Şu diploma işinden hiçbir şey anlamıyorum.

Gerçekten anlamıyorum.

Hatta, ben anlamıyorum da, anlayan birinin varlığından da şüpheliyim.

Hepimiz, fanatik düşünce üretmekten bir an için vazgeçelim, ya da fanatikliği bir an için erteleyelim. Bunu becerebilirsek, kendimize bir soru soralım: Bana herhangi bir yeri bitirip bitirmediğimi sorarlarsa, ben ne yaparım diyelim.

Sahi, böyle bir töhmet altında kalırsak ne yaparız?

Git, kardeşim işine, al sana diplomam, sen ne diyorsun, Bunu bana ne için verdiler demez miyiz?

Normal şartlarda böyle deriz değil mi?

Böyle söyleyerek de, meseleyi çözmüş ve suçlanmadan kurtulmuş oluruz.

Normal akıl, bundan başka bir çözüm bulabilir mi?

Normal akıl, bundan başka bir yolu arayabilir mi?

Normal akıl, böyle yapmak dururken, sağ eliyle sol kulağını gösterir mi?

Eğer böyle yapılmazsa, yani, işte mezun olduğumu gösteren belge denilmez ise, suçlanmaktan kurtulmak mümkün olabilir mi?

Bu gerçekler ortada iken, Recep Tayyip Erdoğan’ın 4 yıllık bir Yüksek Okul bitirip bitirmediği yıllardan beri ileri sürülüyor. Özellikle, son günlerde, gündemin önemli konularından biri oluyor. Diploması olmadığı söylenen kişi, işte benim diplomam, siz ne diyorsunuz demiyor, iyi mi?

İşte bunu anlamıyorum.

Üniversite, cevap veriyor, ne dedikleri belli değil.

Recep Tayyip Erdoğan, bir şeyler söylüyor, ne dediği anlaşılmıyor.

Kimse, çıkıp, bir resim, bir hatıra, inandırıcı bir belge sunmuyor.

Neden kardeşim, neden böyle yapıyorsunuz? Varsa, diplomanız, gösterin bu iş bitsin! Toplumla alay mı ediyorsunuz? Bu kadar ağır suçlanmalara neden razı oluyorsunuz? Hiç meselemiz kalmadı mı? Ülkenin yandığını görmüyor musunuz?

“Yığın bir kadındır. Irzını teslim edecek bir zorba arar. Çobansız rahat edemeyen kaz sürüsü”. (Cemil Meriç)

İkna kabiliyeti yüksek olan insanlar, gerçek diye bir şey tanımazlar onlar; toplumu ne ile ikna ederlerse gerçek odur. Bakın bu konuda Hitlerin Propaganda bakanı Goebels ne diyor: ““Söylediğiniz yalan ne kadar büyük olursa o kadar etkili olur ve insanların o yalana inanması o nispette kolaylaşır”.

Başka bir sözü: “”Bir yalanı ne kadar uzun süre tekrarlarsanız, insanlar ona o kadar fazla inanırlar. Hristiyanlığın bu kadar etkili olmasının sebebi 2000 yıldır aynı şeyi söylüyor olmasıdır.”

Türk Milleti, 14 yıldır yalanlarla yönetiliyor. Yöneticiler, dün ak dediklerine bugün rahatlıkla kara diyebiliyorlar. İnsanımız ne yazık ki, gerçeği aramak için okuma irdeleme ve düşünme zahmetine katlanmıyorlar, onlar için daha iyi düşünen ve bilen birileri var onlar ne derse gerçek oluyor.

AKP İktidarı işbaşına geldiğinde Millet bir AB histeri nöbetine tutulmuşcasına ne getirip, ne götüreceğini bilmeden AB’ci oldu. Çünkü üst akıl bunu öyle allayıp pulluyordu ki, inanmamanın mümkünatı yoktu. Ama bugün aynı üst akıl, tam aksini söylüyor “Avrupa bizi kıskanıyor, olmazsa olmazımız değildir” dediğinde bakıyoruz ki toplum aynı istikamette çark etmiş. Halbuki Avrupa seni neden kıskansın, o kıtada fert başına düşen milli gelir, kırk bin Dolar civarında. Türkiye de ise bu rakam on bin Dolardan dokuz bin Dolar’a düşmüş. Bir Mercedes fabrika’n mı veya BMV, Wolsvagen fabrikaların mı var? Eğer boğaza yaptığın köprülerle övünüyorsan, gerekli olsa onlar da yaparlardı herhalde.

Bir başka konu: Türk askeri Türk Milleti’nin göz bebeği. Binbir güçlükle büyüttüğü 20 yaşına gelmiş delikanlı yavrusunu, değer verdiği, saygı duyduğu tarih boyunca kahramanlıklar kazanmış subaylarına gururla teslim ediyor. Fakat o da ne? Bir de bakmışsınız, saygı duyup güvenerek yavrusunu teslim ettiği subaylar meğer ne ağır suçlar işlemişler. Birçoğu Ergenokon ve Balyoz soruşturmalarıyla bir bir yakalanarak onursuz bir şekilde Silivri zindanlarına atılıyor. O Ergenekon ki, Türk Milletinin yazılmış en önemli destanlarından birisi. Gaye bir taşla iki kuş vurmak. Hem asker itibarsızlaştırılacak, hem de Ergenekon destanı hayali bir suç örgütüne malzeme yapılacak. Türk Milletinin kafası karışık ne olup bittiğini düşünme fırsatı bulamadan üst akıl gene imdada yetişiyor. Meydan meydan gezerek Ergenokon suçlamalarıyla yargılananların ne büyük suçlar işlediklerini anlata anlata bitiremiyor. Üstelik birde bu davaların savcılığını üstleniyor. Tabii bu arada havuz medyasının kalemşörlerinin de hakkını yememek gerek. Binbir kahramanlığa imza atmış Türk subayı hakkında Başbakan yardımcısı “iyi ki bu askerle bir savaşa girmemişiz” diye aşağılayıcı ifadelerde bulunuyor. Gene inanıyoruz; “zaten ben bu subaylardan şüpheleniyordum” diyerek.

17 – 25 Aralık olaylarından sonra aaa meğerse aldanmışız: “Paralel Yapı bizi Aldattı” Kahraman subaylarımız! haydi dışarı.

En son Alman Parlamentosunda Ermeni tasarısı kabul edilince basılan yaygaralar. “Ey Almanya Ey Merkel dürüst ol” gibi sözlerle yel değirmenlerine saldırarak Türk milletinin gazını alarak bir dereceye kadar yandaşlarınızı kandırabilirsiniz ama tarihi gerçeklerden asla kaçamazsınız.

Ermenilerin katlettiği binlerce şehit ortada duruyorken hiç yoktan bir Ermeni açılımıyla Akdamar kilisesine milyarlarca para harcadınız. Kardeş Azerbaycan’nın Karabağ acısı dinmeden en yüksek makamdan maça gittiniz ve Türkiye Ermenistan maçında Azerbaycan bayraklarını yasaklayarak Türk Milletinin yarasını bir daha kanattınız. Üstelik bunlarda yetmedi, kalktınız birde Ermenilerden özür dilediniz. Ne içindi bunların hepsi, Türkiye’yi getirdiğiniz noktadan memnunmusunuz?

“90 yıllık Mola” dediğiniz yıllarda Monşer diye dalga geçtiğiniz hariciyeciler, sizin bağırıp çığırarak yapamadıklarınızı Lozan anlaşmasından taviz vermeden tereyağından kıl çeker gibi bu günlere kazasız belasız getirdiler. Belki zamanla sizde bunu öğreneceksiniz taaki size inanan yandaşlarınızın aklı başına gelinceye kadar. Ama Usta, şuna inanın ki Türkiye’ye çok pahalıya mal oldunuz ve tarih sizi asla affetmeyecek.

“Osmanoğulları’nın siyasî dehası olmasaydı belki Anadolu Türk Devleti de tıpkı Cengiz İmparatorluğu veya Timur Bey’in imparatorluğu gibi dağılıp gidecekti ve belki biz bugün Doğu’da kalan amca çocuklarımızın kaderini paylaşacaktık.

“Bizim tarihimizde milletimizin tek bir büyük devlet hâlinde toplandığı devirler yok değildir. Fakat Osmanoğullarına kadar bu birlik bazı kudretli hükümdarların şahıslarına veya dünya şartlarına bağlı kalmış, hiçbir zaman bir müessese bütünlüğü arz etmemiştir.” (a.g.e., s.143)

“ilk def’a Osmanoğulları devletin bütünlüğü prensibini her türlü endîşenin üzerinde tutarak bu bütünlük uğrunda evlâtlarını veya öz kardeşlerini dahi feda etmek cesaretini ve basiretini gösterdiler.

“Oğlu Mustafa’nın cenaze töreninde gözyaşlarını tutamayan, bu yüzden namaz kılmakta bile güçlük çeken Kanunî’nin duyduğu acıyı düşünebiliyor musunuz?

“Kardeşi Korkud Sultan’ın gönderdiği mektubu okurken gözlerinden sel gibi yaş boşanan Yavuz’a ‘Kardeş katili.’ diyebilmek için bir insanın mes’uliyet duygusundan nasibsiz olması gerekir.

“Onlar kardeşleri veya oğulları ile birlikte devlet ve millet için kendilerini de kurban vermekte tereddüt etmeyen insanlardı.

“Devletin bütünlüğü uğruna oğlunun gözlerine mil çektiren Hüdavendigâr Murad Han, yine devleti uğrunda şehid oldu.

“Devlet için iki oğlunu idam ettiren Kanunî, ömrünün en güzel yıllarını çadırlı ordugâhta geçirdi ve nihayet bile bile ölümün kucağına atıldı.

“Kardeşi Yakup Çelebi’yi katlettiren Bayezid, hayatı boyunca ölümle kol kola gezdi. Milletinin karşısındaki her tehlikeye karşı en önde ve tek başına çıktı.

“Çelebî Sultan Mehmed, kardeşlerinin ölümü pahasına milletini dağılmaktan ve esir olmaktan kurtardı.

“Kısacası, kardeş veya evlât kaybederek saltanat sahibi olan hiçbir Osmanlı Sultanı elde ettiği tahtı şahsî rahatı için kullanmış değildir.

“Bugün sözde insanî duygular adına onları ayıplayanlar, hatta gayretkeşlik ederek Fâtih’in kardeş veya evlât katli hakkındaki kanununun asılsız olduğunu iddiaya kalkanlar bilmiyorlar ki, kendi hayatları da bu prensip sayesinde garantiye alınmıştır.” (a.g.e., s.144-145)

“Bütün Osmanlı tarihinde hiçbir padişah için resmî matem yapılmış değildir. Devlet reisi öldüğü an derhal yerine bir yenisi seçilir, yeni padişah ilk iş olarak eskisinin cenaze merasimi için emir verir, merasimden sonra da hayat eski akışına devam ederdi. Bu tavır bir ‘kral öldü, yaşasın kral’ prensibinin değil, Türklerin şahıslardan çok devlete, yani millet bütünlüğüne önem vermelerinin eseri idi.

“Bizim dinî geleneğimiz de böyledir. Hz. Peygamber’in vefatı üzerine telâşa kapılanlara karşı Hz. Ebu Bekir’in şu sözleri ne kadar mânâlıdır: ‘Her kim Muhammed’e tapıyorsa, bilmiş olsun ki Muhammed öldü. Her kim Allah’a tapıyorsa, bilmiş olsun ki Allah bâkidir.” (a.g.e., s.159)

“İnsan ancak Tanrı’nın kullarına hizmet etmek için saltanat sürer. Çünkü hayatın sonunda ölüm ve ölümün sonunda da en büyük padişahın kurduğu bir büyük mahkeme vardır. Bir gün o mahkemede hesap vereceğine samimiyetle inanan bir kimsenin devlet mesuliyetini üzerine alması ne demektir?

“Bu mes’uliyet, halk ekmek sıkıntısı çekince İbrahim Han’ın gözlerine uykuyu haram eder. Bir savaşla bir ülke fetheden Kanunî’nin zaferden sevinç duymasına bile imkân vermez. İkinci Osman’a kanı ile ödetir. İkinci Mahmud’u kahrından öldürtür. Hüdavendigâr’ın Kosova sahrasındaki yakarışını, Kanunî’nin sedye ile savaş meydanına gidişini, Birinci Abdülhamid’in Özi kalesi düşünce geçirdiği şoku, Üçüncü Selim’in, çalışmaya ve istirahata ayırdığı zamanların nispetini düşünürseniz, Türk geleneğinde hükümdarlığın nasıl bir ateşten gömlek olduğunu anlarsınız.

“Bir taraftan ‘aç milleti doyurdum, çıplak milleti giydirdim, az milleti çok ettim’ diyen Bilge Kağan devrine, bir taraftan da yatalak bir kadının evini tamir etmek için sırtında kerpiç taşıyan Hz. Ömer’e dayanıyor.

Tabiat bilimlerinde kanunların sınırları ve şartları vardır. Su yüz derecede kaynar- ama basınç bir atmosfer ise. Yoksa Erzurum’da 94 derecede kaynar, düdüklü tencerede 125 derecede. Toplum bilimlerinin kanunlarında sınırlar daha da karmaşıktır. Toplum bilimlerinin kanunları öldürülebilir Ekonominin temel kavramı piyasadır ve temel kanunları da piyasa hakkındadır. Fakat piyasa kutsal bir kimlik değil, istatistiğe dayanan bir sonuçtur. Piyasadan bahsedilebilmesi için birçok satıcının ve alıcının bulunması gerekir. Bir iş kolu cebren veya hile ile birkaç kişinin, meselâ bir mafyanın eline geçip tekelleşse, mafyadan başka iş yapmak isteyenler dövülse veya vurulsa, çete artık malı istediği fiyata satabilir. İstediği kadar kalitesizleştirebilir. Ekonominin temel kanunu öldürülmüştür. Bu yüzden en liberal ülkelerde bile tekelleşmeye karşı rekabet kurulları teşkil edilir, bunlar tekelleşme eğilimlerine müdahale eder. Piyasanın ve onun kanunlarının da sınırları vardır ve bu sınırların kırıldığı hallerde piyasa, bütün faydalarıyla birlikte çöker. Artık iş hırsızlara, zorbalara ve mafyaya kalmıştır.Demokrasi: Kitlelerin bilgeliğiJames Surowiecki, Kitlelerin Bilgeliği[1] kitabında, kalabalıkların doğru karar vereceğini düzinelerce misalle anlatır. Misallerden bir kısmı insanı şaşırtır. Biri 1906’da İngiliz bilim adamı Francis Galton’un bir deneyi. Galton, bir çiftçi fuarında 800 kişiden, bir öküzün kesilip hazırlandıktan sonraki ağırlığını tahmin etmelerini ister. En doğru tahmini yapana ödül verilecektir. Tahminlerin ortalaması 1197 pounddur. Öküzün kesilip hazırlandıktan sonra tartıldığında bulunan ağırlık ise 1198 pound! Kalabalık binde birden az bir hatayla doğru tahmin yapmıştır. Buna en çok şaşıran antropolog Galton’dur çünkü o insanların ne kadar aptal olduğunu anlatır durur. Kitaptaki başka bir örnek, 1968 yılında denizde kaybolan ABD denizaltısı Scorpion’u bulmak için girişilen çalışmadandır. Okyanus uzmanları, denizcilik ve denizaltı uzmanları küçük gruplar hâlinde çalışa dursunlar, bir subay, birincileri de içine almakla beraber daha da geniş, yüzlerce kişilik bir gruba eldeki bütün bilgileri açar ve denizaltının nerede battığını tahmin etmelerini ister. Yirmi mil genişliğinde ve binlerce fit derinliğinde bir bölge üzerinde tahmin yapılmaktadır. Aylar sonra denizaltı tespit edildiğinde, bulunduğu yer geniş grubun tahmininden sadece 200 m uzaklıktadır!Surowiecki’nin tezi, bir bakıma demokrasinin savunmasıdır. Belirli şartlar sağlanırsa kitleler doğru kararlar verir. Bu şartların ne olduğuna az sonra geleceğim. Yazar kitabına isim verirken aklında Gustav Le Bon’un “Kitle Psikolojisi” klasiğine cevap vermek vardı. Le Bon, kitlelerin tek tek insanların toplamından daha aptal olduğu kanaatindedir ve Avrupa’da ve Amerika’da demokrasinin tercih edilmesini şaşkınlıkla ve büyük bir hata diye izlemektedir. Le Bon muhtemelen bizim ulu liderlerin Salı günleri irat ettikleri grup nutukları ile idare edilen parti sistemimize hayranlık duyardı. İstakoz sepeti demokrasisiDemokrasi en basit haliyle yönetimin seçimle gelip seçimle gittiği idare şeklidir. Ülkede, partide veya dernekte. Seçme hakkına sahip olanların konuşma, tenkit ve azil hakkına da sahip olmaları tabiîdir. Popper demokrasinin ruhu iktidarın seçimle gelmesi değil, seçimle kolayca gitmesidir der.[2]Demokraside iktidar yolu duble değilse o demokrasi değildir, istakoz sepetidir. İstakoz sepetinin, kenarları içe doğru kıvrık bir geometrisi vardır ve giren istakoz dışarıya çıkamaz. Maalesef bizim demokrasimiz bazı yönleriyle istakoz sepeti demokrasisidir. İnsanlarımız bir iktidarı, bir başkanı, bir büyük lideri bir defa seçti mi artık bunun geri dönüşü mümkün değildir. Bizim bütün liderlerimiz de büyüktür. Ülkeyi, partiyi, derneği batırsalar bile büyük liderlerdir. Gerek partilerimizde gerekse derneklerimizde sepetin ağzını içeri bükmek için şu önlemler alınır: Muhalif şubeleri kapatırsınız. Muhalif şahısları ihraç edersiniz. Sizi seçecek insanları seçersiniz ve onları sizi seçecek konumlara yerleştirir, yetkilerle donatırsınız. Yani sizi seçecekleri dikkatle önce siz seçersiniz. Onlar da sizi seçer. Geçinip gidersiniz. Bazen aksamalar olur. Beni seçer diye yerleştirdikleriniz daha önce ihraç ettiğiniz hainlerin etkisinde kalıp hainleşir. Bunları da ihraç edersiniz ve oyun baştan başlar.Kitlelerin Bilgeliği’ne dönersek: Kitleler doğru kara verir. Olur da kararları yanlış çıkarsa yukarı çıkardığınız ekibi aşağı indirebiliyorsanız ne âlâ… Fakat demokrasinin temelindeki dayanak kitlelerin doğru karar vermesidir. Ancak bu doğru karar verebilmenin şartları, sınırlayıcı kanunları var:

1. Kitle karar verdiği konuda bilgiye serbestçe ve kolayca ulaşabilmelidir.
2. Kitle karar verirken baskıya maruz kalmamalıdır.

Bu yazıda sadece (1)’i inceleyeceğim. (2) başka bir yazının konusu olabilir. Basında kartellerBilgiye genelde basınla ulaşılır. Bu yazının maksadı için basını biraz geniş tutalım, yazılı, sözlü, görüntülü basından başka her türlü yayını, kitapları nihayet İnternet’i de basına dâhil edelim.Toplumun sağlıklı haber alabilmesi için gereken, her görüşteki basın organının kendi fikrinde serbestçe yayın yapabilmesidir. Basının bütün organlarının tarafsız olması gerekmez. İsteyen istediği tarafı tutabilir. Yeter ki tutan da tutmayan da bunu hürriyet içinde yapabilsin. Bazen basın, birkaç kartelin veya tek bir grubun eline geçer. Bu muhakkak ki herhangi bir malın tedarikinin mafyanın eline düşmesinden daha vahimdir. Türkiye’de yarım asırdır basında tekelleşme değilse bile oligopoli vardır. Soğuk harp yıllarında SSCB’nin Türkiye stratejisi, ülkede kendisine dost bir hükümeti iktidara getirmekti. Bu şehir veya kır gerillası ile, asker-sivil aydınların düzenleyeceği bir ihtillalle veya seçim yoluyla yapılabilirdi ve hepsi denendi. 1960’lı yıllardan başlayarak bir taraftan devletin resmî yayın kuruluşu TRT, diğer taraftan – tuhaftır-büyük sermaye desteğindeki basın, kadrolarını SSCB veya Çin siyasetini destekleyen elemanlarla doldurdu. Soğuk harp boyunca büyük basın ve devlet yayını genellikle tek taraflıydı. Üstelik radyo ve televizyon devlet tekelindeydi. Stiftung basınıBir nesilden, yani yirmi yıldan uzun süre bir alana hâkim olan kadrolar kendi kendilerini yeniden üretir. Yarım asır boyunca Türkiye’de hâkimiyet kuran tek taraflı “basın”ın kadroları da kendilerini kopyalayarak ürediler. SSCB’nin çöküşünden sonra da bu ekolün hâkimiyeti sürdü. ABD ve AB için bunlar milliyetçi unsurlarla kıyasla daha rahat anlaşabilecekleri zihniyetlerdi. AB ve ABD, onlara bir adım yaklaşınca eski ihtilalciler iki adım attı ve önemli bir kısmı bu sefer “liberal” olarak kariyerlerine devam ettiler.Edebiyatın papyonlu mafyasıKarteller sadece habercilikte değil, kitap yayıncılığında da hâkimdir. Televizyon- gazete- yayınevi- kitapçı zinciri şeklinde hem yatay hem düşey entegrasyonla kendileri hâricindekilere pek az yer bırakırlar. Sonra kimin şaheser yazdığını, kimin en çok satan olduğunu da bir cins entelektüel mastürbasyonla kendileri belirlerler. Edebiyattaki tekelin ele alındığı bir incelemede ödüller ve jüriler hakkında şu sonuçlara varılmaktadır:[3]

1. Türkiye’de edebiyat ödülleri birkaç kişinin kişisel kontrolü altındadır.
2. Ödül jürilerinin büyük çoğunluğu hep aynı insanlardan oluşmaktadır.
3. Ödül jürilerinin çoğu yarışmacıların eserlerini okumamaktadır.
4. Ödül vermede, edebiyat dışı ölçütler kullanılmaktadır.
5. Verilen bazı ödüllerden, ödül jürisi dahi haberdar değildir.

Bu diktatörlerin elinde Türk romanı anlatılırken meselâ Peyami Safa unutulabilmekte, en büyük şair anketinde komünist olmadığı için Yahya Kemal, Nazım Hikmet’in binde biri kıymetinde görülmektedir. State Department’ın yazarlık okuluGünümüzün dünyasında hür bilgilendirmenin önündeki bir başka engel, bilgiyi kontrol altına alan başka bir kuvvet daha vardır. Emperyal erişime sâhip devletler bilgi evrenini de bir harp sahası olarak algılamakta ve noosfer[4] dedikleri bu kâinatta da “gerçek bir harp”[5] yürütür gibi davranmaktadırlar. Bu harbin araçları çeşitlidir. Hedef ülkelerdeki aydınlar vakıflar (İngilizce foundation, endowment; Almanca stiftung), dernekler, burslar, araştırma projeleri vasıtasıyla yönlendirilir. Kaabiliyetli gençler seçilir, emperyal merkezde veya merkezin yerel uzantısı olan okullarda yetiştirilir. Bu son faaliyette misyoner okulları, Osmanlı döneminden beri etkilidir. Iowa Üniversitesi’nde yabancı öğrenciler için tamamen ABD Dış İşleri Bakanlığı’nca fonlanan parasız yatılı bir yazarlık okulu vardır ve 135 ülkeden 1400’ün üstünde yazar adayı yetiştirmiştir. Bu okulun iftihar ettiği mezunlarından birisi bizim Orhan Pamuk’tur.[6]Bilgi hür değilse seçim anlamsızlaşırHürriyetsiz demokrasilerde, iktidar kendi basınını kurar. Dış dünyanın şaka yollu “yarı resmî” dediği, bizim havuz medyası diye tanıdığımız basın tarzı budur. Diğer tarafta da düşündüğünü yazmaktan endişeli, tehdit altındaki basının geri kalanı bulunur. Zamanla bu ikinci de hizaya gelir veya yok okur. Basın toplantıları iktidar sahibinin nutuk attığı, sadece akredite gazetecilerin dinleme ayrıcalığına kavuştuğu tek taraflı mitingimsi toplantılardır. Soru ya sorulamaz yahut sorulur da, ne sorulacağı ve ne cevap verileceği önceden bellidir. Basın toplantılarının zabıtları resmî görevlilerce hazırlanır ve “buyurun haberler bunlar” diye akredite gazetecilere dağıtılır. Video kayıtlarında da aynı işlemler tekrarlanır. Bu yolla dil sürçmeleri bile düzeltilir.Hürriyetsiz demokrasiSeçmenin doğru seçim yapabilmesi için iki şart koymuştuk: 1) Hür bilgi, 2) Serbest karar. Hür bilgi bu derece yok edildikten sonra serbest kararın da pek anlamı kalmaz. Aslında sağlıksız bilgiler arasında seçim yapmanın bir anlamı yoktur. Yine de zor kullanımı demokrasinin tabutuna son çivileri çakar. Hava hücumları ile tahrib edilen ülkede nihaî işgal için postalların yere basması gibidir.Zor iki cinstir. Havuç ve sopa. Havuç, “beni seç, sana menfaat sağlayayım” teklifidir. Ülkemizde bildiğimiz şekliyle kömür, bulgur dağıtımı… Belediyeye olan borçlarının silinmesi. Sopa, “beni seçmezsen başına gelecekler var…” tehdididir. Güneydoğumuzdaki gibi. Hürriyetsiz demokrasinin zor kullanımı yönü başka bir yazının konusudur. “Hürriyetsiz demokrasi ~ Illiberal Democracy” Fareed Zakariah’nın tabiridir. [7] Seçim yapılan, fakat her seçimde aynı adamın %99’larda oy alarak iktidara geldiği, büyük lider ölünce yerine oğlunun geçtiği, genellikle Asya’da ve Arap ülkelerinde sayısı gittikçe artan rejimlere verilen addır. ____________________________________[1] James Surowiecki , “Wisdom of Crowds”, Anchor Books, Doubleday, 2005. [2] In 1988 The Economist, 23 Nisan 1988. Önemine binaen dergi eski röportajı sitesinde tekrar yayınladı: http://www.economist.com/blogs/democracyinamerica/2016/01/karl-popper-democracy [3] http://www.gunzileli.com/2014/06/30/taylan-karaturkiyede-edebiyat-odulleri-nasil-verilir/#ixzz48QTlpwmA [4] John Arquilla ve David F. Ronfeldt, “The Emergence of Noopolitik : Toward an American Information Strategy” RAND Millî Savunma Araştırma Enstitüsü, ABD Savunma Bakanlığı, Genel Kurmay, Birleşik Kuvvet Komutanlıkları ve Savunma ajansları ile yapılan DASW01-95-C-0059 kontratı ile desteklenmiştir. [5]J. Michael Waller, “Fighting the war of ideas like a real war”, The Institute of World Politics Press, 2007. [6] http://spectator.uiowa.edu/2011/november/iwp.html [7] Fareed Zakaria, “The Future of Freedom- Illiberal Democracy at Home and Abroad”, W. W. Norton & Co., 2003.

Sakın ola başlığı okuyunca, “Başlıksız Bir Yazı” ifadesi de sonuçta bir başlıktır, diye mantık yürütmeye kalkmayın sevgili okurlar.

Aslında yazımızın başlığı var tabi, ama içerisinde gizli…

* * *

Gündeme bomba gibi düşen Almanya’daki Ermeni soykırımı yalanını kabul eden tasarı konusunun henüz fitili ateşlenmemişken aslında niyetimiz, “Amerikan Rüyası’nın Sonu mu?” diye sorarak ABD’deki başkanlık seçimlerini ve muhtemel sonuçlarını irdelemekti.

Öyle ya, dünyaya bir medeniyet projesi olarak sunulan;”özgürlükler ülkesi ABD”, bir emlak komisyoncusunun koltuk hırsına kapılıp dünyanın en diktatör ve gaddar devletine dönüşürse ne olur, diye bakacaktık.

Genelde böylesi durumlarda en fazla 30 – 40 yıl içerisinde o ülkeler yıkılır. Bazen bu süreç daha da hızlı olabilmektedir. Ancak ABD’nin böylesine hızlı çöküşü yeni oluşacak dünyayı nasıl etkiler?

Türkiye ve Türk Dünyası olarak buna ne kadar hazırız? Yeni oluşacak güçler dengesi arasında meselâ Çin, Rusya ve Almanya’ya karşı elimizde nasıl kozlar var? Ya da Balkanlar’dan ABD askeri çekildiğinde 3’üncü Dünya Savaşı çıkar mı? Çin, Batı Türkistan’ı işgale kalkarsa Rusya ile birlikte ne kadar karşı koyabiliriz? Japonya bizi destekler mi? Filan, falan gibi bazılarına göre sanırımçok uçuk, bazılarına göre de malûmun ilanı sorulara yanıt arayacaktık…

Ama tam da Almanya ile moda tabirle “Kanka” olmuşken, bir de ‘Almanya’daki Türkler’ vasıtasıyla böyle bir kazığı yemek veya “arkadan hançerlenmek” mevzu bahis olunca, dünyanın geleceğindense bizim kısa vadede durumumuzu tartışmak çok daha önemli hale geldi.

* * *

Şimdi, Almanya Parlamentosundan geçen tasarı haklı mıydı, haksız mıydı?

Biz sadece Alman İmparatorluğu’nun önerdiği tehciri gerçekleştirmişken, şimdi de Almanların sanki ortada bir suç varmış gibi ve bunu da kendileri söylememiş gibi ortaya çıkmaları ne kadar doğru?

Hitler, çoğu Hazar Türkü 15 milyon Musevi’yi fırınlara doldurup yağlarından sabun yapmışken, bize ne soykırımından bahsedebiliyorlar denilebilecekken; ya da…

Afrika’nın bilmem neresindeki filanca sömürgesinde 17 milyon zenciyi kurşuna dizmiş bir Almanya’nın ne haddine bize soykırım yaptı demesi, denebilecekken;

Ya da Dünya gezegenine iki dünya savaşı hediye etmiş ve yüz milyonlarca insanın ölmesine neden olmuş bir millet, hiç mi kendi tarihini bilmez denilebilecekken;

Ya da Avrupa’daki çevre felaketlerinin baş müsebbibi olan sanayisi ile Doğu Avrupa’daki bütün sakat doğumların ve flora, faunakatlinin tek sorumlusu iken;

Tarihte “Nemçe” adıyla Osmanlı Devleti’ne kök söktürmüş, sonra da Türk milletinde psikolojik ters etki yapmasın diye adını Almanya’ya çevirdiğimiz Balkanlar’daki tarihi düşmanımız, milyonlarca Türk’ü Doğu Avrupa’da soykırıma tabi tutmuşken;

Ve Ey Almanya, gör bunları, sen kendini ne sanıyorsun diyebilecekken; bunların hiç birini söylemeyeceğim!

* * *

Değerli dostlarım, Almanya parlamentosunda 11 Türk Milletvekili var. En azından biz öyle biliyoruz.

Bu insanlar Almanya’ya işçi olarak göç etmiş ailelerimizin çocukları veya torunları. Yani bizden insanlar, akrabalarımız…

Peki, biz bu vatandaşlarımızla nasıl bir ilişki kurmuşuz ki, bizden olan ve orada bizi savunmasını beklediğimiz bu vatandaşlarımız, bizim can düşmanımız haline gelmişler?

40 – 50 yılda bunu nasıl becerebilmişiz?

Öyle ya, bu insanların dedeleri, Çanakkale’de, Dumlupınar’da, Sakarya’da bizim dedelerimizle beraber şehit düştüler. Hatta belki de bu insanların ninelerinin karınlarını, rahmindeki bebek kız mı, erkek mi diye iddiaya giren Ermeniler, Doğu Anadolu’da deştiler?

Yalan mı? Olmamış mıdır?

11 Vekilden bahsediyoruz… Haydi, içlerinden bir hain çıkar, iki hain çıkar ama hepsi de mi Ermeni soyu mu bunların?

Bunca yıldır Almanya’da yaşayan 3,5 milyon Türk’ten bir tane bile ‘gerçekten Türk’ vekil çıkaramadık mı yani?

Elin Alman’ı bizimkilerden fazla bizi savunmuş, var mı böyle bir şey?

Bu nedir biliyor musunuz?

Kendi parçamız olan bu insanları, sadece döviz kapısı olarak gören bir zihniyetin iflasıdır…

Almanya’daki 3,5 milyon vatandaşımızı buraya sadece Avro gönderen sağmal inek gibi gören, hem etinden, hem sütünden, hem postundan yararlanırız diyen anlayışın geldiği noktadır.

İnsanlar asla küsurat değildir!

Hınç yapar, kin tutar, kalleşlik edebilir…

Devlet isen bunları göz önüne alır ona göre ilişkini kurarsın.

Saldım çayıra, Mevlâ’m kayıra devlet, olmaz!

Bu insanların dedeleri, nineleri Almanya’ya gönderilirken ‘hayvan’ muamelesi gördü. Yeter ki, para gelsin denilerek, sınır kapısında donunu indirip üreme organlarına bakılırken Türk Devleti, “Dur kardeşim, ben sana işgücü olarak ‘insan’ gönderiyorum, damızlık inek değil!” deyip vatandaşına sahip çıkacaktı.

Kurbanlık koyun gibi dişlerine bakılırken, “Arkadaş bunlar fabrikada vidayı dişleriyle sıkmayacak, sen benim vatandaşımı böyle tahkir edemezsin” diyecekti!

Eee, demedi de ne oldu?

O insanların torunları dede ve ninelerinin öcünü çok acı bir şekilde aldı…

Şimdi o vakitler vatandaşını insan yerine koymayan, sahip çıkmayan idarecilerimiz artık kına yakabilirler…

O milletvekilleri Ermeni diasporasından para almıştır, almamıştır; haindir, değildir hiç önemli değil.

Neticede Türk vatandaşıdır. En azından eski vatandaşlarımızdı, akrabalarımızdı…

Almanya’daki 3,5 milyon Anadolu Türkü’nün ve 500 bin Azerbaycan Türkü’nün diaspora gücü, ülke toplam nüfusu 3 milyon bile olmayan Ermenistan devletçiği karşısında iflas etmiştir.

Siz ne derseniz deyin, gerisi lafü güzaftır.

Ama bu bizim ilk fiyaskomuz değil.

Aynısını 1974 Kıbrıs Türk Barış Harekâtı’ndan sonra da yaşadık.

1974’te Kıbrıs Türkleri tarafından ellerinde karanfillerle karşılanan Anadolu Türk’ü, yıl 2000’lere geldiğinde o insanların çocukları tarafından atılan “Kıbrıs’tan defol” sloganlarına muhatap oldu.

Yalan mı?

Bence nerede hata yapıyoruz; dostlarımızı, hatta kan bir, din bir, dil bir kardeşlerimizi dahi bu kadar kısa sürede kendimize nasıl düşman edebiliyoruz diye,başımızı ellerimizin arasına koyup kara kara düşünmenin vakti gelmiş de geçmektedir.

Aynı şey Anadolu’muzun doğusu için de geçerlidir…

Neyse, konuyu daha fazla uzatmayacağım: Netice, bu sistemle ve kafayla yürümez, bilesiniz!

Şimdi gelin, bu yazıya da başlığı siz koyun…

Geçtiğimiz hafta, tarihin en adi yalanına Almanya’nın da burnunu sokmasıyla uyduruk soykırım yalanı tasdik edicileri 26’ya yükseldi. Uruguay’dan Lübnan’a, Vatikan’dan Arjantin’e kadar 26 ülke… Adalet, merhamet ve medeniyet eksenli onlarca devlet kurmuş bu milleti, bugün dahi kanlı elleriyle dünya coğrafyasının dört bir tarafında mazlum katleden medeni görünümlü zalimler soykırımla suçluyor. Tarihçiler susuyor; ülke parlamentoları konuşuyor.Tarihi bir komedi yaşanıyor.

Bu düşmanlık sergisine dönüşmüş vahim hadiseyi şaşırmadan izliyoruz elbette. İçimizde birileri bu ülkelerin bize dostane sarılabileceğini ihtimal vererek Avrupa Birliği rüyalarında gezinseler de, Ermenistan ile samimi kucaklaşmalar sergileseler de, hatta bu sürgün için özür ifadesi cümleler kurabilseler de biz biliyoruz ki, ayıdan post, düşmandan dost olmaz. Biz biliyoruz ki, tarihin derinliklerine akan dost ve düşmanlık yüklü zihinsel kodlar hep tazeliğini koruyor tüm milletlerde. Sanırım tek saf biziz; herkese gülücük dağıtan, adeta babaannesini yemiş kurda kulaklarının neden bu kadar büyük olduğunu soran kırmızı başlıklı kızız…

Olan oldu ve olmaya devam etse de meselenin iki hususiyeti kafamı karıştırır durur. Birincisi, bir tarafta Ermenistan, diğer tarafta Türkiye… Bir tarafta Ermeni lobisi, diğer tarafta Türk lobisi… Nasıl olur da, bu rüzgar hep bizim aleyhimize eser durur. Mesela Türkiye uluslararası arenada bugüne kadar ne yapmıştır? Doğu Perinçek ve onun yıllarca Rus arşivlerinde çalışarak bu soykırım yalanını tüm belgeleriyle ortaya koyan oğlu Mehmet Perinçek dışında hangi çalışmalar yapılmıştır? Bir ara Yusuf Halaçoğlu Hoca meseleyi biraz dillendirdi, bin pişman oldu. Bırak pişmanlığı görevinden de oldu.

Şu soykırım yalanı üzerinden bizi tehdit etmeye çalışanların tarihleri çok mu temiz! Afrika’da, Asya’da, Balkanlar’da, Ortadoğu’da ve birçok ada ve adacıkta milyonlarca masum insanı hunharca doğrayanlar, bunlar değil mi! Neden bu ülkenin Meclisinden böyle bir karar çıkmaz, anlamıyorum. Korkuyor muyuz yoksa önemsemiyor muyuz!

İkinci vahim taraf ise, maalesef artık dünya milletleri arasında herhangi bir caydırıcılığımızın kalmamış olması. Her önüne gelen bizim böylesi hassas olduğumuz bir konuda bize misilleme yapma güç ve kudretini kendinde bulabiliyorsa, vay bizim halimize… Hiç hükmümüz kalmamış anlaşılan…

Keşke Sayın Cumhurbaşkanımızın şu konuşurken kestiği raconların, ortaya koyduğu birçoğuna katıldığım Avrupa ve Amerika eksenli çakma adalet vurgusunun dünyada bir karşılığı olabilseydi. Eğer olabilseydi, son bir yılda en çok bir araya geldiği Merkel ve onun meclisi bu tasarıyı kabul etmezdi.

Görülen o ki, bu mesele doğrultusunda hiçbir hazırlığımız, hiçbir çalışmamız yok. Devlet dediğinizin kırmızı çizgileri olur. Ve bu kırmızı çizgilerinizin karşıya yansıtacağı tehditleri olur. Bu sizin ciddiyetinizdir, saygınlığınızdır; uluslararası arenada tavrınıza bağlı oluşturduğunuz bir kimliğinizdir.

Şimdi çok merak ediyorum; En çok Türkün yaşadığı bir ülke olan Almanya’nın Parlamentosuna bu tasarının geleceği elbette çok önceden biliyordu. Türkiye’yi yönetenler gelmemesi ve kabul edilmemesi için ne yaptı? Eğer bir şey yapılmışsa, gördük ki başarısız olunmuş; o halde şimdi ne yapacağız? Televizyonlar bangır bangır bu tasarıya evet oyu veren Türklerin şeceresini anlatıp duruyor. Sayın Cumhurbaşkanı kürsülerden en ağır sözleri sarf ediyor. İyi de hepsi bu mu? O halde içimizden en iyi şiir okuyanı ya da en güzel konuşanı Başbakan ya da Cumhurbaşkanı yapalım, kimse bize yan bakamasın…

Herkesçe malum bir Nasreddin Hoca fıkrasıdır. Nasreddin Hoca bir köyde misafirken heybesini yitirmiş. Köylülere: “Ya heybemi bulun, ya da ben yapacağımı bilirim” demiş. Köylüler telaşlanmışlar, korkmuşlar da. Arayıp taramışlar, sonunda heybeyi bulup Hoca’ya getirmişler. Köyden ayrılırken de:  “Hocam” demişler, “heybeyi bulmasa idik ne yapacaktın ?”  Hoca şöyle bir elini sallayıp:  “Hiç” demiş, “evde eski bir kilim vardı, gidince onu bozup heybe yapacaktım !”

Kimse kusura bakmasın; çok canımı acıtıyor bazı şeyleri yazmak; ama artık coğrafyanın şamar oğlanına dönüyoruz. Krizdeki Yunanistan adalarımıza çöküyor, en güçlü lobilerimizin olduğu Almanya soykırım tasarısını meclisinde kabul ediyor, Avrupa’nın en kıytırık ülkeleri bize posta koymaya, akıl vermeye kalkıyor; İŞİD bombalıyor, PYD tehdit ediyor…

Ya gücümüzü bilmiyoruz ya da şu anki acziyetimizin farkında değiliz. Bir an evvel bu kaosun içerisinden çıkmanın bir yolunu bulmalı ve tekrar dünyaya yön ve nizam veren şahsiyet ve itibarımızı kazanmalıyız. Yoksa küçüldükçe küçülüyor ve ezildikçe de eziliyoruz… Mevla sonumuzu hayr ede…

Almanya’nın parlamentosunda 1915 tehciri “soykırım” olarak tanındı. Bu olay bir kere daha gösterdi ki Türkiye dış politika alanında çok ciddi bir “yalnızlaşmaya” gidiyor.

Yıllardır yazıyorum, bir devletin dış politika başarısı “dostlarını artırıp, düşmanlarını azaltmasıyla” ölçülür.

Nitekim Başbakan Binali Yıldırım 65. hükümetin ilk toplantısında dış politikada izlenecek yeni tutumu “düşmanlarımızın sayısını azaltıp dostlarımızın sayısını artıracağız” şeklinde ifade etti.

İktidar kanadının artık “değerli yalnızlık” kavramını kullanmaması da gösteriyor ki, Türkiye’nin uluslar arası arenada yalnızlaşması kötü bir durumdur, asla “değerli” olamaz.

Yalnızlaşma sadece “can sıkıcı” değildir, “dostunu, düşmanını tanıma” fırsatı verdiği için bir faydası da vardır.

Hacı Bayram Veli’nin, vergiden kurtulmak için etrafını dolduran onbinlerce müridin samimiyetini test ettikten sonra, Padişaha “sadece bir müridim var” diye bildirdiği gibi oldu.

Almanya’nın “Ermeni soykırım tasarısını” tanımasına tek tepki gösteren ülke “kardeş Azerbaycan” oldu.

Azerbaycan ile “bir millet, iki devlet” olduğumuzu tekrar görmek bu can sıkıcı olayın tek olumlu tarafı.

************************************************

Ben Lafa Değil İcraata Bakarım

Bir parlamentonun “soykırım tasarısını” onaylaması hukuki olarak “yok hükmündedir” veya “Almanya bize soykırım konusunda ders verebilecek son ülkedir” gibi açıklamaların bize kazandıracağı bir şey yok.

Cumhurbaşkanı Erdoğan ve yandaş medyanın iç kamuoyuna yönelik “kanı bozuk” “delikanlı ol, ciğerimi ye” tarzı “Kasımpaşalı tavırlarını” da bir yana bırakınız.

Ermeniler çok düzenli ve sistematik bir çalışma ile uzun vadeli planları için devamlı yeni mevziler kazanıyor. Dünyada halen 29 ülkede (ABD’de 50 eyalette) Ermenilere “soykırım” yaptığımıza dair kararlar alındı. “Soykırımı” tanıyan ülke sayısı hızla artıyor.

Dış politikada başkalarının kararlarına anlık tepkilerle netice alınmaz. Uzun süreli stratejik çalışmalar ve güçlü devlet olmanın gerekliliğini yaparak hedefe ulaşılır.

Görünen o ki, Türkiye bugün dostluğu kaybedilmekten çekinilmeyen bir ülke. Bir başka ifadeyle, “Türkiye’yi kızdırmanın maliyeti ağır olur” düşüncesi kalmamış.

3 milyon Türk’ün yaşadığı Almanya’da dahi bir lobi faaliyeti başaramamış, dış politikada beceriksiz, etkisiz ve silik bir devletin içeride efelenmesinin hiçbir faydası olmaz.

“1915’de Türkiye Ermenilere soykırım yapmıştır” diyen Yasin Aktay‘ları, Yıldıray Oğur‘ları, Hilal Kaplan‘ları, Markar Eseyan‘ları baş tacı eden AKP ve Saray‘ın bugün Almanya’ya gösterdiği kabadayıvari tepkisi anlamsız ve faydasızdır.

***********************************************

Azerbaycan’da Kardeşlik Projeleri

Bu yıl bir ay arayla ikinci defa gittiğim Azerbaycan izlenimlerimi ayrıca yazacağım. Ancak öncelikle bu seyahatlerime sebep olan iki projeden bahsetmek istiyorum.

Nisan ayında Azerbaycan’ın Devlet Dram Tiyatrosu’nun Türkiye’nin en doğusundan, en batısına kadar 15 ilde oynadığı 3 tiyatro oyunu bir başlangıç oldu. Azerbaycan topraklarında Ermenilerin yaptığı soykırımı anlatan “Soykırım Tarihinin Destanı“, Mustafa Kemal ve Kazım Karabekir Paşalar ekseninde Kurtuluş Savaşımızın Erzurum Kongresi dönemini anlatan “Cumhuriyetin İlk Sedası” ve Azerbaycan’ın kurucu Umum Milli Lideri Haydar Aliyev’i anlatan “Nurlu Ömrün Anları” isimli eserler izleyicilerde çok derin izler bıraktı. Azerbaycan’lı sanatçıların kendi şiveleriyle oynadıkları oyunlarda, oyuncular ile seyirciler arasındaki duygu aktarımı müthişti.

Azerbaycan Irevan Devlet Dram Tiyatrosu’nun direktörü İftihar Piriyev ile Anadolu Aydınlar Ocağı Başkanı Prof. Dr. İbrahim Öztek’inbaşlattığı ve Azerbaycan Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı‘nın desteklediği bu proje genişletiliyor.

Kırımlı büyük fikir adamı İsmail Gaspıralı’ın “dilde, fikirde, işte birlik” ülküsü çerçevesinde iki kardeş toplum/devlet arasında uzun vadeli stratejik bir projeye dönüşüyor.

Türkiye ve Azerbaycan arasında “Kültür ve Sanatta Dev Kardeşlik ve Candaşlık Projesi” adı verilen proje kapsamında farklı alanlarda işbirliği imkanları yaratılıyor.

Azerbaycan’da “Terhis Olunmuş Harpçilerin Gençleri Maariflendirme İçtimai Birliği” Başkanı Emin Hesenli başkanlığındaAzerbaycan’lı gazilerden oluşan bir heyet Şubat’ta Türkiye’ye geldi. Bu heyet Ankara’da siyasi parti liderleri dahil önemli görüşmeler yaptı. Daha sonra bu heyetle birlikte İstanbul Muharip Gaziler Derneği‘ni ziyaret ettik. Bu samimi ziyaret sonrasında Türkiye gazilerinden bir heyeti Azerbaycan’a davet ettiler.

Gazilerimizin 28 Mayıs’ta başlayan ve 5 gün süren Azerbaycan (Bakü/Gence) seyahatinde E. Albay Prof. Dr. İbrahim Öztek ve Kıbrıs Milli Mukavemet Teşkilatının Kurucusu ve Kıbrıs Türk Barış Harekatının komutanlarından E. Tümgeneral Cumhur Evcil ile İstanbul Muharip Gaziler Derneği Başkanı E. Albay Ahmet Kendigel başkanlığındaki on kişilik heyet ile birlikte olduk.

Valilik, askeri birlikler, üniversiteler, dernekler, Haydar Aliyev’in kabri gibi resmi ziyaretler ile konferansların önemli bir kısmında Türkiye ve Azerbaycanlı gazilerle beraber olduk. Ayrıca İftihar Piriyev ve Azerbaycan Aydınlar Ocağı Başkanı Vugar Qadirov daima bizlerle birlikte oldular.

Bu türlü münasebetlerin her alanda geliştirilmesi sadece birbirimizi daha iyi tanımamız için değil, aynı zamanda uzun vadeli çıkarlar açısından da önemli olduğu şüphesizdir.

***********************************************

Uluslararası Forum

Azerbaycan Cumhurbaşkanlığının desteklediği bir başka proje ise “İşgale, Teröre ve Asılsız İddialara Karşı Beynelhalk (uluslararası) Forum.”

Başkanlığını “Azerbaycan Qarabağ Azadlıq Teşkilatı” Başkanı Akif Nağı‘nın yaptığı foruma Azerbaycan, Türkiye, Gürcistan, Rusya, İran, Kazan‘dan heyetler katılıyor.

Forumun Azerbaycan’ın Gence şehrinde yaptığı üçüncü toplantısına ben de iştirak ettim.

Zamanla genişletilmesi planlanan bu forumla Karabağ gibi uluslararası hukuka aykırı olarak işgal edilmiş bölgelerin durumu ve terörbelasına karşı uluslararası farkındalık yaratmak, işbirliği imkanları geliştirmek, asılsız Ermeni iddialarına karşı ortak bir tavır alınmasına çalışmak hedefleniyor. Bu arada asılsız iddiaların gölgesinde kalan ve çoğunluğu Türk ve Müslüman toplumlara uygulanan gerçek soykırımları dünya kamuoyuna taşımak isteniyor.

Bütün bu işlerin resmi kurumlar yerine Hükümet Dışı Teşkilatlar (Sivil Toplum Kuruluşları) vasıtasıyla yapılması kamuoyu oluşturmak açısından önemli.

Bu türlü çalışmaların uzun vade sürdürülmesi halinde etkili ve başarılı olacağı muhakkaktır.

Türkiye Cumhuriyeti devleti de çok önceden benzeri çalışmaları başlatmış veya teşvik etmiş olsa idi herhalde Ermeni Diasporasıkarşısında bu kadar başarısız kalmazdık.