İlahiyatçıAyşe Sucu benim çok saygı duyduğum ve yazılarından faydalandığım bir yazarımız. Sözcü Gazetesinde yayımlanan, toplumsal sorunlarımız ve din anlayışımıza dair çok değerli tespitler yapan köşe yazılarıyla önemli bir hizmet yapmakta.

Ayşe Sucu, 19.06.2023 tarihli son yazısında, ahlak ve siyasetteki savrulmamıza karşı çözüm yolu olarak “MÂKÛLİYETE ÇAĞRI” yapıyor.

Mâkûl “akla uygun, akıllıca, aşırı olmayan, uygun anlamına geliyor. Mâkûliyet ise makul olma durumu yani “akla uygunluk, anlayışlılık” anlamlarını taşıyor. 

Ayşe Sucu, “Her toplumun, sosyal hayatı düzenleyen, bireylerin davranışlarına yön veren ve onlara kimlik kazandıran değerleri vardır. Buna milli kültür de diyebiliriz. Devletin devamında, ailenin korunmasında, acı tatlı hadiseler karşısında, sosyal ve siyasal ilişkilerde ortak hafıza devreye girer. Bu karakter/mizaç ya da bu toplumsal yapı bileşeni, kendi potasında toplumun fertlerini eritir. Böylece ‘mâkûliyet’ veya ‘mâkûl insan anlayışı’ ortaya çıkar. 

Bizim nesil biraz bu ortamları yakaladı. Ancak yeni dönemlerde bu tavrı görmekte zorlanıyoruz” diyor.

****

TOPLUMDAN RAHATSIZ OLMAYAN, TOPLUMU RAHATSIZ ETMEYEN

Ayşe Sucu’nun köşe yazısını okuduğumda, önce kendi ailem ve yetiştiğim çevreyi hatırladım. Sonra komşu şehrimiz Isparta’nın İslamköy’ünden yetişen, 9. Cumhurbaşkanı Süleyman Demirel’in kendi ailesini anlattığı şu cümleleri aklıma geldi:

“Biz mesut bir Anadolu ailesi idik. Hayatı ciddiye almış, hayat mücadelesini hiçbir zaman şikâyet konusu yapmamış, bu mücadelenin altında ezilmemiş gerçekçi, çalışmayı şiar edinmiş, lüksü, israfı, şatafat ve tantanayı değil, kendi işinde gücünde olmayı, tevazuyu, iyi kalpliliği, yardımseverliği hiç elden bırakmamış, kimsenin malında mülkünde gözü olmamış, hakka hukuka riayetkâr, toplumdan rahatsız olmamış, toplumu rahatsız etmemiş bir aile idik.”

Süleyman Demirel babası Hacı Yahya Demirel’i şöyle tanımlar:

“Bir kuzuyu, bir sürü koyun yapmıştı. Mal mülk edinmiş, varlık sahibi olmuştu. İmkânlarını aşmazdı, yani çoluğunu çocuğunu sıkıntıya sokacak macera sayılacak alışverişin içinde olmazdı…” “Her ihtimali düşünüp en kötü olana göre tavır geliştiren temkinli adamdı…”

Demirel’in annesi için tanımlaması ise “nur yüzlü güzel kadın”dı.

Bana da “kendi aileni anlat” deseler aynı cümleleri kurabilirim. Babam ve annem de aynen Demirel’in tarifindeki gibiydiler. Muhtemelen sizler de aileleriniz için aynı duyguları taşıyorsunuz.

Çünkü sadece Süleyman Demirel’in veya benim ailemin değil, Anadolu Türklerinin tamamının, milli kültürünün yarattığı ortak hafızayla şekillenen genel karakteri buydu.

Ayşe Sucu’nun “mâkûliyet” veya “makul insan anlayışı” dediği şey tam da bu olsa gerektir.

“Hakka hukuka riayetkâr, toplumdan rahatsız olmamış, toplumu rahatsız etmemiş ailelerden” oluşan bir toplumduk.

Son dönemlerde bu özelliğimizi büyük ölçüde kaybettiğimizi gösteren örnekler çoğaldı.

*************************

MÂKÛL İNSAN TAVRINI ÖĞRETEN İKLİM BOZULDU

“Mâkûliyet” veya “mâkûl insan anlayışı” dediğimiz karakteri kaybetmenin sonucu olarak toplumdaki zıt kutuplarda benzer bir değişim yaşandı. 

İlkel din anlayışına sahip sözde “dindarlarda” da “özgür birey” dayatmasında bulunanlarda da “toplumdan rahatsız olma” ve “toplumu rahatsız etme” alışkanlığı yerleşti. 

Toplumun genel karakterindeki bu değişime karşılık, Batı’da yaşanan, yazılı hukuk kurallarının hakimiyetini sağlayan kurumlar ve kurallar bizde tam olarak yerleşmedi. 

Bu yüzden değerlerimizi ve birbirimize güvenimizi kaybettik.

Özellikle “İslamcıların İktidarla İmtihanı” döneminde, muhalefette iken savundukları değerlerden uzaklaştıkları için,“İslamcılık huzur getirmedi.” Oysaki “huzur İslam’da” sloganıyla iktidara gelmişlerdi.

Bu dönemde var olan kurumların içi boşaltıldı, kurallar herkese “eşit” olarak değil, “kişiye özel” uygulanır oldu. 

Bu yanlış uygulamalara toplumsal tepki de kalmadı. Çünkü “Bizden olanlar yapıyorsa, adalet ve ahlak olmasa da olur”anlayışı yerleşti.

Manevi alanda, Levent Gültekin’in tabiriyle,“ŞATAFATLI MAĞLUBİYET” yaşanırken, ahlaksız ve adaletsiz yöntemlerle kazanılan görkemli seçim zaferleri kutlanmakta. 

Siyaset, ahlak, edep, görgü alanlarındaki savrulmalarımızın temelinin “makul insan tavrını” öğreten iklimden uzaklaşmamız olduğunu söyleyebiliriz. 

Camilerimiz, İmam Hatipler, Kur’an Kursları, İlahiyat Fakülteleri, Cemaat ve tarikat kurs ve okulları alabildiğine çoğaldı. Ama sosyal iklim öyle bozuldu ki vatandaşlarımıza “makul insan tavrını” öğretemiyoruz. 

Dini eğitim veren yerlerde yetişenler, kendilerine benzemeyenleri sevmiyor ve onları rahatsız ediyorlar. Karşı kutuptakiler de buralarda yetişen kendilerine benzemezleri sevmiyor, onları rahatsız ediyorlar ve onlardan rahatsız oluyorlar.

“Mutluluk endeksinde” dünyadaki en mutsuz insanların yaşadığı ülkelerden biri durumundayız. 137 ülke arasında 106’ncı sırada olmamız tesadüf değil yani.

Ayşe Sucu’nun cümleleri ile bitirelim: “İhtiyacımız olan mâkûliyettir. Mâkûliyetin kökü akıldan gelir, aklın emrettiğidir. En akıllı olandır ve bir dengedir mâkûliyet, ortada bir yerleri gösterir. 

Ekonomi, eğitim, toplumsal ilişkiler, siyaset kısaca her disiplin her alan mâkûliyet ister. Mâkûliyet, kapsayıcılık, hoşgörü, bir arada yaşama kültürü, demokrasi, toplumun geleceği, milli kimlik, edep-adap, temel insan haklar vb. bunların hepsi özgürlük içinde yaşanır.” 

Ruhittin Sönmez

22 Haziran 2023

Koşan elbet varır, düşen kalkar
Kara taştan su damla damla akar
Birikir sonra gümüş bir göl olur
Arayan Hakkı en sonunda bulur .
Tevfik Fikret
Rahmetli Başbuğ Alparslan Türkeş bu dörtlüğü 1969 seçimleri sırasında yaptığı radyo konuşmasında okudu.
Düştük, kalkacağız, koşmaya devam edeceğiz.
Büyük Atatürk’ün dediği gibi: “Dinlenmemek üzere yola çıkanlar asla yorulmazlar.”
Bir gayesi, bir iddiası ve bir hedefi olanlar asla ümitsizliğe düşmezler, Kızılelmaya doğru yürüyüşlerini sürdürürler.
Onun için şahıslara ve kuruluşlara değil, inandığımız fikirlere, değerlere ve ideallere bağlanalım. O zaman şahısların ve kuruluşların bize ters gelen söylem, eylem, tutum ve davranışları karşısında buhrana, bunalıma ve ümitsizliğe düşmeyiz. Hiçbir şahsi beklenti içinde olmadan, inandığı dava için
çileye ve fedakârlığa talip olarak yola çıkanların yorulmaya, pes etmeye ve ümitsizliğe düşmeye hakkı yoktur.

Maliye ve Hazine’nin giden ve yerine gelen (halef-selef) AKP’li bakanları İngilizce kavramlarla konuşmayı seviyor.

Giden bakan Nureddin Nebati, “Ortodoks politikalardan epistemolojik kopuş” olarak tanımladığı ekonomik kararların uygulayıcısı idi. Bu politikalarla Türkiye ekonomisi uçurumun eşiğine kadar geldi.

Yerine gelen bakan Mehmet Şimşek ise “Türkiye’nin RASYONEL BİR ZEMİNE DÖNME dışında bir seçeneği kalmamıştır” görüşünde.

Bakan Mehmet Şimşek, bu ifadesiyle, son dönemlerde AKP hükümetlerinin uyguladığı ekonomik programların “irrasyonal” yani akıl dışı olduğunu peşinen ilan etmiş oldu.

Bakan M. Şimşek’in “Kurala dayalı, öngörülebilir bir Türkiye ekonomisi, özlenen refaha ulaşmamızda anahtar olacaktır. Kurumsal kalite ve kapasitemizi güçlendirerek makro finansal istikrarı önceliklendireceğiz” cümlesi çok önemli.

Bu cümle içinde kullanılan KURALA DAYALI, ÖNGÖRÜLEBİLİR VE KURUMSAL KALİTE kavramlarına dikkat çekmek istiyorum.

“Damat Berat Albayrak ve Nureddin Nebati’nin Maliye ve Hazine Bakanlığı koltuğunda oturduğu dönemde uygulanan ekonomi politikalarını tarif et” deseler, en iyi bu kavramlarla tanımlayabiliriz. Bu iki bakan döneminde,

Akla uygun olmayan,

Bilime ve gerçek ekonomi uzmanlarının genel kabul görmüş uygulamalarına ters,

Kuralsız,

Öngörülemeyen ve

Kurumsal yapının niteliksiz ve etkisiz olduğu bir yönetim yaşadık.

Bu yönetim tarzıyla Türkiye ekonomisi 10 sene öncesine geriledi, halkımız fakirleşti ve ekonomi içinden çıkılması çok zor bir darboğaza girdi.

Borçlar gırtlağa kadar gelmiş durumda. Dış Ticaret Açığı büyümeye devam ediyor.

Borçları çevirmek, enerji ve ilaç gibi zorunlu kalemleri ithal edebilmek, ithalata bağımlı sanayimizde ve tarımımızda üretim yapabilmek için döviz gerekli.

Hazine ve Merkez Bankası tamtakır. %10-11 tefeci faizleriyle bile borç bulunamıyor. (Osmanlı Devleti’ni batıran dış borçların faizi bile bu oranların yarısı kadardı.)

Aslında ekonomideki bu akıl yolundan kopuş, adı geçen bakanların değil, “ekonomist” R. T. Erdoğan’ın eseri idi. Çünkü O “her şeyi ben yöneteceğim” arzusundaydı. “Söz dinleyen” Bakanlar ve Merkez Bankası Başkanlarıyla çalışıyordu.

Zaten RTE “ekonominin sorumlusu benim” diye defalarca söyledi.

Türkiye’de ekonomik çöküntünün, yeni bir yönetim anlayışına dönüş olmadan düzeltilmesi mümkün değildi.

Ekonominin nispeten daha iyi olduğu dönemde bakanlık yapmış olan Mehmet Şimşek işte bu yüzden yeniden bakan yapıldı.

****************************

Ekonomiyi Şimşek mi Erdoğan mı Yönetecek?

Şimdi soru şu: Kendisinden mucizeler beklenen M. Şimşek, beklentileri karşılamak için düşündüklerini uygulayabileceği bir yetkiye sahip olabilecek mi?

Yoksa Bakan Şimşek’ten beklenen sadece İngiltere finans çevrelerinden (RTE’nin tabiriyle tefecilerden) borç bulması mı? Bakan Şimşek T.C. İngiltere ve ABD vatandaşı. Son olarak İngiltere’de bir finans kurumunda çalışan bir uzman. Buradaki fon yöneticilerinin yani “tefeci” denilen çevrelerin tanıdığı, güvendiği biri.

İngiltere (Birleşik Krallık) ve ABD vatandaşı da olsa Şimşek’in böyle bir vitrin süsü olması halinde buralardan borç alınması mümkün değil. Erdoğan’ın tabiriyle “Batı tefecilerinden para dilenme” ile para gelmez.

Uluslararası sermayeye güven verilmesi ve kredi musluklarının açılması, ancak -uygulanacağından emin olunan- bir Orta Vadeli Program (OVP) sayesinde mümkün olabilir.

Aslında IMF ile yapılan standby anlaşmaları da bunu garanti etmeye yöneliktir. Ama IMF bu programların uygulanmasını bizzat denetler. Buna karşılık kredi vermesi beklenen sermaye çevreleri (fon yöneticileri) kredi musluklarını kısarak veya risk primi (CDS) üzerinden verilen kredinin faizini yükselterek denetim yapar.

Mehmet Şimşek’in uygulamak isteyeceği OVP sıkı mali disiplin gerektiren, Ortodoks bir zihniyetin eseri olacaktır.

Ama 9 ay sonra yerel seçim varken R. Tayyip Erdoğan geniş kitlelerde hoşnutsuzluk yaratacak böyle bir programın uygulanmasına izin vermez.

Nasıl bir orta yol bulacaklar bilemiyoruz. Zamanla ortaya çıkacaktır.

Ama en azından ekonomi tahsili olmayan bir Hazine ve Maliye Bakanı ile “söz dinleyen” Merkez Bankası Başkanı yerine, işten anlayan ve kısmen bağımsız davranabileceklerin gelmesini olumlu buluyorum.

*****************************

“Dolandırıcı” Dediğine Ekonomiyi Teslim Etti

Beş yıl önce (9 Temmuz 2018’e yani Cumhurbaşkanlığı Sistemine geçinceye kadar) Mehmet Şimşek Başbakan Yardımcısı idi.

O zaman ekonomik durumu anlatırken “yağmur yağacak, belki fırtına kopacak, çatıyı güneşli havalarda onarmamız gerekir” demişti. (23 Mart 2018)

Çatı tamirinden kastı şunlar idi: “Hukuk devletini güçlendirmemiz, demokratik standartlarımızı iyileştirmemiz, kurumsal kaliteyi yükseltmemiz açısından Avrupa Birliği bizim hâlâ ilham kaynağımız. AB bizim stratejik ortağımız, bunu kimse değiştiremez.”

“Merkez Bankası’nın bağımsızlığı, kredibilitesi ekonomimiz açısından son derece önemlidir” görüşünü ifade ediyordu.

Bu görüşleri savunduğu için R. Tayyip Erdoğan çok kızmış, “inanmıyorsan kusura bakma, biz bu işe inananlarla devam ederiz” ve “dava şuurunu kaybetmiş” şeklindeki sözlerle Şimşek’i eleştirmişti.

Cumhurbaşkanı Erdoğan, 7 Aralık 2019 tarihli bir konuşmasında, Ahmet Davutoğlu, Ali Babacan ve Mehmet Şimşek’i hedef alarak onları görevlerini kötüye kullanmak ve dolandırıcılıkla suçlamıştı:

“E hani bunlar dürüsttü ya, dürüstlüğü kimseye bırakmıyorlardı? Bunlar Halkbank’ı da dolandırmaya çalışıyorlar” ifadelerini kullanmıştı.

Bu suçlamalarla, meydanlarda yuh çektirdiği bir ismi bakan yapmak için aylardır uğraşan Erdoğan nihayet Mehmet Şimşek’i ikna etti.

Bir “dünya lideri” için kolay kabul edilebilir bir durum değil bu. Demek ki çok mecbur kaldı.

Şimşek de hakkında edilen bu sözleri unutmuş gibi davranarak görevi kabul etti.

“Hayırlı olsun” diyelim.

Ama hiç olmazsa bundan sonrası için, “büyük lokma ye, büyük laf etme” sözünü de hatırlatalım.

Biz teröristle, terörist olduğu için mi mücadele ediyoruz? Mesela PKK, “Hadi bıraktım terörü, artık yapmayacağım.” dese, can ciğer kuzu sarması mı olacağız? Veya FETÖ, “Hadi bir daha darbe falan yok, gelin kardeş olalım.” derse “Hoş geldin, safalar getirdin, zaten menzilimiz birdi, geç şöyle otur, ne istersen verelim mi?” diyeceğiz?

Terör ve terörist diye öyle kullanışlı kavramlar bulduk ki, artık fikirlerle, değerlerle falan uğraşmamıza gerek kalmadı. Zaten fikirdi, değerdi, felsefeydi, dünya görüşüydü; bunlar zor işler. Okumak gerekiyor, düşünmek gerekiyor. Türkiye’deki ve dünyadaki bütün fikirler ikiye ayırmak ne kolay: Terörist olanlar,  terörist olmayanlar. Kimin hangisi olduğuna da iktidarımız karar verir. 

MUHALİF DEMEK TERÖRİST DEMEK

Bakınız bütün muhalefet terörist oldu; terörist olmadıysa terörle işbirliği yapar oldu. Bütün muhalefet öyle ise peki terörist olmayan kim? Tabiî ki muhalif olmayan. 

O halde terör ve terörist tarifini daha da basitleştirebiliriz: İktidarımıza muhalefet eden teröristtir. Etmeyen değildir. Bakın, çözüm süreci başlattık. PKK, terörist olmaktan çıktı. Sonra söz dinlemeyip hendekler, tüneller falan kazdılar. Söz dinlemediler ya; tekrar terörist oldular. Bakınız FETÖ: Bütün kurumlara, soruları çalarak giriyor, kendinden olmayanları mobbingle, tehditle, şiddet kullanarak dışarı itiyordu. Düzmece mahkemelerle orduyu; aydını eziyor, kurumları çökertiyordu. Harp okullarından adalet kurumlarına, oradan üniversitelere, her yere cebren ve hile ile giriyordu. İtiraz ettik mi? Hayır. Hatta ne istedilerse verdik; açtıkları davaların savcısı olduk. O zaman terörist değillerdi. Ne zaman terörist oldular? Sorulur mu? Onların terörizminin miladı 17-25 Aralık’tır. İktidarımıza muhalefet ettikleri anda terörist oldular. Ama artık çok geçti. İhanet darbeye teşebbüs edecek cesareti kendinde bulabildi ve felaketi ancak yüzlerce şehit vererek önleyebildik. 

Malumu neden ilam ediyorum? Şu derdimi anlatabilmek için: Terörle, teröristle mücadele ediyoruz. İyi de ediyoruz. Fakat o terörist dediğimiz bölücünün, terörist dediğimiz sinsi darbeci FETÖ’cünün fikriyle, felsefesiyle, dünya görüşüyle bir problemimiz yok. Sanki dünya ikiye ayrılmış: İktidarımıza muhalefet edenler ve etmeyenler. Muhalifler teröre başvursalar da başvurmasalar da teröristtir. İktidarımıza muhalif olmayanlar, Türkiye Cumhuriyeti’nin temel değerlerini yıkmaya ant içmiş, Türklüğün amansız düşmanı da olsa onlarla bir sıkıntımız yoktur. İstedikleri gibi örgütlenebilir, propagandalarını yürütebilirler. 

CUMHURİYETİN DEĞERLERİ Mİ VAR?

Diyeceksiniz ki, yürütebilirler tabiî, fikir hürriyeti var, demokrasi var. Yürütürler de Türkiye Cumhuriyeti’nin de kurucu değerleri, taşıyıcı fikir sütunları vardır. Devletin görevi bu değerleri nesillere aktarmak, halkını bu değerler etrafında birleştirmeye çalışmaktır. Cumhuriyet değerlerini anlatsın, kimliğini ortaya koysun, ondan sonra isteyen istediği gibi aksini söylesin. Eğer cumhuriyetin dünya görüşü gerçeği kucaklıyorsa onların pek şansı olmaz. Terör de terörist de kendine hayat alanı bulamaz. 

Yazılarıma gelen yorumlar bazen ufkumu aydınlatıyor! Klişelerle donanmış birkaç yorumcum var. Mesela biri şimdi, “Devletin değerleri, devletin dünya görüşü olmaz.” diyecek. Ve bunu, evrensel bir gerçekmiş gibi söyleyecek. 

Bu fikre nereden geldi? Dünyadaki 195 devleti tek tek inceleyip, kurucu değerleri var mı, yok mu diye tahkik edip, sonunda “Hmmmm. Yokmuş.” veya “12’sinde var ama yüz bilmem kaçında yok.” gibi bir bulguya mı ulaştı. Amaan canım, âlim mi olacağız. Devletin fikri yok dediysem yoktur, vesselam! (Aslında falan abim böyle dedi, o da bizzat şeyhimizden duymuş.) 

DEVLET FİKİRLE MÜCADELE EDER Mİ?

Bakın ben de Atatürk’ten ne duydum:

“Çocuklarımız ve gençlerimiz yetiştirilirken, onlara, bilhassa mevcudiyetiyle, hakkıyle, birliğiyle taarruz eden bilumum yabancı anasırla mücadele lüzumu ve efkârı milliyeyi kemali istiğrakle her mukabil fikre şiddetle ve fedâkârane müdafaa zarureti telkin edilmelidir. Yeni neslin bütün kuvayı ruhiyesine bu evsaf ve kaabiliyetin zerki mühimdir. Daimî ve müdhiş bir cidal şeklinde tebarüz eden hayatı akvamın felsefesi, müstakil ve mesut kalmak isteyen her millet için bu evsafı kemali şiddetle taleb etmektedir.” ( https://bit.ly/43lSGDe )

Millî fikirleri şiddetle ve fedakârca savunma mecburiyeti!

Bu, bir ülkeyi işgalden kurtarıp devleti yeniden kuran adamın görüşü. Bağlantıya gidip tamamını okumanızı salık veririm. Tehdidin kendisi kadar felsefesiyle de savaşmak gerektiği konusunda da aynı konuşmada şöyle diyor: Atatürk: 

“Silâhıyla olduğu gibi beyniyle de mücadele etmek zorunda olan milletimizin, birincisinde gösterdiği gücü ikincisinde de göstereceğine asla şüphem yoktur.”

O gücü gösterdik mi? https://millidusunce.com/teroristin-zikri-ve-fikri/

Yeni kabinede bürokrasi kökenli isimlerin sayısal üstünlüğü dikkat çekiyor. Bu esasında son derece olumlu. Zira Ak Parti geleneklerinde bakanlık yaptığı alanda bilgi ve tecrübe sahibi olmayan siyasetçilerin bakan olarak atandığına çokça şahit olduk. Bazen aile yakınlığı, bazen devletteki belli menfaat gruplarının siyasi temsilcisi olma gibi nedenlerle alakasız kişilerin alakasız bakanlıklarda görev yaptıklarını görmüştük. Süleyman Soylu, Berat Albayrak, Fikri Işık bu konuda ilk akla gelen isimler. Yeni kabinedeki bütün bakanların kendi alanlarında bilgi ve tecrübe sahibi olan kişilerden seçilmeleri son derece olumlu.

Öte yandan Adalet Bakanı’nın Ak Parti teşkilatlarında her kademede görev yapmış biri ve hatta Ak Parti’nin Pendik Kurucu İlçe Başkanı olması maalesef yargı teşkilatında eski kötü alışkanlıkların devam edeceğini gösteriyor. Bekir Bozdağ gibi tam bir “militan” bakandan sonra Yılmaz Tunç’un gelmesi, yargı sistemi ve teşkilatı konusunda umut vermiyor maalesef.

Coca-Cola’yı Fanta İçerek Protesto Eden Bakan

İçişleri Bakanlığı’na atanan Ali Yerlikaya son derece renkli bir isim. Kendisini Tekirdağ Valiliği yaptığı dönemde Coca-Cola’yı protesto etmek için Fanta ikram eden Vali olarak hatırlıyoruz. Sonrasında da İstanbul Valisi olarak atanmış ve Üsküdar’da kürsüdeyken bir türlü “Üsküdar” diyemeyince “Bir alkışlayın beni” diyerek sempatisini ortaya koymuştu. An itibariyle kendisi artık İçişleri Bakanı.

Süleyman Soylu gibi güvenlik başta olmak üzere “dâhiliye” konusunda en ufak bir bilgisi ve tecrübesi olmayan kötü bir İçişleri Bakanı’nın ardından mülkiye kökenli bir ismin gelmesi son derece önemli.

Aslında daha önce de yine İstanbul Valiliği yapan Muammer Güler İçişleri Bakanı olarak atanmıştı. Muammer Güler maalesef suç camiasıyla çok fazla içli dışlı bir isimdi. Süleyman Soylu için de benzer iddialar var. İnşallah yeni bakan, bu hususta seleflerinden farklı bir çizgi koyar ortaya. Ve inşallah hukuka gerçekten saygılı bir tutum içinde olur.

Genel Kurmay Başkanı Milli Savunma Bakanlığı’na

Önceden Türk Silahlı Kuvvetlerinde özellikle komuta kademesinde atamalarda belli teamüller vardı. Örneğin, bir Orgeneral ’in Genelkurmay Başkanı olabilmesi için önce I. Ordu Komutanlığı, akabinde Kara Kuvvetleri Komutanlığı yapması gerekiyordu. Ak Parti döneminde bu teamül ortadan kaldırıldı. Ancak öyle görünüyor ki Genel Kurmay Başkanı’nın Milli Savunma Bakanı olması gibi yeni bir teamül geliyor.

Hulusi Akar gibi, özellikle de kendisiyle birlikte mesai yapan TSK personelince sevilmeyen ve 15 Temmuz gecesi kendi personeli tarafından rehin alınan bir kişinin ardından Yaşar Güler’in Milli Savunma Bakanı olarak atanması son derece olumlu.

Esasında hem eski İçişleri Bakanı Soylu hem de eski Milli Savunma Bakanı Akar, Erdoğan sonrası için ismi geçen kişilerdi. Her iki isim de silahlı bürokrasinin başında yer alıyor olmaları dolayısıyla kuvvetli kişilerdi. Öyle görünüyor ki ikisinin de siyasi kariyeri milletvekili olarak sonlanacak. Çünkü “Erdoğan Sonrası” konusunda ismi geçen diğer bir kişi Hakan Fidan ciddi bir şekilde avantaj yakalamış durumda.

Burada bir hususu daha ifade etmekte fayda var; hem İçişleri hem de Milli Savunma bakanlarının (hatta MİT Müsteşarı’nın) değişmesi, yakın zamanda güvenlik bürokrasisinde bir tasfiye hareketinin yapılacağını gösteriyor.

Erdoğan’dan Sonra Fidan mı?

Kabinedeki en esaslı değişiklik şüphesiz ki Hakan Fidan’ın MİT Başkanlığı’ndan alınıp Dış İşleri Bakanı yapılması.

Hakan Fidan aslında uzun zamandır aktif siyasete girmek için fırsat kolluyordu. Bir yandan da kendisini parlatmaya çalışıyordu. MİT’in genel teamüllerine aykırı bir şekilde, MİT’in yurt dışı operasyonlarına dair ulusal kanallarda çıkan “başarılı yurt dışı operasyonu” haberleri Fidan’ın kendini parlatma hamlelerinden başka bir şey değildi. Nitekim 2015 seçimlerinden hemen önce Erdoğan’ın peşinden umreye gidip orada fotoğraf vermesi ve Erdoğan’dan siyaset için izin istemesi de bunun tezahürü. Ancak o zaman kendisine vize çıkmadığı için görevine devam etmişti. Bugün artık Dış İşleri Bakanı olan Fidan muradına ermiş ve Erdoğan sonrası için –şimdilik- en güçlü figür olarak meydana çıkmış durumda.

Elbette Fidan’ın Dışişleri Bakanı yapılmasının ardında başka bir hesap da olabilir. Belki de Erdoğan kendisinden sonra başka bir ismi –mesela Selçuk Bayraktar’ı- düşünüyor ve kendisi görevini bırakacağı zaman Fidan’ın MİT’le bağının kopmuş veya en azından zayıflamış olmasını ve iktidar mücadelesine girerken Fidan’ın elinin zayıf kalmasını istiyor da olabilir. Böylelikle Erdoğan’ın desteklediği kişinin karşısında güçlü bir siyasi figür kalmamış olacak. Tüm bunlar elbette net bir bilgi içermeyen, tamamen tahmine dayalı yorumlar.

Yeni kabine Türkiye’nin problemleri ile ne kadar alakadar olur, problemlerin çözümü için ne kadar mesai harcar ve ne kadar başarılı olura dair bir şey söyleyemiyoruz. Kabinenin “kâğıt üzerinde” nispeten doğru isimlerden teşkil edildiği bir gerçek ancak bu husus kabinenin başarısı için tek başına yeterli değil. Çünkü ülkedeki sorunların kaynağı eski kabinedeki isimler değildi, dolayısıyla da çözüm yeni kabinedeki isimler olmayacak. Türkiye’nin esaslı bir zihniyet değişimine ihtiyacı var ancak Ak Parti’nin bu değişimi gerçekleştirecek potansiyeli yok. Zaten Ak Parti’nin zihniyet değiştirmesi demek kendi varlık sebebini inkâr etmesi ve kendi kendini eritip yok etmesi demektir. Şu da bir gerçek ki Türkiye’yi dönüştürecek zihniyet değişimini mevcut muhalefet de gerçekleştiremez.

Allah yardımcımız olsun. Çünkü işimiz Allah’a kaldı.