Suriye’de yapmakta olduğumuz “Barış Pınarı Harekâtına” destek veren ülkelerin sayısı maalesef bir elin parmakları kadar: Macaristan, İspanya, Katar, Pakistan, Azerbaycan.

Buna karşılık ABD, İngiltere, Fransa, Almanya, İsveç, Hollanda, Danimarka, Finlandiya, Kanada, Mısır, Lübnan, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan, İran, Irak, Fas, Tunus, Cezayir, Yemen ve daha birçoğu Türkiye’yi kınayan ülkeler safında buluştular. Rusya ise tarafsız kalmayı tercih etti.

Kınamadan da ötesi, Almanya ve Fransa’nın silah ambargosu kararı silahlı kuvvetlerimizin gücünü kısıtlaması açısından oldukça önemli. ABD’nin F-35’lerimizi vermeme kararına ilave olarak yeni yaptırımlar da uygulayacağı açıklandı.

En acı olan üç tepkiden biri Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Ortadoğu politikasının temelini teşkil eden Filistin’in Türkiye’yi kınayanlar kervanına katılmasıydı. Daha yeni, 23 Eylül’de Cumhurbaşkanı Erdoğan, ABD’de BM salonunda konuşmasında, Türkiye’nin mesajlarını dünyaya anlatmak için kullanabileceği sürenin yarısını İsrail’e tepki ve Filistin’e destek mesajlarına ayırmıştı.

Acı olan tepkinin ikincisi, kralı öldüğünde bayraklarımızı yarıya indirip, üç gün yas tuttuğumuz S. Arabistan‘ın kınamasıydı.

Üçüncüsü de, KKTC Cumhurbaşkanı Mustafa Akıncı’nın talihsiz açıklaması idi. Türkiye’nin “Barış Pınarı Harekâtı”nı ve 1974’teki “Kıbrıs Barış Harekatı”nı da eleştiren beyanatı yüreğimizi acıttı. Akıncı’ya Erdoğan ve diğer yetkililerden sert tepkiler verilmesi neyi düzeltir ki?

Bir zamanlar Cumhurbaşkanının en yakınlarından duyduğumuz bir savunma vardı: “Değerli Yalnızlık” diye. Diplomaside yalnızlığın değerli olması söz konusu olamaz. Mademki dünyada sözü geçen bir devlet olmak istiyorsun, dostları çoğaltıp, düşmanları azaltmanın yolunu bulmak zorundasın.

Karar Gazetesi’nde Taha Akyol haklı olarak soruyor:

“Batı’da her zaman Türkiye’nin karşıtları oldu; ama daima kuvvetli taraftarları da vardı. Şimdi niye yok? Amerika’da Ermeni tasarılarını durduranlar, Avrupa’da 2004’te Türkiye’ye AB yolunu açanlar şimdi nerede?

Türkiye’ye senede 20 milyar dolar yatırım sermayesi girmesini sağlayan güven niye azaldı?

Türkiye, Ekim 2008’de BM Güvenlik Konseyi geçici üye seçiminde 192 devletten 151’inin oyunu alarak diplomatik bir zafer kazanmıştı! Bugün yanımızda kaç ülke var?”

*********************************

Ekosistem

Ekosistem, bir bölgedeki canlılar ile bu canlıların etrafındaki cansız varlıkların birbirleriyle ilişkilerinden meydana gelen, süreklilik arz eden bir sistemdir. Bir başka deyişle ekosistem; hayvanlar ya da bitkiler ile hava, toprak ya da güneşin birbiriyle olan etkileşimi anlamına gelmektedir.

Bu ekosistemin içinde en önemsiz gördüğünüz varlıkların bile bütün içinde oynadığı rolü zannettiğimizden çok fazla olabilir.

Çok bilinen bir örnektir, komünist lider Mao’nun ekosistemi dikkate almayan bir uygulaması Çin’de bir felakete sebep olmuştu.

Mao büyük bir tarım toplumu yaratmak istiyordu. Bu yüzden 1958’de tarlalara zarar veren serçeler ve haşerelere karşı seferberlik ilan etti. Kitlesel güçleri harekete geçirdi ve Devlet tarafından serçe öldüren vatandaşlara çeşitli ödüller verildi. İki milyar serçe öldürüldü.

1960 baharında tarlaları böcekler bastığında Çinli liderler öldürülen serçelerin böcekleri yiyerek aslında faydalı olduğunu fark etti. Mao serçeleri ‘düşmanlar’ listesinden çıkardı. Fakat artık çok geçti.

Ekosistemin alt üst olması ve tarlaların zarar görmesiyle üç yıl sürecek “Büyük Kıtlık” başladı. Büyük kıtlık boyunca en az 20 milyon kişi açlıktan hayatını kaybetti.

*********************************

Devletin Ekosistemi

Devlet denilen organizasyon da sürekli birbirleriyle etkileşim halinde olan özel ve tüzel kişilerden oluşur. Zaman içerisinde tıpkı canlı ve cansız varlıkların birbirleriyle etkileşimi gibi bir ekosistem yaratır.

Türkiye’nin ekosistemi Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucu iradesinin oluşturduğu iklimde, tarihi birikimden gelen kurumlar ve kurallar ile çağdaş dünyadan aldığımız etkileşimin eseri olan kurumlar ve kuralların bileşimi olarak ortaya çıktı.

Bu sistemin yarattığı devletimizin gücü ve etkinliğini yeterli bulmuyorduk. Daha iyisini istiyorduk.

Son 17 yılda iktidarı Erdoğan ve AKP’ye verdik. Onlar da devletimizin mevcut ekosistemini değiştiren önemli kararlar aldılar ve uyguladılar.

Mao’nun serçelere karşı açtığı savaş gibi, Ekosistemimizi oluşturan kurumlar ve kuralların bir kısmını tasfiye ettiler, bir kısmını köklü biçimde dönüştürdüler.

Bugün ekonomik alanda çöküntüye doğru gidişimiz, devletin temeli olan adalete hasret kalışımız, eğitimde son sıralara düşmemiz, dış politikada yalnızlığımız birer sonuçtur. AKP’nin ekosistemimiz üzerinde hoyratça yaptığı değişimlerin birer sonucudur.

Her bir alandaki olumsuz sonucun diğer alanları da olumsuz etkilemesiyle derinleşen birer sorunlar yumağı oluştu.

Dış politikada Dışişleri Bakanı  Çavuşoğlu‘nun bile şaşırdığı bir yalnızlık içindeyiz: “Gelen tepkilerin bir kısmını bekliyorduk, bazıları sürpriz oldu. Bu kadar PKK sevdalısının olduğunu bilmiyorduk…”

Yok yere Hollanda, Almanya, Mısır, İsrail ile yaratılan kavgalar, dış politika konularını iç politikada kullanma alışkanlıkları, Esad rejimi ile anlamsız düşmanlık, Şam’da Cuma namazı kılma hayalcilikleri, devlette liyakat yerine parti sadakatinin esas alındığı kadrolaşma ile yaratılan ekosistemin sonucu bizi niye şaşırtıyor ki?

Suriye’deki gelişmelerin Türkiye lehine olması için sadece askeri harekât yetmeyecektir. Mahir ellerde yürütülen ince bir diplomasiye ihtiyacımız var.

Devlet kadrolarında Cumhurbaşkanına bile yanlışlarını anlatabilecek cesarette ve dışarıya karşı böyle ince diplomasiyi yürütecek maharette eller kaldı mı acaba?

AKP’nin yarattığı ekosisteme bakıyorum. Üzgünüm, diplomatik başarının askeri zaferden daha zor olacağını öngörüyorum.

I.               Olay

Elektrikli bir tramvay kullandığınızı varsayalım. Tramvayla yaklaşık 100 km.lik hızla seyir halindesiniz. Birden bire yolunuzun üzerinde raylarda 5 işçinin çalıştığını görüyorsunuz. Hemen frenlere asılıyorsunuz ancak frenler tutmuyor. Eğer o 5 işçiye çarparsanız hepsinin öleceği kesin. Tam o sırada sağ tarafa doğru ikinci bir hat olduğunu görüyorsunuz ancak o hat üzerinde de 1 işçi çalışıyor. Önünüzde iki seçenek var. Şayet tramvayı sağ taraftaki raylara çevirirseniz 1 işçi ölecek. Eğer düz devam ederseniz 5 işçi ölecek. Doğru olan tercih hangisidir? Siz hangisini tercih ederdiniz?

II.             Olay

Bu defa tramvayı kullanan değil, sadece seyircisiniz. Bir köprünün üzerinde durmuş

tramvay hattını seyrettiğinizi varsayalım. Siz hattı seyrederken karşıdan bir tramvayın geldiğini ve yine tramvayın az ilerisinde 5 işçinin çalıştığını görüyorsunuz. Vatman frene basıyor ama frenler çalışmıyor ve tramvay 5 işçinin üzerine doğru ilerliyor. Tam bu esnada köprünün üzerinde hemen yanı başınızda oldukça şişman bir adamın olduğunu görüyorsunuz. Şişman adamı köprüden aşağı itip tramvayın önüne düşmesini ve tramvayın şişman adama çarpıp durmasını sağlayabileceğinizi fark ediyorsunuz. Eğer böyle bir şey yaparsanız şişman adam ölecek ama 5 işçinin hayatını kurtaracaksınız. Böyle bir durumda 5 işçinin hayatını kurtarmak için o şişman adamı köprüden aşağı tramvayın önüne iter miydiniz?

İlk olayla ikinci olay arasında ne gibi farklar bulunmaktadır? İlk olaya verdiğiniz cevapla ikinci olaya verdiğiniz cevap arasında fark var mıdır?

III.           Olay

Acil serviste görev yapan bir doktor olduğunuzu varsayın. Önünüze bir tramvay

kazasında yaralanmış 6 tane yaralı geliyor. 5 kişi orta seviyede yaralı, 1 tanesi ise ağır yaralı ve yaralanma seviyesi bütün gün mesainiz ona harcayarak sadece ona müdahale etmenizi gerektiriyor. Fakat, bütün mesainizi bu 1 yaralıya müdahale etmek için harcarsanız diğer 5 yaralı ölecek. Öte yandan, durumu nispeten daha iyi görünen diğer 5 yaralıya müdahale ederseniz bu defa durumu daha ağır olan o 1 yaralı ölecek. O 1 kişiye müdahale edip onu mu kurtarırdınız yoksa 5 kişiye müdahale edip o 5 kişiyi mi kurtarırdınız? Sizce hangisi daha doğru?

IV.           Olay

Yine bir doktor olduğunuzu varsayalım ama bu defa organ nakli alanında uzman bir

cerrahsınız. Hayatta kalabilmeleri için organ nakline ihtiyacı olan 5 tane de hastanız var. Biri kalp, biri böbrek, biri akciğer, biri karaciğer ve beşincisi de pankreas nakline ihtiyaç duyuyor. Ama bu hastalar için bir türlü donör bulamıyorsunuz ve her geçen gün ölüme bir adım daha yaklaşmalarını izliyorsunuz. Derken, hastanenin yan odasında check-up için gelmiş son derece sağlık bir adam olduğunu öğreniyor ve bu son derece sağlıklı adamın organlarının sizin 5 hastanız için uyumlu olduğunu görüyorsunuz.

Soru şu; bu son derece sağlıklı adamın organlarını alarak ölümüne sebep olup, o 5 hastanın hayatını kurtarır mıydınız?

Devletin Bekası (!)

Bu farazi olaylar ABD’li siyasi filozof Michael J. Sandel’ın Harvard Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nde Adalet: Yapılması Gereken Doğru Şey Nedir? (Justice: What’s The Right Thing To Do?) konulu ders anlatımlarından alıntılanmıştır. Bu dersleri https://youtu.be/kBdfcR-8hEY linkinden izleyebilirsiniz.

Toplumun yararı için bireyin haklarının özellikle de yaşam hakkının ihlal edilip edilemeyeceği meselesi tarih boyunca tartışılmıştır. Hatta bu mesele çok büyük toplumsal olayların ve trajedilerin yaşanmasına neden olmuştur. Osmanlı’da bir gelenek olarak başlayıp Fatih zamanında kanun haline getirilen “Devletin bekası için karındaşın katli vaciptir” hükmü bu trajedinin en etkili örneklerinden biridir.

Nitekim Cumhuriyet döneminde ve hatta zamanımızda bile “devletin bekası” için bireysel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması hatta doğrudan yaşam hakkına müdahale edilmesi son derece normal görülebilmektedir. Tarihimiz boyunca “devletin bekası” gerekçe gösterilerek binlerce belki de milyonlarca masum insanın hayatlarının devlet eliyle mahvedilmiş olması bir Türkiye realitesi olarak önümüzde durmaktadır. Özellikle darbe dönemlerinde bu tür hak ihlallerinin son derece yoğun olarak gerçekleştirildiği hepinizin malumudur.

Burada yorumu kısa keserek şu soruyu sizlerin vicdanlarına havale ediyorum; Devlet ve/veya genel olarak toplumun bütün fertleri uğurlarına masum bir insanın hayatının feda edileceği kadar değerli midir? “Devletin bekası” ve/veya toplumun genel huzuru için masum bir insanın hayatının mahvedilmesi yahut masum bir insanın hayatına son verilmesi sizce doğru mudur? Devletin bekası ve/veya toplumun genel huzuru için feda edilen o insan siz kendiniz veya sizin bir yakınınız (çocuğunuz, eşiniz, anneniz, babanız, kardeşiniz vs.) olsaydı cevabınız değişir miydi?

Nasıl ki eşeğe semer vuran çok olur.

Kendisini -dilim varmıyor ama- eşek yerine koyana,

Semer vuranın çok olacağı da acı bir gerçektir.

İşte resmiyet, sanki şunu demek ister gibidir:

Benin insanım kendini idare etmekten acizdir!

İdaresi yabancıların eline geçmeli!

Benim insanım, beceriksizdir!

Onu becerikli yabancıların /

Ecnebilerin boyunduruğuna

Vermek gerek!

Benim insanım dürüst değildir!

Doğru iş yapmaz!

İşinin hakkını vermez!

Öyleyse işleri; işlerini sağlam yapan

Yabancılara emanet etmek;

İnsanımızı onların tasarruf

Ve çalıştırmasına tevdî etmek

En çıkar yoldur!

İşte bu yersiz gerekçeler,

İşte bu haksız sebepler; resmiyeti,

Sonu şaibeli, bir çıkmaza sürüklemekte.

Kimi basın organları ise bunu körüklemekte.

Nefsine ve kendine güvensizliğin süflî / bayağı / aşağılık savunmasını

İftiharla yapmakta ve yapmayı sürdürmektedirler!

Pupa yelken yol alıyoruz; pusulamız özelleştirme

Yular takılsın istiyoruz, olsun diye köleleştirme

Ortada yok, ne yeni bir yatırım, ne de bir iş yeri

Olanı peşkeş çekiyoruz, yok pahasına değeri

Sanki var ellerinde, yolda bulunmuş bir vatan

Ecnebi girmiş sıraya, soruyor yok mu satan

Resmiyet, millî serveti vermeye, ta dünden râzı

Farketmiyor onlar için, ha çoğu gitmiş ha azı

Adamlar, daima mağlup olmuşsa da, asırlarca meydanda

Ne gam diyorlar, şimdi galibiz ya, nasılsa masa başında

Özelleştirme, almış başını gidiyor

Millî hassasiyet, el değdirmem ha diyor

Özelleştirmeye, artık de hayır

Öz eleştiriye de, vakit ayır

Değil bu, özelleştirme

Tanzimat’tan beri, işin hep kolayına kaçıyoruz.

Sadece zevahiri kurtarmakla yetiniyoruz.

Çareyi, sırf görünüşü düzeltmekte buluyoruz.

Meselenin / sorunun ruh yönünü ihmal ediyor,

Hep bir tarafa bırakıyoruz.

Bugün de aynı hatada ısrar ediyoruz.

Balık tutmayı öğrenmek yerine,

Balık verecek birilerini aramakla meşgulüz!

İnsanı kazanmak yerine; onu itmeye bakıyoruz!

Onu itimat edilir hale getirmiyor; onu dışlamayı yeğliyoruz!

Ona ümit vermiyor.

Onu gayrete getirmiyor, ona güvenmiyoruz!

Ona iş vermiyor; başaracağına inanmıyor,

Dürüst olacağını düşünemiyoruz!

İnsanımızın idareci ve yönetici olabileceğini

Aklımız almıyor!

Her işin üstesinden gelebileceğini, ondan beklemiyoruz!

Türkiye Cumhuriyeti,

Bir fetret / bir ara / bir geçiş dönemi geçirdi, geçiriyor.

Fakat artık boşalan manevî bataryaları

Dolmaya başladı, doluyor.

Maneviyatsızlık boşluğunda kaldığından ötürü,

İşlerinde aksama oluyor, gereğince dürüst olamıyor,

El attığı işlerin üstesinden tam olarak gelmiyor gelemiyor.

Mesleğini, baştan sağma yapıyor!

Günü kurtarmaya bakıyor, geleceğini gölgeliyor!

Üstelik bunun farkında değil!

İşte bu muvakkat / geçici hâllerinin

Devamlı olacağını sanan resmiyet;

Türk insanının elinden, bütün yetkileri almak.

Onu idareci oluş vasfından uzaklaştırmak.

Onu hâkim değil, mahkûm olarak görmek istiyor!

Yani hükmeden değil, hükmedilen;

İdare eden değil, idare edilen;

Güden değil güdülen olarak görmek istiyor!

Ve tabii ki çok yanılıyor, çok aldanıyor.

Bu gidişle pişman olacağı muhakkak.

Üstelik, pişman olduğuna da pişman olacak.

Fakat bu pişmanlık hiç fayda vermeyecek.

Resmiyet, büyük bir yanılgı içinde.

Görülmemiş bir gaflet bataklığında.

Dönüşü muhal / imkânsız kararlar arifesinde.

Kendi insanını, kendi elleriyle elinden çıkarmak üzere.

Kendi insanını, yabancıların insaf ve merhametine terketmiş halde.

Acıdır ama resmiyet demek istiyor ki,

Ben kendi insanıma, öz vatandaşıma, ne inanıyor ne de güveniyorum.

İyisi mi boynumuza yular takıp, güdümü yaban ellere bırakalım.

Yazık ki resmiyet, kendi ipini kendisi çekiyor, çekmek istiyor!

Hatayı hep kendimizde

-Bütünüyle- Türk Devleti’nde aramayalım.

Nitekim Türk Devleti’nden ne içtekilere ne dıştakilere

-Tarih boyunca- asla zarar gelmemiştir.

Bugün de gelmiyor. Yarınlarda da gelmeyecektir.

Batı karşısında kompleksten kurtulalım.

Ve asıl onlardan soralım.

Onları sorguya çekip, onları sorgulayalım.

Ve özellikle kendi alt kimliklerine el atalım.

Onları uyandırmak isteyelim.

Bakalım, başka devletleri kışkırtmak neymiş,

Tattıralım onlara.

Dünyanın kaç bucak olduğunu gösterelim.

İğneyi bir de onlara batıralım.

Batıralım ki anyayı Konyayı anlasınlar.

Yoksa yapma etme demekle bir yere varılmaz.

Yapma etme demekle gelmez onlar yola.

Bir zamanlar, garbın elçileri

Hasret kaldığı gibi, üzengi öpmeye.

Onların hasretini giderecek

Uygulamaya geçelim bir kez de.

Bakalım nasılmış görsünler

Ülke insanlarını devleti aleyhine kışkırtmak!

İkinci Sultan Abdülhamit Han’ın

Siyaset dehasından istifade ettiğimiz an.

İşte ancak o zaman Batılı, Beyaz ve Hristiyan devletlerin aklı başına gelir.

İsterse gelmesin.

Evet Türkiye’de Cumhuriyet’ten sonra bazı aşırılıklar olduysa da,

Buna bütün Türkiye maruz kaldı.

Bunu, belli bir etnik / kavmî ve ırksal bir zümreye karşı

Yapılmış gibi göstermek çok yanlış.

Elbette Türkiye’de Kürt, Laz, Arnavut, Çerkez vs. sorunu yok.

Varsa, hepimizi ilgilendiren, topyekün Türkiye’nin sorunları var demektir.

Meseleye böyle bakmak lâzım.

Bunu bir ırka indirgeyerek ele almak

Diğer ırk mensuplarını gücendirmez mi?

Ve hatta acı acı düşündürmez mi?

Evet Türkiye’nin mesele ve sorunları yığınladır.

Ama bunu bölgesel olarak ele almamalı.

Bölgesel olarak görmemeli.

Belli bir etnik guruba indirgememeli.

Türkiyemizin topyekün -menşe ve kökeni ne olursa olsun-

Türk insanının, Türk vatandaşının sorunu olarak görmeli, göstermeli.

Aksi tutum ve davranışlar;

Batı’nın oyununa gelmektir.

Son vatan Türk Yurdu’nun temeline

Dinamit koymaktan farksızdır.

Batı’nın altın kupayla sunduğu zehri içmektir.

Bugüne kadar beş yazı dizisi olarak yayınladığımız dizinin son sayısına geldik.

Çok ağır şartlar içeren Mondros Ateşkes Anlaşması’nın 30 Ekim 1918 tarihinde imzalanması ile birlikte, Osmanlı Devleti, kendi iç meselelerine dönmek durumunda kalmıştır. Çünkü, 1911 yılından beri süren savaşlar, gerek zaten zayıf ve ekonomisi Düyun-u Umumiye tarafından kontrol altına alınmış olan Devlet’in hazinesi, gerekse, Türk insanı, tükenmiş, bitmiş, adeta yok olma noktasına gelmiştir.

1881 yılında Muharrem Kararnamesi ile İflasını ilan eden Devlet, savaşların getirdiği ağır ekonomik şarlarla birlikte tamamen felç olmuş ve ayağa kalkacak durumu kalmamıştır. Öyle ki, Ateşkes Anlaşması ile birlikte en büyük sıkıntı insanımızın yiyecek meselesi olmuştur. Diğer bir ifade ile, Devlet, insanına yiyecek bulabilmek için olağanüstü tedbirler almak ve çareler bulmak zorunda kalmış ve bunu bile başaramamıştır. Başta Fransa ve ABD olmak üzere diğer bazı devletlerden iaşe getirilmek zorunda kalınmıştır.

Yani, İnsanımız, Gerçekten Açtır:

Millî Mücadele, Devlet’in ve Türk Milleti’nin bu ağır şartlarına rağmen başlamış, yürütülmüş ve başarılmıştır.

Gazi Mustafa Kemal, bu çok ağır şartları yaşadığı ve altından kalkılması çok zor “silahsız savaş” yapmak zorunda olunduğunu bildiği için, ilk yaptığı işlerden biri, 1923’ün Şubat ayı içerisinde İzmir İKTİSAT Kongresi’ni düzenlemek olmuştur. Kazım KARABEKİR Paşa’nın Başkanlığını yaptığı bu Kongre, 15 gün kadar sürmüş ve ülkenin ekonomik envanterinin her anlamda ortaya konmasına ve  o günden sonra, ülke ekonomisinin nasıl yürüyeceğine ışık tutulmasına çalışılmıştır. Bir konuyu daha bu aşamada belirmek gerektir; Gazi Mustafa Kemal Paşa, bu Kongre aracılığıyla, o günlerde kesintiye uğramış olan Lozan Görüşmeleri’nde karşı tarafa ve dünyaya düşüncelerini de açıkça ilan etmiştir: “Kanımızın son damlasını harcayarak elde ettiğimiz Askerî başarının, Siyasî Bağımsızlığımız kadar Ekonomik Bağımsızlığımız için de olduğunu herkesin bilmesi şarttır”.

Lozan’da en çok tartışılan konulardan biri, Ekonomik Konular olmuştur. Özellikle, Kapitülasyonların Kaldırılması ve Borçlar Meselesi çok uzun tartışmalara sahne olmuştur. Sonunda varılan anlaşma ile asırlardan beri kanımızı emen Kapitülasyonlar hayatımızdan tamamen çıkmış, 1881 yılından beri Türk Milleti’ne hakaret olarak kabul edilen Düyun-u Umumiye kurumu kaldırılmıştır. Borçlar, yaklaşık 129,375,000 Lira olarak belirlenmiş ve bunun 84,597,000 Lirasını Yeni Türk Devleti’nin ödemesi konusunda anlaşılmıştır.

Bu ağır ekonomik enkazın Osmanlı’dan Yeni Türk Devleti’ne aktarıldığını, devredildiğini daha da iyi belirtebilmek için bazı rakamları ortaya koyalım:

Osmanlı Devleti’nde Özel Sanayi tesislerinin sayısı:

1915 yılında, Gıda 38, Toprak 5, Deri 4, Tahta 15, Tekstil 18, Kağıt-matbaa 21, Kimya 6  olmak üzere toplam 107’dir.

1914 yılındaki demiryollarının miktarı şöyledir;

Toplam 8,334 km’dir. Bugünkü sınırlar içinde kalan ise 3,790 Km (Erzurum-Sarıkamış hariç)’dir. Yani, bugünkü sınırlar içinde kalan demiryolları, toplamın yarısından azdır.

Yine aynı tarihlerde, bugünkü sınırlarımız içinde kalan 18,335 kilometrelik şosenin 13,885 kilometresi kırma taştan yapılmış, 4,450 kilometresi ise toprak yoldan ibarettir. Kırma taş ve şoselerin  büyük kısmı bakımsızlıktan harap hale gelmiş ve tesviyeleri bozuktur.

1914 yılı Dış ticareti;

İthalat 4,184 milyon kuruş ve İhracat 2,160 milyon kuruştur ki bu durumda Dış Ticaret Açığı 2,024 milyon kuruştur. Sürekli yüksek oranlarda Dış Ticaret Açığı verilmektedir.

Üç tarafı denizlerle çevrili olan Osmanlı Devleti’nin deniz ulaşımının yüzde 90’ı yabancılar tarafından gerçekleştirilmektedir.

Cumhuriyet’in kurulduğu yıllarda, Ülke nüfusunun 12 milyon 500 bin kişi olduğu tahmin edilmektedir. Yetişkin erkek gücü açığı oldukça fazladır. 25 yaş üstü nüfusun ortalama eğitim düzeyi 1 yıldır. Okuma yazma bilen erkeklerin oranı yüzde 6-10 arasında olduğu belirtilmektedir. Kadınlarda bu oran, binlerle ölçülen rakamlardır.

Bütün bu ağır şartların yanında bir de, Lozan Anlaşması gereği, Türkiye’den yaklaşık 1,5 milyon kişi Yunanistan’a ve oradan da 379 bin kişi Türkiye’ye gelmiştir.

Kısaca: CUMHURİYET’E TAM BİR ENKAZ DEVREDİLMİŞTİR. AMA, CUMHURİYET’İ KURAN İRADE, NE BU ENKAZ EDEBİYATINI YAPMIŞ VE NE DE BU ZORLUKLARDAN YILMIŞTIR. HEPSİNİN ÜSTESİNDEN GELMİŞTİR.

TÜRK MİLLETİ OLARAK, ONLARA MİNNET, ŞÜKRAN VE HÜRMETLERİMİZİ SUNAR, MAHŞERE KADAR SAYGIYLA ANARIZ:

.