Son Osmanlı Padişahı Vahideddin; gündem konusu olunca, hatırlamadan edemedim.

Rahmetli babamın, her fırsatta anlattığı işgal İstanbul’u geldi aklıma.

Rahmetli babam, yüz yıl kadar önce işgal İstanbulunda çocuktur.

Çocukluğu Mehmet Muhsin Paşa’nın konağında geçmektedir.

Konak bugünkü Kadıköy’ün Söğütlüçeşme semtindedir.

Merhum babam Hasan Fehmi, o zamanlar Kadıköy Sultanisinde okumaktadır.

Demiştim ya İstanbul işgal altındadır ve sokaklarda işgal askerleri,

Özellikle İngiliz neferleri kol gezmektedir.

Rahmetli babam; konağın penceresinden, bu manzarayı her gördüğünde zoruna gider.

Ve bir gün, Paşa’nın odasındaki komodinin çekmecesine koyduğunu gördüğü

Tabancasını gizlice alır.

Amacı, İngiliz askerleri tekrar sokaktan geçecek olursa, onlara ateş edecektir.

Hiç olmazsa bir kaçını öldürecektir.

Aklınca bir nebze de olsa, kabaran millî hislerini dindirecektir.

Bu hareketin, onun ve Mehmet Muhsin Paşa’nın başına ne işler açacağını düşünmekten,

Henüz çok uzaktır.

Sık sık pencereye gelir. Sokaktan İngiliz askerlerinin geçip geçmediğine bakar.

Aradığı fırsatın doğmasını heyecanla bekler.

Tabancanın yerinde olmadığının farkına varan Paşa; konaktaki herkesi, sırayla,

Sıkı bir sorguya çeker ve tabancayı getirmelerini ister. Ve şu sözlerle onları iknaya çalışır:

“Biliyorum, son günlerde hepimiz üzgünüz ve gerginiz. Sinirlerimiz de bozuk.

Güzel İstanbulumuzun sokaklarında işgalci askerler kol gezmeye başladığından beri

İçimiz kan ağlıyor. Uzatmayayım, iyi niyetle ve gerektiğinde kullanmak üzere almış olmalısınız!

Yine de hanginiz aldıysa, hemen gidip getirsin.

Söz veriyorum, bu seferlik affedeceğim.” (Paşa devam eder:)

“Unutmayın! Bu evden ve sizlerden ben sorumluyum. Bir cahillik etmenizden endişeliyim.

Korkmayın, ben sağ oldukça, kimse kılınıza dokunamaz.

Allah büyüktür. Serin kanlı olmalıyız. Bu günler de geçer.

Çok kararan gecelerin sabahı yakındır.”

En sonunda, tabancayı, merhum babam Hasan Fehmi’nin aldığı anlaşılır.

Babamı çağırtan Mehmet Muhsin Paşa; ürkütmemeye çalışarak,

Yavaş bir sesle sorar ve aralarında, karşılıklı bir konuşma başlar:

-Gel şöyle yanıma der ve elini, yüzünde ve başında sevgiyle gezdirir.

-Nasılsın bakalım?

-(Kuvayı Milliyeyi kastederek) ordumuza duacıyım Paşa Baba.

-Aferin oğlum, hepimiz duacıyız. Üzülme Allah bizimledir.

(Kısa bir sessizlikten sonra) bak oğlum, sonunda aziz İstanbulumuz da işgal edildi.

-Defolup gitsinler!

-Merak etme, nasıl geldilerse öyle de gidecekler.

-Ne zaman?

-Her şeyin bir zamanı vardır. Hele bir Anadolu kurtulsun.

Sen önce aldığın tabancayı hele bir getir bakalım.

-Ama Paşa Baba, onunla İngilizleri vuracaktım.

Çünkü yatak odamın penceresinden, onların gezindiğini gördükçe kahroluyorum.

Adımlarının çıkardığı her tok ses, bir hançer olup, kalbime saplanıyor.

Daha fazla dayanamadım.

-Ve gidip tabancayı aldın.

– ….

Türkler, atı ehlileştirdikten ve üzengiyi icat ettikten sonra adeta yerlerinde duramamışlar, bulundukları coğrafyanın en uzak bölgelerini kendilerine yakın eylemişlerdir. O kadarla da yetinmemişler, kıt’alar aşmışlardır. Dünyada, Türkler kadar geniş alana yayılan, gittiği yeri yurt edinen başka bir millet yoktur. Göç olgusu, Türk’ün hayatında önemli bir yere sahiptir.

Araştırmacı yazar Hızırbek Gayretullah, köken itibariyle Altay Kazaklarındandır. Küçük yaşlarda yaşadığı göç olgusunun izleri hâlâ benliğindedir. Türlü eziyetlere, dayanılmaz mahrumiyetlere katlanarak dağlar ve çöller aşmış, Türkiye’ye gelip yerleşmiştir. Yerleştiği vatan topraklarına kalben ve bedenen bağlı olmakla birlikte, aklında, gönlünde ve fikrinde ecdat toprakları vardır. Eserlerinde hep ecdat diyarını anlatır. 13,5 X 20 santim ölçülerinde, 176 sayfalık; hacimce küçük fakat muhtevası muhteşem eseri, ezelî ve ebedî aşkının izlerini taşıyor.

Altay Kazakları / Doğu Türkistan’dan Göçen Türkler isimli kitap; 1904-1953 yılları arasında Çin zulmünden kaçarak; hür yaşayan dildaş ve dindaş kardeşlerine kavuşmak için Anadolu’ya göç eden Kazakların tarihidir. Hızırbek Gayretullah, Türkiye’nin güzelliklerini huzur içinde yaşayan genç neslin de bilmesi ve unutmaması için destan mahiyetinde Altay Kazak Türklerinin tarihini yazıyor.

Eserine, Altay Kazaklarının yaşadığı bölgedeki yer adlarını açıklamakla başlıyor: Barköl, Kumul, Taklamakan Çölü, Lop-Nor, Altay ve Altay dağları…

Altay Kazak Türklerinin tarihi göçü 1643 yılından 1953 yılına kadar 310 yıllık bir zaman dilimini kapsar. Bunlar toplu göçlerdir. Ferdî göçler ise imkânlar ölçüsünde hâlen devam etmektedir.

Eser, Altay Türk Kazaklarının göç tarihi olduğu kadar, kültür tarihi olma özelliğine sahiptir. Daha da önemlisi, Türklerin tarihine ait yeni bilgiler ihtiva etmektedir.

Altay Kazakları bir taraftan Çin zulmünden kurtulmak için mücadele ederken diğer taraftan da 1910 ve 1920 yıllarındaki ‘Alaş Hareketi‘* adıyla başlatılan çalışmalara da katkıda bulundular. Bu hareket 46 yıl sonra 1986’da, ‘Jeltoksan‘** adıyla meyve verdi. Bu meyve de 1991 yılında Sovyetler Birliği’ni dağıtan bomba oldu.

Alaş Orda Hareketi’nin bir benzeri Azerbaycan’da yaşandı. 28 Mayıs 1918’de Mehmet Emin Resulzâde Azerbaycan Cumhuriyeti’ni kurdu. Cumhuriyet, 1920 yılında Sovyet Kızılordusu’nun Azerbaycan’ı işgal etmesiyle sona erdirildi. Mücadeleler bunlardan ibaret değildir. 1933 yılında Doğu Türkistan İslâm Cumhuriyeti, 1944 yılında Doğu Türkistan Cumhuriyeti kuruldu. Maalesef hepsi kısa süreler sonunda emperyalist Moskof ve Çin orduları tarafından dağıtıldı.

Sayın Gayretullah’ın eserinde az bilinen hakîkatler hakkında da alâka çekici bilgiler var. Kumul Vak’ası (s: 40-52), Saydam Hâdisesi (s: 60-70), Yahya Kemal Beyatlı sürprizi (s: 75-78), kaynak kişi Bukarbay’ın anlattıkları (s: 79-88) heyecanla okunacak bölümlerdir.

Bu arada göçler devam etmektedir. Ali Bek Hâkim önderliğindeki göç, 10 ay devam eder. Bu göçte Hızırbek Gayretullah da vardır. (s: 95-98). Osman Batur’un göçü 99-105. sayfalarda… Okunmaya değer. Osman Batur’un maceraları, ilişkileri, mücadeleleri 124. Sayfaya kadar devam ediyor.

Göç, Türk’ün kaderinde vardır. Sayfalar biter, göç macerası bitmez.

Ve sonra hazin ayrılıklar… Mehmet Emin Buğra’nın, İsa Yusuf Alptekin’in ebedî âleme intikalleri…

Son sayfalarda vuslat var. Kazakistan’dan Türkiye’ye doğrudan yapılan ilk uçak seferi…

Göz ve yaş… göçün ıstıraplarıyla da vuslatlarda da hep birliktedir. Birbirinden hiç ayrılmazlar. O sebeple bitişik yazılır: Gözyaşı.

Son sözü Hızırbek Gayretullah’a bırakmak gerek:

2018 yılında, 78 yaşımda; ben ve atalarımın bir ömür verdiği Doğu Türkistan davası ile ilgili bilinmeyenleri yeni nesillere aktarmak için bu eseri kaleme aldım. Dünya sahnesinde milletlerin var olma mücadelesi vardır. Biz Doğu Türkistanlılar olarak Türklerin ata yurdunda, din-i İslam’ın ve büyük Türklük mücadelesinin bayraktarlarıyız. Bugün yurtlarımız Çin işgali altındadır. Elbette güneşin ufukta doğuşu gibi bağımsız Gökbayrağımız Doğu Türkistan topraklarında bir gün mutlaka dalgalanacaktır. Tarih bize şunu anlatır: Eserimizde adı geçenler gibi fedakâr yiğitler olduğu sürece millet hiçbir zaman esir kalmayacaktır. Bizler kim olduğumuzu, nereden geldiğimizi asla unutmayalım. Bugün dünyada bağımsız Türk devletlerinin sayısı çoğalmıştır. Bu devletlerin atası olan Doğu Türkistan, Gökbayrağı ile en başta yerini alacaktır. Yeter ki torunlarımız bu eserde adı geçen, şehit olan kahramanlarımızı unutmasın, onlardan ilham alsın. Şair Güngör Yavuzaslan Gökbayrak mücadelesini şöyle anlatıyor:

Hilali İslam’dır bu bayrağın

Yıldızı şehitler kervanı,

Dalgalan sen de Gökbayrak

Türkistan Türk’ün vatanı…

YAZIGEN YAYINCILIK: Cibali Mahallesi, Fukarabaşı Sokağı Nu: ¼ Fâtih, İstanbul.

Telefon. 0.212-534 33 15 e-posta: iletisim@yazigen.com www.yazigen.com.tr

KUŞBAKIŞI:

HEDEF TURAN                                                                                                                                         Türk Milliyetçiliği Üzerine Zor Zaman Yazıları

Sinan Ateş, 14. Baskısı yapılan 13,5 X 21 santim ölçülerinde, 223 sayfalık eserinde, soyadından aldığı hararetle, Türk gençliğine hitap ediyor.  Makaleler üç ana başlık altında toplanmış: 1-Siyâset ve Türk Milliyetçiliği, 2-Topluma Dâir, 3-Kültür ve Sanat Üzerine.

Üç ana başlık altındaki 21 + 22 + 21 = 64 adet makalede; Turan, Kurt sembolü, Hedeflerimiz, Ülkü Ocaklılar, Vatan, Alevîlik, Türklük, Millî irâde, Milliyetçilik, Adalet, Terör, Güneydoğu, Otadoğu, Dokuz Işık, Bölücülük, Türkçe, Bursa, Çocuklarımız, Televizyon dizileri ve filmler, 23 Nisan, Özel günler, Türk öğretmeni, Kadın, Ölüm, Târih Şuuru gibi mevzulara Türk milliyetçiliğinin bakış açısıyla büyüteçten bakılıyor. Alparslan Türkeş, Kanunî Sultan Süleyman Han, (Mustafa Necati) Sepetçioğlu, Kuşçubaşı Eşref Bey, Seyid Ahmed Arvasi, Akşemseddin ve Fâtih ve Feridunzâde Osman Ağa hakkında az bilinen hakîkatler anlatılıyor.

KRİPTO BASIM YAYIM DAĞITIM LTD. ŞTİ.

Kültür Mahallesi, Ataç 2 Sokağı Nu: 71/B Çankaya, Ankara. Telefon: 0.312-432 19 23,

Belgegeçer: 0.312-342 19 33 e-posta: kripto@kripto kitaplar.com  // www.kriptokitaplar.com

DÜNYADAN GEÇERKEN

Kahramanmaraş, şâirler, edipler, mütefekkirler yetiştiren bir vilâyetimiz. Duran Saçmalı, ‘Ahmet Maraşlı‘ müstearını alarak doğduğu şehirle kendisini özdeşleştirmiş bir şâir. Eğitimci yönüyle telif ettiği eserlerini, gönülden gelen şiirlerle taçlandırmak istemiş olmalı ki şiirlerini bir kitapta toplayıp 13,5 X 21 santim ölçülerinde, şiir için ‘hacimli‘ olduğu söylenebilecek kitapla okuyucuya sunmuş. Şiirlerden ‘tadımlık‘ bir iki örnek alınsa, diğer şiirlere haksızlık edilmiş olacaktır. Bu sebeple şiir ve şâirle alâkalı yazısının iktibas edilmesi tercih edilmiştir. Böylece şiirler üzerinde yapılacak yanlış tercih tehlikesi de bertaraf edilmiş olunacaktır.

Şiire Rağbet

Sanırım günümüz dünyasında şiire pek rağbet olmamasının en önemli sebebi, duygunun can çekişmesidir. Oysa duygu yoksa insan da yoktur. Duygunun can çekiştiği yerde ise şiir elbette can çekişir.

Öyleyse duyguların örselendiği, aşağılandığı, marjinalleştirildiği ve bitmeye doğru götürüldüğü, insanlığın âdeta unutturulup başkalaştırıldığı ve mekanikleştirildiği bir çağda; insana yakışan duygu ve düşünceleri canlandıran şiire daha çok ihtiyaç var.

Duygu can çekişirse büyük şiirin ortaya çıkması zordan öte zordur. En mâsum duygulara ‘duygusallık‘ deyip aşağılayarak, duygunun ipini çektiler, kimi bilinçli kimi bilinçsiz. Ama insanî duygular can çekişse de ölmedi, ölmeyecek! Allah, insanlığa o münbit-verimli zemini ihsan etsin, bizleri de en güzel vesilelerden kılsın inşallah!

Şâir

Sonsuz gerçekleri ve güzellikleri arayan bir yolcudur. Bu yolculukta hâlden hâle, dilden dile geçer, yanar, yakar, tutuşur ve tutuşturur.

Görünenden bahsederken de görünenin ötesine uzanır. En gizli mesajları arar. İlk bakışta fark edilemeyen güzellikleri görür; eşyanın, müşahhas ve mücerredin değişik yönlerini arar; merak tufanıdır bu yönüyle âdeta… Duyguları, düşünceleri, bilgileri, sezgileri, tecrübeleri, yetenekleri, hayâlleri, bildiği-bilmediği her şeyi acâip bir potada yoğurur ve kendisinin de şaşırdığı ‘şiir’ çıkar ortaya.

Ben’i aşmanın derdini yaşar… Bu dert onu inletir, söyletir…

Kendine ve âleme olabildiğince objektif, zaman ve mekânın dışına da çıkarak bakmaya çalışır; kendini aldatmaz, aldatmaya kalkarsa da bunun kendini yitirici, bitirici ıstırabını yaşar. Bu esâret onu kahreder… Ve bunlar kaleminden satırlara dökülür.

Toplumun, çağın, insanlığın meselelerinin şâirin gözüyle şiire aksi ve çıkmazlara çözüm arayışı içindedir. Önceden görmeye çalışır olacakları ve bâzen feryatlar içinde uyarır, bâzen sevincini paylaşır ve kendi diliyle yol gösterir.

Şâir, kelimeler, heceler ve harflerle başka türlü oynar; âdetâ mevcut akışı yerinden oynatır.

Her şeye, gerçeğin sihirli pencerelerinden bakmaya çalışan, gördüklerini ifâde edecek bir dil arayışına giren gönlü zengin bir seyyahtır. ‘Allah!’ demezse patlar, çatlar, biter gider. O’nu bulduğunda ise her şeyi değişir, yokluk denenlerde dahi nice güzellikler bulur…

Gerçek şâir, acâip hârikalarla dolu kâinâta, onun özü olan insana bakarken, ruhuna her yerden yağan maddî-manevî farklı tecellîler karşısında dolar, taşar, dili duramaz ve söylemeye başlar.

Eserin müellifi Ahmet Maraşlı’nın poetikası, şiirleri hakkında sağlam bilgiler veriyor.

MİHRÂBAD YAYINLARI:,

Prof. Dr. Kâzım İsmail Gürkan Caddesi Nu: 8 Cağaloğlu, İstanbul. Telefon: 0.212-514 28 28

Belgegeçer: 0.212-528 24 01 bilgi@mihrabatyayinlari.com www.mihrabatyayinları.com

EKONOMİK PSİKOLOJİ

Arapça ‘iktisat‘ kelimesinin batıdan alınma karşılığı olan ‘ekonomi‘ kelimesi yerine çoğu zaman ‘ekonomik‘ kelimesi kullanılıyor. İktisat kelimesi, ‘sonsuz olan ihtiyaçlarla, sınırlı olan tatmin vâsıtaları arasında en uygun dengeyi araştıran ilim dalı‘ olarak târif edilir. Bu ilim aynı zamanda insanların iktisatla alakalı davranışları ile malların üretim tüketim ve dağıtım faaliyetlerini de inceler. ‘İktisat‘ kelimesinin karşılığı ‘ekonomi‘, ‘iktisâdî‘ kelimesinin karşılığı ise ‘ekonomik‘tir. Dolayısıyla ‘ekonomik‘ kelimesi ‘ekonomi ile alâkalı olan‘ demektir. ‘Ekonomik‘ kelimesi aynı zamanda ‘az masraflı, hesaplı, bütçeye uygun, idâreli, iktisatlı‘ mânâlarını da ifâde eder. ‘Getirisi, götürüsünden fazla olan işler‘ için ‘ekonomik yatırım‘ tâbiri kullanılır. Aksi durum söz konusu ise, ‘ekonomik değil‘ denilir.

Arka kapak yazısında; ‘Ekonomik psikolojinin, insanın hem ekonomik hayatı içinde yaptığı davranışları daha iyi anlamaya, hem de sosyal hayatı boyunca karşılaştığı sorunların (yâni problemlerin) davranışlarını nasıl etkilediğini araştırıp bulmaya yönelik karma bir disiplindir.’ deniliyor.

13,5 X 21 santim ölçülerinde 400 sayfalık eserinde Dr. Hasan Günaydın, ‘Psikolojik faktörlerin ekonomik reformlar üzerine etkileri‘ni inceliyor.

Kitabı telif etmesinin sebeplerini de şöyle açıklıyor:

Türkiye’de uzun bir süredir devam edegelen ekonomik krizler; bitmek tükenmek bilmeyen yakınmalar, öneriler, iddialar, yinelenen ekonomik reformlar, kemer sıkma politikaları, hak arayışları ve bunları kaba kuvvetle bastırma çabaları, her geçen gün artan sosyal kargaşa ve benzeri olaylar; bu çalışmanın yapılmasında etkili olan sebeplerden sadece bir kısmını teşkil etmektedir.

Geri kalmış ülkelerin çoğunda olduğu gibi; ilmî çalışmalara katkıda bulunamamak, yeni buluşların altına damgasını vuramamak, yenilik üretememek, hatta dünyadaki yenilikleri ancak 10-15 sene geriden takip edebilmek, diğer sebeplerden bazıları olarak sayılabilir. Zira bu çalışma, her ne kadar kendisi de aynı duruma düşse bile, Türkiye’de bir ilk olma hüviyetini taşımaktadır.

Bütün bunlara ilave olarak; hem fen hem de sosyal ilimlerde görülen hızlı gelişmeler, olaylara çok yönlü yaklaşımla bakmanın önemini giderek arttırmaktadır. Bu açıdan bakıldığında; Ekonomi ve Psikoloji gibi iki farklı ilim dalının mevcut vakıalara işbirliği içerisinde yaklaşması, sosyo-ekonomik olayların arkasındaki insan ve insan ruhu faktörlerini ortaya koyması ve ekonomi ile psikoloji arasındaki etkileşimleri gözler önüne sermesi, şaşırtıcı olduğu kadar gereklidir de.

Benzeri yurt içinde de yurt dışında da yapılmamış bir çalışmayı ilk defa gerçekleştiren Dr.Hasan Günaydın, tebrik ve teşekkürleri hak ediyor. Ancak eserin, yayınlandığı günden sonra geçen zaman içerisinde müspet veya menfî yankı uyandırmayışının sebeplerini de araştırmak gerekir.

ELİT KÜLTÜR YAYINLARI:

Alayköşkü Caddesi Nu: 10 Cağaloğlu, İstanbul. Telefon: 0.212-511 61 62 Belgegeçer: 0.212-522 11 96 e-posta: turdav@turdav.com //  www.turdav.com

KISA KISA… / KISA KISA…

1-YÜREĞİMİ YAKTIKLARI SENE / 1915: Bülent Keskin / Akçağ Yayınları.

2-İSLÂM DÜŞÜNCE TÂRİHİNDE MEZHEPLER: Prof. Dr. Mehmet Saffet Sarıkaya / Rağbet Yayınları.

3-TÜRK IRKI NİÇİN MÜSLÜMAN OLDU? İsmâil Hâmi Danişmend / Ötüken Neşriyat.

4-DEVLETİN KÜRT POLİTİKALARINDA ÜÇ DÖNEM CHP, ÖZAL VE ERDOĞAN’LI YILLAR: Adnan İnanç / Beyan Yayınları.

5-ZOR KARAR: Ata Türker / Bilgeoğuz Yayınları. 

Bu hadis İsmet Özel’e gelsin: Kınamayınız, kınadığınız şey başınıza gelmedikçe ölmezsiniz.

Meğer Suriye Rejimi’nin 6 ayda gideceği ve stratejik öngörü olarak Şam’ın meşhur Emevî Camiinde fetih namazı kılınacağı iddiamız boşmuş, tutmadı.

4 yıl üst üste yaptığımız hataları telafi için 4 yıldır uğraşıyoruz ama henüz daha 8 yıl öncesinin sükûnetini sağlayamadık.

Kobani Savunmasında yer alsınlar diye yol verdiğimiz militanları Fırat Kalkanı, Zeytin Dalı, Barış Pınarı Harekâtlarıyla süpüre süpüre gidiyoruz.

Tabelalardan TC ibaresini indirmekle meşgulken askerî üsten Türk Bayrağını indirmelerini görmezden geldiğimiz Hendekçileri kazdıkları kuyulara gömerek dönüş yaptık.

“Türkiye seninle gurur duyuyor” dediğimiz Barzanî’nin bağımsızlık ilânı şımarıklığına raconu kestik.

Daha önce ABD ve PYD/YPG’yle yaptığımız ‘Üçü bir arada’ operasyonları şimdilerde 3’ün 1’ini kazımak noktasına taşıdık.

Evvelden yol verdiğimiz Salih Müslim’in yolunu şimdi Terör Koridoru’na son vereceğiz diye kesiyoruz, has ediyoruz.

Kavm-i necib-i Arab’ı 8 yıllık misafirlikte gördük; ‘ben almıyayım’ çizgisine geldik. Ensar & Muhacir kardeşliğinden sıkıldık, şimdi herkes evine dönsün modundayız.

“Müslümandan zarar gelmez” diyorduk, 15 Temmuz’dan sonra Müslüman görünümlü olmanın içi boş olduğunu yaşayarak anladık.

Türk diyemiyorduk, ırkçılık olur zannediyorduk; şimdilerde “Türk’ün Türk’ten başka dostu yoktur” noktasına geldik.

Ümmet Birliği sevdasındaydık; Araplar Birlik olup bizi satınca biz de 6 Devletli Millî Birliğe sarılmaya başladık.

“Çözümsüzlük çözüm değildir” deyiveriyorduk; Rumların yaramazlığından anladık ki 2 Devletle iş zaten çözükmüş, çözümsüzlük bizim kafamızdaymış.

Mustafa Akıncı’nın ortaoyunu evsafındaki sözlerini duyunca “Ahh, dava adamı Denktaş, ah!” dedik ama sağken Türkiye’de konuşmasına engel olduk ve çözümsüzlüğün önünde engel gibi sunduyduk.

Rumlar münhasır ekonomik deniz parsellerini Amerikan Şirketlerine peşkeş çekiyor, tedbir alın dedik; önce ‘yok öyle bir şey’di, şimdi burunlarının dibinde 7 Nolu Parselde sondaj vuruyoruz.

Darısı Yunanistan’ın 10 yıldır çaldığı ve söyleye söyleye dilimizde tüy kalmadığı 17 ada ve 1 kayalığın başına..

Neydi; Türk Ordusu camileri bombalayacaktı, şimdi ney: terör hedeflerini bombalıyor.

Neydi; laik / Atatürkçü askerler vatanını satar, milletine kurşun atardı. Dindar tipler sattılar ve kendi halkına kurşun sıktılar.

Allah’ım, “Ordumuz olsun daim muzaffer”.

Allah’ım, Türk Birliği’nin kuruluş ilânını görmeyi de nasip et..

Allah’ım, en yetkili ağızdan ‘Atatürk haklıymış, ruhâniyatından istimdat dileriz’ veya “Ne mutlu Türk’üm diyene’ymiş” sözlerini duyarak bize çene kapamayı müyesser eyle..

Rabb’im verdikçe veriyor, duamızın karşılığını da verir.

Suriye’de yapmakta olduğumuz “Barış Pınarı Harekâtına” destek veren ülkelerin sayısı maalesef bir elin parmakları kadar: Macaristan, İspanya, Katar, Pakistan, Azerbaycan.

Buna karşılık ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, İsveç, Hollanda, Danimarka, Finlandiya, Kanada, Mısır, Lübnan, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, İran, Irak, Fas, Tunus, Cezayir, Yemen ve daha birçoğu Türkiye’yi kınayan ülkeler safında buluştular. Rusya ise tarafsız kalmayı tercih etti.

Kınamadan da ötesi, Almanya ve Fransa’nın silah ambargosu kararı silahlı kuvvetlerimizin gücünü kısıtlaması açısından oldukça önemli. ABD’nin F-35’lerimizi vermeme kararına ilave olarak yeni yaptırımlar da uygulayacağı açıklandı.

En acı olan üç tepkiden biri Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Ortadoğu politikasının temelini teşkil eden Filistin’in Türkiye’yi kınayanlar kervanına katılmasıydı. Daha yeni, 23 Eylül’de Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD’de BM salonunda konuşmasında, Türkiye’nin mesajlarını dünyaya anlatmak için kullanabileceği sürenin yarısını İsrail’e tepki ve Filistin’e destek mesajlarına ayırmıştı.

Acı olan tepkinin ikincisi, kralı öldüğünde bayraklarımızı yarıya indirip, üç gün yas tuttuğumuz S. Arabistan‘ın kınamasıydı.

Üçüncüsü de, KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın talihsiz açıklaması idi. Türkiye’nin “Barış Pınarı Harekâtı”nı ve 1974’teki “Kıbrıs Barış Harekatı”nı da eleştiren beyanatı yüreğimizi acıttı. Akıncı’ya Erdoğan ve diğer yetkililerden sert tepkiler verilmesi neyi düzeltir ki?

Bir zamanlar Cumhurbaşkanının en yakınlarından duyduğumuz bir savunma vardı: “Değerli Yalnızlık” diye. Diplomaside yalnızlığın değerli olması söz konusu olamaz. Mademki dünyada sözü geçen bir devlet olmak istiyorsun, dostları çoğaltıp, düşmanları azaltmanın yolunu bulmak zorundasın.

Karar Gazetesi’nde Taha Akyol haklı olarak soruyor:

“Batı’da her zaman Türkiye’nin karşıtları oldu; ama daima kuvvetli taraftarları da vardı. Şimdi niye yok? Amerika’da Ermeni tasarılarını durduranlar, Avrupa’da 2004’te Türkiye’ye AB yolunu açanlar şimdi nerede?

Türkiye’ye senede 20 milyar dolar yatırım sermayesi girmesini sağlayan güven niye azaldı?

Türkiye, Ekim 2008’de BM Güvenlik Konseyi geçici üye seçiminde 192 devletten 151’inin oyunu alarak diplomatik bir zafer kazanmıştı! Bugün yanımızda kaç ülke var?”

*********************************

Ekosistem

Ekosistem, bir bölgedeki canlılar ile bu canlıların etrafındaki cansız varlıkların birbirleriyle ilişkilerinden meydana gelen, süreklilik arz eden bir sistemdir. Bir başka deyişle ekosistem; hayvanlar ya da bitkiler ile hava, toprak ya da güneşin birbiriyle olan etkileşimi anlamına gelmektedir.

Bu ekosistemin içinde en önemsiz gördüğünüz varlıkların bile bütün içinde oynadığı rolü zannettiğimizden çok fazla olabilir.

Çok bilinen bir örnektir, komünist lider Mao’nun ekosistemi dikkate almayan bir uygulaması Çin’de bir felakete sebep olmuştu.

Mao büyük bir tarım toplumu yaratmak istiyordu. Bu yüzden 1958’de tarlalara zarar veren serçeler ve haşerelere karşı seferberlik ilan etti. Kitlesel güçleri harekete geçirdi ve Devlet tarafından serçe öldüren vatandaşlara çeşitli ödüller verildi. İki milyar serçe öldürüldü.

1960 baharında tarlaları böcekler bastığında Çinli liderler öldürülen serçelerin böcekleri yiyerek aslında faydalı olduğunu fark etti. Mao serçeleri ‘düşmanlar’ listesinden çıkardı. Fakat artık çok geçti.

Ekosistemin alt üst olması ve tarlaların zarar görmesiyle üç yıl sürecek “Büyük Kıtlık” başladı. Büyük kıtlık boyunca en az 20 milyon kişi açlıktan hayatını kaybetti.

*********************************

Devletin Ekosistemi

Devlet denilen organizasyon da sürekli birbirleriyle etkileşim halinde olan özel ve tüzel kişilerden oluşur. Zaman içerisinde tıpkı canlı ve cansız varlıkların birbirleriyle etkileşimi gibi bir ekosistem yaratır.

Türkiye’nin ekosistemi Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu iradesinin oluşturduğu iklimde, tarihi birikimden gelen kurumlar ve kurallar ile çağdaş dünyadan aldığımız etkileşimin eseri olan kurumlar ve kuralların bileşimi olarak ortaya çıktı.

Bu sistemin yarattığı devletimizin gücü ve etkinliğini yeterli bulmuyorduk. Daha iyisini istiyorduk.

Son 17 yılda iktidarı Erdoğan ve AKP’ye verdik. Onlar da devletimizin mevcut ekosistemini değiştiren önemli kararlar aldılar ve uyguladılar.

Mao’nun serçelere karşı açtığı savaş gibi, Ekosistemimizi oluşturan kurumlar ve kuralların bir kısmını tasfiye ettiler, bir kısmını köklü biçimde dönüştürdüler.

Bugün ekonomik alanda çöküntüye doğru gidişimiz, devletin temeli olan adalete hasret kalışımız, eğitimde son sıralara düşmemiz, dış politikada yalnızlığımız birer sonuçtur. AKP’nin ekosistemimiz üzerinde hoyratça yaptığı değişimlerin birer sonucudur.

Her bir alandaki olumsuz sonucun diğer alanları da olumsuz etkilemesiyle derinleşen birer sorunlar yumağı oluştu.

Dış politikada Dışişleri Bakanı  Çavuşoğlu‘nun bile şaşırdığı bir yalnızlık içindeyiz: “Gelen tepkilerin bir kısmını bekliyorduk, bazıları sürpriz oldu. Bu kadar PKK sevdalısının olduğunu bilmiyorduk…”

Yok yere Hollanda, Almanya, Mısır, İsrail ile yaratılan kavgalar, dış politika konularını iç politikada kullanma alışkanlıkları, Esad rejimi ile anlamsız düşmanlık, Şam’da Cuma namazı kılma hayalcilikleri, devlette liyakat yerine parti sadakatinin esas alındığı kadrolaşma ile yaratılan ekosistemin sonucu bizi niye şaşırtıyor ki?

Suriye’deki gelişmelerin Türkiye lehine olması için sadece askeri harekât yetmeyecektir. Mahir ellerde yürütülen ince bir diplomasiye ihtiyacımız var.

Devlet kadrolarında Cumhurbaşkanına bile yanlışlarını anlatabilecek cesarette ve dışarıya karşı böyle ince diplomasiyi yürütecek maharette eller kaldı mı acaba?

AKP’nin yarattığı ekosisteme bakıyorum. Üzgünüm, diplomatik başarının askeri zaferden daha zor olacağını öngörüyorum.

I.               Olay

Elektrikli bir tramvay kullandığınızı varsayalım. Tramvayla yaklaşık 100 km.lik hızla seyir halindesiniz. Birden bire yolunuzun üzerinde raylarda 5 işçinin çalıştığını görüyorsunuz. Hemen frenlere asılıyorsunuz ancak frenler tutmuyor. Eğer o 5 işçiye çarparsanız hepsinin öleceği kesin. Tam o sırada sağ tarafa doğru ikinci bir hat olduğunu görüyorsunuz ancak o hat üzerinde de 1 işçi çalışıyor. Önünüzde iki seçenek var. Şayet tramvayı sağ taraftaki raylara çevirirseniz 1 işçi ölecek. Eğer düz devam ederseniz 5 işçi ölecek. Doğru olan tercih hangisidir? Siz hangisini tercih ederdiniz?

II.             Olay

Bu defa tramvayı kullanan değil, sadece seyircisiniz. Bir köprünün üzerinde durmuş

tramvay hattını seyrettiğinizi varsayalım. Siz hattı seyrederken karşıdan bir tramvayın geldiğini ve yine tramvayın az ilerisinde 5 işçinin çalıştığını görüyorsunuz. Vatman frene basıyor ama frenler çalışmıyor ve tramvay 5 işçinin üzerine doğru ilerliyor. Tam bu esnada köprünün üzerinde hemen yanı başınızda oldukça şişman bir adamın olduğunu görüyorsunuz. Şişman adamı köprüden aşağı itip tramvayın önüne düşmesini ve tramvayın şişman adama çarpıp durmasını sağlayabileceğinizi fark ediyorsunuz. Eğer böyle bir şey yaparsanız şişman adam ölecek ama 5 işçinin hayatını kurtaracaksınız. Böyle bir durumda 5 işçinin hayatını kurtarmak için o şişman adamı köprüden aşağı tramvayın önüne iter miydiniz?

İlk olayla ikinci olay arasında ne gibi farklar bulunmaktadır? İlk olaya verdiğiniz cevapla ikinci olaya verdiğiniz cevap arasında fark var mıdır?

III.           Olay

Acil serviste görev yapan bir doktor olduğunuzu varsayın. Önünüze bir tramvay

kazasında yaralanmış 6 tane yaralı geliyor. 5 kişi orta seviyede yaralı, 1 tanesi ise ağır yaralı ve yaralanma seviyesi bütün gün mesainiz ona harcayarak sadece ona müdahale etmenizi gerektiriyor. Fakat, bütün mesainizi bu 1 yaralıya müdahale etmek için harcarsanız diğer 5 yaralı ölecek. Öte yandan, durumu nispeten daha iyi görünen diğer 5 yaralıya müdahale ederseniz bu defa durumu daha ağır olan o 1 yaralı ölecek. O 1 kişiye müdahale edip onu mu kurtarırdınız yoksa 5 kişiye müdahale edip o 5 kişiyi mi kurtarırdınız? Sizce hangisi daha doğru?

IV.           Olay

Yine bir doktor olduğunuzu varsayalım ama bu defa organ nakli alanında uzman bir

cerrahsınız. Hayatta kalabilmeleri için organ nakline ihtiyacı olan 5 tane de hastanız var. Biri kalp, biri böbrek, biri akciğer, biri karaciğer ve beşincisi de pankreas nakline ihtiyaç duyuyor. Ama bu hastalar için bir türlü donör bulamıyorsunuz ve her geçen gün ölüme bir adım daha yaklaşmalarını izliyorsunuz. Derken, hastanenin yan odasında check-up için gelmiş son derece sağlık bir adam olduğunu öğreniyor ve bu son derece sağlıklı adamın organlarının sizin 5 hastanız için uyumlu olduğunu görüyorsunuz.

Soru şu; bu son derece sağlıklı adamın organlarını alarak ölümüne sebep olup, o 5 hastanın hayatını kurtarır mıydınız?

Devletin Bekası (!)

Bu farazi olaylar ABD’li siyasi filozof Michael J. Sandel’ın Harvard Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde Adalet: Yapılması Gereken Doğru Şey Nedir? (Justice: What’s The Right Thing To Do?) konulu ders anlatımlarından alıntılanmıştır. Bu dersleri https://youtu.be/kBdfcR-8hEY linkinden izleyebilirsiniz.

Toplumun yararı için bireyin haklarının özellikle de yaşam hakkının ihlal edilip edilemeyeceği meselesi tarih boyunca tartışılmıştır. Hatta bu mesele çok büyük toplumsal olayların ve trajedilerin yaşanmasına neden olmuştur. Osmanlı’da bir gelenek olarak başlayıp Fatih zamanında kanun haline getirilen “Devletin bekası için karındaşın katli vaciptir” hükmü bu trajedinin en etkili örneklerinden biridir.

Nitekim Cumhuriyet döneminde ve hatta zamanımızda bile “devletin bekası” için bireysel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması hatta doğrudan yaşam hakkına müdahale edilmesi son derece normal görülebilmektedir. Tarihimiz boyunca “devletin bekası” gerekçe gösterilerek binlerce belki de milyonlarca masum insanın hayatlarının devlet eliyle mahvedilmiş olması bir Türkiye realitesi olarak önümüzde durmaktadır. Özellikle darbe dönemlerinde bu tür hak ihlallerinin son derece yoğun olarak gerçekleştirildiği hepinizin malumudur.

Burada yorumu kısa keserek şu soruyu sizlerin vicdanlarına havale ediyorum; Devlet ve/veya genel olarak toplumun bütün fertleri uğurlarına masum bir insanın hayatının feda edileceği kadar değerli midir? “Devletin bekası” ve/veya toplumun genel huzuru için masum bir insanın hayatının mahvedilmesi yahut masum bir insanın hayatına son verilmesi sizce doğru mudur? Devletin bekası ve/veya toplumun genel huzuru için feda edilen o insan siz kendiniz veya sizin bir yakınınız (çocuğunuz, eşiniz, anneniz, babanız, kardeşiniz vs.) olsaydı cevabınız değişir miydi?

Nasıl ki eşeğe semer vuran çok olur.

Kendisini -dilim varmıyor ama- eşek yerine koyana,

Semer vuranın çok olacağı da acı bir gerçektir.

İşte resmiyet, sanki şunu demek ister gibidir:

Benin insanım kendini idare etmekten acizdir!

İdaresi yabancıların eline geçmeli!

Benim insanım, beceriksizdir!

Onu becerikli yabancıların /

Ecnebilerin boyunduruğuna

Vermek gerek!

Benim insanım dürüst değildir!

Doğru iş yapmaz!

İşinin hakkını vermez!

Öyleyse işleri; işlerini sağlam yapan

Yabancılara emanet etmek;

İnsanımızı onların tasarruf

Ve çalıştırmasına tevdî etmek

En çıkar yoldur!

İşte bu yersiz gerekçeler,

İşte bu haksız sebepler; resmiyeti,

Sonu şaibeli, bir çıkmaza sürüklemekte.

Kimi basın organları ise bunu körüklemekte.

Nefsine ve kendine güvensizliğin süflî / bayağı / aşağılık savunmasını

İftiharla yapmakta ve yapmayı sürdürmektedirler!

Pupa yelken yol alıyoruz; pusulamız özelleştirme

Yular takılsın istiyoruz, olsun diye köleleştirme

Ortada yok, ne yeni bir yatırım, ne de bir iş yeri

Olanı peşkeş çekiyoruz, yok pahasına değeri

Sanki var ellerinde, yolda bulunmuş bir vatan

Ecnebi girmiş sıraya, soruyor yok mu satan

Resmiyet, millî serveti vermeye, ta dünden râzı

Farketmiyor onlar için, ha çoğu gitmiş ha azı

Adamlar, daima mağlup olmuşsa da, asırlarca meydanda

Ne gam diyorlar, şimdi galibiz ya, nasılsa masa başında

Özelleştirme, almış başını gidiyor

Millî hassasiyet, el değdirmem ha diyor

Özelleştirmeye, artık de hayır

Öz eleştiriye de, vakit ayır

Değil bu, özelleştirme