Barings Bankası, 1762’de
kurulmuş. İngiltere’nin en
eski, dünyanın ikinci en eski ticaret
bankasıymış. Bu yaşlı banka, Singapur ofisinin başına genç bir yöneticiyi tayin
etti. 1967 doğumlu Nick Leeson’u.
Hikâyenin heyecanlı tarafı, 1995 yılında geçiyor. Demek ki o tarihte 28
yaşındaydı. Türev ürünler, opsiyonlar denilen borsa kontratlarıyla ticaret
yapıyordu. Leeson kâr ederse ne âlâ. Zarar ettiğinde, zengin kumarbazların
klasik taktiğine başvuruyordu: Aynı kumarı bu sefer iki kat parayla oynamak.
Olmadı, onun da iki katı. Böylelikle bir kere kazanırsa, bütün
eski zararlarını çıkaracağı gibi, kâra da geçiyordu. Barings’in kendisine direksiyonu verdiği ilk yıl, bu
metotlarla bankanın merkezini mutlu etmişti.

Hisse senetlerinin türevlerinin
ticareti, hisselerin kendilerinin ticaretinden daha risklidir. Hisse senediniz
mesela %10 değer kaybederse, yatırdığınız paranın %10’unu kaybedersiniz; fakat kâğıdı belli bir değerde
almayı veya satmayı taahhüt
etmişseniz kâğıdın değerindeki %10 oynama, yatırdığınız bütün
paranın yok olması anlamına gelebilir. Hatta çok daha fazlasının… Buna karşılık türevler, hisselerin kendi
fiyatının onda biri gibi fiyatlanır. Dolayısıyla aynı parayla çok daha büyük miktarlar alıp satabilirsiniz. Kâr da büyüktür,
risk de. Zaten borsanın kuralıdır: Risk azsa kâr azdır, risk çoksa kâr çoktur.
Bu hükümdeki kâr kelimesi yerine zarar yazarsanız, cümle yine doğrudur.

Kahraman Leeson piyasaya karşı

Aslında Leeson’un
işleri pek yolunda gitmiyordu. Bankaya verdirdiği zarar, milyon sterlinlerden
on, sonra da yüz milyon
sterlinlere tırmanmıştı. Bu hâle düştüğünde rakamları gizlemeye başladı. Zarar yerine kâr
beyan etti. Leeson’un
bildirdiği rakamlara göre Barings şahlanıyordu. Singapur borsasındaki diğer
şirketler onu kıskanıyordu. Barings, müdürünün
bu çapta yalan söyleyebileceğine ihtimal vermediği için 1994 sonunda onu yüklü bir primle ödüllendirmişti.

Ve 1995 geldi çattı. Borsada yatırım yapmak yerine borsayı
kumar oynama aracı gibi kullanırken Kobe depremi patlak verdi. Nikkei indeksi,
tabiatıyla düştü. Leeson, işte fırsat diye düşündü.
İndeks yerlerde sürünürken türev
alımına geçti. Öyle ya, “Caddelerden
kan akarken al, insanlar sokaklarda dans ederken sat!” demişler. İşte Kobe sokaklarında cesetler vardı.

 Ancak fiyat beklediği hızda yükselmedi. Hesabı kapatmanın, yani aldıklarının
parasını ödemenin vadesi yaklaşıyordu. İndeks 18.000 Japon Yeni’ni geçerse zarar etmeyecekti.
Fakat düşüş devam etti. Çaresizlik içinde başka bir yol
denedi. Düşen
indeksten büyük alımlar yaptı. Böylelikle
indeksi yükselteceğini
umuyordu. Borsa tersine, düştükçe düştü.
Yine aldı, yine düştü. Aldı, yine düştü. Bankanın yatırım bütçesinin iki katı kadar zarar vardı.

Leeson son çareyi ortadan kaybolmakta buldu. Fakat Almanya’da yakalandı. Singapur’a iade edildi. Yargılandı ve
6,5 yıl hapse mahkûm edildi.

Leeson kayboldu, banka iflas etti

Leeson, muhasebe hileleriyle gerçeği saklamış, bankanın
parasıyla yaptığı işlemleri, bir müşterinin
emriyle yapılıyormuş gibi göstermiş ve nihayet mevduat hesaplarındaki paralara
da el atmıştı. Ortadan kaybolurken bankanın zararı, o günün
parasıyla 827 milyon sterlin veya 1,3 milyar dolardı. Kısa zaman sonra Barings
Bankası iflasını ilân etti. İngiliz Merkez Bankası’nın (Bank of England) kurtarma teşebbüsü de başarılı olamadı. Sonunda ülkenin en eski bankası 1 sterline Hollandalı ING Bank’a satıldı.

Piyasayla harp edip kaybeden Leeson’un hikâyesi 1999’da
Rogue Trader isimli bir film yapıldı. Rogue Trader’a, bulabildiğim en yakın tercüme, Sergerde Tüccar
veya Haydut Tüccar. Film
Türkiye’de Büyük Kumar adıyla oynatıldı.
(https://youtu.be/cxSZzTYpZAg)

Bize ne Barings Bankası’ndan
ve Leeson’dan

Bana ne Barings Bankası’ndan
ve Leeson’dan
diyeceksiniz. Büyük çapta haklısınız. Yalnız bu
olayı, bizim meşhur bir bakanımızın doları düşürmek için piyasaya karşı
verdiği kararlı mücadeleye
benzeten birileri var. Ben bu fikirde değilim. Bir kere Türkiye, banka değildir. Öyle bir milyar sterlinle
iflas etmez. Bakınız 130 milyar dolarla bile iflas etmedi.

Etmedi değil mi? Maazallah.

Sayın bakan da tıpkı Leeson gibi ortadan kayboldu diyorlar.
İyi de Leeson suç işlemiş, yetkisi olmayan işlemler yapmış, dokunmaması gereken
mevduatlara dokunmuştu. Bakanımız bütün yaptıklarını tam yetkiyle
yaptı. Bütün yetkilerin sahibi devletin tepesi, sonuna kadar
arkasındaydı.

Leeson Nikkei İndeksi’ni
yükseltmek için alım yapıyordu.
Aldı, indeks düştü. Tekrar aldı, tekrar düştü. Bizim bakan doları düşürmek
için satış yapıyordu. Sattı, dolar yükseldi.
Tekrar sattı, yine yükseldi.
Evet, bazı küçük benzerlikler var. Tarih
tekerrür mü etti?(Alıntı: Milli Düşünce Merkezi)

     Tarih boyunca,
büyük zatlar / kişiler, gerçek manevî büyükler, sözlerine şöyle başlamış ve
hâlen de öyle başlamaktadırlar:

     “Mütekellim /
söyleyen, konuşan âciz / zayıf, güçsüz, zavallı kalbimdir. Muhatap; kendisine
hitap olunan, söz söylenilen bizzat âsî / isyan edici başkaldırıcı nefsimdir.
Ki tüm kötü vasıfları kendisinde toplamış, hayırlı işlerden beni alıkoymaya
çalışan bir güce sahiptir. Kısaca seslenişim; nefsime yani kendimden kendimedir
be dostlar! 

     “Yani ben kendime
hitap ediyor, sesleniyorum. Kendilerini, nefislerini benim gibi ikaz ve uyarıya
muhtaç ve müstahak görenler; uyarılarıma hak verip kulak asanlar, gerekeni
yaparlar. Tabii yine de kendileri bilir, buna ancak kendileri karar verirler.”

     Sözlerine bu
şekilde başlamakla kimseyi rencide etmez, kırmaz, incitmezler. Sadece
insanların kendileri hakkında düşünmelerini sağlar. Dinleyen kimse, eğer insaf
sahibi ise söylenecek söz, nasihat ve öğütlerden kendine pay çıkarır. Alınmadan
incinmeden, izzeti nefsi yaralanmadan doğru olana yapışır.

     Çölde giden bir
Arap yorulur. Dinlenecek bir yer arar. Yakındaki küçük bir tepenin yamacına
oturur. Dinlenmeye koyulur. Kendisi; hayatını yol kesicilikle, onu bunu haraca
kesmekle temin eden / kazanan meşhur / ünlü bir eşkıyadır. Kendisini dinlenmeye
bırakmış iken, kum tepeciğinin arka yamacında, kendisinden habersiz olan bir
başka Arap yolcu da orada oturuyor; aynı zamanda kendi kendine fakat sesli bir
şekilde Kur’an okuyordu. Öbür tarafta yan gelip dinlenmekte olan; yol kesici
eşkıya; hazin hazin okunan Kur’an’ın bu nâfiz / ruhlara işleyici sesine ister
istemez kulak vermek zorunda kalır, kulak misafiri olur.  Tabii Arap olduğu için Kur’an’ı sathî /
yüzeysel olarak anlayacak seviye ve düzeydedir.

     Yamacın diğer
tarafındaki Arap, hasbelkader / tesadüfen şu meallerde olan Kur’an âyetlerini
okumaktadır:

     “İnsan (öldükten
sonra dirilmeyeceğini ve) kendisinin başıboş bırakılacağını mı sanır! (Böyle
zanneden / sanan varsa, kendi yaratılışı üzerinde bir kere daha düşünsün.)”
(Kıyamet: 36)

     “Yaratan / Allah
yarattığını bilmez mi? O lâtiftir (bilgisi her şeyin içine geçen, her şeyi)
haber alandır.” (Mülk: 14)

     “(Uyarılara
rağmen) büyük günahı işlemekte ısrar ediyorlardı.” (Vakıa: 46)

     “Bugün artık ne
sizden, ne de inkâr edenlerden fidye alınmaz, varacağınız yer ateştir. Sizin
lâyığınız odur. Ne kötü gidilecek yerdir orası!” (Hadid: 15)

     “İnananlar için
hâlâ vakit gelmedi mi ki, kalpleri Allah’ın zikrine ve inen hakka saygı duysun
ve bundan önce kendilerine Kitap verilmiş, sonra üzerlerinden uzun zaman
geçmekle kalpleri katılaşmış, çoğu da yoldan çıkmış kimseler gibi olmasınlar?”
(Hadid. 16)

     “Fakat gizlide
Rablerine saygılı olanlara gelince, onlar için bağış(lama) ve büyük mükâfat
(ödül) vardır.” (Mülk: 12)

     Âdeta beyninden
vurulmuşa döner! Çölün o ıssızlığında, bu İlâhî îkaz / uyarı, nedense ona çok
tesîr eder, onu müthiş etkiler! Sanki âyet ona “Kulum! Daha ne zamana kadar bu
âsiliğe, bu eşkıyalığa devam edeceksin? Yaptıkların yanına kâr mı kalacak
sanıyorsun?” der gibiydi.

     Eşkıya bu İlahî
hitabı kendisine yapılmış kabul ederek, âdeta içinden gelen bir haykırışla:

     “Tamam Ya Rabbi, tamam buraya kadar. Artık
eşkıyalığa, yol kesiciliğe, haram yoldan geçimimi temin edip sağlamaya paydos.
Bundan sonra senin yolunda olacağım. Tüm yanlış yaptıklarımdan tövbe Ya Rabbi!”
der. Kalan ömrünü verdiği söz doğrultusunda geçirmeye gayret eder, çalışır.

     “Tatlı dil, yılanı
deliğinden çıkarır.” derler ya, onun gibi bir şey.

     Nitekim Hz.
Peygamber, cemaata / topluma karşı konuşurken, yanlış iş ve harekette
bulunanları uyarmak istediği zaman; onların isimlerini anarak “Ey falan filan
kişiler yanlış yapıyorsunuz!” şeklinde değil de, “Bazıları şöyle şöyle yanlış
hareket ediyor! Öyle yapmasalar daha iyi olur.” diyerek ortadan konuşur,
kimseye bizzat hitap etmemiş olurdu. Böylece kimse mahcup duruma düşmeden,
yanlışlarını bir kenara bırakır; böylece ne şiş yanmış olurdu ne de kebap.

     Kur’an; içinde her
çeşit gül ve renk renk çiçeklerin bulunduğu bir bağistan, bir bahçe gibidir.

     İşte böyle bir
bahçenin fotoğrafını çekmiş olalım.

     Ya da o bahçenin
bir ressam tarafından yağlı boya bir tablosunu yaptırmış bulunalım.

     İşte Kur’an’ın en
güzel tercümesi bile olsa; Kur’an bahçesinin ancak fotoğrafı ve resmi gibidir.

     Fotoğraf ve
tabloda; fotoğraf veya tablonun / resmin aslındaki canlılık ve güzelliği
görebilir,

     Çeşit çeşit
kokularını koklayabilir miyiz?

     İşte bu yüzden
meal; Kur’an’ın yerini alamaz, onun hükmünü taşıyamaz.

     Onun yerine
konamaz. Onun yerini alamaz.

     Onun için aslını
okur, mealinden bir nebze de olsa, onu anlamaya çalışırız.

     Çünkü Kur’an; öyle
bir mânâ ve anlam okyanusudur ki,

     Anladıkça
anlamamız gereken daha çok mânâlar olduğunun farkına varırız.

     Zaten meal de,
Kuran kelime ve cümlelerinin, ancak anlayabildiğimiz ve

     Kavrayabildiğimiz
kadarıdır demeyip, devamlı surette,

     Başka başka
anlamlarının farkına varmaya gayret etmekten asla vazgeçmemeliyiz.

x

     “İnsan için, hakkı
sevmek, hakka hizmet etmek; sonunda

     Hakk’ın
güzelliğine / cemaline ermekten daha büyük bir mutluluk ve zevk yok”sa;

     Kur’an’ı bilsin,
Kur’an’ı tanısın, Kur’an’ı aslından okusun.

     Ayrıca mânâ ve
anlamına eğilsin. Âyetlerini kavrasın. Onları, hayatında birer rehber edinsin.

     Böylece hem rûhu,
hem dünyası aydınlansın.

     Ebedî hayatın alt
yapısını, Kur’an sayesinde hazırlama imkânı bulsun.

x

     Kur’an’ın; uçsuz
bucaksız bir okyanus, bir umman olduğu,

     Herkeste bu denize
dalacak kapasite bulunmadığı için,

     Yüce Allah, bu
sahanın / bu alanın uzmanlarını, bu ulvî / yüce vazifeye / göreve çağırıyor ve

     “Onu mutlaka
insanlara açıklayacaksınız, gizlemeyeceksiniz!” (3 – Âl-i İmran, 187)

     Âyetiyle, ehil
olanların harekete geçmesini istiyor.

x

     Kur’an’ı hiçbir
dile -Arapça dahil- gerçek anlamda tercüme etmek mümkün ve olası değil.

     Fakat bir şey,
bütün bütün, tamamiyle elde edilemiyorsa;

     Ondan elimize
hiçbir şey geçmeyecek demek değildir.

     Çünkü Kur’an;
dibinden devamlı kaynayan, dibinden su fışkıran bir kuyu gibidir.

     Kuyudan su çekildikçe
suyu artacağı gibi, Kur’an da öyle bir mânâ kuyusudur ki,

     Anladıkça,
anlamamız gereken daha çok mânâların Kur’an kuyusunda zuhur ettiğini

     Hayretle görür ve
ona merbutiyetimiz / bağlılığımız arttıkça artmaya devam eder.

     Hatta tamamını
çekemememiz, bitmez tükenmez bir mânâ / anlam hazinesine

     Sahip oluşumuzun
da resmidir.

     İnsanın “Hel min
mezîd?” / “Daha yok mu?” diyen doyumsuzluğuna,

     Bitimsiz bir
kaynakla cevap verilmiş olması;

     Ebede namzet ve
aday olan insan için, sınırsız bir imkân;

     Sonunda
kazandıracak ona ebedî bir mekân.      

  x

     “Terceme /
Tercüme: Bir sözün mânâsını diğer bir dilde,

     Dengi bir ifade
ile, aynen olduğu gibi dile getirmektir.”

     Bir bakıma
Tercüme: “Efradını câmi, ağyârını mâni’.” denilen

     Ta’rîf’in
ta’rîfine uygun bir mahiyet arzetmeli.

     Lüzumlu her şeye
içinde yer verilmeli. Lüzumsuz tek bir kelime ifade ve tanımda yer almamalı.

     “Yoksa tam bir
terceme / tercüme değil, eksik bir anlatım olmuş olur.”

AK PARTİ iktidarı, 2012
yılından itibaren, eğitim hamlesi olarak, orta öğretimde seçmeli ders olarak, Kur’an,
Siyer, Temel Dini Bilgiler dersi koymuştur. Koyanlardan Allah razı olsun. İlk
yıllar bakanlık vazifesini ifa eden Milli Eğitim Bakanlarının da yoğun teşvişiyle
bu dersler tercih edilmiş ve bilhassa tercih edilmesi içinde gayret sarf
edilmiştir. Ta ki, Ziya Selçuk Milli
Eğitim Bakanı oluncaya kadar.

Ziya
Selçuk her ne kadar milliyetçi ve muhafazakâr seçmenlerin oyları ile iktidar
olan AK PARTİ Hükümetinde Millî Eğitim Bakanlığı yapmakta ise de milli ve
manevi değerlere biraz mesafeli durmaktadır. Bakanlık bürokratları ise, bir
bürokratın bilinen, değişmez hareket tarzı olarak, her konuda bakanın ağzına
bakmakta olduğundan, bütün hal ve hareketlerini ona göre ayarlamaktadır. 12
Eylül 1980 İhtilali Hükümetinde Sanayi ve Teknoloji Bakanı olan Merhum Mehmet Turgut yazmış olduğu Türkiye Nasıl Kalkınır isimli
kitabında bu nevi bürokratların durumunu çok güzel bir şekilde tasvir
etmektedir.

        Basın ve yayın organlarında çıkan haberlere göre bazı
eğitimciler, seçmeli Kur’an, Siyer ve Temel Dini Bilgilerin
seçilmez olduğunu, hatta öyle ki, bazı okullarda öğrenciler arasında bu
dersleri seçme oranının %10’a kadar düştüğü ifade edilmektedir. Eğitim kökenli
olan AK PARTİ Çorum Milletvekili değerli, Erol Kavuncu Bey de bu seçmeli
derslerin hiç sevilmediği illerin olduğunu, ancak hangi ilde yüzde kaç oranında
tercih edildiğini ve son yıllarda seçen öğrenci sayısının ne kadar azaldığı
hususunda, herhangi bir bilgi edinme imkânı bulamadığını söylemektedir.
Muhterem milletvekilinin bu beyanatına hayret etmemek mümkün değildir. Bir
vatandaş da bu husus ile alakalı olarak, CİMER’e
yazılı olarak müracaat etmiş ise de “Devlet
sırrı” olduğu gerekçesi ile kendisine bilgi verilmekten
imtina edilmiştir. Gel de verilen bu cevaba şaşırma. Tabii ki, bunun bir Devlet
sırrı olduğuna inanmakve kabul etmek mümkün değildir.

         Öğrenciler neden Kur’an, Siyer, Temel Dini Bilgiler yerine
diğer dersleri tercih etmektedir? Bu tercihin en önemli sebeplerden birisi, üniversite
giriş imtihanlarında TYT (Temel Yeterlilik Testinde) Türkçeden 40, Matematikten
de 40 adet soru sorulduğu halde, Kur’an,Siyer, Temel Dini bilgiler derslerinden
hiç soru sorulmamasıdır. Halbuki, bunlar okullarda ders olarak okutulduğuna
göre, ÖSYM’de AYT (Alan Yeterliliği Testinden) belli bir sayıda mesela, en az
25 –30 civarında soru sorulmalıdır. Aksi takdirde ÖSYM’de bu derslerden hiç
soru çıkmayacaksa, bir öğrenci özel bir merakı da yoksa bu dersleri niçin
seçsin ki?

Acizane
kanaatime göre, seçmeli dersler mecburi hale getirilmelidir. Ancak bu dersleri
okumak istemeyen çocukların velileri bir dilekçe vermek suretiyle bu dersleri
okumak istemediklerini beyan etmelidirler. Böyle yapıldığı takdirde daha uygun
olacağını ve bu husus ile alakalı olarak her hangi bir sıkıntı kalmayacağını tahmin
ediyorum.

         Ayrıca, ehemmiyetine binaen şu hususu da ifa de edeyim ki,
Din Eğitimi insan vicdanını, düşünce tarzını, hal ve hareketini etkiler. Zira inanmak
insana huzur verir. Kalpler Allah’a inanarak, O’nu anmak suretiyle huzur bulur.
Aynı zamanda insanı birçok kötülüklerden alıkoyduğu gibi kazalardan, belalardan
ve her türlü musibetlerden de korur. Kuvvetli iman sahibi olan bir insan, daima
iyilik yapma gayreti içerisinde bulunur.Hatta öyle ki, kötülük yapmaktan azami
derecede sakınır, imtina eder. Bilindiği
üzere, dini bilgileri kuvvetli olanların çoğunlukta olduğu bir yerde hırsızlık,
kapkaççılık, başkasının malına zarar verme, adam öldürme, kadın cinayetleri ve
tecavüz gibi hadiselerin pek fazla olamayacağı hususu izahtan varestedir.

         Mevzu eğitim olunca, temas etmeden geçemeyeceğim bir husus
daha var ki, oda okullarda okutulan derslerin müfredat programları ile
kitaplarda kullanılan lisan meselesidir. AK PARTİ 18 yıldır iktidarda olmasına
rağmen, halen okullarda okutulan kitapların birçoğu ateist düşünce tarzına göre
yazılmış olup, Hayat Bilgisi, Biyoloji, Fizik, Kimya, Coğrafya ve Sosyal
Bilgiler kitaplarının hiçbirisinde yaratıcı olarak ALLAH mefhumuna yer verilmemektedir. Onlara göre,“Doğa”dedikleri (Tabiat) her şeyi
halletmektedir.

         Diğer taraftan kitaplarda kullanılan kelimelerde de hiçbir
düzelme olmamıştır. Bizim yıllardan beri şiddetle karşı olduğumuz uydurma
kelimeler, azalmak şöyle dursun, bilakis artarak devam etmiştir. Şimdi
düşünüyorum da AK PARTİ Hükümetinden önce vazife yapmış olan Milli Eğitim
Bakanlarını haksız olarak itham edip, boşuna günahlarını almışız. Zira bizim
bakanımız dediklerimizin de onlardan pek fazla farklarının olmadığı bariz bir
şekilde ortaya çıkmış bulunmaktadır.

Ders
kitaplarında kullanılan kelimeler böyle de radyo ve TV’lerde kullanılan lisan
sanki farklı mı ki? Buralarda da uydurukça kelimelerin kullanılması almış
başını gitmektedir. Şöyle ki, bugün artık sebep yerine neden, cevap yerine yanıt, imkân
yerine olanak, şart yerine koşul, ihtimal yerine olasılık kelimeleri yaygın olarak
kullanılır hale gelmiş bulmaktadır. Hatta öyle ki, birçok Devlet ricali dahi bu
kelimeleri kullanmaktan asla imtina etmemektedirler.

Son
zamanlarda salgın hastalık vesilesiyle, (buna da pandemi diyorlar ya) “bulaş”
kelimesini çıkardılar. Güzel Türkçemizde bulaşmak
kelimesi vardır. Fakat“bulaş”
kelimesi bunun yerine kullanılmaz. Bunu kim çıkardı ise, tamamen uydurulmuş bir
kelimedir. Zira bulaş bir emir
kipidir.

 Bu memleket de TDK diye bir kurum vardı.  Bir zamanlar Ermeni asıllı Agop Dilaçar’ın bu
kurumun başkanı olduğu dönemlerde sesi çok çıkardı. TDK’nun uzun zamandan beri
hiçbir faaliyetini görmüyorum ve duymuyorum. Bu kurum lağvedildi de bizim mi
haberimiz yok acaba diye çok merak ediyorum. Şu kadarını iade edeyim ki, artık
bugün torunumuz ile dahi anlaşamaz hale gelmiş bulunmaktayız. Üzülerek ifade
edeyim ki, 1930’lu yıllarda başlayan Türkçedeki tasfiye hareketleri halen
azalarak da olsa günümüzde de devam etmektedir. Bizim memleketimizde yapılan bu
tasfiye hareketi dünyanın başka hiçbir ülkesinde yapılmamıştır.

          Netice itibariyle,
ders kitapları ile radyo ve TV’lerde bizim düşünce tarzımıza uymayan bu işler
yapılırken bizleri temsil noktasında bulunan milliyetçi ve muhafazakâr milletvekillerimiz
bu hususlarda acaba ne düşünüyorlar diye çok merak ediyorum.   

Süleyman Demirel benim gençlik
yıllarımda en güçlü siyasetçi idi. Fakat gençlerin değil, orta ve ileri
yaş grubunda olanların desteklediği bir parti lideriydi.

Demirel Kasım 1964’te
Adalet Partisi’ne genel başkan seçildi. Adalet Partisi’nin tek başına
iktidar olduğu 1965’ten 1971’e kadar yetkili Başbakan olarak önemli
hizmetler yaptı.

AP içinden Demokratik
Parti kurucularının kopması bir dönüm noktası oldu. 1970 yılında
Ferruh Bozbeyli başkanlığındaki 41 kişi AP’den ayrılarak Demokratik Parti’yi
kurdular. (Canlı şahidinden dinledim: Demirel “en büyük siyasi hatam,
Demokratik Parti’yi kuranların ayrılmasına engel olmayışımdır. Haklıydım ama
kopmaya mâni olmalıydım” dermiş.)

1972’de Necmettin
Erbakan da, AP’den koptu, Milli Selamet Partisi’ni kurarak sağ
oylara ortak olmaya başladı.

Sağ kanatta Alparslan
Türkeş’in önderliğindeki “Ülkücüler” ile Necmettin Erbakan’ın
liderliğindeki “Millî Görüşçüler” zamanla sosyolojik birer taban
oluşturdular.

Bu sebeplerle, AP
artık tek başına iktidar olamadı, Demirel 1971’den 1980’e kadar olan
dönemin büyük kısmında koalisyon hükümetlerinin Başbakanı olarak ülkeyi
yönetti.

Süleyman Demirel ve O’nun
liderliğinde Merkez sağda AP/DYP çatısı altında buluşan kitle, milli ve
manevi değerlere saygılı, milliyetçi/ Atatürkçü bir çizgide idi. (Vikipedi’de
AP için “liberal muhafazakâr” nitelemesi yapılmış.)

1980 darbesiyle mevcut
partiler kapatıldı. Turgut Özal’ın kurduğu Anavatan Partisi (ANAP)
dört eğilimi topladı, merkez sağın yeni patronu oldu. 

AP yerine 1983
yılında Doğru Yol Partisi (DYP) kuruldu. Demirel 1987- 1993 yılları
arasında DYP Genel Başkanlığı görevini yürüttü.

Demirel, 1965-1993
arasında yedi farklı hükümette, 10 yıl 5 ay süreyle Başbakanlık yaptı.
1993- 2000 arasında Türkiye Cumhuriyeti’nin 9. Cumhurbaşkanı olarak
görev yaptı.

**************************

Demirel’in Yarattığı
Boşluk

Süleyman Demirel “Cumhurbaşkanı”
olunca partisinden ayrıldı ve günlük siyasetten uzaklaştı. Çünkü o zaman parlamenter
sistem vardı. Bu hadise o zaman şiddetini anlayamadığımız sosyal ve siyasal
bir depremin başlangıcı oldu.

Yılmaz Özdil’in muhteşem
tespiti ile “kenara çekildiğinde yarattığı boşluk, kara delik gibi,
Türkiye’yi yuttu.”

Merkez Sağ’ın
tabanını içine çeken AKP, Özal’ı ve Menderes’i sahiplendi ama, asla
Demirel’i muris olarak görmedi.

AKP, iktidar olmaya
alışık olan, Merkez Sağ’ın tabanını büyük ölçüde dönüştürdü. Bu kitleyi (dini,
manevi değerlerini istismar ederek ve iktidar nimetlerini kullanarak) asimile
etti.

Rahmetli Demirel, kendi
tabanını kapan ANAP’ı kastederek, “tapulu arazime gecekondu kondurtmam”
demişti.

Fakat
Cumhurbaşkanı olduktan sonra yapılan bir röportajda “O araziyi soruyorsun;
benim araziye bina yapılmıştır. Artık tapu söz konusu değil, çünkü o arazi
işgal edilmiş. Ve işgal edeni de oradan çıkarmanın imkânı yok!” demişti.

2001 yılında
kurulan Ak Parti 2002 yılından itibaren tek başına iktidar. Demirel’in
arazisini TOKİ konutları ve gökdelenler ile doldurdu. Üstelik tapuyu da sahiplendi.
TOKİ konutlarından birer mütevazı daire verilen eski Demirelcilerin sesi soluğu
da çıkmıyor.

**************************

Boşluk Merkez Sağda
Değil Merkezde

2007’den beri CHP
Milletvekili olan, fakat kendisini “Milliyetçi Atatürkçü Merkez Sağ
çizgisinde” diye tarif eden İlhan Kesici’ye göre “merkez sağda
halen boşluk var.”

Kesici’ye göre, “Ak
Parti, merkez sağ oylarını almasına rağmen, karar verici üst yönetiminde
merkez sağ profilinde kimse yok. MHP ve İYİ Parti’nin de yönetim
kademelerinde ideolojik damar ağır basıyor.”

Partiler, normal
olarak, geçmişten aldıkları mirasa sahip çıkarlar.

CHP İsmet İnönü ve
Ecevit’in mirasçısı olduğunu savunuyor. Saadet Partisi Erbakan’ın
mirasına sahip çıkıyor. MHP ve İYİ Parti Alparslan Türkeş’in
mirasçıları.

Fakat Süleyman
Demirel’in siyasi mirasçısı olduğunu savunan Demokrat Parti (DP)
haricinde kimse yok. O’nun da merkez sağı toplayacak siyasi bir ağırlığı
bulunmuyor.

Çünkü Türkiye’nin
yarısı 32 yaşın altında. Bu yaş grubu Demirel’i ve rakiplerini bilmiyor. Orta
yaş ve üstü Demirelcilerin çoğu 18 yıl içinde AKP’lileşti.  Sosyolojik olarak eski merkez sağ kalmadı
gibi.

Çünkü AKP sadece
yasama, yürütmeyi değil, yargıyı, basını, STK’ları, üniversiteleri,
sendikaları, oda ve birlikleri de arka bahçesi haline getirdi.

Ancak Türkiye’de
ideolojik partilerin iktidar olma şansı yok. Sadece Türk toplumunun
geneline hitap eden, ekonomi ve özgürlükler konusunda liberal, milli/manevi
değerler alanında muhafazakâr, milliyetçi/ Atatürkçü çizgide bir
merkez parti iktidar olabilir.

Bu vasıftaki
partiye “merkez sağ” değil, “merkez parti” demek daha doğru olur.

Ak Parti tek
adam otoritesine tabi olan yapısıyla “merkez partisi” özelliğini kaybetti.

Alparslan Türkeş
ve Süleyman Demirel’in ortak özellikleri milli ve manevi değerlere saygılı
milliyetçi ve Atatürkçü politikalar izlemeleriydi. Tam da bu çizgiyi
benimseyen İYİ Parti henüz tek başına iktidar olabilecek güçlü bir merkez
partisi haline gelemedi.

Merkezdeki boşluğu
ya İYİ Parti dolduracak veya yeni arayışlar devam edecek.