Allah – Kâinat – İnsan veya Mâbud (Kendisine İbadet Edilen Allah) – Mâbed (Allah’a İbadet Edilen Yer) – Abd (Allah’a İbadet Eden Kul) mefhum ve kavramları birbirine girift, iç içe dairelerdir. Bu üç küllî / kapsamlı mefhumu açıklamaya çalışacağım. Çünkü bunların her biri; birbirini tedai ettiriyor / çağrıştırıyor.

Tıpkı eserin Usta’dan haber vermesi gibi. Eser varsa, Usta’sı muhakkaktır. Usta varsa eseri olmaması muhâl / imkânsız. Çünkü her cemâl / güzellik ve kemâl / olgunluk sahibi görünmek ve bilinmek ister.

Bu istek kendisinde mündemiç / var olan kabiliyetlerin zuhûrunu / ortaya çıkmasını gerektirir. Bu zuhûrat; bu güzellikleri görecek, beğenecek gözlerin varlığını da arzu eder. “Küntü kenzen mahfiyyen. / Mahlûkatı yarattım ki, bana bir âyîne / ayna olsun ve o âyînede cemalimi (güzelliğimi) göreyim.” Hadîs-i Şerîfi’nin sırrını düşünelim.

Tabir caizse / demek yerinde ise, işte birbirinden kopup ayrılmaz olan üç mefhum: Allah – Kâinat – İnsan. Başka bir ifade ile: Usta – Eser – Seyirci.

Velhasıl, bu üç lâfzın her biri okyanus vâri ilimlerin bir hülâsası / özeti, özlü bir toparlaması, ifade ettikleri bilgilerin çekirdeği hükmündedir. Çözüldükçe daha çok çözülmeleri kaldıracak, neticede, kitaplar ortaya çıkartacak kadar veciz ifadelerin yer aldığı; çok yönlü, çok yüklü, çok mânalı bir fikirler demeti, ilimler buketidir.

Bizim anladığımız, daha doğrusu anlayabildiğimiz; devede kulak kabilinden şeyler. Bunları tam manasıyla açıklamak seviyemin çok üstünde. Söyleyeceklerim Hakk’tan mülhem / Hakk’tan ilham aldığım şahsî hakikat arayışının kırıntıları ancak. Kısaca isabetlerim Hakk’tan, hatalarım bendendir.

Mahlûk / Yaratılan, Hâlıkı / Yaratanı ihata edemez / kuşatamaz. Zihnen, fikren, hayâlen ve tasavvuren kavrayamaz. Çünkü Zât’a yol yok. Zira ne düşünse, ne tasavvur etse mahlûk cinsinden. Nitekim “(Her özelliği ile sınırlı olan insana ait) Gözler; (her özelliği ile sınırsız olan) O’nu (Allah’ı) (kuşatıp) idrâk edemez. Halbuki O, gözleri (ve onların gördüklerini kuşatıp) idrâk (ve ihata) eder. O (her şeye nüfuz eden) Lâtif, (her şeyden haberdar olan) Habîr’dir.” (En’am: 103). Kaldı ki “İnsan ne düşünürse, Allah; onun başkasıdır.” (Hadis meali). Evet “O’nun (eşi) benzeri (dengi olan veya olabilecek) hiçbir şey yoktur.” (Şura: 11).

Balık, hava âleminden uzak. Balığa, elden ayaktan bahsedemeyiz. Hatta Sudan bile. İki Balığı, Su hakkında konuşuyor kabul etsek; biri: “Su diye bir şeyden bahsediyorlar, ne dersin?” diye soracak olsa, diğeri: “Ben öyle bir şey görmüyorum. Bunun için Su diye de bir şey kabul etmiyorum!” diye cevap verecektir. Hâlbuki Suyun görünmeyişi, Balığın Suyu göremeyişi, Suyun varlığının şiddetinden, her yanı kuşatmasından dolayıdır. Akvaryumdaki durgun ve hareketsiz Supya baktığımızda, sanki Su yok ve Balıklar boşlukta duruyor gibi sanırız.

Farzı muhâl Tahta’dan, Ustasını soracak olsak, Tahta’nın aklına Meşe ağacı vs. gelir. Çünkü dünyası; ağaçlar âleminden ibarettir. Hayvanlardan Rabbini soracak olsak, onların aklına Fil veya Arslan gelir. Kuş’un aklına, bu hususta Kartal’ın geleceği gibi. Serçe kuşu, İnsan’ı ne kadar tarif edebilir?

İnsan’ın yaptığı da, İnsanı idrak edemez / algılayamaz. Daha doğrusu, Yapılan Yapanı ihata edemez / kuşatamaz. Zira Yapılan Yapanın cinsinden değil. Buzdolabı; İnsanı, parçalarından birine benzetebilir ancak. İnsan da Rabbini cisim olarak düşünecek olsa, ancak İnsan olarak düşünebilir.

Nitekim Yunan İlâh ve İlâhelerinin İnsan olarak düşünülmesi, öyle sanılması ve kadın erkek heykelleri olarak güya benzerlerinin yapılması. Vahiy ışığından mahrum kalblerin Yaratıcıyı ancak cisim olarak düşünmelerine yol açar. Çünkü Kâinat’ta İnsan’dan daha muhteşem, daha mükemmel ve kabiliyette, başka bir mahlûk yoktur.

Kaldı ki “Ahsen-i Takvim” / En güzel şekilde yaratılmış olan İnsan’dan başka mahlûk olmadığından; Yunanlılar, Allah’ı ancak İnsan olarak düşünmek zorunda kalmışlar, var edişleri İnsan’ın eline vermişlerdir. İran’da iki Tanrı’nın, İyilik ve Kötülük diye zuhuru da, yine aynı düşüncenin farklı bir tezahüründen / görünüşünden başka bir şey değildir.

Toplumun ve o toplumun fertlerinin her birinin, ruhsal direnme seviyesini belirleyen noktaları vardır.

Ruh; bilgi ile beslenir ve olgunlaşır. Yada tam tersi olur. Yani bilgisizlikle zayıflar ve basitleşir.

Her birimiz için, insan hayatı kolay değildir. Acılar, sevinçler, hüzünler, duygu yoğunlukları hepimizin hayatında önemli yer tutar.

Bu açılardan bakınca, insan ruhunu doğru bilgi ile besleyip duygusal yakınlıklarla olgunlaştırmamız, ardından da her bir acıda, sevinçte, tasada birbirimizi yalnız bırakmamamız gerekir.

Bunun önemini bilip anlayanlar, yaşama kendi renklerini vururlar. Bunu bilseler de yapamayanlar yada bilmeyenler; toplumu etkileyemezler ve de dolaylı olarakda olsa, topluma ve toplumu oluşturan her bir ferde zarar verirler.

Böyle bir olgunun, ülkemizde yaşananlarla doğrudan ilgisi vardır.

Türkiye’nin üzerine oturduğu topraklar ile çevresindeki coğrafya, binlerce yıldır amansız kanlı bir mücadelenin sürdüğü alandır.

Türk Milleti, bu süreç zarfında bahsettiğimiz coğrafya da olabildiğince mertçe, yiğitçe, kahramanca ve insan haklarına saygı içinde, adaletli bir yaşam sürmeye çalışmaktadır.

Karşısındaki güçler de, bunu akamete uğratmak için elinden geleni yapmaktadır.

Bu amansız mücadelenin sadece savaş alanlarında olduğunu zannederseniz, büyük bir yanılgıya düşersiniz.

Bahsettiğimiz mücadelenin bir de insani ve insani olduğu kadar cemiyet hayatını da oldukça yakından ilgilendiren bir yönü vardır.

Siz ne kadar bilgi ile donanımlı olursanız olun, ne kadar doğru fikirleri ifade ederseniz edin, bunların insan ve toplum nezdinde vücut bulmasına sebep olmadığınız sürece, etkiniz sınırlı kalacaktır.

Günümüzde Türk Milleti ve Türk Devleti, çok haklı bir varlık mücadelesi vermektedir. Ancak bu mücadelenin, toplumca ve toplumu oluşturan insanların büyük çoğunluğunca anlaşılabildiğini görmek mümkün değildir.

Ancak burada topluma bir kabahat bulmak, çok anlamsız olur. Çünkü Türk Milletine karşı mücadele veren güçlerin, insanımızı ruhen ve fikren kazanmak için yürüttüğü, çok kuvvetli faaliyetler vardır, ve bunda da başarılı olmaktadırlar.

İnsan, doğumundan ölümüne kadar, her birimiz için büyük benzerlikler taşıyan, bir çok olay yaşar. Bu olaylar sırasında birlikte olmak; sevgi, saygı, vefa, fedakarlık, samimiyet, feragat gibi insani duyguların fertler arasında oluşmasına ve kökleşmesine neden olur.

Böylelikle insan hayatında, bir takım şeyler kendiliğinden inşa olur. Bunlar iyi manada kullanılırsa fayda, kötü mana da kullanılırssa zarar verir. Ülkemiz de ise bu terazi daima, Türk Milletinin aleyhine tartar vaziyettedir!

Siz ne kadar ruhunuzu bilgi ile donatıp olgunlaştırsanız ve de  toplum için faydalı fikirleriniz olsa bile, toplumsal yaşamın içinde fertlere dokunmuyorsanız, etkiniz sınırlı olmaya mahkumdur!

Hani hep diyoruz ya: “anlatıyoruz, anlatıyoruz hep gidip yine bildiklerini okuyorlar” diye! İşte bunun nedeni, ruha dokunamamaktan ileri geliyor. Yoksa insanımıza “çalıyorlar ama çalışıyorlar” dedirtmek mümkün olurmuydu? Yada başımıza gelen onca felakete rağmen, felaketlere sebep olanlara bunca destek verilirmiydi?

Vatandaşa elmanın bütününün paylaşılabileceğini hissettirerek, yüzde birle yetinmelerini sağlamak, emin olun büyük bir insani operasyondur. Çünkü geçmiştekiler bunu bile yapmamışlardır…

Onun için bir çocuk doğduğunda, okuldan mezuniyet olduğunda, kazalar yaşandığında, ölümle karşılaşıldığında, evlilikler oluştuğunda, gençlere burs-yurt-iş arandığında, askere gidildiğinde ve buna benzer olaylarda, sıcak bir dost eli arandığını unutmadan yaşamak gerekir.

Bugün Türk toplumunda, yanlışların vatandaş eli ile yapıldığını, desteklendiğini ve övüldüğünü görüyoruz. Çünkü insanlarımız bunların doğru olduğuna inandırılmış durumda. Aksini ona ispat edemediğiniz ve yaşamda onun yanında olmadığınız sürece de, bu durum değişmeden devam edecek.

Mualesef Türk Milletinden yana olduğunu söyleyenler, toplumsal yaşamın içinde değiller. İnsanlarımıza dost yüreği ve şefkat eli ile dokunmuyorlar. Biz Türkler, cephe gerisindeki bu ruhsal ve psikolojik savaşın farkında değiliz ki: farkında olmadığımız için bu savaşta da, hep yenik düşüyoruz.

Oysa kandıranların ve kandırılmış olanların, bıkmadan yılmadan yaptıkları insani mücadeleyi (!) görsek, emin olun ya utanır ya da kara kara düşünürüz.

Benim bir Türk olarak, en büyük eksikliğim, gerektiği kadar toplumun içinde yaşamamak, insanlarımızla hayatı paylaşmamak ve samimi bir insan yüreği ile onlara elimi uzatmamak… Ya sizin?

Her yıl lise seviyesi okullardan 1 milyona yakın mezun veriyoruz. Bu öğrencilerimizin bilgi seviyesi dünyadaki yaşıtlarıyla kıyaslandığında son derece gerilerde.

65 OECD ülkesi arasında 15 yaş öğrenciler arasında yapılan PISA testlerinde Fen Bilimleri, Matematik ve kendi dilinde okuduğunu anlama ve kendilerini ifade etme becerisi bakımından 42.-43. Sıralardayız. Bırakın fen ve matematiği kendi dilimizi, Türkçeyi dahi çocuklarımıza öğretemiyoruz.

Yeni yapılan YGS (Yüksek Öğretime Geçiş) sınavlarında benzer bir sonuç ortaya çıktı. 12 yıllık ilk-orta ve lise eğitiminden sonra bu sene 2 milyon çocuğumuz YGS’ye girdi.

Fen bilimlerinde 750 bin aday 40 sorudan bir tek soruyu dahi doğru cevaplayamamış. En fazla 3 soru cevaplayan 500 bin adayı daha ekleyin. Durumun vahametini düşününüz.

Matematikte de yaklaşık aynı sonuçlar. 40 sorudan en fazla 3 soru cevaplayanların oranı yarıdan fazla.

Sınava girenlerin dörtte biri yani 500 bin aday 10 üzerinden 3,6 nın altında kalmış.

Bu niteliksiz gençlikle Samsung, iphone üreten ülkelerle nasıl yarışacağız? Bu kadar kötü yetişen nesille sağlam bir ekonomi ve sosyal yapıyı nasıl kuracağız?

********************************************

kamu kaynaklarındaki kayıp kaçaklar

Su kaynaklarından barajlarda toplanan suyun tüketicinin musluğuna gelinceye kadar bir kayıp kaçak oranı vardır. Dağıtım şebekesinde eskime, bozulma sonucu delinme ve çatlaklar olur. Bir de bir kısım kaçak kullananlar da eklenince önemli bir oranda kayıp-kaçak meydana gelir.

Bu oran Türkiye’de ortalama yüzde 40-50 mertebesinden daha aşağılara düşürülemiyor. Gelişmiş ülkelerde yüzde 10’un altında, geri kalmış ülkelerde de kayıp- kaçak oranı yüzde 70-80 lere kadar çıkabiliyor. Bu bakımdan su için yapılan yatırımların en ucuzu ve en verimlisi kayıp kaçakları azaltmak için yapılan yatırımlardır.

Kamu kaynakları yani milletin para havuzu için de aynı hal söz konusu. Milletin vergileriyle, vatanın doğal kaynaklarından elde edilen paraların önemli bir kısmı vatandaşa hizmet olarak dönmüyor. İşte bu kayıp- kaçak oranına genelde etik değerlere aykırı davranışlar sebep oluyor.

Kamu görevlilerinin konusu suç teşkil eden yasadışı eylemleri kadar “yasal kılıf” içerisinde kalmakla birlikte,

• Görev ve yetkilerini şahsi menfaat sağlamak amacıyla kullanması
• Hediye alma ve menfaat sağlama yasağına uymaması
• Kamu malları ve kaynaklarının kullanımında kamu yararını gözetmemesi
• Adalet, eşitlik, tutumluluk, şeffaflık, liyakat ilkelerine uymaması

suretiyle “etik ilkelerin” çiğnenmesi barajdaki suyun belki de yarısının boşa akmasına yol açıyor.

Etik değerlerin çiğnenmesine karşı mücadelede toplum vicdanı en etkili unsurdur.

Buna dair toplumda güçlü bir kanaat oluşması gereklidir.

Toplum vicdanının, etik kuralların çiğnenmesinden rahatsız olması hatta öfkeye dönüşebilecek bir tepki vermesi lazımdır.

Ben yüksek ahlaki değerlerin yansımasını bulduğu bir toplumsal vicdana sahip olduğumuzdan pek emin değilim.

***************************************

Yabancı Devletlerde Etik Sebeplerle İstifalar

ABD’de Washington Eyalet Başkanı hediye olarak 5 adet maç bileti aldı diye görevden ayrılmak zorunda kaldı.

Makedonya Ulaştırma ve İletişim Bakanı, gölde tekne faciası sonucu 15 turist hayatını kaybedince, “Etik sebepleri göz önüne alarak” diye belirtip istifa etti.

Japonya Dışişleri Bakanı yabancı kaynaklardan yasadışı bağışlar aldığı yönünde iddialar yükselince istifa etti.

Letonya Başbakanı, bir alışveriş merkezindeki çatının çökmesiyle 54 kişi hayatını kaybedince, “Benim de sorumluluğum var” deyip istifa etti.

İtalya Altyapı ve Ulaştırma Bakanı yaptıkları ihalelerde yolsuzluk yaptığı ve bir işadamından 10.350 euro değerinde saat aldığı ortaya çıkınca istifa etti.

Ülkesindeki Amerikan üssünü kapatma sözüne sadık kalamadığı ve parti üyelerinden birinin yolsuzluğa karışması sebebiyle Japonya Başbakanı istifa etti.

Mısır Ulaştırma Bakanı 49 kişinin öldüğü tren kazası sonucu istifa etti.

Güney Kore Sağlık ve Refah Bakanı vaat ettiği yaşlılık maaşını uygulamaya geçiremediği için istifasını verdi.

Bulgaristan Başbakanı Elektrik faturalarının kabarık gelmesi ülke genelinde protesto edilince istifa etti.

***

Her ülkede yolsuzluk, hırsızlık olur. Ancak özellikle gelişmiş ülkelerin vatandaşları kendilerini yönetenlerin dürüst ve ahlaklı olmasını talep ediyor.

Bizde böyle bir toplumsal vicdan var mı, böyle bir vicdanın yansıması olarak kitlesel bir dürüstlük talebi var mı?

Yoksa “benim hırsızım iyidir” veya “çalıyorlar ama çalışıyorlar” savunmasına mı sığınılmaktadır?

Demek ki Eğitim sistemimiz (fen, matematik ve Türkçemizi öğretemediği gibi) bir toplumsal vicdan oluşturmayı da başaramamış.

Burhan Özfatura’nın ifadesiyle, “Her toplum lâyık olduğu  yönetim ile idare olunur. Toplumun ahlâki değerleri dumura uğramışsa; tembellik/ beleşçilik/ köşe dönmecilik/ çıkarcılık esas olmuşsa, yönetim de aynı kumaştan olacaktır.“

“Yumurta mı tavuktan, tavuk mu yumurtadan” gibi bir durum var. Toplum siyasetçiyi, siyasetçi toplumu kötü etkilemek suretiyle bozuyor. Toplumsal dokumuz çürümeye devam ediyor.

*********************************************

Nevzat Doğan Salonu Neden Terk Etti?

Sabancı Kültür Merkezinde sahnede Hasan Sağındık “Çırpınırdın Karadeniz” şarkısını söyledi. Şarkının herkesin bildiği ilk üç kıtasını seslendirdikten sonra şarkıyı bitirdi. Ancak salonda bulunan dinleyicilerden yarıya yakın kısmı ayağa kalkarak ve elleriyle bozkurt işareti yaparak, 4. kıtayı gür bir sesle okudular.

“Türk eşine, Türk eşine/ Kıyar mı hiç Türk eşine/ Bütün dünya kurban olsun/ Türk’ün Başbuğ Türkeş’ine” sözlerinin yer aldığı 4. kıta ile “Başbuğ Alpaslan Türkeş”e saygılarını ifade ettiler. Öğrendik ki Alpaslan Türkeş’i ölüm yıldönümünde böyle saygı ile anmak istemişler.

İşte ne olduysa bundan sonra oldu. Konseri izlemek üzere gelen İzmit Belediye Başkanı Dr. Nevzat Doğan hızla salonu terk etti.

Bütün bunlara şahit oldum. Çünkü İzmit Yesevi Ocağı Derneği “Ahmet Yesevi’yi Anma” etkinliği düzenlemişti ve bu etkinliğe beni de davet ettikleri için ben de salonda ve Nevzat Doğan’a yakın bir koltukta idim.

Yesevi Ocağı, yönetiminde genç ve uyumlu bir ekibin olduğu ve güzel faaliyetler yapan, başarılı bir dernek. Bu defa Unesco’nun 2016’yı Ahmet Yesevi yılı ilan etmesi vesilesiyle bir etkinlik düzenlemişti. Birinci bölümde Ahmet Yesevi Üniversitesi öğrencileri Türk Dünyasından ortak kültürümüzü yansıtan müzik eserlerini çok başarılı bir şekilde icra ettiler. (Malum bu üniversite Türkiye ve Kazakistan Cumhuriyetlerinin uluslararası, özerk statüye sahip, ortak devlet üniversitesidir.)

İkinci bölümde ise Hasan Sağındık solist olarak sahne aldı. Sağındık üçüncü şarkısı “Çırpınırdın Karadeniz“i söyledikten sonra, ülkücü gençlerin Alpaslan Türkeş‘e ithaf edilen kıtayı okumasıyla, Dr. Nevzat Doğan salonu alelacele terk etti.

Bu etkinliği Yesevi Ocağı ile İzmit Belediyesi ortaklaşa yaptığı için Belediye Başkanı Nevzat Doğan bir bakıma ev sahibi sayılırdı.

“Ev sahibi” Nevzat Doğan’ın bu tavrı salonda “kaçtı” şeklinde yorumlara açtı ve soğuk bir rüzgâr estirdi.

Ben açıkçası Nevzat Doğan’ın bu tavrını anlamakta zorlandım. Çünkü

• Nevzat Doğan AKP içinde milliyetçi cenaha en yakın isimlerin başında gelir. Şehitlerimizi unutturmamak adına yaptığı eserler ve etkinlikler, Muhsin Yazıcıoğlu’nun adını bir parka vermesi AKP’lilerden çok milliyetçi kesimin takdirini kazanmıştır.
• Alpaslan Türkeş sağ olsaydı Nevzat Doğan’ın “siyasi ortamda bulunmamak gerekçeli” tepkisi belki anlayışla karşılanabilirdi. Salonda merhum Necmettin Erbakan lehine slogan atılsa idi, Nevzat Doğan’ın salonu terk gibi bir tepki göstermesi mümkün değildi.
• Merhum Alpaslan Türkeş’in ülkemize hizmetleri inkâr edilemez. Türkiye’nin Türk Dünyası ile alaka ve ilişkisinin artması O’nun attığı tohumların yeşermesinden ibarettir. Doğan’ın Muhsin Yazıcıoğlu’na gösterdiği saygıyı Alpaslan Türkeş’e göstermemesinin makul bir sebebi olamaz.
• Bir ihtimal, Nevzat Doğan partisi AKP içinden bir kesimin “sen Türkeş isminin öne çıktığı bir salonda neden bulundun?” şeklinde bir baskısından çekinmiş olabilir. Böyleyse Başkanın kendisini toplum içindeki kutuplaşmayı artıracak bu zihniyete prim vermek zorunda hissetmesi endişe vericidir. Ayrıca konser arasındaki konuşmasında birlik-beraberlik vurguları yapan Nevzat Doğan’ın parti tabanlarının arasında sosyal ve ruhsal bölünmeyi besleyecek bir tutuma girmesi bir çelişki olarak değerlendirilir. Doğan’ın “parti ayrımını bir yana bırakalım, birlik olalım” çağrısı, “siz de bizim partimizin yanında saf tutun” şeklinde anlaşılır, çağrı cevapsız kalır.
• Oysaki AKP bugünlerde MHP’lilerle bir yakınlaşma ihtiyacı içinde. Başbakan Ahmet Davutoğlu, Alpaslan Türkeş’in oğlunu Başbakan Yardımcısı yaptı. Yakınlarda Türkeş’in kabrine gelip Fatiha okudu.

Yine yakın tarihte Recep Tayyip Erdoğan da “AKP ile MHP’nin asgari değil azami müştereklerinin olduğunu” vurguladı. AKP siyasetinin bugünkü çizgisi içinde Doğan’ı böyle bir tepkiye itecek bir zorlayıcı unsur bulunmuyor. Tecrübeli bir siyasetçi olarak Nevzat Doğan’ın bu hali doğru okuyamamış olması benim için çok düşük bir ihtimal.

• Bu sebeplerle ben İzmit Belediye Başkanı Nevzat Doğan’ın Türkeş’in ölüm yıldönümünde ülkücü gençlerin hissiyatını yansıttıkları “Bütün dünya kurban olsun, Türk’ün Başbuğ Türkeş’ine” seslendirmesinden rahatsız olup, salonu terk etmesini anlayamadım.

Sayın Başkan açıklarsa hep birlikte öğrenmiş oluruz.

Dostluk öldükten sonra da devam eder ve ahiret kardeşliği olarak bir sonraki nesillere örnek olarak aktarılır. İslam Peygamberi dostluğun ve bunun devam etmesi hususunda şöyle diyor “Dostluğu sürdürmek imandandır. Dostlukta kıdem de esastır-Ömer Nasuhi Bilmen(1882/1971) Büyük İslam İlmihali”

Bizim neslin çok iyi tanıdığı insan mühendisi merhum Fethi Gemuhluoğlu(1923-1977) da hep Dosta Dair’dir söyledikleri ve eylemleri. “Sen hiç aşık oldun mu?” sorusundan başka derdi ki “Önce refik, sonra tarik!.” Yani evvelen dost, sonra güzergah, yani yol! Dost ve dostluk sıralamada birincidir. İsyan Ahlakı’nın teorisyeni sosyolog rahmetli Nurettin Topçu(1909-1975) ise dostluk ve ahlakı birbiriyle örtüştürür. “Menfaat yaşamak, ahlak ise yaşatmak ister. Bir arada barınamazlar.” diye hatırlatır.

ABDULLAH EFENDİ GÖREVDEN ALINIYOR VE HASAN TAHSİN’İN ÜÇ EVLADI

İstiklalimizin ve istikbalimizin şairi Mehmet Akif Ersoy(1873-1936) ise dostluk konusunda Safahat’ının ve hayatının satır aralarına bakalım neler sığdırmış?

Abdullah Bey, İkinci Meşrutiyet yıllarında(1908-1920) İstanbul Baytar Müdür-i Umumisidir ve yardımcısı da Baytar Mehmet Akif Ersoy’dur. Aynı zamanda İstanbul Halkalı Baytar Mektebinden de sınıf arkadaşıdırlar bu iki isim. Haksız bir şekilde Abdullah Bey görevinden alınınca Mehmet Akif Ersoy da bütün ısrarlara rağmen görevinde kalmak istemez, o da istifa ederek ayrılır.

Baytar Mektebi’nden bir başka sınıf arkadaşı da  Hasan Tahsin Beydir. Daha öğrenci iken iki arkadaş aralarında şöyle bir söz keserler:

-Kim erken vefat ederse, geride bıraktığı çocuklarına bakacak!

Hasan Tahsin Bey daha önce hayata gözlerini yumar. Üç evladı yetim kalır. Akif’in “hamasi şairimiz” dediği Mithat Cemal Kuntay(1885-1956) bir gün üstadın evine gider. Bahçesi çocuk yuvası gibi cıvıl cıvıldır. Çocuklar oyun oynuyorlar. Önce dikkatini çekmez. Ancak bir sonraki ziyaretinde  aynı durumda karşılaşınca sorar. Mehmet Akif ısrarla bahçede oynayan sekiz çocuğun da misafir değil, ısrarla kendi evlatları olduğunu anlatmaya çalışır. Gerçekten de Mehmet Akif Ersoy yetim bu üç çocuğu kendi evlatları Cemile, Feride, Suat, Emin ve Tahir’den hiç ayırt etmez. Öyle ki bu çocuklardan Süheyla Hanımı 1927’den itibaren beş dönem milletvekilliği yapacak olan Hayrettin Karan(1890-1964) ile evlendirir. Bu ne muhteşem bir dostluk ve sözünü yerine getirmedir.

SOFRA DOSTLUĞU.. KOMŞU DOSTLUĞU

Yine meşrutiyet günleri.. Dahiliye Nazırı Mehmet Akif’in görüş ve yazılarından rahatsız. Bunu söylemek üzere görevlendirdiği biri Sebilürreşat yazıhanesine geliyor. Mehmet Akif o sırada bir kağıt üzerine serdiği peynir ekmeğini yemekle meşgul. Görevli tehditkar bir ifade ile başlıyor konuşmasına ve kendisine çeki düzen vermesi gerektiğini anlatıyor Akif’e. Mehmet Akif de dayanamıyor konuşuyor bu tehdide karşı “Git nazırına söyle, ben böyle peynir ekmeğe razı olduktan sonra nazırın kendisine çeki düzen versin!”

Mehmet Akif Ersoy ekmek ile sofra ile dost. Nimet ile dost.

Sanatçı, şair Mehmet Akif Ersoy dostsuz yapamaz, evini değiştirirken bile dostlarına yakın olmasını ister. Ankara’da Burdur milletvekili iken en yakın dostlarından bir suikastta öldürülen Trabzon Mebusu Ali Şükre Bey’e (1884-1923)de yakın otururdu. Özellikle de tercih etmişti.

İstanbul günlerinde ise Kandilli Rasathanesinin kurucusu Hoca Mehmet Fatin Gökmen’e(1877-1955) yakın olmak için Beylerbeyi’nde kirada oturdu. Bir gün Akif, Fatih Hoca’nın evinde uluşmak üzere sözleştiler. O gün de öyle bir yağmur başladı ki yolları sel götürdü. Gök gürledi, şimşek çaktı. Hava erken karardı. Akif zor mevsim şartlarına rağmen Fatin Hoca’ya yürüyerek gitti. Kapıyı vurdu. Karısı, Fatin Hoca’nın evde olmadığını söyledi. Akif gönül koydu ve “Bir söz ya ölüm veya ona yakın bir felaketle yerine getirilmezse mazur görülür” diyerek Beylerbeyi’ne o kışta kıyamette geri döndü. Gönül koydu. Fatin hoca ise “Böylesi mevsim şartlarında evinden kimse çıkmaz” diye aklından geçirdiği için Akif’i beklememiş meğer. Ancak iki dost daha sonra yine hep beraber oldular.

KARŞI TAVRI İSLAH İLE KARŞILAMAK

Çok aziz ve kadim dostu hukukçu, gazeteci, yayıncı Eşref Edip Fergan’a (1882-1971) “Sebilürreşat’ın mührünü al, milli mücadele için Anadolu’ya geçiyoruz” diyerek birlikte İstiklal Savaşı’na katıldı.

Azab-ı Mukaddes’in müellifi, sanatçı, taşlama üstadı Neyzen Tevfik( 1879- 1953) Kolaylı alkol müptelasıydı aynı zamanda. Vazgeçemiyordu. Ancak Akif’in dostu idi. Neyzen Tevfik Akif’e ney öğretirdi. Akif de şiir. Mehmet Akif son olarak gittiği Mısır’da(1925- 1936) bulunduğu süre içinde Neyzen o günün şartlarında bile Akif dostunu hiç ihmal etmedi, Kahire’ye gitti. Bir gün Akif abdest almış, kurulamak üzere havlusunu alacaktı ki, Neyzen ondan önce davranıp havluyu Akif’e uzattı. “Elimi yeni yıkadım” diyen Mehmet Akif havluyu almayarak Neyzen’e ve herkese güzel bir dostluk dersi vermişti. Akif Neyzen’den Neyzen de Akif’ten vazgeçmeyen bir dostluk kurmuşlardı. Herkese dost elini uzatmış ve gönlünü vermişti İstiklal Marşı Şairi.

Mehmet Akif Ersoy, hiciv ustası, yolsuzlukların üzerine cesaretle giden Şair Eşref’in bir dizesinden aldığı “Kişi hissettiği nispette yaşar” adını verdiği şiirde kendisine “beyni sağır, göz kör” diyen Robert Kolejli bir gence kendisine yakışır bir olgunlukla cevap vermiştir;

Ne ibret, yok mu, bir bilsen kızarmak bilmeyen çehren

Bırak tahsili evladım, sen ilkin bir haya öğren!”

İŞTE DOSTLAR, İŞTE DOSTLUK

Mehmet Akif’in dostlarına ve dostluklarına bakıyorum tümünde birer nişanesi mevcut. Bir kısmına şiir ithaf etmiş. Bir kısmına hayatında yer vermiştir. İşte dostları Akif’in;

Mehmet Ali, Ulemadan İbrahim Bey, Namık Kemal’in oğlu Ali Ekrem Bolayır (1869-1937), TBMM Kurucu Milletvekili Hüseyin Avni Ulaş(1887-1948), Ali Şevki Efendi, milletvekili ve müfessir Hasan Basri Çantay(1884-1964), Şerif Ali Haydar Paşa, Sami Paşazade Sezai(1860-1936), Şair Süleyman Nazif(1870-1927), Şairi azam Abdülhak Hamit Tarhan((1852-1937), Şerif Ali Haydar Paşa, Hanedan-ı Hilafetin erkanı muazzamasından, son Halife Abdülmeci’tin oğlu Ömer Faruk Efendi( 1898-1969), “Akif her zaman bir Abbas Halimbulur fakat, ben birAkif bulamam” diyen Emir Abbas Halim Paşa (1866-1934), “Kardeşim” dediği Binbaşı Ömer Lütfi Bey, Safahat’ın Asım bölümünde adı zikredilen, Mısır Apartımanımükimi “Kardeşim” diye hatırlattığı Fuat Şemsi İnan, Fahr’n Nisa Emire Hatice, mütefekkir Mahir İz(1895-1974), Üstadı Hakim diye vasıflandırdığı Ferit Bey, Şairi Hakim Arif Hikmet Bey, İbnül Emin Mahmut Kemal (1871-1957), Hersekli Arif Hikmet Bey, Abdulvahap Azam(1894-1954), Filozof Şair Rıza Tevfik Bölükbaşı(1869-1949), Mısırlı Abulillah, “Enisi ruhum Akif’e” diyen dini ve felsefi musahabeleri olan Ferit Bey, Edremitli Ruhi, öğrencisi Ali İlmi Fani Bey. 4 yaşında vefat eden hemşirezadesi Selma Hanımı da dostluğundan istifade ettiriyor şiiriyle. Kalıcı kılıyor. Dostluğunu arkadaşlarının vefatı sonrasında da devam ettirmiştir. Her kesimden ve herkesten idealizmi içinde dostu olmuştur, dost olmuştur. Zaten gerçek dostu olmayanın kötü bir yalnızlık içinde olacağını en iyi fark eden ve yansıtan bir sanatçımızdır Mehmet Akif.

VATAN DOSTU

Mehmet Akif Ersoy, sanatçı, bestekar Şerif Muhitten Targan’ı (1892-1967) “Şarkın tek dahii sanatçısı” diye anlatır. Şerif Muhittin Bey New York’ta iken iki dönem ABD Başkanlığı yapan Theodure Roosevelt’in(1882-1945) oğlunun sanatçımız Şerif Muhittin Bey’e karşı gösterdiği dostluk, mihmandarlık,  sanatseverlik üzerine San’atkar adlı şiirini “Mister ArchibaldBullok Roosevelt Cenaplarına” diye ithafta bulunmuştur. İki yönlü bir dostluk göstermiştir.

Mehmet Akif Ersoy’un Safahat’taki dramalarının tümü sosyolojik bir vak’a olarak dostluk üzerinedir. Halkalı Ziraat Mektebinde geçen olayı dramatize eden Akif  Hasta şiirinde bütün hastaların dostudur. Meyhane’de bütün reisleri sarhoş olan fakir, mağdur ve mazlum ailelerin de dostu kalmıştır. Küfe’de çocukların ve fakirlerin. Kocakarı ve Ömer’de adaletin, adil yöneticilerin dostu olmuştur. İstiklal Marşı ve Çanakkale Destanı başta olmak üzere  Safahat’ta milletin ve devletin örnek aydın sorumluluğu içinde dostu olarak bayraklaşmıştır. Asım ile gençlerin ve istikbalin dostudur. Sözcüsüdür. El Cezire Kumandanı Nihat Paşa’yla görüşmeden dost oluyorlar. Çünkü Akif Kastamonu Nasrullah Camii’nde verdiği ve Sebilürreşat’ta yayınladığı vaazında halkın moralini artırarak istiklal savaşına çağırıyor. Bu aynı zamanda bir itibar ve güvenin yansımasıdır. Nihat Paşa da bu vaazı Diyarbakır’da çoğaltarak bölgede dağıtıyor ve Akif”e de çektiği telgrafla teşekkür ediyor, bilgi veriyor. Sadece bir vaazdan fışkıran bir dostluk ve bir yurtseverlik örneği bu. Hemen akabinde ise  Ali Fuat Cebesoy Paşa (1882-1968)  başkanlığında mebusların da içinde bulunduğu bir heyetle büyük savaş öncesinde cepheleri dolaşarak vatan dostu olarak bir başka fedakar dostluğunu gösteriyor.

DOSTLUK NEYİ GEREKTİRİR?

Kahire Üniversitesi’nde Mehmet Akif Ersoy öğrencilerine ders verirken bir olayı hatırlatıyor. İskenderiye’deki SeydülbeşirKuveysna Osmani Usera-i HarbiyeKampında 15 bin Osmanlı Cihan Devleti esiri bulunmaktadır. İngiliz Komutan ve esir kampının ermeni doktoru bit kırma bahanesiyle krizol maddesi attıkları havuzlara attıkları askerlerin tümünün gözünü kör ediyor.(1918-1920) Havuzda başını suya sokmak istemeyen askerlerin ise kafalarına dipçikle vurarak mecbur ediyorlar. Havuza giren Türk askerlerinin tümünün gözü kör oluyordu.

Mehmet Akif Ersoy Milletvekili olarak Edirne Saylavı(mebusu) Şeref Aykut ve Faik Bey ile birlikte bir önerge vererek(25 mayıs 1921) olayın araştırılmasını talep ediyorlar. Ancak yeni  kurulan bir cumhuriyetin bir çok sorunu olduğundan önerge kadük oluyor. Öte yandan daha sonra Myamar (Arakan) Müslümanları olarak tarihte yerini alacak olan  başka İngiliz  kamplarındaki Osmanlı esirleri ise tren ve gemilerle Hindistan ve Pakistan’a götürülerek çiftliklerde amele olarak çalıştırıyorlar. Uluslararası toplum sus pus. Akif coğrafyaya, insanlığa, tarihe, barışa, ıslaha dost. Yeni katliamlar, ihanetler, yangınlar, sürgünler, göçler, facialar olmasın istiyor.

Dostluk da zaten bunu gerektirmiyor mu? Böyle bir şey değil mi?

Amerikan Uzay Bilimleri Merkezi NASA açıklamış; Ortadoğu’da son 900 yılın en kurak dönemi yaşanıyor diye…

Açıklama şöyle: “NASA Türkiye’yi de içine alan  KKTC, İsrail,  Filistin, Ürdün, Lübnan, Irak ve Suriye’yi kapsayan Doğu Akdeniz bölgesinde 1998 yılında başlayan kuraklığın son 900 yılın en kötüsü olduğunu açıkladı.Amerikan Jeofizik Birliği’nin ‘GeophysicalResearch-Atmospheres’ dergisi tarafından yayınlanan araştırmada ABD’nin New York kentindeki NASA Goddard Uzay Araştırmaları Enstitüsü’nden iklim bilimci BenjaminCook ve ekibi 9 asırlık verileri inceledi.

Araştırmaya göre Türkiye’nin de yer aldığı Doğu Akdeniz’de 1998 – 2012 yılları arasında görülen kuraklık, son 500 yılın en kurak döneminden % 50 oranında daha şiddetli geçti. Son 900 yıla göre ise en kurak dönemden % 10 – 20 arası daha kuraktı. Kısaca son 9 asır boyunca yaşanmadığı kadar şiddetli bir kuraklık yaşanıyor.

Benjamin Cook, ‘İnsan kaynaklı iklim değişikliğinin önemi ve büyüklüğü, doğal iklim değişkenliğinin boyutlarını anlamamız gerektiğini gösterdi. Asırlar süren doğal değişkenliğin dışında kalan  olaylara ve anormalliklere bakınca bunlara insan kaynaklı iklim değişikliğinin sebep olduğunu görebiliriz’ ifadesini kullandı.”

*  *  *

Sayın Abdulkadir Duru’nun ve Onk. Dr. Hâluk Nurbaki’nin eserlerinde namaz vakitleriyle ilgili bilgi verilirken sabah namazının, dünya üzerinde su dengesinde, insanlar arasında da sevginin yaygınlaşmasında etkili olduğunu belirtirler. Tabi bu açıklamanın ardından bölgemizde sabah namazına vaktinde kalkıp kılanlar son 900 yılın en az sayısına düştü anlamı çıkarabilirsiniz. Ama elbette bunu demiyorum.

Namaz var, namaz var… Ben belki de “o namazdan” bahsediyor olabilirim…

Ama esas konumuz, bu kadar basit değil…

*  *  *

Hatırlarsanız 2’nci Bush’un iktidarı döneminde 11 Eylül’deki Dünya Ticaret Merkezi’ne yapılan terör saldırılarının ardından Oğul Bush televizyonlara çıkıp teröristlerle büyük bir mücadeleye girişeceklerini söylerken, düzenleyecekleri operasyonları “Bu bir Haçlı Savaşıdır” diye tanımlamıştı.

NASA’nın “Son 900 yılın en kurak dönemi” ifadesini okuyunca doğal olarak aklıma şu geldi:

–          Acaba 900 yıl evvel ne olmuştu?

Wikipedia’yı açtım…

–          Aaa, o da ne? Bingo!

Aynen şu yazıyordu:

“Haçlı Seferleri ya da Haçlı Akınları, 1096-1272 yılları arasında, Avrupalı Katolik Hristiyanların, Papa‘nın talebi ve çeşitli vaatleri üzerine, genellikle Müslümanların elindeki Ortadoğu toprakları (Kutsal Topraklar) üzerinde askeri ve siyasi kontrol kurmak için düzenledikleri akınlar.”

Vay, vay, vay…

Demek Oğul Bush, boşuna söylememiş “Bu bir Haçlı seferidir” diye.

2016 – 900 = 1116 yani 1100’lü yıllar.

Haçlı seferlerinin Anadolu’da ve Arap Yarımadası’nda terör estirdiği dönemler…

Aynen günümüzdeki gibi milyonlarca insanın katledildiği, hiçbir günahı olmayan masum çoluk-çocuk ve kadınların hedef ayrımı gözetilmeden kanının akıtıldığı yıllar…

Sevginin eksi değere düştüğü, nefretin tavan yaptığı ‘kuraklık’ dönemleri.

Hatta öyle ki, Fransız tarihçiler şöyle der:

“Askerlerimiz şehirde müthiş katliamlar yaptılar. Müslüman, Yahudi veya kendi mezheplerinden olmayan Hıristiyanlara büyük katliamlar tatbik ettiler. Mescidi Aksa’ya sığınan yaklaşık 70 bin Müslüman’ı hunharca katlettiler. Mescidin içi kanla dolmuştu.  Atları ile Mescidi Aksa’ya girdiler. Atları ile Mescidi Aksa’ya girdiklerinde, atlarının dizleri hizasına kadar Müslüman kanına battığını…”

Yaşanan vahşetin bugünden pek bir farkı yok gibi değil mi?

Çoluk-çocuk masum insanlar otobüs durağında beklerken, ya da tren istasyonu önünden geçerken birden bir canlı bomba kendini havaya uçuruyor, her tarafa et ve iç organ parçaları dağılıyor…

Vahşetse aynı vahşet…

Ölen insan sayısı yine milyonlarla ifade ediliyor.

Ölenler yine Müslüman, öldükleri yer yine aynı…

Ama bir fark var!

Bu kez ‘güya Müslümanlar, zavallı Müslümanları’ öldürüyorlar.

Bazen dini yaşayış şeklini beğenmedikleri için, bazen mezhebini beğenmedikleri için, bazen farklı lehçe konuştukları için, bazen de farklı ideolojik kamplara dâhil oldukları için mütemadiyen birbirlerini öldürüyorlar…

Bunların birbirini öldürmelerine yardımcı olmak için de ABD’si, Rusya’sı, İngiltere’si, Fransa’sı havadan sürekli bombalıyor.

Bence bu kuraklık 900 yıl öncekini geçer, size şimdiden söyleyeyim.

O dönem Yıkıcı ile Yapıcı’nın bir savaşı vardı. Bir tarafta papalık, şövalyeler, yağmacı Avrupalılar varken, diğer yanda Kılıçarslan, Selâhattin Eyübî gibi Yapıcı tarafın efsanevî karakterleri vardı.

Şimdi ise bir de bu kahramanların yadigârı olan adlarını da kirli emellerine alet edip, uydurma bir tarihle milyonları manipüle ediyorlar…

İşimiz gerçekten zor…

Çünkü “İnsan kaynaklı iklim değişikliğinin” çözümü yine insan kaynaklı olmak zorunda…

O çocuklar ki beni anlayabilir

Fakat siz esirsinizdir çığlıklara,

Çağdaş günahları yıkanın bir bir

Ve teslim olun çocuklara.

Pakistan’da Taliban bomba patlatıyor, çocuklar parçalanarak ölüyor. Nijerya’da Boko Haram kız çocuklarını kaçırıyor, ya tecavüz ya işkenceye uğruyor. Suriye’de hem Esad hem ÖSO kimyasal gaz kullanıyor, çocuklar uyur gibi ölüyor. IŞİD denilen cinayet ve ticaret şirketi çoluk-çocuk demeden kafa kesiyor ve çocuklara kafa kestiriyor.

PKK anne kucağındaki çocukları kalaşnikoflarla tarayarak girmişti 1980’li yılların gündemine, 2010’ların ortalarında yine çocukları vurarak ve yakarak döndü. İmralı’daki Teröristbaşı’na ‘Bebek Katili’ denmesinin onlarca gerekçesi var.

İslamcı, sosyalist yada etnikçi; 1 milyar 600 milyonluk İslam Dünyasının başının belasıdır terör örgütleri. Bunların çoğu, bütün hak dinlerde ve kutsal kitaplarda ortak yasak olan insan öldürmeme prensibini din adına kutsayarak iş görürler. Bu dünyada bizim bilmediğimiz bir şiddet dini var anlaşılan.

Bir de son on yıldır duymaya alıştığımız şiddet dili: Münevver’den Özgecan’a garip bir vahşetle işlenen cinayetler, çocuğunu döve döve öldüren anneden en son ki Beratcan cinayetine kadar arka planda yer alan yozlaşma. Gayrimeşru ilişkiler, karmaşık işler ve televizyonun, internetin yan tesirleri. Dahası bonzai çocukları, ailece dilenen sığınmacılar. Daha daha taciz sapıkları, kurumlardaki resmî tecavüzler.

Akköpüklü atlar geçecek dörtnala

Toynakları gözbebeğimde yangın

Resmini çizin ve anlatın çocuklara

Demir yumrukları var ayrılığın

Dünyadaki teknolojik gelişmelerle ters orantılı yükseliyor insanın mutluluğu. Küreselleştikçe kıtalararası mesafelerin tuz-buz olduğu bir devranda herkes aynı şeyleri yapmaya, aynı şeyleri seyretmeye ve aynı şeyleri paylaşmaya başladı. Yani zihinsel ve ruhsal travma geçiren bir toplumun tüm fertlerinin davranış sarhoşu olması gibi.

Alev Alatlı’dan Sinan Canan’a dek bu hal içtimaî afazi / toplumsal sıyrıklılık olarak tarif edilegelir. Yani bütün renklerin aynı hızla kirlenmesi hikâyesi. Üstelik yükseliyoruz hissiyle ve yüceliyoruz hazzıyladır bu tefessüh.

Bazı hastaların hastalığı kabul etmemesi gibi ne fertler ne de topluluklar kabul etmezler yükseliş görünümlü çöküşü. İzmihlâl de budur zaten, farketmemektir. Etmeyin efendiler; bari çocuklara kıymayın!

Bir çocuk sesinde hissetmek ölümü

Ve teslim olmak bir çiçek açışına

Gözlerime söylemeyin bu bölümü

Ve çocukları gömmeyin gözyaşıma