Son on yıllarda sıklıkla tanık olduğumuz kadına yönelik tecavüzlerin, cinayetlerin yanı sıra bazı sözde akademik bilgiçlerin ‘’kadının yeri evidir, dışarıda değil otursun çocuğuna baksın, evinin işini yapsın, eşini memnun etsin’’ mealinde üretimler Türk kadınına yapılacak esef verici davranışlardır saygısızlıktır kendi varlığını inkâr etmektir.
*
Kurtuluş savaşlarında Türk kadının yiğitçe, fedakârca ülkesinin düşman işgalinden kurtulması adına Türk askerinin her daim arkasında ve yanında olduğunu görmüş, kahraman kadrosuyla ülkemizin kurucusu Gazi Paşamızın kahraman Türk kadını üzerine sözlerinden bir kesit sunalım:
‘’İnsan topluluğu kadın ve erkek denilen iki cins insαndαn mürekkeptir. Kabil midir ki, bu kütlenin bir pαrçαsını ilerletelim, ötekini ihmal edelim de kütlenin bütünlüğü ilerleyebilsin? Mümkün müdür ki, bir cismin yarısı toprαğα zincirlerle bağlı kαldıkçα öteki kısmı göklere yükselebilsin?
Kαdınlαrımız için asıl mücadele αlαnı, asıl zafer kαzαnılmαsı gereken αlαnı, biçim ve kılıktα bαşαrıdαn çok, ışıklı, bilgi ve kültürle, gerçek faziletle süslenip donαnmαktır. Ben muhterem hαnımlαrımızın Αvrupα kαdınlαrının αşαğısındα kαlmαyαcαk, aksine pek çok yönden onlɑrın üstüne çıkαcαk şekilde ışıklı, bilgi ve kültürle donαnαcαklαrındαn αslα şüphe etmeyen ve buna kesinlikle emin olαnlαrdαnım.
*
Zαmαn ilerledikçe, ilim geliştikçe, medeniyet dev αdımlαrıylα yürüdükçe; hαyαtın, asrın bugünkü gereklerine göre evlat yetiştirmenin güçlüklerini biliyoruz. Αnαlαrın bugünkü evlαtlαrınα vereceği terbiye, eski devirlerdeki gibi basit değildir. Gerekli özellikleri tαşıyαn evlat yetiştirmek, pek çok özelliği şαhıslαrındα tαşımαlαrınα bağlıdır. Bu sebeple Kαdınlαrımız, hαttα erkeklerden dαhα çok aydın, dαhα çok feyizli, dαhα fαzlα bilgin olmαyα mecburdurlαr!
Αnαlαrın bugünkü evlαtlαrınα vereceği terbiye eski devirlerdeki gibi basit değildir. Bugünün anαlαrı için gerekli vαsıflαrı tαşıyαn evlat yetiştirmek, evlαtlαrını bugünkü hαyαt için fααl bir uzuv haline koymαk pek çok yüksek vαsıflαrı tαşımαlαrınα bağlıdır. Onun için Kαdınlαrımız, hαttα erkeklerimizden çok aydın, dαhα çok feyizli, dαhα fαzlα bilgili olmαyα mecburdurlαr; eğer hαkikαten milletin αnαsı olmαk istiyorlαrsαnız.
*
Bizim dinimiz hiç bir vakit kαdınlαrın erkeklerden geri kαlmαsını talep etmemiştir! Αllαh’ın emrettiği şey erkek ve kadın Müslümαnlαrın ilim ve İrfan edinmeleridir. Kadın ve erkek bu ilim ve irfanı αrαmαk ve nerede bulursα orαyα gitmek ve onunlα mücehhez olmαk mecburiyetindedir.
*
Tαrlαlαrdα erkeklerle birlikte çαlışαn, kαsαbαlαrdα pαzαr yerine giden, yumurta ve tavuğunu sαtαn, ondan sonra kendisine gerekenleri bizzat satın αlαn, çαlışmαlαrının hepsinde kocαlαrınα yardımcı olɑn kαdınlαr!..
Dünyanın hiçbir yerinde hiçbir milletinde Αnαdolu köylü kadınının üstünde kadın mesaisi zikretmek olαnαğı yoktur.
Kαdınlαrımız eğer milletin gerçek αnαsı olmαk istiyorlαrsα, erkeklerimizden çok dαhα aydın ve faziletli olmαyα çαlışmαlıdırlαr.
Milletin kαynαğı, toplumsαl hαyαtın temeli olɑn kadın αncαk faziletli olursα görevini yerine getirebilir’’.
*
Fosilleşmiş beyinleriyle, bedevi kültürüyle beslenmiş bilgiçler’’ anası’’ hakkında ne düşünüyor dersiniz?
Kız çocuklarını toprağa gömen ‘’bedevi kafası’’ şimdide sen okuma çalışmana gerek yok diyor. Onüç yaşında başkalarının seçtiği kişilerle evlen istiyor. Senin çocuklarını karanlık saçan mekteplerde/ karanlık mahfillerde tecavüz edilmiş, kişiliği iğdiş edilmiş, beyni köleleştirilmiş, hurafeci inançlarla kendi hükümranlığına parya yapmayı düşünüyor.
*
Sen okursan senin çocuklarını eğip bükemezler, köleleştiremezler… Sen okursan, senin çocukların karanlık fikirlere karşı gelir, kişilik ve irade sahibi olur, okuyup öğrenmeye aç olur, bilim üretmek ve insanlığa katkı sağlamak, gelecek nesillere mutlu müreffeh ve adil bir dünya bırakmak onda vaz geçilmez bir amaç olur.
Kur’an okuyup anlayamasın diye Arapça okumasını tembihlerler. Okursan, okuyup anlarsan, iffetin kara çarşafın içinde olmadığını, insanın aklında şekillendiğini öğrenmeden korkarlar.
Türk kadını!… Sen okuyup münevver olursan, bunların hiç birini yapamazlar… Sen aydınlık geleceğin ışık kaynağı olursun, ‘’Türk Çağının Ana Rahmi’’ olursun.

Geçtiğimiz günlerde MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli’nin, bölücü ihanetin başının TBMM’ye gelip Dem Partisinin grup toplantısında konuşmasını teklif etmesi ortalığı karıştırdı… Ardından MHP TBMM Başkanvekili Celal Adan ile AKP’li Bekir Bozdağ meclis kürsüsünden farklı dillerde konuşulmasına ve bunların meclis tutanaklarına girmesine müsaade ettiler. Tabiki bunlar birbirinden ayrı düşünülecek konular değil. İlgilerinin olduğu çok açık!

Bunlar açıkça söylemek gerekirse teröre ve terör örgütüne meşruiyet kazandırma ve milli üniter yapıyı zedeleme çabası olarak görülebilir ve ilk de değildir.

Ayrıca bu yolla bölücü teröre karşı binlerce şehit vermiş ve bir o kadar da gazisi olan Türk Milletinin onuru ve gururu da kırılmak istenmektedir.

Türk Milleti bunu görmek ve anlamak zorundadır. Hal böyle olunca bizim de aklımıza 12 yıl önce yazdıklarımız geldi.

Okuyun bakalım size ilginç gelecek mi?

“Türkiye Cumhuriyeti Devleti ve onu yöneten hükümet, tarihimizde birçok örneği olduğu gibi ihaneti affetme ve ödüllendirme yolunu seçti gibi gözüküyor.

Başbakan Yardımcısı Bülent Arınç’ın BDP’li kadın milletvekiline atfen onun yerinde olsam “ben de dağa çıkardım” sözünün ardından Abdullah Öcalan’ın, bir vakitler namazında niyazında olduğunun açıklanması hangi amaca yöneliktir?

Ana dilde eğitim, özerklik yolunu açacağı söylenilen büyükşehir yasası, anayasa çalışmalarında verileceği belirtilen etnik ve bu etniklere ait kültürel haklar, dilde birliği sağlamaya matuf TRT ŞEŞ, ana dilde savunma hakkı, Barzani’ye gösterilen ilgi ve tümden kürt açılımı yetmedi şimdi aynı ağızlardan bölücü ve ayrılıkçı terörü haklı ve mağdur gösterecek anlama gelebilecek sözler…

Bu yetmezmiş gibi Türkiye’nin en büyük gazetesinin “mahşerin üç atlısı” gibi attığı “Üç Arkadaş” başlığı.

Bu üç arkadaştan biri olan Yakup İnce, Abdullah Öcalan’la ilgili bir pişmanlığını da şöyle anlatıyor: “Risale-i Nur talebesi Mustafa Yeşilyurt ağabey, bir gün bizi eve çaya çağırmıştı. Öcalan’da gelmek istedi. Keşke “sen okula git” demeseydim. Eğer o gün bizimle gelseydi, bugün Öcalan’da Nurcu olacaktı”

Bunun neresini düzelteyim. Bu açıklamalar ve bu açıklamaların medyadaki yer buluş tarzı, Türk Milleti üzerindeki psikolojik operasyonu çok net bir biçimde ortaya koyuyor.

Bir kere ayrılıkçı PKK hareketi; yerel bir hareket olmayıp, uluslararası güçlerin oluşturduğu strateji ve destekle oluşan, ve de devam eden bir harekettir. Bölücübaşı dört duvar arasında olmasına rağmen ayrılıkçı terör, yurtiçi ve dışında bütün hızı ile günümüzde de bu nedenle yani aldığı uluslararası destekle sürmektedir.

Ayrıca Nur Cemaatinin ve PKK’nın ayrı ayrı gerekçelerle de olsa Türkiye Cumhuriyeti, Mustafa Kemal ve Türk Silahlı Kuvvetleri ile düşmanlık boyutunda bir hesapları vardır.

Sadece namaz kılmak, dindar olmak ve işkenceye tabi olmak bu hesapları oluşturmamıştır. Yüzyıllara dayanan, iktidara sahip olmak ve Türk Milletini yeryüzünden silmek, bu insanların gerçek amacıdır.

 Atatürk ve cumhuriyetin kuruluşu, bu hesaba mani olduğu için, bu düşmanlık dış güçlerin desteğiyle artarak devam etmiştir.

Türk Milleti; uzunca bir süredir kendisine karşı düşmanlıklar içeren bu davranışları devlet eliyle savuşturmak için, şehit kanlarıyla bezenen haysiyetli bir mücadele vermektedir.

Bu sebeple haini ve ihaneti; mağdur ve mazlum gösteren, hal ve hareketlerin Türk Milleti’nin bölücülükle mücadelesindeki şevkini kurmaya yönelik olduğunu düşünüyorum.

Yeryüzünde gelişmiş yada gelişmemiş hiç bir idari sistemde hainin ve ihanetin, bu derece meşrulaştırılmaya çalışıldığını göremezsiniz. Bunun istisnası gelişmelere bakılırsa Türkiye gibi gözükmektedir.

Amerikalı tarihçi Justin McCarthy, Balkanların elimizden çıkışı süresince Batı’nın bize ve dünyaya yalan söylediğini ifade ederek kesin bir hüküm koyuyor “Batı Yalancıdır”.

Şimdi yine birçok olayda olduğu Türk Milletine ve dünya kamuoyuna; uluslararası güçler ve yerli işbirlikçileri tarafından, ayrılıkçı terörü meşrulaştırma adına yalan söylenerek, kara bir propaganda yapılmaktadır.

Herkese şunu iyi bilmelidir ki; Türk Milleti kendisine karşı yürütülen operasyonları algılama yeteneğine sahiptir.

Ne terörizmin siyasal kanadının dağa çıkışında haklılık ne de namazında niyazında bir portrede bize sunulan binlerce kişinin katili bölücübaşı’nın, mazur görülebilecek bir yanı vardır.

Türk Milleti; ihaneti af ve mazur görme (zamana göre değişen nedenlerle) yoluyla kabullendirme çabasında olanlara, Türk tarihinin ihanet konusundaki yanlışlarını da bilerek ve vakit çok geç olmadan “net” cevabını vermelidir.”

Bu cevap er veya geç Türk Milletince verilecektir. Buna olan inancım sonsuzdur!

“Küçük insanlar şahısları, vasat insanlar olayları, zeki insanlar fikirleri ve kavramları tartışır.” La edri

                Sayın okur…tarihin derinliklerine doğru göz atacak olursak, yaşanmış nice savaşlar, nice ayaklanma ve devrimler görürüz. Tarih boyunca bu savaş ve devrimlerde oluk oluk kan akıtılmıştır. Buna rağmen bu acımasız savaşları ve devrimleri fırsata çevirenler kazanmış, çeviremeyenler ise kaybetmişlerdir.

                İşte yukarıya aldığım La edri (kimin söylediği bilinmeyen) söz anlamına burada değer kazanıyor. Bu savaşlar ve devrimler sonunda birbirleriyle didişenler hep kaybetmiş, olayların gelişmesini düşünen ve çare arayan feraset sahibi insanlar ve toplumlar her zaman kazanmışlardır.

                Şunu peşinen söylemem gerekiyor ki, Türk Milleti çoğu kez tarihi gelişmelerden ders çıkarmayı bilememiştir. İtalya’da Matbaa 1400’lü yılların başlarında kullanılmaya başlanmış, Rönesans sayesinde bilim, sanat ve kültür yolunda büyük mesafeler kat ederken,  matbaa Türkiye’ye üç asır sonra gelebilmiştir. Bu üç asır zarfında Avrupa’da Rönesans sayesinde yeniden modern bir Avrupa kültürü oluşturmuştur. İşte bu olayların gelişimini izleyen ünlü bilim adamı Burkhard: “Rönesans insanın yeniden keşfedilmesidir.” Der.

                Rönesans’a kadar Ortaçağ Avrupa’sında insanın hiçbir değeri yoktu. Engizisyon mahkemelerinde yüz binlerce insan haksız yere ve çok kez yalnızca servetlerini ele geçirebilmek için öldürüldü. Dünya’nın döndüğünü savunan Galileo ve daha pek çok düşünür ya da bilim insanı çeşitli işkenceler görmüş pek çoğu öldürülmüştür. Bu saygınlıkla Rönesans hareketi bilim ve teknolojideki ilerlemenin yanı sıra insan ve doğa sevgisini de birlikte getirdi. Rönesans’ın öncüleri, sanat eylemlerinin yanı sıra edebiyat, tarih ve arkeolojiye de önem verdiler.

                Rönesans’ın arkasından Fransız İhtilâli (1789-1799), Fransa’daki mutlak monarşiyi devirip yerine cumhuriyetin kurulması ile Katolik Kilisesi’ni ciddi reformlara gitmeye zorlamıştır. Milliyetçilik akımını ve Yakınçağ’ı başlatmasıyla Avrupa ve dünya tarihinde büyük bir dönüm noktası olmuştur.

                Fransız İhtilali, önceki döneme göre bütün Avrupa’da büyük bir evrim geçirmiştir. Halklar bilinçlenmektedir ve ülke, sarayın, kralın, seçkinlerin denetiminden çıkmaya başlamıştır. Şehirlerde yaşayan pek çok burjuva, büyük bir atılım içindedir. Kitaplar yaygınlaşmakta, aileler çocuklarını üniversitelere göndererek sağlam bir gelecek kurma yolunu tutarak kültürel seviyeyi yükseltmektedir. Bağımsız yayıncıların çıkardıkları gazete, bildiri ve broşürler, kitlesel bilinçlenmeye yol açmıştır. Bu şartlar da toplumsal değişim taleplerinin olgunlaşmasına yol açılmıştır.

                Avrupa’da bütün bu gelişmeler yaşanırken Osmanlı maalesef bu ilerleme hamlelerinden geri kalmış ve yaşadığı çağa ayak uyduramadığından en sonunda dağılmıştır.

                Mustafa Kemal Atatürk ve arkadaşları dağılmış ve yenilmiş bir imparatorluk toprakları üzerinde yeni bir Türkiye Cumhuriyeti devleti inşa ederek yaşanan çağın icaplarına göre büyük atılımlar gerçekleştirmişlerdir. Mustafa Kemal Atatürk, asla kişisel sen-ben kavgalarına yönelmeden Türk milletini muasır medeniyetin üstündeki hedeflere yönlendirmiş, az zamanda büyük işler başarmıştır.

                Az sayıda da olsa ülkemizde asla kişisel kavgalara girmeden milletinin derdini dert edinen, ülke kalkınması için canla başla çalışan devlet adamlarımız vardır.

                Süleyman Demirel’in, GAP Projesi ve Türkiye sevdası, yurdumuzda büyük gelişmeler gerçekleştirmiş, Türkiye, sanayileşme yolunda büyük mesafeler kat etmiştir.

                Alpaslan Türkeş, ömrünün sonuna kadar dünya Türklüğünün mesuliyetini kendi omuzlarına yüklenmiş, Ülkü Ocakları vasıtasıyla milliyetçi-ülkücü gençlerin yetişmesinde büyük çabalar sarf etmiştir.

                Bülent Ecevit, 1974 Kıbrıs Barış harekâtı ile Kıbrıslı soydaşlarımızı yıllar boyu süren eli kanlı Rum mezaliminden kurtarmıştır. Köy-Kent projesiyle köylünün kalkınmasına çareler arama uğraşı ve araştırmasına girmiştir.

                2001 yılından bu güne 23 yıllık AKP iktidarları döneminde, yüz yıllık cumhuriyetin bütün kazanımları yok pahasına satılırken, adeta tarihle kavga edercesine geçmiş hükümetler sürekli aşağılanmış, kişisel kavgalardan rant elde edilmeğe çalışılmıştır.

                Sen-ben kavgasının sürdüğü bugünün Türkiye’sinde, sayıları 15 milyonu bulan yabancı sığınmacı, yoksul halk kitleleri ve Güneydoğumuzda ABD’nin oluşturduğu bir Kürt devlet kurulmak üzeredir. Cumhuriyet kurulduğundan bu yana 23 yıllık dönemde Türkiye ilk defa bu iktidar döneminde Toprak kaybına uğramıştır.  Ege denizinde 20 adamız işgal edilmiş, Suriye’de bulunan Süleyman Şah Türbesi arazisi Peşmerge’ye terk edilmiştir.

Bilmem haberi izleyebildiniz mi? TBMM Çocuk Hakları Komisyonu’na sunum yapan Yeşilay Başkanı Mehmet Dinç, “Bu yıl uyuşturucu bağımlılığından daha fazla kumar bağımlılığı başvurusu aldık. 2020-2024 arasında kumar başvuruları yüzde 24’ten yüzde 36’ya yükseldi” dedi.

Her türlü bağımlılık zararlı ve çürütücüdür. Fakat kumar bağımlılığı pek de farkına varmadığımız bir sorundur. Her ne kadar bazı aileler içinde kumar bağımlısı bireylerin yarattığı faciaları duysak da çoğumuz bu örneklerin çok küçük bir oranda olduğunu sanıyorduk. Meğer kumar bağımlılarının oranı uyuşturucu bağımlılarını da geçmiş. Çok ciddi rakamlara ulaşmış. Önemli bir halk sağlığı sorunu haline gelmiş.

Kumar bağımlılığı, özellikle gençler arasında artarken, başvurular 15 yaş ve üzeri bireylerden geliyormuş.

Türkiye’de kumar bağımlılığı artışında son yıllarda artan internet ve teknoloji kullanımının çok etkili olduğu belirtiliyor. Sanal kumar bağımlılığı Türkiye’de hızla yaygınlaşmakta. Yapılan araştırmalara göre, gençlerin %80’i sanal kumar platformlarıyla karşılaşmıştır.

İHH İnsani Yardım Vakfı’nın 2021 yılında yayımladığı bir rapora göre, Türkiye’de yaklaşık “İddiaa” türü şans oyunları ve sanal kumar bağımlılığının 3 milyon kişiyi etkilediği belirtilmektedir.

Bu grafik, Türkiye’de kumar bağımlılığı oranlarının son 10 yıl içindeki değişimini göstermektedir. Veriler, genel eğilimlere ve raporlanan artışlara dayalı olarak oluşturulmuş.

Eylül 2024 verilerine göre, kumar oynayan bireylerin büyük çoğunluğunu ortalama yaşı 37 olan erkekler oluşturmaktadır. Başvuru yapanların %97’si erkek, %3’ü ise kadındır. Bu kişilerin %53’ü evli, %47’si bekardır. Eğitim düzeyine bakıldığında, %85’i lise ve üzeri eğitim almışken, %15’i lise ve altı eğitim düzeyindedir. Kumar oynama davranışı, bireylerde %67 oranında spor bahisleri oynama ile 21 yaşında başlamaktadır. En sık oynanan kumar türleri arasında %51 ile spor bahisleri ve %40 ile casino oyunları bulunmaktadır.

***********************************

Kumar Bağımlılığındaki Artışı Tetikleyen Faktörler

1. DİGİTALLEŞME: Kumar bağımlılığındaki artışın özellikle dijitalleşmenin etkisiyle hızlandığı görülmektedir. ​​

Yeşilay Başkanı Mehmet Dinç “Çocuklarımız bir oyun oynamak istiyor, kumarla ilgili bir reklam geliyor. Merak ediyor bakıyor, bir süre sonra ona kapılabiliyor. Ya da bir film seyretmek istiyor, çat diye reklam geliyor, oradan takılabiliyor” diyerek, digital mecrada yoğun bir şekilde karşımıza çıkan kumar reklamlarının etkisine dikkat çekiyor.

Özellikle büyüklerin izledikleri film veya kısa videolar arasında sıkça çıkan kumar reklamlarının küçük çocukların oynadığı oyunlar ve izledikleri filmler arasında bile çıkması neden önlenmez anlamak mümkün değil.

Güvenlik güçlerimiz kumar reklamları konusunda çok duyarsız. Oysaki, bu birimler belli şahıslar için hakaret ve iftira içerdiği iddialarına muhatap olan paylaşımları pat diye yakalayıp, yargıya taşımakta çok mahirler.

****

Yeşilay Başkanı Dinç, insanların kumarla ilgili hassasiyetinin madde bağımlılığı kadar yüksek olmadığına değinerek şunları söylüyor:

“Madde bağımlılığından çok korkuyorlar ama ‘kumar o kadar problem değil’ diyorlar. Hatta endüstri bunun adını değiştiriyor; ‘şans oyunları’ diyor, başka şeyler diyor. Hepsi kumardır. Bu bir hastalık haline geldiğinde çok yıkıcı neticelere sebep oluyor. Verdiği zarar itibarıyla kumar bağımlılığı konusunda madde bağımlılığı kadar tedirgin olmamız, hassasiyet göstermemiz lazım.”

Bu konuda bilinç oluşturma konusunda sadece Yeşilay’ın faaliyette bulunması yetmez. Yeşilay’ın bağımlı kişiler için de 107 noktadaki Yeşilay Danışmanlık Merkezleri’nde uzman psikologlar ve sosyal hizmet uzmanlarıyla ücretsiz ve gizlilik esasına dayalı hizmet veriyor olması güzel bir hizmet. Ama bu yetmez, zaten yetmediği bağımlı artışından belli.

****

• Yoksullaşma Ve Kolay Yoldan Para Kazanma Hırsı

Araştırmalar, ekonomik krizlerin ve işsizliğin olduğu dönemlerde kumar bağımlılığı oranlarının arttığını göstermekte. Örneğin, 2008 ekonomik krizinden sonra yapılan çalışmalar, birçok ülkede bireylerin kumar oynamaya yöneldiğini ortaya koymuştur.

Türkiye özelinde de artan yoksulluk ve enflasyon gibi sorunlar, şans oyunlarına katılımın ve dijital kumar platformlarına ilginin yükselmesine neden olmakta.

Yoksullaşma arttıkça, psikolojik olarak çaresiz ve umutsuz kalmış insanlar kumarı bir umut olarak görebiliyor. Geliri azalan ya da borçları artan bireyler, borçlarını kapatma kaygısı ile kumarı bu sorunlarından kurtulma yöntemi olarak seçebiliyor. Ya da yoksul insanların sosyal destekleri zayıflayınca kumar bir kaçış ya da eğlence aracı olarak görüyor.

Kumar veya şans oyunları şirketleri, özellikle ekonomik zorluk yaşayan kişilere yönelik, “kazanma umudu” aşılayan kampanyalar düzenlemekte. Bunlar ekonomik olarak zayıf kesimler üzerinde daha güçlü bir etki bırakabiliyor.

***********************************

Sorunun Çözümü İçin

Kumar bağımlılığı bireyleri sosyal, ekonomik ve psikolojik olarak olumsuz etkileyen ciddi bir sorun. Bu nedenle, farkındalık oluşturmak ve önleyici tedbirler almak büyük önem taşımakta. Bu sorunun çözümü için devlet kurumları, sivil toplum kuruluşları ve bireylerin iş birliği içinde çalışması gerekmekte.

“Yeşilay’ın tedavi merkezlerine gelen insanlar kumar bağımlılığında son noktaya gelmiş insanlardır. Yani buz dağının görünen kısmı, altında çok daha fazla bu konuda ızdırap çekmiş insanlar var.”

Madem öyle çok yönlü, birbirini tamamlayan ve kapsamlı önlemler alınmalı.

En kolayından başlamalı. Kumar reklamları yasaklanmalı, dijital kumar platformları üzerindeki denetimler artırılmalıdır. Devlet isterse bunu çok kolay yapabilir.

Kumar bağımlılığına sebep olan etkenler hakkında bilgilendirici kampanyalar düzenlenerek toplumsal farkındalık artırılmalıdır.

Ekonomik sıkıntıların kumar bağımlılığına olan etkisi analiz edilerek, sosyal ve mali destek programları devreye sokulmalıdır. Ekonomik kriz yaşayan bireylerin, borç yönetimi ve stresle başa çıkma konularında psikolojik destek alması da sağlanabilir.

Yoksullaşmanın toplumu yıpratıcı ve çürütücü etkisini görmek zorundayız. Milyonlarca insanımızı en temel ihtiyaç malzemelerine erişemez hale getiren ekonomik sorunlar, toplumun zengin kesiminin de fedakarlığı ile hızla çözülmelidir.

Türk Milleti; gerçekleri görmek, anlamak, uyanmak ve bu nedenle engin tarihinin süzgecinden geçmek zorundadır. Kendimiz olabilirsek, kendimize güvenle köklerimize dönebilirsek, şahsi çıkarlardan uzak yüksek karakterli düşünebilirsek ve bu anlayışla yönetimlerimizi oluşturabilirsek, süper güçlere karşı milli saygınlığımızı, milli çıkarlarımızı koruyabiliriz.
*
Unutmayalım, bu ülkeyi kuran ve gençliğine teslim eden iradeden daha akıllı değiliz. O kurucu iradeye karşı daha şeytan olanlarımız vardır ama şeytandır. Bu bağlamda, Yasama-Yürütme- Yargı erglerinin öncülüğünde hukukun üstünlüğüne dayanan demokratik parlamenter rejim aynı zamanda şeytanlara fırsat tanımayan ve gerektiğinde yargılayan rejimdir, vazgeçilemezdir
*
Bilim, düşünce ve sanat insanları doğruları söylemekten korkmaz ve bildiklerini sonuna kadar savunabilme cesareti gösterirlerse;
Hâkimi, savcısı, avukatı; siyasete eklemlenmeden sadece ve sadece adalet üzere olurlarsa;
Kamu kaynaklarını kullananlar, haktan- hukuktan ayrılmaksızın, tercihlerini milletten yana kullanırlarsa;
Okumak, öğrenmek bir ibadet haline gelmişse;
İnsanlar birbirlerinin yaşam tercihlerini sorgulamak yerine, kendileriyle meşgul oluyorlarsa;
Şekilci anlayışın yerini, ahlak ve bilgi temelli bir duruş almışsa;
İşte oradadır huzur… Oradadır başarı… Oradadır insanlık… Oradadır düzgün inanç
*
Türkler Dünya yaşam süresince diğer tüm milletlerden farklı olmuşlardır.
Yaşamları, giyimleri, kültürleriyle gittikleri yerlere yenilik, adalet hak hukuk ve kadına saygı geleneğini götürmüşlerdir.
Türk Kadını cesur ve mert oluşuyla aynı erkek gibi savaş meydanlarında savaşmıştır.
Türk Kadını aynı zamanda güzelliği ve zarafetiyle yine Dünyanın en güzel kadınları arasında yerini almıştır.
Türkler, kimseye hiçbir ayrımcılık yapmadan, başka milletten, dinden veya mezhepten insanlarla her zaman barış, huzur, güven ve uyum içinde yaşamayı bilmişlerdir.
*
İşte tarih boyunca Türk Devletleri ve Türkler hakkında söylenmiş sözlerden bir derleme…

• Ne mutlu Türk’üm diyene! (Mustafa Kemal Atatürk)
• Bayrakları bayrak yapan üzerindeki kandır. Toprak eğer uğrunda ölen varsa vatandır! (Mithat Cemal Kuntay)
• Biz Türk milleti temiz bir milletiz. Biat nedir asla bilmeyiz. Bundan dolayı Tanrı bizi aziz kılmıştır. (Alparslan)
• Siz çoksunuz biz Türk! (Bilge Kağan)
• Bayrak, bir ulusun onurudur. Ne olursa olsun yerlere serilemez ve çiğnenemez. (Mustafa Kemal Atatürk)
• Ey Türk, titre ve kendine dön! Üstte mavi gök çökmedikçe, altta yağız yer delinmedikçe, kim bozabilir senin ilini ve töreni! (Bilge Kağan)
• Bana Türklerden Kurulu bir ordu verin, dünyayı rehin alayım. (Napolyon)
• On ulusun on yiğit adamının gücü tek bir kimsede toplansa yine bir Türk’e bedel olamaz. (Charles Mcfarlane)
• Dünyada iki bilinmeyen vardır. Biri kutuplar, diğeri ise Türkler. (Albert Sorel)
• Kılıcı eşsiz bir maharetle kullanan Türkler, mağlup ettiği insanların yarasını sarmakta da bir o kadar ustadır. (George Gordon Byron)
• Türkler ölmeyi iyi bilirler. Ben de ölmeyi bilen bir milletin yenilmeyeceğini bilecek kadar tecrübe sahibiyim. (Montecucco)
• Türkler devlet yıkmakta ve kurmakta en iyi üstatlardır. (Joseph Von Hammer-Purgstall)
• Irk ve millet olarak Türkler, geniş imparatorlukla içerisinde yaşayan kavimlerin en asilidir. (Alphonse de Lamartine)
• Eğer Türkleri tanımış olsaydınız hayran olurdunuz. (Sir Mark Skyes)
• Türk milletinin yaratılış nedeni cihana hâkim olmasıdır. (Hacı Bektaş Veli)
• Benden eyerimi isteyiniz vereyim, atımı isteyiniz vereyim fakat vatanımdan hiç kimse bir karış toprak istemesin veremem. (Mete Han)
• Vatan ne Türkiye’dir Türklere, ne Türkistan, Vatan büyük ve müebbet bir ülkedir; Turan… (Ziya Gökalp)
• Vatan için ölmek de var, fakat borcun yaşamaktır. (Tevfik Fikret)
• Türk korkmaz korkutur. Bir şey isterse onu yapmadıkça vazgeçmez. (Semamae İbni Eşref)
• Adolf Hitler Kumandanlarından biri Adolf Hitler’e sorar: -Türklere neden saldırmıyoruz?- Bu soru üzerine Hitler: Türkler öyle bir millettir ki, eğer saldırırsak tamamını yok etmemiz gerekir… Yoksa bir tane bile hayatta bırakırsak, yeni bir devlet kurar ve intikamını alır demiştir.
• Türk milleti iki bin yıldır profesyonel askerdir. Türklerin mesleği askerliktir. (Donaldson)
• Dünyada Türklerden başka hiçbir ordu bu kadar süre ayakta duramaz. (Hamilton)
• Türklerle dost ol ama düşman olma. (Gianni de Michelis)
• Türkler az söylerler çok iş yaparlar. (Abraham Lincoln)
• Türkler tarihte eşi benzeri görülmemiş bir millettir. (Enes Bin Malik)
• Artık Türklerle savaşmam. Onlar çok cesur ve iyi insanlar. (Andreas Phitiades)
• Türk gibi ölüme gülerek bakan bir eri başka hiçbir ulusta bulamazsınız. Yalnız ona iyi bir komutan gerektir. (Mulman)
• Türk kadınlarının en büyük süsü Türk oluşlarıdır. Onlar süslenmek için elmas veya zümrüt takınmıyorlar, belki üzerlerinde taşıdıkları o taşları süslemiş ve kıymetlendirmiş oluyorlar. Çünkü her Türk kadını canlı bir inci ve paha biçilmez bir pırlantadır. (Lady Mary Wortley Montagu)
• Türk, asillerin asilidir. Yapmacık olmayan, gösterişi bulunmayan bu pek yüce asalet ona tabiatın hediyesidir. (Pierre Loti)
• Türk askeri cesurdur. Anavatanını sever ve onun için gerekirse çekinmeden canını feda eder. (Albert Einstein)
• Türkler Asya’nın güçlü ulusudur. (Albert Sorel)
• Çanakkale’de başarılı olamadık. Nasıl başarılı olurduk ki? Zira Türkler yuvasına girilmiş aslanların hiddetiyle, cüret ve cesaret kahramanlığı ile savaşıyorlardı. Böyle bir millet görmedim. (Sir Julien Corbet)
• Türk’ün güzel yüzünü, kuvvetli endamını, pırıltılı kostümünü, zarif tavırlarını, kibar gülüşünü, aslanca kükreyişini fırçayla göstermek mümkündür. Fakat pek güç olan, Türk’ün özünü göstermektir. Bu öz, ayışığı gibi görülür fakat gösterilemez. (Decamps – Fransız ressam)
• Türk toplumunda kişisel nitelik ve değer dışında hiçbir şeye önem verilmez. (Baron Büsbek)
• Türkler’in doğrulukları ve namuslulukları ne kadar övülse yeridir. (Charles Macfarlene)
• Türklerle dost ol, ama düşman olma. (Gianni de Michelis)
• Tarih, Türkler‘den çok şey öğrendi. Onların elinden çıkma öyle eserler var ki bunlar medeniyetin birer ziynetidir. (Alman tarihçi Hammer)
• Türkler’in Avrupa dengesi için gerekli bir unsur oldukları kesindir. (Lord Beaconsfield)
• Kılıcı insafsız bir beceriyle kullanan Türk’ün eli, yendiği insanların yarasını sarmakta da ustadır. (Lord Byron)

Sözüm meclisten dışarı, otoriter rejimlerde sıkça rastlanan bir davranış var. Otoriter rejim otoriter bir lider gerektirir, tabiatıyla. Otoriter liderin de bir partisi; öl deyince ölen, vur deyince vuran bendeleri ve parti üyeleri olsa gerek. O yarı tapınma hâlini 1980 yılı haziranında, İran’da görmüştüm. Rejim yeni değişmişti ve sıkça Humeyni mitingleri yapılıyordu. Tebriz’de koca bir meydan dolmuştu ve militanlar, “Öl de ölelim, vur de vuralım Humeyni!” diye bir ağızdan haykırıyordu.  

Bu hâli zaman zaman televizyonlardaki Kuzey Kore Komünist Partisi toplantılarında izliyoruz.  O biraz bizim Çiftlik Bank başkanına benzeyen liderleri Kim Jong-Un konuşurken bütün parti ayakta ve durmaksızın alkışlıyor. Bunu nasıl başarıyorlar anlayamıyorum. Lider konuşuyor, onlar, hepsi birden, şiddetle, gürültüyle alkışlıyor. Ne dediğini nasıl duyuyor, o gürültüde nasıl anlıyorlar. Ama galiba ne dediği önemli değil. Dediklerinin vardır bir hikmeti ve ne derse desin alkışlanacak şeylerdir muhakkak! 

Alkışa başlamak ve durmak 

 Ayakta sürekli alkışlamanın bir problemi daha var. Alkışa ne zaman başlayıp ne zaman duracaklarını kim tayin ediyor? Yanlış anlamayın, adamın günahını almayalım; büyük harfle “Kim tayin ediyor” demedim, Türkçedeki soru edatı ile “kim” diye sordum. 

Derken Harari’nin Nexus’unda okuduğum bir pasaj geldi aklıma. Harari de Soljenitzin’in Gulag’ından almış. Stalin’in yüzbinleri katlettiği dönem. İnsanlar ismini ağızlarına almaktan korkuyor. Kendilerini cesur hissettikleri nadir zamanlarda, “Bıyıklı Adam” diyorlar. Solzhenitsyn anlatıyor: 

“1930’ların sonunda, Stalinist Büyük Terör’ün doruk noktasında, Moskova’da bir bölge parti konferansında yaşananları anlatırlar. Stalin’e sayglarını belirtmeleri için çağrı yapılmış.Dikkatle izlendiklerini elbette bilen dinleyiciler alkışlamaya başladı. Beş dakikalık alkıştan sonra, “avuç içleri acımaya başlamıştı ve kaldırılan kollar ağrıyordu. Ve yaşlılar yorgunluktan nefes nefese kalmıştı… Ancak ilk durmaya kim cesaret edebilirdi ki?” Soljenitsin, “NKVD adamlarının salonda durup alkışladığını ve ilk kimin bırakacağını görmek için izlediğini” anlatıyor! Altı dakika, sonra sekiz, sonra on dakika boyunca devam etti. ‘Kalp krizinden bayılana kadar duramadılar! … Yüzlerinde yapmacık bir coşkuyla, zayıf bir umutla birbirlerine bakan bölge liderleri, durdukları yerde düşene kadar alkışlamaya devam edeceklerdi.’

Hasburg’un şapkası

“Nihayet, on bir dakika sonra, bir kâğıt fabrikasının müdürü hayatını ellerinin arasına aldı, alkışlamayı bıraktı ve oturdu. Diğer herkes de hemen alkışlamayı bıraktı ve oturdu. O gece gizli polis onu tutukladı ve on yıllığına Gulag’a gönderdi. ‘Sorgucusu ona şunu hatırlattı: Sakın alkışlamayı bırakan ilk kişi olma!’”

Hatırlamamıştım, şimdi fark ettim. Verdiğim örnek parti toplantısında konuşan lideri ayakta alkışlamaya tam benzemiyor. Gerçi ayakta ve alkışlanıyor ama lider orada değil. Sadece ona saygı için çağrı yapılmış. Hani Wilhelm Tell’in (Giyom Tell’in) valinin şapkası hikâyesine benziyor. Bize İsviçre’nin bağımsızlık mücadelesini başlatan olay diye ilkokulda okutmuşlardı. Bilmem hâlâ okutuluyor mu? Habsburgların otoriter valisi, şehrin meydanında bir direğe şapkasını asar ve her gelen geçenin şapkayı selamlamasını emreder. Tell, bu emirden habersiz bir köylüdür. Şapkayı selamlamaz ve polisçe yakalanır. Yargılanır ve acı bir cezaya çarptırılır. Birlikte şehre getirdiği küçük kızı, şu kadar adım ötede, başında bir elma ile hedef duracak ve Tell, o elmayı vurursa affedilecektir. Tell, her İsviçreli gibi yaman bir askerdir. İsviçreliler bugün de öyle olmalılar. 

Hangi kışla?

On yıllar önce birkaç gün kaldığım Zürih’te, liseler arası atıcılık yarışması vardı. Şehirden ayrılıp iki hafta sonra geri geldiğimde bu defa her yer ortaokullar arası atıcılık yarışması afişleriyle doluydu. Bir akşam otelin yolunu şaşırdım ve bir yerliye danıştım. Otelim kışlanın yanındaydı. Onu söyledim. Adam “Hangi kışla?” dedi. Zürih kışla doluydu. İşte o barış ülkesi, tarafsız İsveç’in barışının ve tarafsızlığının sırrı. 

Giyom Tell her İsviçreli gibi yaman bir asker ve atıcıdır. Babasının hata yapmayacağından emin kız çocuğu, başında elma ile  gözünü kırpmadan gülümseyerek ona bakarken ok uçar ve elmayı tam ortasından vurur, deler, geçer. 

Bu yazı da şuur akımı roman gibi oldu. 

Neyse siz siz olun, sözlerimi ciddiye alın. Eğer bir gün yolunuz Kuzey Kore’ye düşer ve kendinizi Kim Jong-Un’un toplantısında bulursanız alkışı ilk bırakan olmayın. Ne dediğini anlasanız da anlamasanız da ayağa kalkın ve alkışlayın. Diğerleri ne dediğini bilerek mi alkışlıyor sanıyorsunuz?