Hayata başlarken göğüs kafesimizin içinde kocaman bir lunapark çalışıyor. Bilirsiniz onu, anımsarsınız! Pembeli, morlu, yeşilli, sarılı, mavili ve içinde bizi üzecek hiçbir renk olmayan lunaparkı… Biz o lunaparkta koşuşturup pamuk şeker yerken, atlıkarıncaların üstünde masallar söylerken beklemediğimiz bir anda elektrik kesiliyor. Işıklar sönüyor, sesler kesiliyor ve o zaman idrak ediyor insan; büyüyor olduğunu.

Yaş aldıkça değil, yara aldıkça piştiğimize inanıyorum. Büyümek esasında takvimleri peşi sıra devirmek değil, kopan yaprağı yerine koyamamak demek. Eskisi gibi olamamak ve bizlere huzur veren insanları, huzur veren oyunları, huzur veren şiirleri, huzur veren şehirleri zamanın tozlu avuçlarına emanet edip ince bir sızıyla yürümek demek. Hasreti gönlünde taşıyarak yaşayabilmeyi öğrenmek demek, dünün özlemiyle yarına sarılmak demek. Geçmişin özlemini sırtlarken, yeni heveslere kucak açabilmek demek.

Birey kendisini olgunlaştıracak ve yaşama yaklaşımını değiştirecek hadiselerle yüzleşmediyse hala toy demektir, az evvel sıraladıklarımı özümseyememiş demektir. Bu evirilişin kara bir yüzü olduğuna da şüphe yok. Bazen insan daha önce tanıklık etmediği hatta hayal etmediği vakalarla karşılaşınca istikameti meçhul bir rüzgarda oradan oraya savrulabiliyor. Nereye tutunacağını, nasıl tutunacağını bilmeden karanlıkların içinde kaybolup gidebiliyor. İşte bu yüzden karakterimizi yontan, bizi evvela yakıp sonra küllerimizden doğmamıza vesile olan olayları yaşarken doğru çıkarımları yapmamız çok önemli. Bu meseleleri yorumlarken elimizden tutan, kanayan dizlerimize pansuman yapıp bizleri iyiye sevk edenler olmalı. Aksi takdirde değişimi başaramayız, yanarız ama yeniden ”insan” olarak doğamayız. Öfke dolu, nefret dolu, kin dolu varlıklara dönüşürüz.

Maalesef bu dönüşümün örneklerini sürekli görüyoruz. En kötüsü de öyle cani manzaralarla karşılaşıyoruz ki artık yavaş yavaş daha az tepki verir hale geliyoruz, duyduklarımıza şaşırmamaya başlıyoruz. Farkındaysanız Emin Bulut’un gırtlağına giren o bıçaktan çok evladının ”Anne lütfen ölme!” yakarışı gündem oldu. Bu kez farklıydı çünkü vahşet sınırları zorlamıştı, evladının önünde bir annenin boğazına bıçak saplanmıştı. Vakanın sosyal medyadan hızlıca yayılması sayesinde ülkede azımsanamayacak bir kamuoyu oluştu. Sosyal medyanın gündelik yaşamı daha görünür hale getirmesinin faydasını burada gördük. Bu vahşete karşı toplumumuzun gösterdiği tepkiyi de memnuniyetle izliyorum ama diyorum ki halen konunun ne kadar ciddi olduğu anlaşılamamış.

2019’un 8.ayındayız ve kayıtlarda bu sene toplam 236 kadın katledilmiş görünüyor. Neredeyse her gün 1 kadın katlediliyor. Kadına şiddetle mücadele ve bu konuda söylenecekler zinhar saman alevine benzememeli. Belli aralıklarla toplum olarak yükseliyoruz, olan biteni lanetliyoruz deşarj olduktan sonra dönüp işimize bakıyoruz. Emine Bulut’tan önce katledilen 235 tane kadın için bu duruşu neden sergileyemedik? Neden sesimizi çıkaramadık, neden gündem olamadık ?  Son 3 senede katledilen 1,178 kadın için neden tepkimizi gösteremedik, neden sıra Emine Bulut’a gelene kadar sustuk ? Neden bir anne evladının gözü önünde katledilinceye kadar bekledik ?

Her şeyden evvel gerçekleri karşımıza alıp yüzleşmeliyiz. Kadına şiddet genç bir olgu değil ama günden güne kanserleşen bir olgu. Üzücüdür ki toplum olarak yalnızca fiziksel şiddeti ciddiye alabiliyoruz. Halbuki kadına şiddet sosyolojik ve psikolojik çözümlemeleri detaylıca yapılmış bir olgu. Kadına şiddet sözlü olarak başlıyor, psikolojik safhaya geçerek devam ediyor ve sonunda fiziksel boyuta ulaşıyor. Şiddet ilişki yaşanan bireyi sindirme ve tam kontrol altına alma içgüdüsüyle gerçekleşiyor. İlk önce küçük mesajlarla daha sonra güç kullanarak korku unsurları vasıtasıyla karşıdakinin denetimini tamamıyla ele almak hedefleniyor. Bu durum vaktinde engellenmezse sistemleşiyor ve bir döngü haline geliyor.

Önce balayı süreci yaşanıyor iki taraf da büyük keyifle ilişkiyi sürdürüyor. Daha sonra huzursuzluklar yaşanmaya başlayınca sırasıyla sözlü, psikolojik ve fiziksel şiddet birbirini takip ediyor. İlk patlamanın ardından suçluluk duyan erkek kendini affettirmek için şekilden şekle giriyor. Kadın da mahalle baskısı yüzünden, bağımsızlığını ele alıp kendi başına toplumda yer edinemeyeceğine olan inancı yüzünden ve erkeğin düzeleceğine olan umudu yüzünden gereken kararı alamıyor, affediyor. İlk patlamadan sonra gelen affın ardından zaten bu yaşananlar rutinleşiyor ve kadın kendisini bu çukurunun içinde debelenirken buluyor. Erkek, kadını şiddet yoluyla kumanda edebildiğini gördüğü için de giderek daha da sertleşiyor. Balayları kısalıyor, iş çığırından çıkıyor. Bu raddeden sonra olanları da gazeteden, sosyal medyadan okuyup öğreniyoruz.

Kadına şiddet dünyanın her yerinde yaşamış, yaşayan ve yaşayacak olan bir olgu. Kadına şiddeti tamamıyla engellemek, kökünü kazımak mümkün değil. Lakin minimuma indirilmesi için alınabilecek tedbirler var. İnsanlara sevgiyle yaklaşmak, çocuklarımızı sevgiyle yetiştirmek hayati önem taşıyor. Bunun yanında devletimizin kadına şiddete yönelik somut politikalar geliştirmesi gerekiyor, eğitim programlarında kadına şiddete kesinlikle yer verilmesi gerekiyor. Şiddetin hiçbir kılıfla meşrulaştırılamayacağının ve hoş görülemeyeceğinin kafalara yerleştirilmesi gerekiyor. Devletimizin toplumu bilinçlendirmeye dönük adımlar atması gerekiyor, kadına şiddete yönelik cezaların revize edilmesi gerekiyor. Şiddetin döngü haline gelmesi halinde hem aileyi hem de kadını korumak güçleşiyor bu durumlarda öncelikli hedefin aile birliğinin korunması değil kadının korunması olması gerekiyor. Şiddet gören kadınların hayatlarına sağlıklı şekilde devam edebilmeleri için desteklenmeleri ve korunmaları gerekiyor, şiddet görmüş kadınları normalleştirmeye yönelik mevcut çalışmalar kesinlikle yetersiz kalıyor. Bu konuda da akılcı, çağdaş, kadın – erkek eşitliğini merkeze alan güncellemelerin muhakkak yapılması gerekiyor.

Son zamanlarda insanların bam teline dokunan olayların ardından hemen idam cezası tartışmaya açılıyor. İdam cezasının uygulandığı ülkelere bakarsanız, bu cezanın ne suçları azalttığını ne de toplumsal gelişmeye katkı sağladığını göreceksiniz. İlk fırsatta idam cezasını gündeme getirmek kolaya kaçmaktır, sorunun kaynağını ortadan kaldırmaktan ziyade kamuoyu vicdanını rahatlatmaya yönelik bir söylemdir. Gayemiz suçların nasıl cereyan ettiğini tespit edip bu konuda iyileştirmeler yapmak olmalı, toplumun suç makineleri yetiştirmesine seyirci kalıp daha sonra bu bireylerin infazıyla vicdanlara su serpmeye kalkmak riyakârlık olacaktır. Hiçbir suçu idam cezasıyla yok edemeyiz, vatandaşa idam cezasını aranan devaymış gibi sunmak ‘‘Biz sorunu çözmekte yetkin değiliz, ancak kestirip atabiliriz.” demektir.

Emine Bulut ilk değildi, son da olmayacak.

Lakin umut ediyorum bu dünyadan gidişi, giderken söylediği o cümle, o son çığlığı, boynundan yerlere kan boşalırken, evladına bakışı ve ona son sarılışı anlatacak bizimkilere bir perdenin kısık yeri kadarı incelip ölen kadınların öyküsünü…

”Dünya, nedir onlardaki yansın
demir mi, ateş mi, belki cehennem
pervaneler işte, renkli camlara
çarpa çarpa hayal kanatlarını
tükenen kadınlar…”

Belli zümrelerin menfaatlerini muhafazaya yarayan muhafazakârlığı ve birtakım mutat / geleneksel davranışları zaman zincirinde din zanneden Anadolu Müslümanlığı’nda Mevlânâ Celâleddin Rûmî eşsiz bir yer tutar. Ultra modern görünümüne rağmen hurafe ve ritüel bakımından Anadolu Müslümanlığından ayrılmayan Sosyete (Elitist) Müslümanlığı’nda da büyük yeri vardır. Bu yazıda onun hayatını ve eserlerini artılarıyla – eksileriyle ele alacak değiliz. Zira o da resmî Anayasamızdaki “değiştirilemez” maddeler gibi görünmeyen dinî anayasamızda “eleştirilemez” isimlerden biridir. Bir farkla; mevcut Anayasamızda ‘değiştirilemez’ kısmı üç + bir’dir, menkul anayasamızda ise ‘eleştirilemez’ler binbir.

Meselâ desem ki Şirkle Mücadele Derneği mensubu bir tevhidçi (muvahhid) mü’min olarak Kur’an-ı Kerim’de 16 yerde geçen Allah-u Tealâ’nın insanların mevlâsı olduğu mesajı gereğince ve yine O’na mahsus sıfatları isimlendiren Esmâ’ül-Hüsnâ’dan bir tanesiyle herhangi bir ‘kul’un adlandırılmasına karşıyım, Bakara 286’daki hitabı da masaya koysam; “Ente Mevlânâ : Ey Rabbimiz / Sen Mevlâmızsın / Sensin bizim Efendimiz / Sahibimiz Sensin” diye, acaba desinler hazretleri ne derler?

Veya Konyalı Celalettin desem hakaret mi kabul edilir; şehri ve ismi bu olduğu halde? Yada saray sûfisiydi / meclis mutasavvıfıydı ve Alâeddin Keykubad, Gıyaseddin Keyhüsrev, Rükneddin Kılıçaslan, İzzeddin Keykavus, IV. Kılıç Arslan gibi sultanlarla; Gürcü Hatun, Gömeç Hatun gibi sultan eşleriyle; Celaleddin Karatay, Kemâleddin Kâbi, Atabek Mecdeddin, Celaleddin Mahmud, Emineddin Mikail, Bedreddin Yahya, Tabib Ekmeleddin gibi yüksek bürokratlarla; Sahib Fahreddin Ali, Bahâeddin Mehmed, Cacaoğlu Nureddin, Muineddin Süleyman Pervane gibi emirlerle hatta o zamanlar Rum Diyarı (Rûmî = Anadolulu) denilen Anadolu’yu işgal eden Moğol İdarecileriyle de (Baycu Noyan, Keyhatu, Taceddin Mu’tez, Emir Şerefüddin) pek iyiydi desek mala – davara bir zararı dokunur mu?

Meselâ; 1258 yılında Konya’ya varan Kadı Kemâleddin’in bir vesile ile Mevlâna namlı kimesneyi ziyaret edip onun müridi olmak için ikram etmek istediği şekerler az gelince Sultanın zevcesi Gömeç Hatun’un yardımıyla ancak bunun yerine getirilebildiği notunu düşsek kim, ne anlar?

Meselâ; çok sıkı dostluk kurduğu ve sarayında onuruna verilen ziyafetlere, ayinlere kusursuz katılım gösterdiği Vezir Muineddin Pervane’ye “Uluğ-Pervâne (Ulu Pervane)”, “Pervâ-yı A’zam (Koca İlgi)”, “Kutluğ Uluğ Pervâne” diye hitaplarda bulunduğunu ve dostlarından biri zarara uğrayarak 3000 altın dinar borçlanıp bunu ödeyemeyince Süleyman Pervane’ye yine yardım elini uzatmasını bildiren bir mektup yazdığını kaynak göstererek belirtsek kaç yazar? Muineddin Pervane’nin bu meblâğın Divân’a taallûk ettiği cevabı üzerine de Mevlâna nam şahsın Hazreti Süleyman ile devler arasındaki efsanevî münasebetleri örnekleyerek “Biz dîvânın (=devlerin) Süleyman’ın hükmünde olduğunu biliyorduk. Süleyman’ın dîvanın (=devlerin) emrinde bulunduğunu zannetmiyorduk” diye mukabelede bulunduğunu ve bu nükte akabinde Vezir Pervane’nin bu parayı ödemek zorunda kaldığını aktarsak mevzu nereye akar?

Şair burda ne demiş? “Biz hazinenin M.Pervane’nin emrinde olduğunu biliyorduk. Meğer M.Pervane hazinenin emrindeymiş” demiş. Ya ne olacaktı? Meşhur profesörlerimizden Osman Turan’ın Ötüken Neşriyat – 1971 baskılı SELÇUKLULAR ZAMANINDA TÜRKİYE kitabının 542’nci sayfasında geçen bu diyalogdaki rakamı (3 bin altın) müellif o yıl itibariyle 600.000 lira olarak değerlemiş. Şimdinin 305.000 yeni lirasına tekabül ediyor ama 6 sıfır (000.000) eksik olarak.. Düz yoldan 3.000 cumhuriyet altını deseniz bile 5.700.000 ytl ediyor.

Desem ki kamu malı, “maun”; diyacaksınız: “Gel, gel; ne olursan ol, yine gel.”

Desem ki Şikâyetkâr Fuzulî, ‘Yoh, yoh’çu Emrah; diyacahsınız: “Bizi bilen bilir, bilmeyen de kendi gibi bilir.”

Demiyorum, vazgeçtim.

“Derin devlet, Cumhurbaşkanlığı Sistemine yönlendirerek Tayyip Erdoğan’ı kendisine mahkûm etti.”  “Devlet Bahçeli AKP’yi sınırlandırmak ve Milliyetçileri iktidardan uzak tutmak için müesses nizamın kullandığı bir ajandır.”

“Kemal Kılıçdaroğlu derin güçlerin CHP’yi iktidar alternatifi olmasın diye tuttuğu bir Genel Başkandır.” “Meral Akşener de müesses nizamın kontrolüne girdi.”

Bu cümleler ve benzerlerini hepimiz her gün birilerinden okuyoruz.

“Teröristbaşı Abdullah Öcalan‘ın eski bir MİT mensubu olduğu”, “HDP‘nin PKK’nın halk üzerindeki etkisini kontrol etmek için devlet tarafından kurdurulduğu” gibi yorumları da hatırlayalım.

Doğu Perinçek‘in meşru bir siyasi parti liderinden çok bir istihbarat görevlisi gibi görüldüğünü de biliyoruz.

Yüzde 1 civarında oy alan BBP’nin merhum Başkanı Muhsin Yazıcıoğlu‘nun yakınları O’nun “müesses nizam” tarafından devlet içindeki belli bir mekanizma işletilerek “şehit edildiğine” inanıyor.

Adnan Kahveci’den, Turgut Özal’ın ölümüne kadar birçok kaza veya tabii ölüm gibi görünen vakanın aslında “derin güçler” tarafından işlenmiş cinayetler olduğu iddia edildi.

Toplumu sarsan siyasi suikastların hiçbirinin arka planını da öğrenemedik. Bunlar da iç veya dış derin güçlerin işi olduğuna dair yaygın kanaati besledi.

Şimdi bütün bunları peşpeşe sıralayınca “ayı izini kurt izine karıştırmamız” için bir zemin oluşacağı kanaatindeyim. Çünkü bunların hepsini aynı kategoride değerlendirmek mantıklı ve gerçekçi olamaz.

Siyasi cinayetler ve istihbarat savaşları kapsamında olanlar ile siyasi partiler ve liderlerinin aldığı kararlar, izlediği politikaları etkileyen faktörleri ayrı değerlendirmemiz gerekir.

*********************************

Derin Devlet

Dünyada bütün köklü ülkelerde ülkenin müesses nizamının (kurulu düzeninin) sorunsuz yürütülmesi için devletin resmen yapamayacağı işleri yapan kurumlar olduğu iddia edilir ve bunlara “derin devlet” denir.

“Devlet yetkisi resmen elinde olmayan kişilerin bu yetkiyi ellerinde bulundurarak çeşitli alanlarda faaliyet yürütmesidir derin devlet.” Veya FETÖ örneğinde olduğu gibi, devlet içinde fakat örgüt hiyerarşisi içinde hareket eden örgüt mensuplarının, devlet gücünü hukuka aykırı olarak kullanmasıdır.

Yapısı, çalışma yöntemi ve kimlerden oluştuğu bilinmediği için derin devlet hakkında farklı kanaatler oluşmuştur: Bir kesim“derin devlet hep zararlı işler yapar” derken, diğer bir kesim “ülkemizi hâlâ ayakta tutan derin devlet(ler) var”inancıyla mutlu olur.

“Devletin resmen yapamayacağı işler” sözünden kastedilen sadece kanunsuz işler değildir. Yasal zeminde kurulu düzenin devamını sağlamak için yapılabilecek çok önemli eylemler de olabilir.

Ancak gücünü yasalardan almadığı için derin devletler toplumsal hayatı felç de etse, tam tersine halk menfaatine de işler de yapsa meşru yapılar değildir.

“ABD’de Başkanlar değişir ama ‘müesses nizamın’ çizdiği politikalardan sapılmaz. Başkanlar kurulu düzenle çatışarak devleti yönetmenin güçlüğünü kavrar ve onlarla uzlaşıp orta yolu bulmaya çalışır” diye bir genel kabul vardır.

“Türkiye’de devleti ayakta tutan bir derin devlet var mı? sorusuna bu işi bilenlerin çoğu “keşke olsaydı ama yok”cevabını veriyor. (“Derin Devlet” kitabı yazarı Ömer Lütfü Mete ve Eski İçişleri Bakanı Sadettin Tantan’dan bu cümleyi duydum.)

Türkiye’deki eskiden bir derin devlet varsa bile bu mekanizmalar ortadan kaldırılmış ya da yenisi kurulmuş olmalı. Belki de “orta yol bulunmuştur” diye düşünebiliriz.

“Kanun çerçevesindeki” bazı eylemlerin derin devletin yasal zemindeki uzantıları ile gerçekleştirdiği sıkça iddia edilmektedir.

Ülkeyi hiç olmaz bir zamanda seçime götürmek, toplumsal bir talep olmadan mevcut sistemde köklü değişiklik yapmak, terör politikasında esaslı değişimler, toplum kesimleri arasında nefret oluşturacak eylemler gibi.

Ama bütün bunları bir derin devletin/ kurulu düzenin yaptığını söylemek ne kadar doğru olur?

Bunların seçimle gelmiş siyasilerin normal tercihleri olması daha mantıklı değil mi?

Elbette siyasileri etkileyen bir takım güçler olduğunu ve bu güçlerin birbiriyle çoğu zaman uyuşmadığını ve çatıştığını düşünüyorum. Bunlardan bazılarının belli konularda sonucu daha belirleyici olabildiğini de görüyorum.

*********************************

Halk İradesi Hikâye mi?

Bütün demokrasilerde seçimle iktidara gelen kişi veya parti her aklına geleni yapamaz. Yani kanuna uysa ve yetki alanı içinde olsa bile, her istediğini uygulamaya koyamaz.

Çünkü iktidarı sınırlayan toplumsal tepkileri dikkate alması ve iktidar gücünü paylaşan baskı gruplarını da ikna etmesi gerekir.

İktidar gücünü paylaşan gruplar deyince aklımıza ilk olarak eskiden askeriye, yargı ve medya gelirdi. Bunlara büyük sermaye, sivil toplum kuruluşları, sendikalar, cemaat ve tarikat gibi inanç örgütleri vd ilave edilmeli.

Ayrıca büyük devletler, uluslararası kurumlar ve şirketlerin etkisini de dikkate almak zorundayız.

Tabii ki devlet tecrübesinin devamlılığını sağlayan bürokrasi de çok önemli.

Cumhurbaşkanı Turgut Özal‘ın Irak’ın ABD ile birlikte işgali arzusu, Genelkurmay Başkanının istifaya varan tepkisi yüzünden gerçekleşmedi.

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan bütün baskılarına rağmen Merkez Bankası’na faizleri istediği seviyeye indirtemedi.

Bunlar bilgi, tecrübe ve devlet aklının olumlu sonuçları olarak tezahür etti.

***

Bana göre müesses nizam bütün bu etkilerin dengelenmesiyle ortaya çıkan düzenin adıdır.

Herkes “müesses düzen” derken neyi kastettiğini açıkça ortaya koymalıdır. Demokrasilerde olağan iktidar paydaşları olan grupları mı kastediyoruz yoksa gücünü yasalardan almayan derin bir y Dünyada bütün köklü ülkelerde ülkenin müesses nizamının (kurulu düzeninin) sorunsuz yürütülmesi için devletin resmen yapamayacağı işleri yapan kurumlar olduğu iddia edilir ve bunlara “derin devlet” denir.

“Devlet yetkisi resmen elinde olmayan kişilerin bu yetkiyi ellerinde bulundurarak çeşitli alanlarda faaliyet yürütmesidir derin devlet.” Veya FETÖ örneğinde olduğu gibi, devlet içinde fakat örgüt hiyerarşisi içinde hareket eden örgüt mensuplarının, devlet gücünü hukuka aykırı olarak kullanmasıdır.

apıyı mı?

Ben içeriği ortaya konulmayan müphem güçlerle ilgili hiçbir iddiayı ciddiye almıyorum. Somut veriler üzerinden analiz yapmayı tercih ediyorum.

İyi Partiyle yollarını ayırmış birisi olan bana, “kardeşim sana ne İYİ Partiden, kendi işine baksana” denilebilir.

Ama ben kendimi, aktif siyasetten emekli ettim, artık hiçbir parti üyesi değilim ve bu eleştiriyi sade bir vatandaş olarak yapmaya hakkım olduğunu düşünüyorum.

Daha kuruluş aşamalarında, İYİ Partiye gönül ve düşünsel emek vermiş birisi olarak, çevreme şunları diyordum.

“Akşener’i derinliğine hiç tanımıyorum. Sosyal ve tarih bilinci ne düzeydedir, hiç bilmiyorum. Türkiye’mizin kaderi buna bağlı olacak.”

Belki de yaşının etkisiyle, gelinen noktada sağladığı konfor düzeyini sarsmamak için, artık sert mücadelelere girmek istemiyor da olabilir. Ancak ben, gelinen noktada, yapılan vahim yanlış işlere baktığımda, ister istemez, Akşener’in, bir siyasi parti lideri olarak, Türkiye’mizi düze çıkarabilecek düzeyde, bir sosyal ve tarih bilinci olamayabileceğini de, bir ihtimal olarak düşünmüyor değilim.

Ayrıca “bariz olarak görüldüğü gibi”, Akşener’ in matematiğinin de zayıf olması, yukarıda değindiğim konfor tercihini desteklemektedir. Yukarıda matematik konusunda, “bariz olarak görüldüğü gibi” ifademi açmak istiyorum.

* CHP nin içinden geliyorum. CHP üyelerinin, seçmenlerinin kahir çoğunluğu, partinin tepe dikta yönetiminin, oldu bitti dayattığı, kūrtçūlūk ve HDP (PKK) siyasetinden nefret ermekte ve kötü kaderin bir oyunu olarak, çaresiz bir şekilde, bu gidişata boyun eğmektedir.

Hâlbuki 24 Haziran seçimlerindeki modern, aydınlık seçim bildirgesi ile donanmış İYİ Parti, HDP ye karşı sürdüreceği kesin ve sapmaz bir siyaset ile bu kitlenin bariz desteğini alabilir ve kendi seçmeni yapabilirdi.

* Yine gelinen noktada, millet ittifakını koruma çabası, millet ittifakının gizli üyesi HDP ile zorunlu sempatik ilişkiler (organik değil) nedeniyle mevcut milliyetçi seçmenin, İYİ Partiden uzaklaşmasına neden olacağı da aşikardır..

” Belki ‘de Millet İttifakının İBB adayı olarak seçimi büyük bir farkla kazanan İmamoğlu’nun başarısı, Millet İttifakının bir başarısı olarak kafaları karıştırmış ve İYİ Parti de bundan nasibini almış olabilir.

Tarihsel determinizm ve diyalektiğin temel yasalarına, sonradan, istisnai bir durum-koşul daha eklenmiştir.

“Tarihte kişilerin rolü”

İBB Başkanlığı seçimi, İmamoğlu’nun orijinal kişiliği, siyasi iktidardan illallah demiş tüm İstanbul halkı ve siyasi iktidar arasında, bence partisiz yapılmış bir seçimdir.

Yoksa bütün istatistikleri altüst eden bu seçim sonucu, başka türlü izah edilemez.

İYİ Parti de, bu koyundan bir santim bile post çıkaramaz ve bana göre İYİ Parti yokuş aşağı inişe geçmiştir.

Önerilerime gelince;

İYİ Parti, artık çok uzun vadede bir seçim olamayacağına göre, gereksiz bir işlevi olan Millet İttifakından ve CHP nin MHP si olmaktan artık kurtulmalı ve rüştünü ispatlamaya doğru özgürleşmelidir.

Türkiye’mizin onlarca, yüzlerce hayati gündem maddelerine, en aydınlanmacı bir tavırla el koymalıdır.

Mesela PKK nın legal uzantısı olan ve güneydoğumuzda görev yapan Mehmetçiği, işgal gücü askeri olarak gören ve şehit edildiğinde de “olur böyle vakalar” hatta bence “oh olsun” diyen (bunu biliyorum) ve hiçbir taziyede bulunmayan HDP ile arasına, su bile sızmaz, aşılmaz bir duvar örüp, sonra da ona dokunur, buna dokunur demeden HDP yi alabildiğinde teşhir etmelidir. Çünkü HDP (PKK) ya hoş görü ile bakılmaya devam ettikçe, bunların dötü kalkmakta, bu savaş uzamakta ve Mehmetçiklerimiz kalleş pusularda katledilmeye devam edilmektedir.

Hâlbuki bu savaş, biran önce PKK nın imhasıyla bitmeli ve artık neredeyse birinci sayfa haberi bile olmayan Mehmetçiklerimizin ölümleri artık son bulmalıdır.

Çünkü Mehmetçiklerimizi de analar doğurmuş olup, onlar taş yarığından çıkmamışlardır.

Ben de 5.5 yaşında babasını yitirmiş bir yetim olduğum için mi nedir, bu bana fena dokunmaktadır.

Çünkü ölen sadece bir Mehmetçik değildir.

Onun, büyük anneleri ve dedeleri de, ana babaları da, eşi ve çocukları da, kardeşleri de, nişanlısı da,

ya da belki henüz elini tutmaya bile fırsat bulamadığı yavuklusu da, amca, dayı, hala, teyzeleri ve onların çocukları da, köyündeki ırmak ta birlikte çimlediği, çelikçomak, birdir bir, uzun eşek, meşe oynadığı çocukluk arkadaşları da, mahalle kahvesinde oyun oynadığı yetişkin arkadaşları da, evinin damında beslediği güvercinler de ve onların en taklacısı da, yolunu gözlediği köpeği Karabaş’ta, sedire oturur oturmaz kucağına atlayan Sarman da, hepsi ölmektedir. Bir ocak değil, birçok ocak sönmektedir.

Ben İYİ Partinin yerinde olsam; Anadolu’daki bütün şehit cenazelerimize, en az iki GİK üyesini gönderir ve yöredeki bütün İYİ Partililerin cenazeye katılımını sağlardım.

Akşener’in yerinde olsam, Ankara ve ilçelerindeki bütün şehit cenazelerimize en az bir GİK üyesi ile birlikte katılırdım. Bu çok mu zor, değil bence, sekreterine şu talimatı versin yeter.

Bir şehidimiz toprağa düştüğünde, kulağı haberlerde olduğu için hemen herkesten önce haberi olacak, arkasından şehidimizin nereli olduğu, cenazesinin nereden kalkacağı gerektiğinde Milli Savunma Bakanlığı iletişimiyle, hemen öğrenilecek ve otomatiğe bağlanmış bir şekilde, önceden hazırlanmış titiz bir organizasyon işlemeye başlayacak.

Yeter ki Mehmetçik hep dert edilsin, unutulmasın, unutturulmasın.

Sevgilerimle.

Bugün bağımsızlığımıza kavuştuğumuz o mutlu günün, 30 Ağustos zaferimizin 97’nci yıldönümüdür, hepimize kutlu olsun.

Bundan neredeyse bir asır önce; Büyük Önderimiz Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve dava arkadaşlarının güzel Samsun’umuzdan, sadece Büyük Türk Milletine güvenerek, ”Bağımsızlık benim karakterimdir” diyerek başlattığı o kutlu yürüyüş, 30 Ağustos 1922’de vatanımızı işgal eden düşmanın, Egenin serin sularına dökülmesiyle sonuçlanmış devletimizin kuruluş temelleri daha o günden atılmıştır.

30 Ağustos; şanlı bayrağımızın indirildiği yere, İzmir’de yeniden göndere çekildiği, Türk Milletinin Gazi Paşasına, Gazi Mustafa Kemal Paşanın da Türk milletine minnettar olduğu gündür.

Büyük Türk Milletinin tarihi nice zaferlerle doludur. Mohaç’ta bizimdir, Malazgirt’te bizim. Bizans’ın diz çöktüğü İstanbul’un fethi de bizimdir, Çanakkale’de bizim. Sakarya’da bizimdir, Dumlupınar da, Büyük Taarruzda bizim. Böylesine önemli zaferlere imza atan ceddimizi, bu büyük zaferlerimizi kim göz ardı edebilir ki?

Tarih, vicdanımıza kazınan olayların hafızasıdır. Tarihi gerçekleri yok sayanlara, görmezden gelenlere en çarpıcı yanıtı, yine tarihin şaşmaz adaleti verir.

O nedenle bugün dahi bulunduğu görevleri, böylesine büyük bir devlette yaşamayı o büyük insana borçlu olduğunu unutan kimilerinin, o büyük insana ve eserlerine saldıranların; bu gerçekleri görmeleri, okumaları, hiçbir şekilde siyasi malzeme yapmamalarını bir kez daha hatırlamaları gerekir.

Unutulmasın ki Atatürk; mükemmeliyeti arayan bir dünya lideri, Atatürkçülük ise Türk toplumunu o hedefe ulaştıracak zihniyet ve eylemin kavramsal ifadesidir.

O; emperyalizme karşı ilk kurtuluş savaşını veren, bunu başaran, bütün mazlum halklara ilham kaynağı olan bir komutan, ulusal bir kahraman, büyük bir devlet adamıdır.

O; kimliği, inancı ne olursa olsun, bu son vatanımızda, Türkiye Cumhuriyetini kuran halka ”Türk Milleti” denir nitelendirmesiyle, bizleri ümmet olmaktan millet olma vasfına taşıyandır.

O; 4000 yıllık tarihimiz boyunca, hiçbir zaman esarete boyun eğmeyen Türk Milletinin vatanına, bayrağına, ulvi değerlerine, örf ve geleneğine olan sadakatine güvenen, bu değerler manzumesinin öz kaynağını öne çıkararak, bu özelliklerimizi tarih sayfalarına bir kez daha not düşendir.

O; her karışı işgal edilen, çöken bir imparatorluktan, paramparça olan vatan coğrafyamızda; halk egemenliğine, hukukun üstünlüğüne dayanan çağdaş, laik ve demokratik bir devlet kuran, tarihin ender kaydettiği büyük bir devrimcidir.

O; yaşamı boyunca: ”Rapla çiftliğinin korucusu küçük Mustafa; duvar gazetesi çıkarttığı için zindanlara atıldığında, Mustafa Kemal Efendi; Trablus’ta, Derne’de, Bingazi’de Bnb. Mustafa Kemal Bey, Çanakkale geçilmez destanı yazıldığında önce Yb. , sonra Alb. Mustafa Kemal Bey, Filistin Cephesi’nde Mustafa Kemal Paşa, Ankara’da T.B.M.M. Başkanı Mustafa Kemal, Sakarya’da Gazi Mustafa Kemal Paşa, Dumlupınar’da Mareşal Mustafa Kemal ve nihayetinde devletimizin kurucu Cumhurbaşkanı Atatürk olarak anıldı.

Dünya devletleri arasında yaşadıkları dönemleri inceleyerek ardında iz bırakan liderlerine baktığımızda; kısacık yaşamına böylesine büyük ve önemli başarıları sığdırarak devlet kurmuş bir dünya liderine rastlamak mümkün müdür?

30 Ağustos tarihi; her yanı düşmanlarımız tarafından işgal edilmiş vatan topraklarımızın, yüzbinlerce vatan evladımızın canı ve kanı pahasına yeniden kazanıldığı, muzaffer ordularımızın Ay Yıldızlı Al Bayraklarımızı göndere çektikleri, istiklalimizi kazandığımız dönemin başladığı tarihtir.

Bu uğurda hayatlarını seve seve feda eyleyen şehitlerimizi, canlarını hiçe sayan gazilerimizi minnetle anıyor, aziz hatıraları önünde saygıyla eğiliyorum.

Bu gerçek hiçbir zaman değişmeyecek, böylesine önemli bir günü görmezden gelenlere, türlü gayretlerle bu zaferimize dudak bükmeye çalışanlara tarihi gerçekler, Atatürkçü düşünceye ve Atatürk’ümüze sahip çıkan milyonlarca yurtsever her 30 Ağustos’ta gereken cevabı verecektir.

Vatan onlara minnettardır.

Bu gün acı sözlerle karşınızdayım. Ne yazık ki bir haftadır ülkemizde gündem olan orman yangınları ciğerimizi yakarken, bir yandan da şehit haberleri yüreğimizi dağlarken yeni ve çok daha içler acısı bir durumla haberdarız.

Henüz 10 yaşındaki kızının gözü önünde bıçaklanan, kızının “Anne lütfen ölme!” çığlıkları karşısında “Ölmek istemiyorum” diyen bir annenin feryadının hesabını kim verecek; yargı mı, devlet mi, insanlar mı yoksa Özgecan Aslan’ın katilini öldüren bir yiğit daha mı?

Hayır, hiç biri değil. Bir önceki yazımda da belirttiğim gibi “Ona 4 duvar ödüldür, ceza değil.” Lakin ben Allah’ın adaletine güveniyorum, cezasız kalmayacak.

İnsanların şuuru kaybettiriliyor; saçma sapan diziler, tekerlekle yuvarlanıp ateş etmeler, bir kız – bir erkek evli olmadan aynı evde yatıp kalkmalar. Dizilerde tecavüzler, hey yavrum hey oturup ailecek izliyoruz. İşimize gelince namus – edep – ar denen şey evimizin içinde televizyonda, telefonda, her yerde beynimizi yıkıyor.

Biri dışarda çoluğumuza çocuğumuza laf etse linç ediyoruz. Ama gel gör ki televizyonda bunlar olunca hayretle ve heyecanla izleniyor. Ne oldu namus? Ne oldu ar?

Ne olacak; film oldu, dizi oldu.

Nerede yanlış yapıldı, anlamadım; insanlık nerede öldü, göremedim. Ama bence insanlık hiç olmadı. Her geçen gün biraz daha varlıktan yokluğa koşuyoruz. Saygıdeğer bir hocamın da dediği gibi “Türkiye sürprizlerle dolu bir ülkedir.” Yani ne olacağı belli olmaz. Belki ilerki nesiller durumu daha iyiye götürecek. Yine bu ülkeye karşı umutlar yeşerecek. İşte o zaman diner bu yangınlar ama acısı hiç bir zaman unutulmaz. Tarih yine tekerrür eder ve bu seferki dersi geri dönülemez olur.

“Tarih tarihçilere bırakılmayacak kadar önemli bir derstir.”

Bu gün tarihimize baktığımızda şunu görürüz: Saygı, Sevgi, Hoş görü.

Peki bu güne baktığımızda ne görüyoruz: Nefret, Kin, Ahlaksızlık.

Bizde mi yanlış yoksa yönetimde mi?

Yoksa haram mı yiyoruz ülkecek, nedir? Biraz kafamızı kaldırıp etrafa bakalım. Bırakın rahata düşkünlüğü, bırakın paraya düşkünlüğü, bu zalim düzende ne biz güleceğiz nede yarınlarımız.

Rahmetli Başkan Muhsin Yazıcıoğlu’nun dediği gibi: “İki saniye sonrasına garantimiz olmayan şu dünyada fırıldak olmaya gerek yok!” Toplum benim sayemde mi düzelecek? düşüncesine kapılmayın sakın. Bir çiviyi küçümseme; bir çivi bir nalı, nal bir atı, at bir komutanı, komutan bir orduyu, ordu koca bir ülkeyi kurtarır.

Bir sonra ki yazımda iyi olaylarla veya fikir alış verişi yapabileceğimiz konularla görüşmek üzere sağlıcakla kalın, esen kalın.

Hollanda’da yaşayan gazeteci İlhan Karaçay geçenlerde sosyal medya hesabında bir fotoğraf yayınladı. Bu fotoğrafta yer alanlar Hollanda bakanlar kurulu üyeleri ile devlet müsteşarları idi. Hepsi günlük kıyafetleri ile toplantıya katılmışlardı. O da sorduğu sorularla; bu fotoğrafı nasıl okumak gerektiğinin cevaplarını bulmaya çalışıyordu.

Bizim ülkeden bakınca bu fotoğraf üzerine “siyaset niçin yapılır?” sorusunu sormak ve onun cevabını vermek gerekir.

Bu gün çok özendiğimiz ve standartlarına ulaşmaya çalıştığımız Avrupa’nın birçok ülkesinde siyaset; siyaset yapanlar için bir angaryadır ve sadece ülkeye hizmet odaklıdır.

Siyasetçilerin çoğunluğu meslek sahibi ve liyakatlidir. Yani siyaset yapmasalar da, geçimlerini temin edecek ve şahsi istikballerini güvence altına alacak bir işleri vardır.

Avrupa’da siyasetçiler ve bürokratların çoğunun makam arabası ve lojmanı yoktur. Kendi evlerinde oturur, görevlerine şahsi araçları veya toplu taşıma araçları ile gelip giderler. Harcamak için kendilerine verilmiş bütçeyi şahısları için kullanmaları veya görevlerini suistimal etmeleri hemen istifa etmelerini gerektirir. Aksi olursa ülke ayağa kalkar, o siyasetçiyi veya bürokratı doğduğuna pişman eder ve tabiri caizse toplumdan dışlarlar.

Bir gün İsveç’in Malmö kentinde gezerken bir evi gösterdiler. Üç katlı bir apartmandı. İkinci katında eski İsveç Başbakanı oturuyormuş. Başbakanken de, bisikletine biner halk arasında dolaşır ya da köpeklerini gezdirmek için tek başına dışarı çıkarmış. Ne rahatsız eden var ne de onun halktan bir çekincesi!

Çünkü standardımızı ulaştırmaya çalıştığımız Avrupa’da durum bu! Örnekleri çoktur…

Türkiye’de ise siyaset ve bürokrasi ise bir geçim ve zenginleşme kapısıdır. O sebeple siyasetçi veya bürokratlar “kürk”e yani kıyafete, arabaya, lükse, oturulan konuta önem verirler. Yoksul bırakılmış halk ise onların bu şatafatına bakarak onlara önem verir. Böylece bir kısır döngü oluşur. Siyasetin ve bürokrasinin gücüne süreklilik kazandırması kamu bütçesini ve devlet gücünü suistimal etmesi ile eş oranlıdır. Ne kadar lüks bir arabaya binerse, ne kadar pahalı bir kıyafet giyerse, ne kadar güzel bir sarayda oturursa siyasetçi ve bürokrat yoksul ve fakir halktan o kadar çok itibar görür. Bu ülke de cumhurbaşkanlığı yapmış olan biri “benim memurum akıllıdır işini bilir” ölçüsünü de, devletin başı olarak koymamışmıydı?

Bugün gazetelerde bir haber var. DW Türkçe’nin iddiasına göre bir kayyum vali, kamu yararına kullanmak üzere kendisine bırakılan bütçeden hükümet üyelerine 600.000 TL’lik hediyeler almış. İşte bize siyasetin niçin yapıldığını anlatan somut bir örnek…

Şimdi biz ülkemizde siyaset yapmayı ya da bürokrasi de bulunmayı sadece halka hizmet odaklı bir noktaya getirmediğimiz sürece burnumuz pislikten kurtulmayacaktır. Ülkenin binlerce yıllık makûs talihini yenmek siyasette ve bürokrasi de bulunmayı sadece halka hizmet hadisesine dönüştürmekten geçiyor…

Diyanetin bu Cuma okutulan hutbesine göre, Hz. Peygamber “Veda Hutbesinde” “İyi bilin ki faizin her çeşidi kesinlikle haramdır, kaldırılmıştır” demiştir. Ayette de “Ey iman edenler! Kat kat arttırılmış olarak faiz yemeyin. Allah’a karşı gelmekten sakının ki kurtuluşa eresiniz” denildiği ifade edilmiştir.

Bu ayet ve hadiste faiz olarak tercüme edilen kavramın aslı “riba“dır. Birçok meal ve tefsirde riba‘nın karşılığı “faiz” olarak verilmektedir.

Benim incelediğim kaynaklardan edindiğim kanaatime göre, faiz uygulamalarının bir kısmı riba kavramı içine girmektedir. Fakat bir kısım faizi riba olarak adlandırmak yanlıştır.

Kur’an’da yasaklanmış olan riba veya faiz (hutbede tarif edildiği gibi) “borç verilen bir parayı veya malı belli bir süre sonunda FAZLASIYLA geri almaktır. Borçlunun alacaklısına ödemek zorunda bırakıldığı meşrû olmayan, karşılıksız ve hak edilmeyen fazlalıktır. Alın teri dökmeden, emek sarf etmeden, haksız yoldan kazanç elde etmektir. Dara düşmüş, zorda kalmış kişilerin bu hallerini istismar etmektir, fırsata çevirmektir.”

Faiz “fazlalık” demek olup, riba ise “katlanmış, katlamalı fazlalık” demektir. Buradan tefeciliğin kesinlikle haram olduğu anlaşılmaktadır.

Ödünç verilen şey bir mal ise, fazlasıyla geri alınmasının haram olduğunda tereddüt yok. Yani 100 kg buğday, fındık, demir, kömür gibi bir malın 110 kg olarak geri alınması haram olan faiz sınıfına girer.

Paranın altın ve gümüş gibi madenlerden yapıldığı dönemlerde de, haklı olarak, paranın fazlasının alınması hükmü mal fazlası gibi değerlendirilmiştir.

Ancak günümüzde paranın değeri değişken, izafi olduğundan, değeri günlük hatta anlık değişen kâğıt veya kaydi paradan enflasyon değeri kadar fazlalık alınması faiz/riba değildir.

Enflasyonun yüzde 10 olduğu bir ülkede bir yıl vadeli 100 TL ödünç para için vade sonunda 110 TL alınması riba değil, fazlası ribadır ve haramdır.

********************************

Enflasyon Oranını Aşmayan Fark Faiz Değil

Bankacılık sistemi parayı alırken ayrı, satarken ayrı faiz uygulamaktadır.

Parasını muhafaza etmek ve değerini korumak için bankaya yatıranlara yani mevduata verdikleri faiz daima enflasyonun altında kalmaktadır. Enflasyonun altında faiz alan mevduat sahipleri parasını fazlasıyla geri almamakta, haksız yoldan bir kazanç elde etmemektedir. Dara düşmüş, zorda kalmış kişilerin istismarı da söz konusu değildir. Hatta mevduat faizi alan parasının değerini bile koruyamamaktadır.

Diyanet‘in daha önce verdiği fetvalarda “enflasyon üzerinde olmayan faizin alınmasının haram olmadığı” belirtilmişti.

Hatta “borçların ödenmesinde alınan değer ile verilen değer arasındaki denkliğin sağlanması gerektiği belirtilerek, “Bu amaçla paranın, enflasyon sebebiyle kaybettiği değer farkının ödenmesi faiz değildir. Aksine olarak, paranın satın alma gücü düştüğü halde, borcun eski değeri üzerinden ödenmesi, alacaklıya zarar vermektedir. Hâlbuki zarar vermek de dinimizce yasaklanmıştır” denilmekte idi.

Ancak Cuma günü okunan hutbede enflasyondan ve enflasyon oranını aşmayan faizden bahsedilmemiş olması ciddi bir eksiklik olarak dikkatimi çekti.

Bankalar kredi verirken enflasyonun üzerinde faiz uygular. Enflasyon oranını aşan faizin dini kaynaklarda haram kabul edildiği kesin.

Ancak günümüzde bankacılık sistemi olmayan bir ekonomi tasavvur dahi edilemediğine göre, “el kesme ve recm cezaları, çok eşlilik ve cariyelik” ile düzenlemeler gibi faizle ilgili kurallar da uygulanmamalı mıdır?

********************************

Enflasyon Oranını Aşan Faiz

Fiilen dünyanın her yerinde ekonomilerin parasız ve bankasız yürümesi söz konusu bile değil. “İslami Bankacılık” denilen kurumların da mevcut sistemden çok farklı olmadığını biliyoruz. Müslüman ekonomistlerin ribasız (faizsiz) bir sistem bulmaları ve uygulamaları görevidir.

Ama mademki böyle bir sistem içindeyiz ve bu sistem bankasız olamaz. O halde faiz konusuna Osmanlı Devleti gibi pratik şartlara göre bir çözüm üretmeye zorlanacağız.

Avrupa’da faizin yüzde 3-4 arasında olduğu Kanuni döneminde, Osmanlı devletinde faiz yüzde 12 olarak uygulanıyordu. Hem de klasik Osmanlı düzeninin en büyük hukukçusu Ebussuud Efendi’nin fetvası ile.

Çünkü o zaman da Avrupa’da sermaye birikimi Osmanlı’dan daha fazla idi. Sermaye birikimi yetersiz olan Osmanlı’da sermaye pahalı yani faiz yüksekti.

“Daha önce Şeyhülislam Çivizade Muhyiddin Efendi, para vakıflarının faizle kredi vermesini Kanuni’ye yasaklattırmış, bu yüzden para vakıfları çökmüş, kriz çıkmıştı. Kanuni’nin yeni Şeyhülislamı Ebussuud Efendi ise ‘nizam-ı âlem’ (kamu düzeni) gerekçesiyle yüzde 12’ye kadar faize onay (cevaz) vermiş, işler düzelmişti.” (Taha Akyol)

Şimdi de Türkiye’de sermaye birikimi yetersiz. Türkiye başkalarının tasarruflarını borç alarak ekonomisini ayakta tutmaya çalışan bir devlet.

Üreten, ihraç eden yani cari fazla veren ülkelerin faizleri sıfıra yakındır. (Almanya, İsviçre, Japonya gibi.)

Fakat üretmeyen, ihracatı yetersiz, cari açık veren Türkiye’de faizler yüzde 20’nin üzerinde. Üstelik dini ve ekonomik inancı gereği faizi indirmek için sürekli baskılayan birCumhurbaşkanı yönetiminde.

Kredibilitesi yüksek belli bankaların birbirine verdiği borç verme işlemlerinde uyguladıkları bir referans faiz oranı (Libor gibi) vardır.

Diğer bankalar ve devletler dolarla borçlanırken buna bir de kredi risk primi (CDS) ilave edilmektedir. Türkiye’nin risk primi yüksek olduğundan yüksek faizle borçlanıyoruz.Bankalarımız da dışarıdan aldıkları pahalı kredilerin faizine bir de kâr payı ekleyerek kredi verdikleri için yüksek banka faizleri söz konusu oluyor.

Yani direktifle faiz oranı belirlenemez, faizi ekonominizin gücü ve piyasa şartları belirler. (Keşke mümkün olsa da faizleri bir emirle sıfırlayabilsek.)

Bu durumda Diyanet‘in “faiz almayın” demesi “bankaya para yatırmayın, dövize, altına yatırın” demektir. Bu ise ekonomimiz açısından bir felaket olur.

İlahiyatçı Prof. Dr. Bayraktar Bayraklı “Banka muamelesinin faize girip girmediğini tartışmalıyız. Dünya Müslüman konseyi bir araya gelmeli, iktisatçılarla beraber bu faiz midir, değil midir buna karar vermeli” demişti.

Diyanet’in böyle bir çaba yerine basmakalıp eski fetvaları tekrarlamasının faydadan çok zarara yol açtığı kanaatindeyim.