
yiyecek, sonra senin mezarının üzerine üç okka def-i hacet yapacak, görenler de
‘Uy bizim İdris ne kadar değişmiş!’ diyecekler.” İdris lafın altında kalmaz:
“Pek haklısın Temel, doğru söylüyorsun, ha sen de bir gün öleceksin, aynı inek
buraya gelecek, senin üzerindeki otları yiyecek, üç okka da senin üzere
yapacak, görenler de diyecekler ki ‘Ula bizim Temel hiç değişmemiş.’”

Değişim ve ilerleme, hayatın dinamiği, bundan kaçış yok.
İmtihanımız, bu dinamizm içinde aktif rol sahibi olup olamamakta. Galibiyet,
mağlubiyet; iniş, çıkış; yaşam, ölüm; kafir, mümin; soğuk, sıcak; zengin,
fakir; birer dinamizm ekseni.

Eksende bulunmak, kaderimizdir; Tercih ettiğimiz yön,
imtihanımız olacaktır. Arkamızdan mutlaka “Neydi, ne oldu?”, “değişti,
değişmedi” veya “değişti de ne oldu”  diyecekler.

Bu acıtıcı soruları önce kendime, sonra size sormak
istiyorum: “Neydik, ne olduk; değiştik mi değişmedik mi; değiştiysek nereye
evrildik? Gelmemiz gereken nokta neydi, neredeyiz? Bulunduğumuz noktanın
hesabını bende emeği ve beklentisi olanlara, tarihe, gerçek hesap sorucuya
verebiliyor muyuz? Yoksa Yunus’un “Var, biraz da sen oyalan.” dediklerinden mi
olduk?

Tarihe geçmek, zamanda iz bırakmak; değişimin mimarı olmakla
mümkün. Değişimin içinde hem ilerleyiş hem gerileyiş hem iniş hem yokuş var;
ama hepsinin sonu “bitiş”.

“Bitiş” çizgisinde “mutlu son”a ulaşanlara imrenmek ve
onlardan olmak, ne güzel!

       Gençlik, zararlı
ve bağımlılık yaratan madde ve araçların saldırısı altındadır. Müstehcen
yayınların yanı sıra; sigara, alkol ve bunlara benzer maddelere bağımlılık
artmakta ve bunlara başlama yaşı da oldukça düşmektedir. Eroin bağımlılığı ve
arkasından uyku verici ve sakinleştirici ilaçlara düşkünlüğün geldiği
görülmektedir. Bu ve buna benzer maddelerin gençlik kesiminde ve diğer
kesimlerde kullanılmasını mazur görmemeliyiz. Bunları, yorgunluk giderici,
gerginliği azaltıcı, arkadaşlık ve beraberlik işareti olarak görmek son derece
yanlıştır. Çoğu kere bunlar kendini kabul ettirebilme aşamasında da
kullanılmaktadır. Gençler genellikle merak ettikleri için uyuşturucu kullanmaya
başlamaktadırlar. Bu sebeple, uyuşturucuya karşı özendirici davranışlardan
kaçınmak gerekmektedir. Ayrıca, arkadaş ve çevre baskısı ile de gençler
uyuşturucu kullanımına yönelebilmekte ve yapılan telkin ve ısrarlara çoğunlukla
arkadaş gurubu dışında kalabilirim korkusuyla uyulmaktadır.

        Uyuşturucu
madde kullanımının birey üzerinde yapmış olduğu tahribata bakacak olursak; gece
uykusu bozuluyor, unutkanlıklar başlıyor, sinirlilik ve tahammülsüzlükler baş
gösteriyor, gözlerde kızarıklıklar oluşuyor ve böylece uyuşturucu kullanımı
yaşama kalitesini düşürerek onları adeta yaşayan bir ölü haline getiriyor.

        Gençlik üzerine
karanlık odaklar tarafından kurulan bir başka tuzak da duygusuz bir nesil oluşturma
gayretleridir. Hayatın gerçeklerini bilmeyen, duygusu olmayan, vatanını,
bayrağını, dinini, ülkeleri için canlarını çekinmeden veren şehitleri tanımayan
oportünist bir gençlik yetiştirmek onların en büyük özlemi olmuş ve kısmen
başarı da sağlamışlardır. Bu odakların gönlünde yatan gençlik sadece eğlenen,
yiyen, içen bir gençlik. Geçmiş ve gelecek kaygısını düşünmeyen, sorumsuz bir
gençlik. Vatanı, bayrağı, milli ve manevi değerleri angarya olarak gören bir
gençlik. Müşahedeler gençliğin bu ortama doğru hızla kaydığı yönündedir.

       Gençliğin bu hale düşmesinde toplum kadar anne
ve babaların da rolü vardır. Çocuklarına yeteri kadar zaman ayırıp gerekli
ilgiyi, sevgiyi ve şefkati göstermeyen anne ve babalar suçludur. Bu konuda aile
içi eğitim ön plana çıkıyor. Anne ve babaların çoğu uyuşturucu maddeler ve
kurulan tuzaklar hakkında yeteri kadar bilgi sahibi bile değildir. Çocuklara,
ebeveynleri tarafından yeterli ilgi gösterilmezse eğer, sorumluluk duygusundan
kaçan, bencil ve ne yaptığını bilmeyen bu çocuklar hemen karanlık odakların
tuzağına düşüyor. Bu eksikliğin mutlaka giderilmesi gerekmektedir.

       Alınacak kanuni
ve sosyal tedbirler ile bu tür maddelere ve tuzaklara ilgi azaltılabilir.
Bunların başında gençliği spor yapmaya yönlendirmek gelmelidir. Karanlık
mahfiller hakkında gençliği bilgilendirmek ve yönlendirmek gerekmektedir.
Ayrıca, muhtevasında uyuşturucu madde bulunan ilaçların insan bünyesine göre
verilmek suretiyle bağımlılık azaltılabilir. Alkol ve uyuşturucu telkini yapan
her türlü film, dizi ve reklamlar yasaklanmalı veya ihtisas sahibi kişilerce
denetlenmelidir.  Anne ve babalar,
çocukları ile kuvvetli sevgi bağı kurmaları, onlara doğru ve yanlışı
öğretmeleri, çocuklarını dinleyerek onların sorunlarına yardımcı olmaları,
onların uygun bir aile ortamında yetişmelerini sağlamaları en büyük görevleri
olmalı.  Ancak bu şekilde sağlıklı
nesiller yetiştirilebilir.

  Öncelikle Malazgirt zaferimizin 949’ncu, 30
Ağustos zaferimizin 98’nci yıl dönümünü büyük bir coşkuyla kutluyor; vatan
topraklarımız uğruna hayatlarını seve, seve feda eyleyen tüm şehitlerimizi rahmetle
anıyor, aziz hatıraları önünde saygıyla eğiliyor, tarih sayfalarına böylesine
büyük zaferleri yazan atalarımızı minnetle yâd ediyorum.

  Türklerin
İslamiyet’i benimsemesi, Alpaslan Han’ın 1071 Malazgirt Zaferiyle Anadolu
topraklarına ayak basmasıyla başlayan bu bölgedeki yaşam savaşı­mız, o tarihten
beri vatan bellediğimiz Anadolu coğrafyasında süregelmiş, sürmeye de devam etmektedir…

  Unutulmasın ki:

         ‘’Milletinin tarihini bilmeyenler;
ülkesinin, milletinin gelece­ği ile ilgili doğru kararlar veremezler. İnsanoğlu
tarihini bildiği ölçüde değer kazanır, sahibi olduğu değerler ölçüsünde değer
üretebilir.  Türklerin Muhteşem tarihi,
tarih öncesi devirler­den başlar.’’

        Binlerce şehidimizin kanlarıyla sulanan
aziz vatan topraklarımızın bu yaşlı dünyaya yansıyan iz düşümünün görüntüsünde
Alparslan Han ile Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün yeri çok farklıdır.

      Alpaslan Han, Anadolu topraklarının
kilidini açan, Gazi Mustafa Kemal Atatürk ise bu topraklarda Türkiye
Cumhuriyeti Devletini kurandır.

       Onlar
bu coğrafyada var oluşumuzun liderleri, geleceğimize ışık tutan, en sıkışık
zamanlarımızda bizlere umut kaynağı olan aziz vatan topraklarımızın değişmez
yüzüdürler.

        Gazi Mustafa Kemal Atatürk 98 yıl önce
meclis kürsüsün­den yapmış olduğu açıklamada, ‘Bağımsızlık benim karakterimdir diyerek’; bulunduğu coğrafyada son
nefesini vermekte olan bir imparatorluktan, sadece milletine olan güveniyle,
inan­cıyla bir güneş gibi doğacak Türkiye Cumhuri­yeti Devletinin ilk müjdesini
vermiştir.

      Tıpkı ‘’Çanakkale geçilmez’’ dediğinde yanılmadığı gibi; 26 Ağustos
1922’de başlayan Büyük Taarruzda ‘’Ordular
ilk hedefiniz Akdeniz’dir’’ emriyle Yunanı denize dökerken de yanılmayacak,
İzmir Hükümet Konağına şanlı bayrağımız çekilecektir.

       6 Ekim 1923’de İşgal güçleri İstanbul’u
terk ederken, tıpkı düşman zırhlılarını Sarayburnu önlerinde ilk gördüğünde
ifade etmiş olduğu gibi; ‘’Geldikleri
gibi giderler’’ söyleminde de haklı çı­kacaktır.

      Çünkü devletimizin kurucusu Büyük Önder
Gazi Mustafa Kemal Atatürk istiklal savaşımızın o mucizevî başarısında sade­ce
milletine, Büyük Türk Milletine güvenmişti.

      Çünkü o büyük dahi, Türk Milleti için:

     ‘’Dünya
yüzünde ondan daha büyük, ondan daha eski, ondan daha temiz bir millet yoktur
ve bütün insanlık tarihinde görülmemiştir.’’
Tespitiyle milletimizin dünya tarihine o muhteşem geçmişiyle damgasını
vurduğunu çok iyi biliyordu.

        Türk Milleti:

Tarih boyunca diline, dinine, ülküsüne, vatanına,
bayrağına, devletine, milletine, örfüne, geleneğine, izzet-i nefis ve haysiye­tine
sahip çıkan, vakurlu ama kibirli olmayan bu üstün nitelikle­riyle tarih
sahnesinde yer almıştır.

Büyüklerine saygıyı, küçüklerine sevgi ve hoşgörüyü
daima ön planda tutan, devletine her daim bağlı ve saygılı olan bu bü­yük
millet; tarih sayfalarında sıralamaya çalıştığım bu üstün nitelik­leriyle
tanınmış; dostlarının gıpta ile izlediği, takip ettiği; düş­manlarının ise
merakla, kıskançlıkla, korkuyla izlediği bir millet olmuştur.

İşte bu nitelikleriyledir ki:

Türk Milleti yaşadığı her coğrafyada bu üstün
özellikleriyle iz bırakmış, daha Amerika kıtası keşfedilmemişken; atala­rımız
üç kıtada at oynatmış, kılıç sallamıştır.

Böylesine büyük bir milletin vatan bellediği
topraklarda ta­biat ananın bu büyük millete kucak açmasının, bu topraklarda
yaşayabilmesinin daima bir bedeli olmuş; Türk Milleti tarihin her döneminde
vatan bellediği toprakların bedelini kanıyla, ca­nıyla ödemiştir.

O nedenle milletimize anamızın ak sütü gibi helal olan
bu son vatan topraklarımızla bizler arasında
kanımızla-canımızla-emeğimizle-alın terimizle hercümerç olmuş bir bağlılık
vardır.

Nasıl ki, Çanakkale Destanının yazıldığı gazi
topraklarımız­da 250 bin şehidimiz pahasına, milletimizin nice kahramanlıkla­rıyla
düşmana diz çökmemiş isek; mazisi insanlık tarihiyle başlayan böylesine büyük
bir mil­letin vatan sevdası hiçbir zaman eksilmeyecek, hiçbir şer odağı
karşısında da diz çökmeyecektir.

Bu noktada soluklanıp; ardımızda kalan mazisi şanla,
şeref­le dolu tarih sayfalarımıza baktığımızda, hep şu gerçekle karşı­laşırız:

Türk Milletinin dara düştüğünde, en sıkıntılı, en yalnız
kal­dığı dönemlerde; ’düşman vatanın bağrına hançerini dayadığın­da’, her türlü
ihanet, şer odakları karşısında yaşadığı toprakla­rın kurtuluşu, özgürce yaşam
hakkı, bağımsızlığı için öne çıkan, gözünü kırpmadan tüm bunlara karşı koyan
tek bir güç vardır:

Bu güç; Büyük Türk Milletinin her şey­den önde gelen
‘Önce Vatan’ sevgisidir.  Bu büyük
millet; kendisini sarıp, sarmalayan canından aziz bilip vatan belle­diği
topraklara, tabiat anaya olan borcunu hep böyle ödemiştir, böyle ödemeye devam
edecektir.

Tıpkı 15 Temmuz 2016’da yaşanan o ihanet gecesinde, bu
borcunu bir kez daha şanla, şerefle ödediği gibi. Vatanın bağrına dayanan o
zehirli FETÖ hançerine kanı, canı pahasına karşı koymuş; şehitler, gaziler
vermiş ama bu alçaklar çetesinin vatan topraklarını ele geçirmesine, iç kargaşa
çıkart­malarına geçit vermemiştir.

Çünkü Vatan; Türk Milletinin yaşam hamurudur. Bu hamur
Türk Milleti­nin namusudur, şerefidir, onurudur.

Çünkü Vatan; Türk Milletine atalarından emanet, burçlarında
ay yıldızlı bayraklarımızın dalgalandığı gururudur.

Çünkü Vatan; gelecek nesillerimizin istikbali, yaşam
geleceğimizin ele ge­çirilemeyen, geçirilemeyecek son kalesidir.

 Malazgirt Zaferimiz vatan bellediğimiz bu
toprakların can suyu, 30 Ağustos Zaferimiz ise devletimizin kuruluş harcıdır.

Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaşanan Korona
salgını nedeniyle bu yıl yapılması planlanan 30 Ağustos Zafer Bayramımızın
kutlama törenleri İç İşleri Bakanlığının ilgili genelgesi ile kısıtlanmış olup,
‘’kalabalık riski- virüs- mesafe’’ nedeniyle meydanlarda yapılmayacaktır.

Ancak, Ayasofya’nın ibadete açıldığı gün yaşanan o
mahşeri kalabalığı, üniversiteye giriş sınavlarında bir araya gelen milyonlarca
öğrencimizi hatırladığımızda, her gün televizyonlara yansıyan sokak, pazar yerleri,
avm’ler, plajlar ve turizm bölgelerinde yaşanan kalabalıkları gördükçe; acaba
buralarda virüs yok muydu, diye düşünmeden edemiyor insan!

Bu nedenle 30 Ağustos’ta elimde Ay yıldızlı Şanlı
Bayrağım, göğsümde Gazi Madalyam, yüreğimde Atatürk sevgisi, aklımda
Cumhuriyetin kazanımları, bayramın coşkusuyla birlikte sokağa çıkacağım.

 Elbette ağzımda
maske olacak, sosyal mesafeye de dikkat ederek, virüsle arama mesafe koyacağım.

 Ama 30 Ağustos
Zafer Bayramımızın muzaffer komutanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk’e olan
sevgimin, onun bize emanet etmiş olduğu milli bayramlarımızın kutlanması için
aramıza konulmak istenen hiçbir mesafeyi kabul etmeyeceğim. 

Bilgi ve Endüstri
Casusluğu

Çin’in Bin Yetenek
Programı, dünya çapında başarılara sahip yabancı uzmanlara önemli paralar
veriyor. Programın internet sitesinde, “Küresel Uzmanlar İşe Alma Programı’a
girecek yabancı uzmanlar, Çin’e giriş ve çıkışta, Çin’de oturma, sağlık
hizmetlerinden yararlanmada, sigorta, vergi, ev temini, maaş, vs. konularında
avantajlardan yararlanır” deniliyor. Siteye göre uzmanlardan beklenen, üç yıl
boyunca yılda dokuz ay Çin’de çalışmaları. “Programa katılan her yeteneğe,
araştırmalarını desteklemek için bir seferde 1 milyon RMB (renminbi) verilir.
Uzmanı işe alan kurum, bilim alanlarında araştırma yapanlara, özellikle temel
bilimler için toplam 3-5 miyon RMB araştırma ödeneği verecektir.”

Harvard hikâyesi

Spalding’in kitabı
çıktıktan sonra ABD’de Harvard Üniversitesi’nde bir Bin Yetenek skandalı
patladı. Üniversite’de nanoteknoloji alanında dünya çapında bir bilim adamı,
Prof. Charles M. Lieber, aynı zamanda Harvard’ın Kimya Bölümü Başkanıydı. 2011
yılında Thomson Reuters onu dünyanın önde gelen kimyageri seçti. Öyle
anlaşılıyor ki Çin de aynı fikirdeydi. 2012’den itibaren üç yıl boyunca
Lieber’e ayda 50.000 dolar maaş ve toplam 158.000 dolar harcırah verdi. Çin
üniversitesinde bir araştırma laboratuvarı kurması için de 1,5 milyon dolar
aldı. Bu olay patladığında çalıştığı Çin üniversitesinin adı pek bilinmezdi.
Şimdi üniversiteyi bilmeseler bile bulunduğu şehri bütün dünya bilyor: Wuhan
Teknoloji Üniversitesi. Savcıya göre Lieber, 2012-2015 yıllar arasında Çin’in
Bin Yetenek Programı’nın kontratla bağlı bir üyesiydi.

ABD mevzuatına göre
Lieber’in suçu bunları yapmak değil, bunları yaptığını gizlemekti. 2018
Nisan’ında, ABD Savunma Bakanlığı müfettişlerinin sorgusunda Bin Yetenek
Programı’na katıldığını inkâr etti. Mahkeme evrakı, Lieber’in Kasım 2018’de bir
daha yalan söylediğini gösteriyor. Bu tarihte, ABD’nin NIH (National Institutes
of Health- Millî Sağlık Enstitüleri) Harvard’a Lieber’in Wuhan Teknoloji
Üniversitesi ve Bin Yetenek Programı’ıyla ilişkisini sordu. Lieber, ilişkiyi
inkâr ettiği için, Harvard da NIH’a, Çin üniversitesinin Lieber’in ilişkisini
abarttığını ve onun asla Çin’in bu programında yer almadığı yönünde bilgi
verdi; üniversite de yalan beyanda bulunmuş oldu.

Savunma Bakanlığı ve
NIH, Lieber’in birinci araştırıcı sıfatıyla yer aldığı Harvard Lieber Araştırma
Grubu’na 15 milyon doların üstünde para veriyordu. Bu hükümet paralarını
sağlayan kontratların bir şartı da muhtemel menfaat çatışması ve yabancı
işbirliği konularında bilgi verme mecburiyetiydi.

Teknoloji harbi

Çin, Batı’dan ihtiyaç
hissettiği teknolojilerin uzmanlarını avlamaya çıktığında paranın önemi yoktur.
General Electric firmasında jet motorları alanında çalışan bir mühendisin
hikâyesi ilgi çekici. Spalding, “Jet motoru yapmak, aya gitmekten daha zor bir
iştir” diyor. Çin Uçak Endüstrisi Şirketi AVIC (Aviation Industry Corporation
of China), mühendisin emekli olduğunu öğrenir. Mühendise maaşının on katını
teklif eder. Sonunda mühendis teklifi reddeder ve ABD Hava Kuvvetleri’ne girer.

Bazen adam almak
yerine doğrudan doğruya firmalarla kontrat yapılıyor. HKO (Halk Kurtuluş
Ordusu) hesabına çalışan Çin askerî cihaz firmaları nükleer başlık taşıyan
kıtalararası balistik füze yapımında bazı zorluklarla karşılaştıklarında
General Motors’un bir alt birimi olan Hughes Elektronik şirketine ve Boeing
Uydu Sistemleri’ne başvurdu. Anlaşmalar yaptı. Sonuçta ABD’yi vurabilecek uydu
ve roket sistemlerine gerekli teknolojiyi elde etti.

Spalding diyor ki,
“Siz ne kadar büyük olursa olsun kâr veya şirket ortaklarına dönecek gelir
böyle bir projeyi makul kılmaz diye düşüneceksiniz. Fakat görünen o ki şirket
kârı ve piyasa payı tutkusu akl-ı selimi yok ediyor. Kötü niyetli oyuncular ve
büyük rakamlı kontratlar, şirketleri suç ortaklığına ve kanunları çiğnemeye
sevk ediyor. Olan millî güvenliğimize oluyor.”

Sonunda ABD Dış
İşleri Bakanlığı, Hughes Elektronik ve Boeing’in tepesine bindi, Çin’e
verdikleri bilgilerde 123 adet kanun ihlali tespit etti ve her bir şirkete
32’şer milyon dolar ceza kesildi. Hughes bir bildiriyle, “almamız gereken
izinleri almadığımız için üzgünüz” dedi.

Endüstri bir
silahtır: 2025-2049 hedefleri

Çin’in kendi
vatandaşlarına anlattığı vizyonda 2025 ve 2049 önemlidir Çünkü 1925, Şanghay
işçi hareketinin, 1949 ise Çin Halk Cumhuriyeti’nin kuruluşunun tarihleridir.
Bu yıl dönümlerini Çin, dünya liderliğinin iki basamağı olarak görüyor.

Fakat daha 2049
gelmeden, teknolojideki konumu gayet iyi. Bir kere kendi halkını gözlemede
dünyada bir numara. Yaklaşık bir milyar kamera ve Yapay Zekâ kullanan yüz
tanıma sistemi var. Bu sistemlerin vatandaşların “sosyal kredi”lerinin
hesaplanmasına girdi oluşturduğunu daha önce belirtmiştim. Dünyanın en hızlı
süper bilgisayarı, en güçlü hipersonik rüzgâr tüneli ve ilk kuantum bilgisayarı
şifrelemeli uydu iletişim sistemi hep Çin’de.

Çin, ileri teknoloji
yatırım hedeflerine şu alanları koymuş:

Yeni bilgi
teknolojileri.

İleri sayısal
kontrollü alet ve robotlar.

Havacılık ve uzay
sistemleri.

Okyanus mühendislik
donanımı ve gelişmiş gemiler.

İleri raylı taşıma
sistemleri.

Enerji tasarruflu
otomobiller ve yeni-enerji otomobilleri.

Elektrik donanımı.

Tarım makineleri.

Polimerler ve diğer
yeni malzeme.

Biyo-tıp ve ileri
tıbbî donanım.

Bu sektörlerde
tasarım ve üretime hâkim güç hâline gelmek, aslında daha büyük bir hedefin
vasıtasıdır. Dünyanın her yerindeki şirketlere hâkim olmanın ilk adımıdır. Bu
başarılınca, mesela Çin tarım makineleri ve tıp donanımında pazar lideri
durumuna gelince; gelişmiş gemilerin ve onların gideceği limanların sahibi
haline gelince; dünyanın büyük coğrafyalarında jeopolitik kontrol imkânına
kavuşacaktır.

Bu yolda şimdiden öne
çıkan Çin şirketlerini şöyle listeleyebiliriz:

Baidu (yapay zeka,
şoförsüz arabalar)

Alibaba (e-ticaret)

Tencent (e-ticaret)

Megvii (yapay zeka)

DJI (yapay zeka,
İHAlar)

BAIC (yeni enerji
araçları)

Geely (yeni enerji
araçları)

BYD (yeni enerji
araçları)

Huawei (yarı
iletkenler, iletişim ve tüketici elektroniği)

BBK Electronics
(tüketici elektroniği)

Xiaomi (tüketici
elektroniği)

Aviation Industry
Corporation of China (havacılık ve uzay)

CRRC (demiryolu)

Sinopharm (ilaç)

Finans

Spalding, iki şirket
yöneticisi ve dünyanın en büyük bankalarından birinin gayrı-menkul yatırım
direktörü ile New York’taki bir yemeği anlatıyor. Büyük bir lojistik firmasının
yöneticisi olan Moran, bankacıyla hemşehri olduğunu da keşfediyor, sohbet koyulaştığında
bankacıya soruyorlar, “Geceleri uykunu kaçıran bir şey var mı?” Bu aslında
mükemmel bir ekonomi sorusudur. Bankacının uykusunu kaçıran şey nedir? Bankacı
hiç tereddüt etmeden cevap veriyor: “Tek kelime”.

– “Nedir?”

– “Çin.”

– “Niçin?”

“Bizim banka ve bütün
diğer büyük Batı bankaları Çin gayrimenkulüne milyarlarca dolar yatırdık ve bu
parayı nasıl geri alacağımıza dair hiçbir fikrimiz yok. Her ayın on gününü
Çin’de geçiriyorum ve her ay eve döndüğümde kendimi geçen ayınkinden daha hasta
hissediyorum.”

Moran’ın Spalding’e
aktardığı sohbetin devamı daha da çarpıcı. 2008 krizi sırasında, ekonomiye can
suyu olması maksadıyla ABD, bankalara, ayda 80 milyar dolar veriyor. Sistemine
giren bu para, iç piyasaya değil, o sırada en kârlı yatırım gibi görünen Çin
bankalarına, Çin bankalarından, Çin şirketlerine, onlardan da devasa gayrı
menkul yatırımlarına akıyor.

ÇKP’nin rüyası,
tamamen bağımsız bir ekonomi ulaşmak. ABD’nin 1950’li yılları gibi. O on yıl
boyunca ABD ne ithalata, ne ihracata bağımlıydı. Hızla büyüyen kendi ekonomisi
kendine yetiyordu. Çin de gerektiğinde dünyadan izole yaşayabilecek bir ekonomi
inşasına çalışıyor.

Bunu yapmak için
sıfırdan şehirler kuruyor. Toplamda 120 şehir. Moran, 5’er-10’ar milyon insanı
barındırmak üzere tasarlanmış, çoğu New York şehrinden büyük yeni yerleşimler.
Olup biteni canlandırmak için 2012 ilâ 2014 arasındaki üç yılda, Çin’in,
ABD’nin 1900 yılından 2014’e kadar üretip döktüğünden daha fazla çimento
döktüğü gerçeğini düşünün. Bu atılım için başta Wall Street (ABD menkul
kıymetler borsası) olmak üzere uluslararası para piyasalarından para toplamış.
2018 yılında Moran, Çin’e gittiğinde gördükleri onu şoka sokmuş. Bankacı
arkadaşının nasıl geri alacağız

diye endişelendiği
milyarlarca dolar önünde duruyormuş: Kimsenin oturmadığı gökdelenler,
apartmanlar ve imalat ortamları.

Nasıl mücadele
edilir?

Kitabın sonunda
Spalding, “Ne yapmalı?“, sorusuna cevap vermeye çalışıyor.

 Çin, bağımsız
firmaların, sosyal ve mali denetimi altında iş yaptığı bir alan değil. Ne bağımsız
firma, ne de bağımsız Çinli var. Bunu daha önce söylediğim ve aşağıda
tekrarlayacağım gibi en iyi anlatan ifade: “Sivil Çinli yoktur!” Çin,
insanların esir işgücü şartları altında çalıştığı; sosyal hak, telif hakkı,
seçme hürriyeti gibi kavramların ölümcül tehlike sayıldığı bir ortam.

Çin şirketleri ABD’de
şube şirketler açıyor. Az önce naklettiğim 2008’lerin gayrı menkul yatırımı
büyük çapta bu şirketlere ABD bankalarının ve fonlarının verdiği paralarla
gerçekleşmiş. Gayet normal. ABD şirketleri de, dünyadaki başka şirketler de
aynı şeyi yapıyor. Yalnız bir fark var, şirketleri ABD kurumu Borsa Şirketleri
Muhasebe İnceleme Kurulu (PCAOB- Public Company Accounting Oversight Board)
denetliyor. Spalding bu kurula, finans muhasebe denetiminin altın standardı
diyor. Kurul ABD’de borsalarda alım-satım yapılan bütün şirketleri denetliyor.
ABD borsalarına kote olan 224 Çin şirketini de. Bunların 2018’de pazar
sermayesi toplamı 1,8 trilyon dolar! Tamam… Mesele yok. Fakat mesele var. Şöyle
ki bir firmaların ana şirketleri, denetime izin vermiyor! Dolayısıyla ABD’deki
şirket bilançosunda görülen ana şirkete yatırım veya ana şirketten alınan veya
ödenen kâr payı ve benzer kalemlerin aslını araştırma imkânı yok.

“Devletimizin üç
kuvveti de“, diyor Spalding, “teknolojimizi, fikir ürünlerimizi ve en önemlisi
anayasada teminat altına alınan haklarımızı korumak için ellerinden geleni
yapmalıdır. Bu korkutucu bir öngörü gibi görünüyor fakat totaliter Çin’in
alaycı, anti-demokratik, anti-bireyci, anti-insancı vizyonu, hür dünyaya başka
bir seçenek bırakmıyor.” Bunları gerçekleştirmek için, Spalding’e göre, ABD’nin
mevcut kanunlarını dikkatle uygulaması yeterli: “ÇKP’nin Batı’da savunduğu
yanıltıcı mantığa göre mademki serbest ticaret refaha ve refah da demokrasiye
götürüyor, gümrük vergileri kötü olmalı. Çin’in Dünya Ticaret Örgütü’ne
girmesini sağlayınca ÇKP, düşük gümrük duvarları sayesinde Amerikan
yatırımcısının parasıyla dünya imparatorluğunu büyüttü.”

Çin modelinde diyor
Spalding, iş dünyasında Batı’daki kontroller yoktur. Çalışma şartları felaket
düzeyindedir. Çevre kanunları pek zayıftır. Yalnız Spalding değil, birçok
gözlemci, Çin’i devasa bir esir çalıştırma kampına benzetiyor. Peki, şimdi ABD
yatırımı başka ülkelere gidecek… Spalding, “Maalesef“, diyor, “ABD yatırımı
çekmeye çalışan diğer ülkeler de ÇKP modelini taklit ediyor; işçiyi sömürüp
çevreyi tahrip ediyorlar. İş dünyası için iyi olan bir şey, ülke için her zaman
iyi olmayabilir”.

Rüşvet ve ahlak

Spalding, kanunlarca
korunan ahlak ilkelerinin titizlikle uygulanmasını Çin’le mücadelenin ana metotlarından
biri olarak görüyor. Rüşvet ahlaksızlıktır ve kanunlar rüşveti yasaklar. Rüşvet
kanunlarını uygulayın diyor. ABD silahlı kuvvetlerinde fuhuş suçtur diyor.
Devlet memuriyetinde de suç olmalıdır. Devlet gücünü ellerinde tutanlar,
halktan daha sıkı kurallarla denetlenmelidir. Siyasiler ve devlet memurlarının
tamamı… Federal, eyalet ve belediye memurları, onların aileleri.

 Sivil Çinli yok

Çinlinin devlet
taleplerine uyması zaten Çin kanunlarınca mecburidir. Çin istihbaratı yurt
dışındaki bir Çinli’den casusluk yapmasını isterse vatandaş buna hayır diyemez.
Fakat şimdi bu mevzuatın uygulaması da kolaylaştı. Sosyal kredi skoruyla bugün
Çin, teoride ve pratikte ABD’deki Çin diasporası üzerinde etki ve kontrole
sahip. Çin vatandaşlarına şirket sırlarını, endüstri tasarımlarını, her şeyi,
bildirmeleri emredilebilir. Aksi takdirde skorları, hatta Çin’de kalan
ailelerinin skorları düşürülür. Mesela düşük skorlu dokuz milyon insanın
uçaklarda business-class bilet alması yasaklandı. Düşük skorlu ev hayvanı sahiplerinin
hayvanlarına el kondu. Bu çok güçlü bir sosyal kontrol manivelası. ÇKP yurt
dışındaki vatandaşlarının manipülasyonunda bunu kesinlikle kullanır.

Global tefeciliği
önle

Çin bir taraftan
Batı’dan nakit yatırım alıyor, diğer taraftan dış ticaret fazlasıyla kolayca
kullanabileceği bir servet biriktiriyor. Her şey gibi bu servet de parti
kontrolünde ve devlet için bu da hâkimiyet yarışının bir aleti.

Daha önceki
bölümlerde anlatılan Sri Lanka’nın Hambantota Limanı güç oyunlarının açık bir
misalidir. Çin firmaları limanın inşası için para ve hizmet sundular ve sonra,
alacakları ödenemeyince tam bir tefeci tavrıyla bütün arazi ve operasyona yüz
yıllığına el koydular. Sri Lanka, Çin’in aslında Çin’e yardım için “yardım”
ettiği düzinelerle kalkınmakta olan ülkeden biridir. Olan biten Osmanlı’nın
Düyûn-u Umûmîyesi’ne de benziyor. Onun bir işletme ve bir bölgeyle sınırlı
şekli.

Çin’e karşı tedbir
düşünen sadece General Spalding değil. Batılı 100’ün üzerinde parlamenter,
hükümetlerden bağımsız olarak Çin’e karşı birlik oluşturdu. Bu ayrı bir
inceleme konusu olabilir. Birliğin ismi, Çin Konusunda Parlamenterler Arası
Birlik (Inter Parliamentary Alliance on China). İlkeleri, çalışmaları ve
kampanyalarını ipac.global adresindeki sitelerinde anlatıyorlar. Kampanyaları
arasında Uygurlara yapılan zulmün önlenmesi de var. Bu birlikten bu noktada
bahsetmemin sebebi, beş maddelik, “Ne Yapıyoruz?” başlığı altında verdikleri
programlarının beşinci maddesi. Madde, yatırım ve borç verme yoluyla millî
egemenliklere tecavüzü ele alıyor. Millî kişiliğin korunması: Çin Halk
Cumhuriyeti’nin gelişmiş veya gelişmekte olan ülkelerin (pazarların)
egemenliğini veya kurumlarını, borç vererek, yatırım yoluyla veya başka
usullerle tehdit etmesine izin verilmemelidir.

İnsan hakları

Spalding son bölümde
bir toparlama yapıyor.

Kitabın hedefi ABD’yi
uyandırmak… Onun için ABD’nin temel hürriyetlerini saymış

Konuşma ve ifade
hürriyeti

İnanç hürriyeti

Yoksulluktan azade
olmak

Korkudan azade olmak

Bunlardan, diyor,
Çin’in halkına sağladığı sadece yoksulluktan azade olmaktır. Bu önemlidir ama
tek temel insan hakkı bu değildir. Konuşma, fikir, din, basın hürriyetleri Çin
Komünist Partisi’nin düşmanları sayılıyor. Bu konuda parti yayınları var. Görünmez
Savaş yazılarımın birincisinde 2013 tarihli, ÇKP “Doküman 9” hikâyesinde bu
anlatılıyordu: “‘Evrensel değerler’ denilen Batı tipi hürriyet, demokrasi ve
insan haklarının evrensel ve ebedi olduğu inancı, ÇKP’nin temellerine
saldırıdır. … Batı tipi anayasaya dayanan demokrasiyi yüceltme hatası… mevcut
liderliği ve Çin karakterli sosyalist yönetim sisteminin altını oyma
teşebbüsüdür“.

Korkudan azade olmaya
gelince… ÇKP, dünyaya hep dostça, kazan-kazan mesajı verirken hukukla değil
korkuyla hükmeder. Vatandaşlarını kontrol etme peşindedir, açıkça fikirleri,
davranışları ve kendini ifade etmeyi kanun dışı ilan eder.

Spalding’ten doğrudan
aktarayım:

“Amerika’nın gözünü
kâr hırsı kör etti. Londra ve New York’taki güç simsarları işsiz insanlara ucuz
ürünler satmak için Çin’deki köle işçiliğini kullanmaya karar verdi. İş bu
noktadan sonra çığ gibi büyüdü ve Çin, kâr, hırs ve hissedar servetini arttırma
mantrasına kapılmış bir dünyayı kullanarak menfaat sağladı.”

“Artık seçme
imkânımız yok. Çin, bitmek tükenmek bilmeyen tecavüzüne son verene kadar ya
bedeli ne olursa olsun Çin’in hâkimiyet saldırısını durduracağız veya elinizde
sırf bu kitap var diye, veya İncil, veya Kuran veya Bhagavad Gita, Fahrenheit
451 veya Winnie-the-Pooh var diye sizi tutuklayacak bir hükümetin hâkim olduğu
bir toplumda yaşamaya razı olacaksınız. Neden mi tutuklayacak? Çünkü içerik
hoşuna gitmemiş ve düşünme hürriyetiniz de zaten kanun dışı.”

“Amerika’da yönetime
kim geçerse geçsin, şunu anlamalıdır: Çin dünyadaki en dostane düşmandır. Yüzünde
tebessümle elinde hediyelerle gelir ve sizi iç çamaşırınıza kadar soyar.”

Bu sözler bize o
kadar yabancı değil sanki. Bin üç yüz yıl öteden geliyor:

“Çinliler altını,
gümüşü, ipeği, ipeklileri ihtiyaçtan fazlasıyla öylelikle verirler. Çin
halkının sözleri tatlı, ipeklileri yumuşakmış. Tatlı sözle, yumuşak ipeklilerle
kandırıp uzaktaki halkları bu şekilde kendilerine yaklaştırırlarmış. Yakına
yerleştikten sonra da gereken kötülüğü orada düşünürlermiş… Çinlilerin tatlı
sözlerine, yumuşak ipeklilerine kanıp Türk halkından birçoğunuz öldünüz.”(Alıntı:
Milli Düşünce Merkezi)

“Yahya Kemal Beyatlı şiirlerinin bestelenmesinden pek hoşnut olmazdı” diye anlatılır. Çünkü
O şiirlerinin güzelliği ve ahengindeki yüksek seviyeyi iyi biliyordu.
Muhtemelen hissettiği duyguyu yansıtmayan bir melodi giydirilmesiyle şiirinin
bir artı değer kazanmayacağını düşünüyordu.

Mesela “dâhî” bir bestekâr ve önemli bir
hanende olan Münir Nurettin
Selçuk, Yahya
Kemal’in bazı şiirlerini bestelemiştir. Yahya Kemal, Münir Nurettin sevdiği bir
dostu olmasına rağmen, bu bestelere karşı “şiirlerimi ne hale soktu?”
diye tepki verirmiş. Musiki meclislerinde hangi eseri dinlemek istediği
sorulduğunda “yeter ki benim şiirlerimden bestelenmiş olmasın”
dermiş.

*********************************************

Deniz Faciasının İlhamıyla Muhteşem Beste

1953 tarihinde Çanakkale Nara burnunda İsveç
bandıralı bir gemiyle çarpışan Dumlupınar denizaltımız 81 denizcimize
mezar olur. Yaşanan faciayı ve şehitlerin “vatan sağ olsun” diye
biten son sözlerini anlatan haberi radyodan dinleyen (dede) Süleyman Erguner çok etkilenir.

O gece Yahya Kemal’in “Ömrün Şu
biten neşvesi tam olsun erenler” mısraıyla başlayıp, “Evvel giden ahbaba selam olsun erenler” diye biten şiirini Uşşak makamında besteler.

Yahya Kemal’e “sizin şiirinizi Süleyman Erguner
besteledi” haberini verenlere ünlü şairin tepkisi şu
olmuş: “Eyvah, bunu bana Süleyman da mı yaptı?“

Fakat daha sonra bu besteyi dinleyen Yahya Kemal eseri çok beğenmiş “işte böyle olur”
diyerek Süleyman
Erguner’i kucaklayarak tebrik etmiş.

Yahya Kemal şiirlerinden yapılmış bestelerden sadece
ikisini takdir edermiş. Diğer eser de Selahattin
Pınar‘ın bestesi olan Bayâtî makamındaki “Kalbim yine
üzgün seni andım da derinden” şarkısı imiş.

*********************************************

Neyzen Süleyman Erguner ve Bestekâr Amir Ateş

Şarkıların ve sözlerinin hikâyesini bilerek dinlemek veya
söylemek onlardan çok farklı lezzetler algılanmasına sebep oluyor. Hele de bu
hikâyeleri birinci elden dinleme imkânı bulmuş iseniz. Yukarıda anlattıklarımı
ney virtüözü (torun) Süleyman
Erguner ve Udî Dr. Fatih Borlu eşliğinde, büyük bestekâr, hanende Amir Ateş ile ikili olarak şarkı ve ilahi
söylemek bahtiyarlığına kavuştuğumuz bir dost meclisinde öğrendim. Bizi misafir
eden Şair Aynur Saydam Hanımefendinin Boğaz’daki konağında bu iki
değerli sanatçımızdan dinlediklerimden naklediyorum. 

O Amir Ateş ki Türkiye’nin yaşayan en büyük
bestekârlarından. “Seni ben unutmak istemedim ki”, “Bir
kızıl goncaya benzer dudağın”, “Ben seni unutmak için sevmedim” ve daha birçok (800’e yakın) bestelediği
güzel şarkıları ve
ilahileriyle musikimizde
önemli yeri olan bir sanatçı. Aynı zamanda hanende, mevlithan ve Üsküdar Musiki
Cemiyeti’nde Hoca ve Yönetim Kurulu Başkanı.

Dost meclisine bir de ney virtüözü (aynı zamanda TRT Müzik
Dairesi Başkanı, koro şefi, araştırmacı yazar) torun Süleyman Erguner de dâhil olunca sözün sanata ve sanatçıya
devri kaçınılmazdı.

*********************************************

Girift

(Torun) Süleyman Erguner, Giriftzen Asım Bey adlı büyük bestekârdan sonra kimsenin
ilgilenmediği bir Türk enstrümanı olan “girift“i
tekrar kültürümüze kazandırmış.

“Görünüş olarak ney’e benzemekle beraber neyden oldukça
farklı bir yapısı ve boğuk tatlı bir sesi olan” bu saz üzerine çok ciddi
çalışmalar yapmış. 

Bugüne kadar hiçbir ses kaydı bulunmayan bu sazın yapımı
ve icrasını öğrenmiş. “Girift” icrasıyla, İstanbul Büyükşehir
Belediyesi Kültür A.Ş. tarafından yayınlanan “Girift”
adlı albümünü çıkarmış.

Bu albümü ve açıklayıcı bilgileri “en tepedeki iki
devlet yöneticimize” göndermiş. Ama bir kuru teşekkür
yazısı dahi gelmemiş.

“Maalesef bu dönemde gerçek sanatçılara iltifat ve
alaka yok.” Mesela Azerbaycan’da
olsa, bu hizmetleri yapan virtüöz bir sanatçının heykeli dikilir, müthiş
ödüller verilirdi.

*********************************************

Amir Ateş’ten “YUNUS” İlahisi

Bir dernek Yunus Emre üzerine yazılmış şiirlerden yeni
bestelenmiş ilahi yarışması hazırlamış. Hoca kendisine gelen mektubu masasında
unutmuş. Kendisine son gün hatırlatılınca, Hoca elinin altında bulunan Bekir Sıtkı Erdoğan‘ın şiir
kitabına göz atmış. 

Hikâyenin devamını Amir Hoca’dan dinleyelim: “İçimde
bir dertli bülbül, Öter Yunus Yunus diye başlayan şiiri seçtim. O gece hicaz makamında besteyi yaptım. Yarışma
kuralı gereğince isim yazmadan bir rumuzla notaya aldım. Sabah dernek binasının
önünde arabayla durduk. Doç. Dr. Emin
Işık notayı
alarak dernek binasına çıktı. ‘Kimse olmadığı için kapı altından kâğıdı içeri
attığını’ söyledi.”

Bu olayı neredeyse unuttukları bir zamanda, bazı
arkadaşları Amir Hoca’ya “Ahmet Özhan ‘Yunus’ diye bir ilahi albümü çıkardı,
sizin eserinize benziyor” demişler.

Amir Hoca hemen telefona sarılarak “Ahmet çiğim çok güzel bir
ilahi okumuşsun, tebrik ederim” demiş. 

Ahmet Özhan, “70-80 senelik olduğunu tahmin ettiğin çok
güzel bir eser elime geçti. Ağabey darılma sen de bestekârsın ama her kimse
adam çok harika bir beste yapmış” cevabını vermiş.

Bunun üzerine Amir Hoca’nın “Bekir Sıtkı Erdoğan’ın
yaşı 60 civarında. Şaire haksızlık yapma” şeklindeki cevabı ve takiben
bestenin de Hoca’ya ait olduğunu öğrenen Ahmet Özhan çok çok özür dilemiş.

****

NOT: Akıl ve gönül zenginliğinden uzak
tartışmalarla gerginiz. Sanat ve estetikten mahrum ruhlarımızın nefes alabileceği
bir pencere açabilmek için 2012’de yazdığım bir yazımı kısaltarak yeniden
paylaştım.

(Asrın seli kadermiş ve paraymış diye duyduk;

 2023’ün gazını 2020 yazında yedik
te doyduk.

 1071’i keşfedip 30 Ağustos’u es
geçenler;

2009’un yazısını buraya inadına koyduk.)

Millî Mücadele’mizi büyüten yokluktur,
yoksunluktur. Ordunun ve paranın yok, düşmanınsa çok olduğu hengâmede çözülen
diz bağları “Kurulur, bulunur, yenilir” üçlemesiyle onarılmıştır.

1911, 12, 13, 14, 15, 16,
17, 18, 19, 20, 21, 22.. Sayması dile kolay, yaşaması zehir – zemberek
tam 12 sene harp meydanları evimiz, siperler döşeğimiz, mermiler azığımız olmuş. Anaokuluna yeni başlayan
yavru liseyi bitirince bitirmişiz askerlik tahsilimizi.

Elde yok, avuçta yok..
Kiminin ekmeklik bir parça mısırını da düşman alınca mısır koçanlarını döverek
un etmişler ve ondan da ekmek. Kimi atların, katırların dışkılarındaki arpa
tanelerini toplayıp temizleyerek çorba..

Kimi ağaç kabuklarını (Edirne), kimi süpürge tohumlarını
(Çeşme), kimi otları ve
ısırganları (Bahçecik) yiyerek yaşaya kalmışlar
ve zaferin müjdesini bunun karşılığında almışlardı. Kimi Hacer Nine gibi bitip tükenmek
bilmeyen göç yolculuklarında yorgunluktan öldü diye bırakılmış, kimi Mahmut Dede gibi seferberlikten dönen
babasının üniformasındaki bitleri elleriyle ayıklamış ama hepsi de mütevekkil,
mağrur ve halâskârlara minnetle dolu.

O yüzden millî efsanemizin
Şairi İstiklâl
Marşı’mıza âyetle başlıyor: “Korkma! Üstün
gelecek sensin, sen.” (Ta-ha – 68) Yine o yüzden “Allah bir daha bu millete İstiklâl Marşı yazdırmasın” diye dua
ettiriyor.

Duanın dem vakti
felâketlerse en büyük felâket 7 düvelin işgal orduları
değil 7’den 70’e bu milletin 7, 8 hatta 9 parçaya bölünerek umudun sandalına
kürek çekmesidir.

o  Mevcut İktidar (Hilâfet ve Hükümet)

o  Kuva-yı Milliye (Milli Kuvvetler)

o  Kuva-yı İnzibatiye (Kontra Ordu)

o  Azınlık Çeteleri (Rum ve Ermeni eşkiyası)

o  Âdi Çeteler (Yerli eşkiyalar)

o  İşgal Komiserliği (İngilizler, Fransızlar)

o  Düşman Kuvvetler (Yunanlılar)

o  Yerli İşbirlikçiler (Hain kontenjanı)

o  Propagandalı
Yılgınlık (Hiçbiri şıkkı)

Talihin çoktan seçmeli sorusu iletişimin ve
ulaşımın zar zor becerildiği lâkin aynen bugün olduğu gibi dezonformasyonun / bilgi
kirliliğinin had safhada
olduğu bir vetirede kalbiyle ve gönlüyle doğru yolu bulmuştur. Feraset,
labirentin çıkışıdır.

İzmihlâle
giden Osmanlı
Devleti’nin ve Türk Milleti’nin
derinlikleri
kendi içinden sürgün vermesini bilmiştir. Mustafa Kemal
Paşa ve Ulusal Kurtuluş’un kıvılcımını yakan
kadro çöken bir yapıdan diz çökmeyen ve sarsılmayan bir iradenin adı olarak
doğmuştur.

O iradenin resm-i geçitleridir İnönü,
Sakarya, Dumlupınar / Başkomutanlık.. Ve zafer en
çok sana ve senin peşinden kıvrım kıvrım bir ırmak gibi akan bu millete
yakışıyor Gazi Paşa’m. O
acıyı yaşayanların dua ve niyazlarında hep sen varsın.

Acaba bugün seni anlamak istemeyenler 90 yıl önce kaderlerini yanlış şıklara ilmekleyenlerin
torunları mıydı? Yoksa biz düşmanla boğuşurken dahi namlularını bize çeviren
mantığın uzatmalı devamı mıydı?

Zaferin zekâtı
affetmektir. Tövbe hatada
ısrar etmemektir. Ve
fakat bir çetin soru hâlâ zihnimin koridorlarından gitmemektedir: Şimdi – Allah korusun – benzeri bir durum olsa milletçe o
seçeneklerin hangisine yığılırdık?

“Karadeniz’de
320 milyar m3 doğalgaz rezervi keşfedildi” müjdesiyle coşkulu bir
sevince kapılanlar olduğu kadar, sevinemeyenler de var.

Sevinmek
duygusal bir tepki. Sevinememek kısmen duygusal, kısmen mantıksal bir
refleks. Tepkilerimizin doğru olması için doğru ve sağlam bilgiye ihtiyacımız
olduğu açık. Uzmanlardan öğrendiklerimi özetle anlatmam belki faydalı olur.

1- Açıklanan
Rezerv Kesin mi?

Bu
bölgede doğalgaz rezervi olduğu konusunda herkes hemfikir. Bizim Trakya’da halen
işlettiğimiz, Romanya’nın Karadeniz’de 8 yıl önce bulduğu ve henüz çıkartamadığı
(750 milyar m3’lük) rezervler bunu doğruluyor.

Ancak henüz
sondaj devam ediyor. Açıklama çok erken yapıldı.

Sondajın
bitmesi, gerekli testlerin ve diğer teknik araştırmaların sonuçlanması ve birkaç
kuyu daha açılmasından sonra rezerv kesinleşebilecek. Daha sonra “ticari gaz
keşfi ilanı” yapılması gerekiyor. Henüz bu aşamadan uzağız.

Açıklanan
gaz rezervinin doğrulanması ve o bölgede söz konusu kuyu dışında başka kaynak olup olmadığı
konusunda emin olduktan sonra “üretim platformu kurulması” ve “sahile
gaz hattı çekilmesi” gündeme gelebilecek. Teknik bilgi kısıtlı olduğu için
rakam vermek zor olsa da, üretime başlama maliyeti için telaffuz edilen
rakamlar ortalama 5 milyar dolar civarında.

****

2- Rezervin
Toplam Değeri Ne Kadar?

320
milyar m3 rezervin doğrulandığını varsayalım. Enerji Bakanı Türkiye’nin İran’dan,
Rusya’dan
aldığı doğalgazın bin metreküp fiyatının (190 dolar) da üstünde bir
fiyatı baz alarak,
rezervin değerinin 65 milyar dolar olduğunu açıkladı.

Ancak
halen oldukça pahalı bir fiyattan gaz alıyoruz. Dünya serbest piyasasında
fiyatlar 120 dolar mertebesinde. Piyasa değerleriyle rezervin toplam
değeri 38 milyar dolar civarında oluyor.

Bunun
hepsi kasamıza girmeyecek. Çünkü bu rezervin tamamının çıkarılması teknik
olarak mümkün değil. 1000 m3 gazı çıkarmak için harcayacağımız yatırım
ve üretim maliyeti ise 40 dolar civarında.

Rezervi
Türkiye kendi imkanları ile çıkarabilirse kazancımız 25 milyar dolar
civarında olabilir. Ancak yatırım ve işletme giderlerine harcanacak finansın
temini için ödenecek maliyetin de bundan düşülmesi gerekiyor.

****

3- Üretim 2023’e Yetişebilir mi?

Gazı çıkarmak için konan hedef 2023 yılı. Dünyada
bu tür projelerin gerçekleşmesi ortalama 7-8 yılda mümkün olabiliyor.
2023’de ilk gazın çıkarılıp piyasaya sürülmesi gerçekleşirse dünya rekoru
kırılmış olacak.

“Üretim, hemen yılda 50 milyar metreküp olamaz. Yılda 10
milyar metreküp bile çıksa önemlidir.”

Yılda 10 milyar m3 çıkarılırsa Türkiye’nin yıllık kazancı 800
milyon dolar, bilemediniz 1 milyar dolar, olabilir.

“Üretimde rezervin hepsi çıkmıyor. Bu yüzden ‘6-7 yıllık ihtiyacı karşılayacak’ ifadesi doğru
değil.”

“Karadeniz derin, jeolojik ve iklim koşulları Akdeniz’e göre daha zordur. Karadeniz’de
üretilen gazın birim maliyeti daha yüksek olur. Bu yüzden çıkarılacak
gazın ihracı pek mümkün değil. Doğalgazdaki ithalata bağımlılığımızı yüzde
99’dan yüzde 50’lere çekebilirsek başarı olur.”

****

4- Keşif Yerli ve Milli İmkânlarla mı Yapıldı?

Enerji konusundaki en yetkin uzmanlardan Petrol Mühendisi Necdet
Pamir, bizim “dışarıdan satın aldığımız araştırma ve sondaj gemilerimiz
Fatih, Yavuz ve Barbaros’ta yabancılar araştırma yapıyor “dedi. Keşfi yapan
Fatih gemisinde de hizmet alımı ile yabancı şirket uzmanlarının keşfi
gerçekleştirdiğini söyledi. Tabii ki yabancıların yanında Türk uzmanlar da
görev yapmakta.

TÜRKİYE PETROLLERİ ANONİM ORTAKLIĞI (TPAO) bünyesinde
halen yeterli miktarda uzman olmaması sebebiyle hizmet alımına ihtiyaç duymuş
olmalı. 1954’de kurulan bu seçkin kurumumuz nasıl oldu da hala yeterli
uzman görevlendiremiyor?

****

5- Yerli ve Milli Enerji Politikası Bu mu?

Petrol Mühendisleri Odası Enerji Politikaları Çalışma Grubu
Başkanı Necdet Pamir’in anlattığı AKP dönemi uygulamaları, “yerli ve
milli enerji politikaları” konusundaki resmî iddiaları sorgulamamızı
gerektiriyor:

*  TPAO’nun bütün
kaliteli, tecrübeli personeli son yıllarda baskı ve teşviklerle emekli edildi.

* 
TPAO’nun sondaj ve kuyu tamamlama
grupları tasfiye edilip, bölüm kapatıldı. 

*  TPAO ve BOTAŞ özelleştirmeye hazırlık olması için Varlık
Fonu’na devredildi. Özelleştirilmeleri için görüşmeler sürdürülüyor. (Enerji
gibi en stratejik bir alanda, hem de Karadeniz ve Doğu Akdeniz’deki arama-
işletme ruhsatlarının sahibi kurumun özelleştirilmesinin düşünülmesi dahi feci
bir şey.)

* 
Petrol Kanunundaki petrol ve gaz
arama ve işletmeye dair tüm yetkileri TPAO’ya veren hüküm kaldırıldı.

Bu yapılanlar yerli ve milli bir enerji politikası izlendiği
iddialarını boşa çıkarmaktadır.

****

6- Cahil İnanır, Aydın Önce Sorgular

Ekonomi ve Maliye Bakanı damat Berat Albayrak, 31 Mayıs
2018’de Kocaeli’de Fatih Sondaj Gemisi için düzenlenen törende, “Cumhurbaşkanımız Ay’a 4 şeritli yol yapacağım dese
inanacak seçmenimiz var” demişti.

Gerçekten AKP seçmeni içinde bu şekilde kesin inançlı bir
kesimin olduğunu biliyoruz. Bu kesimin Fatih gemisiyle keşfedilen gaz
rezervi üzerinden, kendisine anlatılanlara sorgulamadan inanmış olması bizim
için sürpriz değil.

Oysaki vatandaşlarımız içinde sorgulayan, anlatılanların arka
planını araştıran, anlatılmayanları da öğrenmeye çalışanlar da var. Bunlar anlatılanlara
inanmıyor ya da tereddütle karşılıyor.

Çünkü ya yukarıda anlattığımız bilgilerden bazılarını
öğrenmişlerdi ya da bundan önce en az on defa “gaz rezervi bulundu”
haberleriyle aldatılmış olduklarını unutmamışlardı. Daha geçen sene “20
trilyon m3 gaz rezervi bulduk” müjdesi verilmiş ve haber “fos
çıkmıştı.”

Gariptir ki kesin inançlılar, sorgulayanlara “niye
sevinmiyorsunuz?” diyerek “vatan hainliği” gibi ağır suçlamalarda
bulunuyor.

Ne kadar sevinmemiz gerektiğini öğrenmek için, bu yazdıklarımı
veya uzman görüşlerini okumak zahmetine katlansalar bu kadar kesin inançlı
olmazlardı.