Her gece bir iftardan bir iftara gidiyoruz. Çağıranlardan ve hatırlayanlardan Allah razı olsun. Ancak bu iftarlara katıldıkça, bu iftarların amacına ulaşıp ulaşmadığını düşünmeye ve sorgulamaya başladım.

Malumunuz bu iftar modası Akp iktidarı ile başladı. Ben çocukluğumda, gençliğimde ve orta yaşlarımda böyle bir şey bilmezdim.

Oruç ve sahurlar evde yapılırdı. Bir kaç istisnası elbette vardı. Büyüklere ya da çok yakın komşulara gidildiği olurdu ama genel kaide evde yapmaktı.

Dedem veya babamın iftar saati yolda gördükleri fakir fukarayı soframıza getirdikleri olurdu. Şaşa ve israf yoktu. Ramazanımızı mütevazı ölçülerde geçirirdik.

Bize Ramazan’ın bir rahmet, mağfiret, bereket ayı olduğu kadar Müslümanlar için vücudu dinlendirme ile ibadet ve şükürle geçirilecek bir zaman dilimi olduğu öğretilmişti.

Şimdi bir iftardan ötekine koşuyoruz. İftarlar kesmiyor sahur programlarına gidiyoruz. Genellikle ihtiyaç sahiplerinden ziyade bizim gibi adamlar davetli! Hatta o kadar aynı insanlarla sıklıkla karşılaşıyoruz ki, “İftar Akrabalığı” oluşmaya başladı.

Bir yerde yanlış giden bir şey var. Çünkü biz gitmek için saatler harcadığımız iftarlardan yemek sonrası hemen yine saatlerce sürecek geri dönüş yolculuğu için hemen kalkıyor ve gece yarısını aşan saatlerde eve dönebiliyoruz…

İftarlardan sonra ne bir sohbet yapıyor ne de karşılıklı bir görüş alışverişinde bulunuyoruz… Hâlbuki her geçen gün memleketimizin sorunları ağırlaşıyor ve yaşam zorlaşıyor. Ama kimse bunlar üzerine iki kelam etmiyor. Öyle ise neden toplanıyoruz. Evimizin, aile soframızın suyumu çıktı?

Kusura bakmayın, ben böyle gayesizce iftar ve sahurlara koşmaktan yoruldum. Ya buralarda yatsıya veya sahura kadar dini, sosyal, ticari ve siyasal konuları ele alıp konuşacağız ya da ben bundan sonra evimde aile efradımla huzur içinde Ramazanımı geçireceğim…

Biliyorum ki; hastalığı tedavi etmek için önce teşhis koymak gerekir benim de okyanusta bir çöp misali sürüklenecek halim yok… Naçizane fikrim bu, beni iftara davet etmek isteyen dostlara duyurulur.

Türk milliyetçileri hiç şüphesiz ki, milletimizin sinesinden çıkmış bir büyük fikrin ve davanın temsilcileridir.  Birtakım gruplar bir yana bırakılacak olursa;  toplumun büyük bir ekseriyeti için milliyetçilik, milli tarih, milli kültür, vatan ve bayrak şuurunu içinde barındıran asli bir düşüncedir. Bu fikrin müdafaasını yapanlar da Türk Milleti’nin vazgeçilmez temsilcileridir.

Fakat üzülerek belirtmek gerekirse, Türk Milleti’nin büyük çoğunluğunun manevi desteğine sahip olan Türk milliyetçilerinin safları, zararlı, yıkıcı ve bölücü fikir cereyanları ile mücadele de üstün başarı sağlayacak derecede sık değildir. Bu fikri temsil ettiğini belirten kişi ve kuruluşlar, birbirinden habersiz, irtibatsız, kimin ne yaptığı belli olmayan davranışlar sergilemekte ve aralarında görüş, düşünce ve metot farklılıkları oluşmakta, bu da bizleri derinden üzmektedir.

Bu durumdan nasıl ve ne şekilde kurtulmak gerekiyor? İşte burası çok önemli. Milliyetçi Sivil Toplum Kuruluşları’nın bütün gayret, çalışma, faaliyet ve güçleriyle aynı hedefe yönelmeleri gerekmektedir. Böyle bir davranış ve çalışmanın ise, çok büyük faydalar sağlayacağı zaman içinde görülecektir. Oyunu kuralına göre oynadığınız zaman başarılamayacak hiçbir şey yoktur.

Meseleye değişik bir cepheden baktığımızda; her Türk Milliyetçisi üstün görev ve üstün sorumluluk duygusu içinde hareket etmeli ve üzerine düşen asli görevleri mutlaka yerine getirmelidir. Bunlar; bizi biz yapan değerleri korumak, yaymak ve geliştirmek, demokrasiye alternatifsiz bir rejim olarak bakmak, hukuk devletinden ayrılmamak, halka tepeden bakmamak, kendi milli kimliği konusunda kendini özürlü hissetmemek, milli tarihe bir bütün olarak bakmak, Türkiye dışında yaşayan Türklere sahip çıkmak, milli mutabakatların geliştirilmesi için çalışmak, bağımsızlık ve egemenlik konusunda hassas olmak, haksız ve belgesiz sözde Ermeni soykırımı iddiaları karşısında durmak, Türkiye’nin çıkarları karşısında tarafsız kalmamak, bölücü ve ırkçı terörü lanetlemek, ölülerine ve dirilerine sahip çıkarak gelecek nesillere örnek olmak,  v.b. görevler olmalıdır.

Türk milliyetçilerinin tasada, kederde, kıvançta, iri, diri ve tek vücut olmaları ancak bu şekilde sağlanabilir.

Yorulmak için geldik hayata. “Çok çalıştın, biraz dinlen.” diyen dostlarıma, zaman zaman, “Yaşarken çalışalım, öldükten sonra, nasıl olsa, bol bol dinleneceğiz.” cevabını verdiğim olmuştur.

Yorulmak, hayatın sürekliliği, dinamizmi için gerekli eylem. İnsan niçin yorulur, nasıl yorulur, ne kadar yorulur, yorulma türleri nelerdir? Bunlara verilecek cevaplar, doğrudan, insanın niteliğiyle ilgilidir. Belki de sizin hayat telakkinizin aynasıdır, gücünüzün göstergesidir. Allah, dağına göre kar verir, demiş atalarımız. Ben de, “Beni bana sorma, yaptığım işe bak.” diyorum.

“Nasıl yaşarsan öyle ölürsün, nasıl ölürsen öyle dirilirsin ve hesaba çekilirsin.” uyarısını pek severim. Bir mihenktir benim için bu söz.

Ölüm, kaçınılmaz son. “Çürüyerek mi öleceğiz, yıpranarak mı”? Sorusu hayat tarzımızı belirliyor. Çürüyerek ölmeyi, kimse istemez. Kader değişmeyecek, çürümek bir kazanç getirmez; o halde yıpranarak ölmek, hem bu dünya hem öbür dünya için en kârlı tercih. Peki, ne adına yıpranacağız?

Her güzellik; bir bedelin, ödenmişliğin, adanmışlığın eseridir ve beraberinde belli yükler getirir. Bir yatırımdır güzellik. Kişi; eşyaya, paraya, insana, sanata … yatırım yapabilir. Ne istediğine bağlı bu. Bir yıl sonrasını düşünüyorsan buğdaya, on yıl sonrasını düşünüyorsan ağaca, yüzyıl sonrasını düşünüyorsan insana yatırım yapabilirsin. En doğru ve stratejik yatırım, insana yapılan yatırım.

Ayetle “Şüphesiz, insanoğlu pek nankördür.” diye tanımlanan insan, kendisine yapılan en zor yatırımdır. Emeğin, sabrın, terin, gözyaşının en kutsalı; bu yatırımdadır.

Ev, okul, dernek, vakıf, şirket, kısmen partiler birer yatırım aracıdır. İnsanlar, birbirlerine bu sosyal ortamlarda ulaşabilirler. İnsan ilişkilerinin sağlıklı yürümesine bağlıdır bu ortamlardaki süreklilik. Güven, ülkü, hoşgörü, açık sözlülük ve yüreklilik; buradaki sağlıklı ilişkilerin olmazsa olmazıdır. Ulaşılamayacak idealler, samimi olmama hali, başa kakma, üslup farklığı gibi negatif yaklaşımlar, bu kurumların, kısa zamanda sonunu getirir.

Türk toplumu bu yönüyle, bir şirketler, partiler, vakıflar, dernekler çöplüğüdür. Bu çöplükteki her çöp, kaybedilmiş yıllar, atılmış birikim, sonuçsuz ümit, küskünlük, kırgınlık, ötekileştirme, itibarsızlaştırma demektir. Maalesef, bu toprakta bu hastalık var. Bu hastalığın aile kurumuna kadar inmesi, aile kurumunun eskisi kadar koruyucu ve kuşatıcı olamaması, geleceğimiz adına korkunç bir realite.

Bireyselleşme, vahşi kapitalizmin doğurduğu mikrop. Ancak, içinde bulunduğumuz toplumun da bir türlü tedavi edemediği hastalıklar var: Hiçbir zaman önce kendimize, sonra çevremize karşı dürüst olamadık, dürüst olmanın ölçüsünü belirleyemedik. Hemen hemen her ailede yaşanan miras kavgaları bunun en somut örneği. Ne şirketleşmeyi becererek ticaretimizi güçlendirebildik ne vakıflaşmayı ve dernekleşmeyi becererek sosyal hayatı sağlam temellere oturtabildik. Şimdi de atalarımızın yeşerttiği ahilik ve vakıf kültürünü çocuklarımıza masal olarak anlatıyoruz.

Kurulan, yaşayan, yaşatılan her sosyal müessese bir başarı hikâyesidir. Her marifet, iltifat ister. Marifetsiz iltifat yersizdir, iltifatsız marifet sürekli değildir. Haset, fesatlık, bencillik gibi duygular bizi “iltifat” gibi yüce bir değerden çok kere alıkoyuyor. Temel’le İdris, amca çocuklarıdır. İkisi de her nasılsa iyi para kazanır. Köylerine cami yaptırmak isterler. İkisinin de bahçesi yan yanadır. Camiler de yan yana olur. Camiler tamamlanır, açılış yapılır, İdris’in yaptırdığı camiden ezan sesi gelir. Temel, “Oğlum bak bakayım ezan sesi nereden geliyor?” diye seslenir. “Amcamın camisinden.” cevabını alınca arkasını döner, surat asar. Sonra diğer camiden ezan sesi gelir. Temel, oğluna ezan sesinin nereden geldiğini tekrar sorar. “Bizim camiden baba.” diye cevap alınca Temel, kuvvetlice “Aziz Allah!” çeker.

Bu bir kültürdür, bu emeğin israf edildiği, birbirimizi yoran kültürdür.

Her sosyal yapı, birliktelik üzerine oturur. Birlikte olunan insanların üsluplarındaki farklılık, birbirlerini anlamamaları veya yanlış anlamaları, birbirlerinin niyetlerinden şüphelenmeleri de birer emek ve zaman israfıdır. Biz karnından konuşan bir toplumuz. Her şeyi söylemiyoruz, karşımızdaki bizi anlasın istiyoruz. Beklentimiz gerçekleşmeyince de ya geçmişteki fedakârlıklarımızı başa kakma yolunu seçiyoruz ya da refikimizi duyarsızlıkla, körlükle suçluyoruz. İşin hakikati konuşulunca da, belki pek az kere, özür yoluna başvuruyoruz. Özür, bir erdemdir; ancak hiçbir zaman hatayı sıfırlamaz. Öğretmen öğrencilerinden bir gün sınıfa bir tahta parçası ve birkaç çiviyle gelmelerini söyler. Öğretmen çivileri tahtaya çaktırır ve oradan tekrar çıkartır. Çocuklardan bu eylemi yorumlamalarını ister. Gelen cevaplardan sonra öğretmen şu yorumu yapar: “Çocuklar, çakılan her çivi sizin arkadaşınıza karşı yaptığınız bir hatadır, çivileri çıkarmakla özür dilemiş oldunuz. Peki, çıkardığınız halde çivilerin izleri de yok oldu mu? Önemli olan, özür dilenecek hatalar yapmamaktır.”

Hegel’in “Beni bir kişi anladı, o da yanlış anladı.” sözünü ve Nef’i’in “Tuti-i mucize guyem ne desem laf değil (Ben mucizeler söyleyen papağanım söylediklerim laf (boş söz) değil) / Çerh ile soyleşemem ainesi saf değil” (Felekle söyleşemem çünkü onun kalbi temiz değil) beytini pek severim. Birisine kendimi anlatmakta zorlandığımda, o kişi beni anlamadığında bu sözü hatırlamak, beni pek rahatlatır. Rahatlatır ama tatmin etmez.

Bir de iyi niyet ile başladığın ve devam ettirdiğin, uğruna zaman, emek, maddiyat harcadığın, hiçbir beklenti içine girmeyip varlık nedenin olarak yeşerttiğin, birlikte olduğun arkadaşlarından teşekkürden başka bir beklentiye girmediğin bir oluşumun neticesinde suçlanıyor olmak, kişide sadece bir hayal kırıklığı değil, ağır bir yorgunluk da oluşturur. Bu durmada yapılacak, bize yakışan en doğru davranış, herhalde Namık Kemal’in “Çekildik izzet ü ikbal ile bab-ı hükümetten” beyit’inin gereğini yapmaktır.

Hayat sürprizlerle dolu. Güzel her gülün, dikeni de oluyor. Başarının yanında başarısızlık, anlaşılmanın yanında anlaşılmamak, fedakârlığın karşısında nankörlük, iyiliğin karşısında kötülükle karşılaşmak, zirvedeyken kendini çukurda bulmak; bu güllerin dikenleri. Dikenine katlanma cesareti taşımayanların, gülü sevme hakkı yoktur.

Neyin israf, neyin kazanç olduğunu bilmiyoruz. Dikenle gülün bile farklı şeyler olduğunu, kişiden kişiye değiştiğini, bazı sancıların bir doğumun habercisi olduğunu sabrederek, zamanla öğreniyoruz. Hayat mektebinde, bu ilişkilerde kul hakkına çok dikkat etmek, adaletten sapmamak gerekiyor.

Erdemin bir ayağı da hak bilir olmaktır. Öyle değil mi? Dilerim, birbirimizi anlayan, yormayan bireyler; sağlam değerler üzerine kurulu toplum olalım.

Ecnebîlerin / yabancı ve başka milletten olanların bir kısmı, nasıl kıymetli malımızı ve vatanlarımızı elimizden aldılar. Onun bedeline çürük bir fiyat verdiler. Aynen öyle de, yüksek ahlâkımızı ve yüksek ahlâkımızdan çıkan ve sosyal hayata temas eden seciye, tabiat ve karakterlerimizin bir kısmını da bizden aldılar. Terakkilerine yani yükselme, ilerleme ve gelişmelerine sebep, vesile ve dayanak noktası yaptılar. Ona karşılık olarak bize verdikleri şeyler ise; adi, sıradan aşağılık kötü ahlâkları, sefih seciye ve karakterleridir.

Meselâ, bizden aldıkları millî seciye yani bize has huy ve karakter ile bir adam onlarda der: “Eğer ben ölsem, milletim sağ olsun. Çünkü milletimin içinde baki / sonsuz bir hayatım var.” İşte bu cümleyi bizden almışlar. Nitekim ilerleme ve gelişmelerinde en metîn / sağlam esas budur. Evet, bizden almışlardır. Çünkü bu cümle; Hak dinden, iman / inanç hakikatlerinden çıkar.

Zira o, bizim yani inananların malıdır. Hâlbuki ecnebilerden / başka din ve milletten olanlardan içimize giren pis, fena ve kötü seciyeler yüzünden, bizde bencil bir adam diyor: “Ben susuzluktan ölsem, yağmur bir daha hiç yağmasın! Eğer benim bir saadetim olmayacaksa; dünya istediği kadar bozulsun!” İşte bu ahmakçasına cümle; dinsizlikten çıkıyor, ahireti bilmemekten geliyor. Dışarıdan içimize sızmış, zehirliyor.

Hem, o ecnebilerin / yabancıların, bizden aldıkları milliyet fikriyle, bir fert bir millet gibi kıymet alıyor. Çünkü bir adamın kıymeti; himmeti yani milleti için çalışması, çabalaması ve gayret göstermesi nispetindedir. Kimin himmeti milleti ise, o kimse tek başına küçük bir millettir.

Bazılarımızdaki dikkatsizlik ve ecnebilerin zararlı seciye ve karakterlerini almamızdan ötürü, kuvvetli ve kudsî / mukaddes / kutsal İslâm milletine ait olduğumuz hâlde; yazık çok yazık ki, herkes “Nefsî, Nefsî!” / “Ben, Ben!” manasındaki “Nefsim, Nefsim!” demekle, milletin menfaat, fayda ve çıkarını değil; maalesef şahsî menfaat ve yararını düşünmekle, bin adam bir adam hükmüne sukuut eder / düşer.

Nitekim Hz. Ali’nin dediği gibi: “Kimin himmeti yalnız nefsi (kendisi için) ise, o insan değil. Çünkü insanın fıtratı (yaratılışı) medenîdir (birlikte yaşamayı gerektirir). Kendi cinsinden olanları dikkate alıp düşünmeye mecburdur. (Çünkü ancak) sosyal hayat ile şahsî hayatı devam edebilir.”

Meselâ bir ekmeği yese, kaç ellere muhtaç. Ona karşılık o elleri mânen öper. Giydiği elbise ile kaç fabrikayla ilişkili olduğunu kıyas ediniz. Hayvan gibi, bir postla yaşayamaz. Kendi cinsinden olanlara fıtrat ve yaratılış icabı ilgi duyar. Onlara manevî bir fiyat vermeye mecbur olur. İşte bundan dolayıdır ki, fıtrat ve yaratılışın bir gereği olarak, insan medeniyetçidir. Medenî olmak zorundadır. Yoksa yaşayamaz. Ancak bu şekilde hayatını sürdürebileceğinin şuur ve bilincindedir.

Sadece şahsî menfaat ve kişisel çıkarına bakan insan; insanlıktan çıkar. Masum ve suçsuz olmayan, câni bir hayvan olur. Bir şey elinden gelmese, gerçekten özrü olsa, o başka bir mes’ele.

Acaba, en ziyade mânevî kuvvete, teselliye / rahatlamaya ve metanete / dayanıklı olmaya ihtiyaç duyan bu asrın insanı, bu zamanda o mânevî kuvvet ve teselliyi, saâdet ve mutluluğu sağlayan; İslâmiyet ve imanın dayanak noktası olan iman hakikatlerini bırakıp; Garplılaşmak / Batılılaşmak ünvanı ile İslâmiyet milliyetinden istifade yerine, bütün bütün manevî kuvveti kırıp; teselliyi mahveden ve metanetini kıran dalâlet ve sefahate ve yalancı politika ve siyasete dayanması; ne kadar insanın faydasına olan şeylerden ve insanlığın kazanımından uzak bir hareket olduğunu; pek yakın bir zamanda, -başta İslâm olmak üzere- uyanan beşer hissedecek. Eğer dünyanın ömrü kalmışsa; Kur’an’ın gerçeklerine yapışacak.

Evet, İslâm milletinin saadet ve mutluluğu; yalnız ve yalnız İslâm hakikatleri ile olabilir. Toplum hayatı, dünya saadeti İslâm kanunları ile gerçekleşebilir. Yoksa adalet mahvolur, emniyet darmadağın olur. Ahlâksızlık, pis hasletler galebe eder. İş yalancıların, dalkavukların elinde kalır. Oysa iman kalbde, kafada daimî olarak manevî bir yasakçı bıraktığından, fena meyelânlar histen, nefisten çıktıkça, “Yasaktır!” der. Tard eder, kaçırır.

Evet, insanın fiilleri kalbin, hissin isteklerinden çıkar. O istek ve arzular, ruhun duygulanmalarından ve ihtiyaçlarından gelir. Ruh ise, iman nuru ile harekete geçer. Hayır ise yapar, şer ise kendini çekmeye çalışır. Artık kör his ve duygular onu yanlış yola sevk edip mağlup edemez.

Son günlerde yine görsel ve yazılı medyada okullarda öğrencilere yönelik şiddet olaylarına rastlamaktayız. Yürekleri hassas, geleceğimizin göz bebeği bu çocuklar niçin dövülür acaba?

Öğrenci yaptığı hatasını anlasın ve bir daha yapmasın diye mi? Peki, şiddet yanlısı anne baba ve öğretmenler, hangi bilimsel gerçeklerden yola çıkarak çocuk dövmektedirler.

Eğer şiddetin, sopanın öğrenci eğitiminde pozitif, olumlu bir yeri, katkısı varsa kaynak göstersinler, bizde onlara hak verelim. Bakanlık da disiplin mevzuatına; öğrencinin hangi yanlışına, hangi tür şiddet uygulanacağını yazarak okullara göndersin.

Böyle bir bilimsel gerçek olabilir mi? Hiçbir eğitimci şiddeti asla uygun görmemiştir, görmesi de mümkün değildir.

Hakikat şu ki; çocuğa doğruyu öğretemediğimizde, hatalarını bilimsel yöntemlerle çözemediğimizde, yetersiz kaldığımızı hissettiğimizde, beceriksizliğimize büyük bir hata daha katarak şiddete başvururuz.

Çocuğa attığımız tokat, gücümüzün değil, güçsüzlüğümüzün en son noktasıdır. Çaresizliğimizden başvurduğumuz şiddet, bizi rahatlatacağına çaresizliğimizi artırır.

Çünkü çocuk,”yanlışın ne olduğunu anlamadığı için“, aynı şeyi tekrarlayacak, öfkelenecek, şiddeti bir iletişim şekli olarak öğrenecek, kullanacak ama bizim istediğimiz davranış değişikliği olmayacaktır.

Oysa biliriz ki, şimdiye kadar dayak hiçbir şeye çözüm olmamıştır. Üstelik şiddeti öğrenmesin diye uğraştığımız, oyuncaklarını denetlediğimiz, izlediklerinden yakındığımız, kaç yaşında olursa olsun bir başkası ona vurduğunda, içimizin yandığı çocuğumuza, şiddet uygulayarak, şiddeti öğretenin kendimiz olduğunu kabullenmek zor gelir.

“Sinirlenince vurmak” kötü bir örnektir. Vuruşun şiddeti ne olursa olsun, sinirlenmekle, vurmak arasında bağlantı kurmak yanlıştır. Anne babalar, eğitimcilerçocuğa, ve problemlerini barışçı bir yöntemle nasıl çözebileceğini göstermelidir.

Bu bir davranış biçimidir. Eliniz alışırsa, her zaman aynı şiddette vuracağınızdan emin olamazsınız. Çocuklara sinirlendiğinizde de kendinizi kontrol edebilmelisiniz.

Dayak, haksız bir çifte standardı devam ettirir. Çocuklarına attığı dayağı, çocuk  başkalarından görmüş olsaydı,pek çok anne-baba soluğu karakolda alırdı.

Dayak, çocukta zayıf bir benlik imgesi oluşturur. Bedenleri saygı görmezse, çocuklar kendilerini değerli hissetmezler.

Çocuklar hata yaptıklarında kendilerine vurulacağına inanırlarsa öğrenemezler. Dikkatleri kendilerini korumaya yoğunlaşır.

Dayak, çocuğun kendini disipline etmeyi öğrenmesine yardımcı olmaz. Disiplinde en önemli unsur çocuğun ebeveynine hissettiği sevgidir. Ebeveynler, eğitimciler çocuğa yanlışı doğrudan ayırmayı öğretirken, sert yöntemler kullanırlarsa, çocuk anne-babasına karşı hissettiği sevgiyle karışan bir içerleme ve hatta nefret geliştirir.

Bunlar çocuğun yaşadığı duygusal karmaşanın daha da artmasına neden olur ve çocuk kendine yol bulmaya çalışırken daha da yanlış davranabilir. Çocuğun açıklığa ihtiyacı vardır. Sınırlar belirli ve tutarlı olmalıdır.

Küçüklere vurmanın ve zarar vermenin kabul edilebilir olduğunu hisseden çocuk,  kendisinden küçüklere vurma hakkını kendinde görebilir.

Kendinizi çocukların yerine koyup düşünün. Amiriniz bir hatanızı düzeltmek için size vursa nasıl hissederdiniz?

Disiplin çocuklara zarar vererek, korkutarak değil, yol göstererek verilmelidir.

Dövmenin zararları:

1- Çocuğu dövmek ahlakının bozulmasına, hırçınlaşmasına sebep olur.

2- Dayakla büyüyen çocuk, esnek düşünemez.

3- Dövülmek, çocukta dövene karşı ( ana baba, öğretmen vb.) kızgınlığa yol açar. Çocuk kendi yaptığının kötü bir şey olduğunu düşünmez, kendini suçlu görmez, kendini döveni suçlar.

4- Dövülen çocuk, kızdırılınca, o da şiddete başvurur, bir başkasını döver. Böylece dayak, saldırganlığa sebep olur.

Oysatebessüm ateşinde erimeyen maden yoktur.Tebessüm bedavadır,  alanı mutlu eder, vereni üzmez.

Dayak; atanı utandıran, dövüleni küçülten, tanıkları da en azından üzen bir davranıştır. Dayak bir anlık bir öfkeyle verilen, çoğu kez de amacını aşan bir ceza yöntemidir. Kolayca ölçüsü kaçar, kusurlu çocuğu “mazlum” yapar; dayağı atanı da suçlu duruma düşürür, öğretici değeri az, etkisi kısa süren bir yıldırma yöntemidir.

Analar, babalar son bir kaç ay içinde, dayağa yol açan durumları bir yere yazıp üstünde düşünseler, çocuğun, dayakların çoğunu hak etmediğini söylemek zorunda kalırlardı. Çocuk çoğu kez hak ettiği için değil, ana baba sinirli olduğu için dövülmüştür.

“Çocuk Eğitiminde ödül ve Ceza” konulu bir televizyon programında tartışma dayak, konusuna gelir.

“Nasıl dövmeli ve ne zaman dövmeli?” diye konuşulurken, 12-13 yaşlarında bir öğrenci söz alarak, herkesi utandıran ve şaşırtan şu düşündürücü sözleri söyler:

“Dayağın disiplinde yeri yoktur. Dayak, atanı da atılanı da küçülten, insana yakışmayan bir davranıştır. Bu tartışmada hiç sözü edilmemesi gerekirdi!”

Dayak bir eğitim ve ceza sistemi değildir. Çocuklarımız bizim aynamızdır. Ne verirsek onu yansıtırlar ve onlara kaldırdığımız her el, aslında kendimize attığımız bir tokattır.

Sevgiyle kalın…

“Kıl beşini, helalinden ye aşını, karıştırma elalemin işini.”

İzmirli Sakız Hoca’nın “nasıl iyi Müslüman olurum?” diye soran bir kişiye verdiği bu cevabı daha önce de yazmıştım. İlk defa İlahiyatçı Prof. Dr. Mustafa Yıldırım‘dan duymuştum.

Prof. Dr. Mustafa Yıldırım “Yüce Kur’an Açıklamalı- Yorumlu Meali” isimli, günümüz Türkçesiyle ve Maturidi anlayışı ile yazılmış çok değerli eserin üç yazarından biri.

Prof. Dr. Mustafa Yıldırım, Sakız Hoca’nın bu sözü için, “İslam’ın özü bu cümleden ibarettir” diye ifade etmişti.

Kendisi gibi bilim adamlarının ciltlerle kitapta anlatamadığı İslam’ı bir cümlede özetleyen söz esasen Sakız Hoca’nın şahsi görüşü değildi. Bin yılı aşan bir birikimin, geleneksel Türk irfanının bir yansımasıydı.

Çünkü bu cümle Kur’an-ı Kerim ve Hazreti Peygamberin Sünneti ile beslenen, Orhun anıtlarında yazılan, Yunus Emre‘nin şiirleri ile nesilden nesile aktarılan kültürümüzün nihai ürünü idi.

İslam’ın özü olarak nitelenen cümlede “iyi bir Müslüman olmak için” bize üç husus öğütlenmekte:  İstikrarlı olarak farz ibadetlerini yap, kendin ve çocuklarının midesine haram lokma girmemesine özen göster ve başkalarının özel hayatını merak etme, mahrem konularını karıştırma.

Demek ki çok ibadetten de önce dikkat etmemiz gereken hususlar “helal lokma” ve “elalemin işine karışmamak.”

“İyi bir Müslüman olmanın” üç şartından ikisinin yalnızca kişinin manevi dünyası ile ilgili olmayıp, birey- birey ve birey- toplum ilişkisini içine alan davranışlarla ilgili olması bana önemli geldi.

Haram lokma deyince sadece alkol, domuz eti ve faiz akla gelmesin.

Helal lokma kavramının içinde yaptığımız işlerin haram kılınan işlerden olmaması, çalıştığımız işyerlerinde bize verilen vazifeleri en iyi şekilde yerine getirmek, iş hayatımızda aldatma olmaması, hileli mal satmamak, ölçüde tartıda eksiklik yapmamak gibi hususlara uymak da var. Bu konularda gerekli dikkat ve özeni göstermediğimizde haram lokma yeme riski ile karşı karşıyayız demektir.

************************************

Özel Hayatın Gizliliği

Modern hukuk sistemlerinin temel kuralları ile kitaplı dinlerin ahlaki ve toplumsal düzenle ilgili kuralları genellikle uyumludur.

Dinlerin yasakladığı hırsızlık, adam öldürme, iftira, hakaret, aldatma vb yürürlükte olan fiiller hukuk sistemlerinde de suç ve yasak olarak değerlendirilmiştir.

“Elalemin işini karıştırmamak” konusu da yürürlükteki hukukumuzda “özel hayatın gizliliği” adı altında düzenlenmiştir. Burada esas olan kişilerin mahremiyetinin korunmasıdır. Herkesin “özel hayat” dediğimiz, başkalarıyla paylaşmak istemediği kendine özgü bir alanı vardır. İşte korunması istenen bu gizli hayat alanıdır.

Anayasamız ve uluslararası sözleşmelerle kişilerin özel hayatları güvenceye alınmıştır. T.C. Anayasası 20. Maddesinde, “herkesin özel hayatına ve aile hayatına saygı gösterilmesini isteme hakkına sahiptir. Bu gizliliğe dokunulamaz” hükümleri yer alır. “Herkesin bu haktan yararlanma hakkı bulunur.”

Anahtardan evin gözetlenmesi, balkondan karşı dairenin izlenmesi, şahsi eşyalarının karıştırılması, ilişkilerinin sürekli araştırılması gibi hareketler özel hayatın gizliliğinin ihlali demektir. Bu hareketlerin görüntü ya da ses kaydı alınarak gerçekleştirilmesi daha ağır bir ihlal olarak görülmüş ve cezası arttırılmıştır.

Ancak siyasetçi, sanatçı, sporcu gibi, toplumu etkileme ve yönlendirme konumları olanların özel hayatın gizliliği sınırlarının daha dar yorumlanması gerektiği kabul edilmektedir.

*******************************

İftira ve Gıybet

Dini açıdan büyük günahlardan olan “gıybet” gibi fiiller ise kanunların değil, etik değerlerin alanına girer. Gıybet bir kimsenin arkasından hoşuna gitmeyecek şeyleri söylemek, başka bir deyimle, kendimize söylendiği zaman hoşlanmayacağımız bir şeyi, başkası hakkında arkasından konuşmamız anlamına gelir.

Gıybet, Kişinin bedeni, nesebi, ahlâkı, işi, dini, elbisesi, evi, bineği… dedikodu konusu olabilir. Gözün şaşılığı, saçların döküklüğü, uzun veya kısa boyluluk, siyah veya sarı renkte olmak… Bunlardan alaylı bir şekilde bahsedilmesi gibi söz konusu kişinin kalbini kıracak sözler gıybet kavramı içine girer.

İftirada kişi olmayan bir kusur veya özellik ile itham edilirken, gıybette kişinin var olan bir özelliği alay konusu yapılmaktadır.

Hucurat Suresi 12. ayette “İnsanların gizli hallerini araştırmayın, birbirinizin gıybetini,  dedikodusunu yapmayın” denilmektedir. Ayetin devamında gıybet, kardeşinin ölü etini yemeye benzetilerek, iğrenç bir eylem olarak tarif edilmiş.

Bir de gıybet böyleyse, iftiranın ne kadar iğrenç bir fiil olduğunu düşünün.

İşte Sakız Hocanın “elalemin işine karışma” öğüdünün açılımının “özel hayatın gizliliğine riayet et, iftirada bulunma, gıybet etme” şeklinde olabileceğini söyleyebiliriz.

Kısaca, toplumda birlikte yaşadığımız insanların haklarına saygılı olan, toplumdan rahatsız olmayan, toplumu rahatsız etmeyen insanlar olmak…

Müslüman olmanın da, medeni bir insan olmanın da temel kurallarından biri budur.

Cat Stevens(1948-Marylebona) İngiliz bir pop şarkıcısı. Özellikle 1970’lı yılların başında daha 22 yaşında iken TeaForTheTillerman veTeasenAndTheFirecat adlı şarkı ve albümleriyle müzik dünyasını kasıp kavuruyordu. Konserlerini binlerce genç çığlık çığlığa izliyordu. Bir fırtına gibi girmişti sahnelere, salonlara, meydanlara. Medya sürekli ondan bahsediyordu.

İslam’ı seçerek (1977) Müslüman oldu. Yusuf İslam adını aldı.Hala Londra’da yaşıyor, 5 çocuğu var. 1980’li yıllarda Ankara’ya gelmişti. Türkiye Yazarlar Birliği olarak kendisini konuk etmiş, Başkenti tanıtmıştık. Yoğun talep üzerine TOBB salonunda bir konferans düzenledik. Salon ağzına kadar dolu, izleyiciler dışarıya taşmıştı. Ancak herkes Yusuf İslam’ın yanına yaklaşmak, elini sıkmak, yanağından öpmek, “hayır duasını” almak istiyordu! Programı ben sunuyorum. İzleyiciler birbirini iterek, sandalyelerin üstünden atlayarak, sloganlar atarak, tekbir getirerek  Yusuf İslam’a ulaşmak istiyordu. Bundan amaç sanırım sevap da kazanmaktı!. Panik ve arbede olmak üzeriydi. Anons ile salonu teskin etmeye çalıştım. Biraz da kızdım “Böyle devam ederse polis çağırmak durumunda kalacağız” dedim. Kısmı bir sükunet oldu. Geç de olsa Yusuf İslam konuşmasını yaptı. Çubuk Barajına götürdük bir grup arkadaşımızla beraber. Sohbet sırasında herkesin sorduğunu bizler de sorduk; Nasıl Müslüman oldun? Anlattı. Ancak o gün anlattıkları bugünün meğer ip uçları, işaret fişekleriymiş.

Kılıfında Kapalı Bırakılan Kitap

-İslam’ı ben Kur’an’dan öğrendim. Okudum ve anlamaya çalıştım. Yok eğer İslam’ı Müslümanlardan öğrenmeye çalışsaydım, dinimi değiştirmezdim. Bundan dolayı da mutluyum.

Yusuf İslam çok yavaş konuşuyordu. Sakal bırakmış, bir Halep zıbını giymiş, başında da sarığa benzeyen serpuşu vardı. Aşırı mütevazi bir resim veriyordu. Yusuf İslam İslam’ı Kur’an’dan öğrenmesini sürdürdü. Hamaset gösterisine girmedi, yeni ilahiler besteledi. Londra’da bir okul kurdu Müslüman çocuklar için. Mektep büyüdü, alaka da büyüdü. Şimdi okula bir de cami yaptırıyor. Bunu için birkaç sene önce İstanbul’a gelmişti. Bir yemekli toplantıda yardım talep etti. Aldı da. Benim aklımda kalanlardan camiinin iç süslemelerini ve seramiklerini rahmetli hayırsever insan Kale Bodur’un sahibi İbrahim Bodur üslendi.

Bu olay nereden aklıma geldi?

Günümüzde dünyada ve Müslümanlar arasında en önemli meselenin “ahlak” sorunu tartışmalarından dolayı hatırladım. İslam’ı kaynağından, yani Kur’an’dan öğrenmek. Oysa Kur’an her Müslümanın evinde  ya kılıfında, ya rafta var ama, İslam’ın ilk emri “oku” olmasına rağmen bu görevi yerine getirmekte insanlarımız zorlanır. Hele hele Kur’an ne diyor sorusuna geleneklerle, örflerle cevap verir, yine de yerine getirmemekte  hiç bir beis görmez. Mesela yalan söylemek, sevmemek, paylaşmayı ve üretmeyi bilmemek, mesela aldatmak ve aldanmak, temiz olmak, başkasını rahatsız etmemek vs.

Vur Fakat Dinle

Diyanet İşleri Başkanlığının 2017-2027 Stratejik Eylem Planı

araştırmasına göre; günümüzde dine olan alaka artarken, ahlaki değerlerdeki aşınma giderek yaygınlaşıyor. Özellikle de muhafazakar kesimde. Birlikte yaşama kültürü gelişmiyor. İmam Hatip lisesi ve İlahiyat Fakültesi mezunu sayısının kontrolsüz bir şekilde artması beraberinde kalite ve nitelik sorununu getiriyor. Vakıf ve derneklerin kontrolsüz şekilde cami ve Kur’an Kursu inşa etmesi problemli. Diyanet üzerinde de siyasi etkinin olduğuna dair toplumda genel bir algı var.

Diyanet kurumu çok önemli. Cumhuriyetle hayata geçirildi ve  ilk yaptıklarından biri de Kur’an Meali’ni Elmalılı Ahmet Hamdi Bey’e, tercüme işini de İstiklal Marşı Şairimiz Mehmet Akif Ersoy’a verilmesi oldu. Halk, Kur’an ne diyor anlaması için bu hizmet hayata geçirildi. Diyanet modeli günümüzde Türk Cumhuriyetlerinde de örnek alınıyor. Diyanet elbette eleştirilir. Ancak günümüzde cemaatlerin Diyaneti hedef göstermesi ve eleştirmesi farklı. Akademik kaliteye tahammülsüzlükleridir. Öyle ki Osmanlılar döneminde bile cemaatlar, tarikatlar bir nizamname ile bağlıydılar, kesinlikle siyaset ve ticaretle meşgul olmazlardı. Bugün öyle mi?

Diyanet İşleri Ramazan’da çocukları camiye çekmek için onların camide oyun oynamasına, gülmesine, yaramazlık yapmasına  bile razı olarak, bundan hoşnut olmayanların namazını evlerinde kılmalarını önerdi. Çok şık bir gelişme. Bunlar bizim yarınımız.

Yeni Nesil Sorguluyor

Diyanet İşleri eski Başkanı Prof. Dr. Ali Bardakoğlu da İpek Özbey’e (29 Mayıs 2017 Hürriyet) açıklamalar yaparken “İslam dini Müslümanlar yüzünden mahcup” diyor. Sonra da ekliyor “Kendi yanlışlarımıza fetva verir olduk”

Ali Bardakoğlu’na göre; televizyonlarda reytingi yüksek programlarda en fazla İslam değil, menkıbeler anlatılıyor, göz yaşları dökülüyor. Maalesef din göz yaşı ve melankoli olarak sunuluyor. Şöyle diyor Bardakoğlu “Bugün İslam’ı gizemli, esrarengiz bir din olarak sunanlar, asılsız kutsallıklar üretenler, kendi din ticaretleri için müşteri artırımı peşindeler. . Dolayısıyla kurtarıcı bekleyerek vakit geçiriyoruz.. Bireyi ve birey bilincini, birey sorumluluğunu yok ettik.. Piyangocu bir anlayışı besledik.. halk istiyor diye, menkıbe ve hurafe dolu bir din anlatanlar farkında olmadan dinin toplumları uyuşturduğu tezini de desteklemiş oluyorlar..”

Prof. Bardakoğlu çok önemli noktalara dikkat çekiyor “Yol ayırımına geliyoruz. Çocuklarımız, torunlarımız sorguluyor, görüyor ve biliyor. Bireyin olmadığı, kadın hakkı, insan hakkı, çevre bilinci, bilgi üretimi, sosyal adalet, hukuk, özgürlük, düşünce gibi temel değerlerin  yeterince gelişmediği, sadece melankoli, sadece menkıbe, gözyaşı, ötekileştirme ve öfkenin yer aldığı bir din anlatımı islamofobiyi mahallemize indirecektir.”

Ahlak Buharlaşıyor

Devamında ise şöyle diyor Bardakoğlu”  İslam düşüncesi maalesef günümüzde kapitalizmin ve serbest piyasa ekonomisinin payandası haline geldi.. İslam ise sosyal adalet ve hakkaniyet eksenindedir.. sosyal adalet fikri, fakirin ve mağdurun yanında olma fikri zayıflayıp, giderek güçlünün, zenginin yanında olan bir dini söylem gelişti.. sağlam duramayıp olanları onaylayıcı hale gelebilirsiniz. İslam alimleri görevini kaybetmek pahasına karşısındaki güce de doğruyu söylemek zorundadır. Acıyı da nimeti de paylaşalım.. çağın bütün gereklerine uygun fetvalar üretilmeye başlandı…sadaka ve iane kültürü ile ya da retorikle bunları sağlayamayız.”

Prof. Dr. Ali Bardakoğlu neler demiyor ki anlayana “Bazı Müslümanlarda İslam ahlakı eksik olduğu için kör bağnazlıklar ahlakımızı da buharlaştırıyor. Niyet okumalar, iftiralar beraberinde geliyor.. insanlar kendi çıkarları, konumları, hesapları söz konusu olunca her türlü iftirayı atıyor, her yolu meşru görüyor. Dini cemaatler ve tarikatlar siyaset, kamusal alan, yaygın din eğitimi ve ticaretten elini çekip kendi asli ve sivil hizmet alanlarına çekilmezse, kayıt dışılıktan çıkıp şeffaf ve denetlenebilir olmazsa yeni maceralar yaşamamız kaçınılmaz görünüyor. Bugün bir çok dini cemaat birer ekonomik ekonomik sektöre dönüştü. Unutmamalı, Türkiye’de dini gruplar kamusal alana sirayet etmeye başladığı, kapalı ve kayıtdışı olup kendilerine göre dini eğitim vermeye başlarsa sorun büyük olur. FETO’deki gibi ülke benzeri oluşumlara gebe demektir.”

Alarm Veriyor

Bu tespitleri belki çoğu kişi, düşünebiliyor, aklından geçirebiliyor,  itiraf edebilir ama bir Diyanet İşleri eski Başkanı ve İlahiyat Fakültesi Öğretim üyesi gibi yansıması olmaz. Prof. Dr. Ali Bardakoğlu devam ediyor;

-Ramazanı farklı algılıyorum. İnsanlar zaman zaman durup kendini ve hayatını gözden geçirmesi gerekiyor. Öz denetim ve muhasebe yapmalıyız. Kendimizin ne kadar iyi bir insan, iyi bir dindar olduğuyla ilgilenmemiz gerekiyor.. Toplum olarak ayrıştığımız , artık birbirimize öfke duyduğumuz doğrudur. Bunlar sosyal birlik ve beraberliğimiz için alarm noktalarıdır. Ortadoğu toplumları barut fıçısı gibi. .Kur’an ile aramız açıldı. Kur’an-ı Kerim’in verdiği öğütlere kulak tıkadık. Kendi yanlışlarımıza kendimiz fetva verir olduk. Çünkü dini bilgi üretiminde metot kalmadı. Serbest Pazar mantığıyla fetva arayan, müşteri memnuniyetine göre fetva verenler kapladı ortalığı. Üçüncü, beşinci asırda yazılmış kitaplardaki bilgileri tekrar ederek insanlara dini anlattığımızı düşünemeyiz.

Prof. Dr. Ali Bardakoğlu’na göre İslamiyet’te ibadet sadece kıldığımız namaz değildir. İnsanlığa, dünyanın imarına, sulha, barışa hizmet eden her davranış ibadettir. İslamiyet bize ibadetleri yerine getirdiğin zaman anahtar teslimi bir mutluluk vaat etmiyor. Diyor ki; “Başarmak ve iyiliğe ulaşmak istiyorsan elini taşın altına koyacaksın. Çalışma, üretme, hak,hukuk, adalet bir toplumun kalkınması, özgürlüğün korunması için bir şeyler yaparsanız gelişirsiniz. İslam dini dünyada yaşanmak için gönderildi, ahirette değil.. Yani dünyayı terk et, hiç bir şey yapma, ahirette kazanırsın mesajını vermiyor. Müslümanlar dünya-ahiret dengesini yitirdiler.”

İnsan Aklı ve Kabiliyeti Bir Lütuf

Bana göre acil ihtiyacımız olan bu muhteşem açıklamaları yapıyor Prof. Dr. Ali Bardakoğlu. Şu tespitleriyle bitirelim “Siyasal katılımın olmadığı toplumda sadece din anlatarak insanları mutlu edemeyiz. İslam dünyası acilen bilgi, çalışma, üretme, temizlik, sosyal barış, sosyal adalet, insan hakları, kadın hakları, çevre, özgürlükler, ötekinin hakkı gibi temel konularda zihnini durultmak ve bu konularda mesafe almak zorunda.”

Diyanet İşleri Başkanı hemşerimiz Prof. Dr. Mehmet Görmez de Beşinci Din Şurasında dini metinleri bir kanun metni gibi algılayan.. Allah’ın insana bahşettiği akıl ve istidatlarını  vahyin karşısına koyarak raddeden bağnaz dindarlık anlayışını eleştiriyor. İstanbul eski Müftüsü Prof. Dr. Mustafa Çağrıcı da soruyor “Ahlaksız dindarlık olur mu?”

Müslümanlığı Müslümanlardan değil Kur’an’dan öğrenmenin tam zamanı. Kitabımızı okumanın, ne demek istediğini öğrenmenin vakti gelip geçiyor. Çünkü hayat sanıldığı kadar uzun değil.