Kabaklı Hoca’nın
Ardından

ZEYNEP
ULUANT

Kuran-ı Kerim’de ‘Küllü nefsin zâikatül mevt’ buyuruluyor,
yani ‘her nefs ölümü tadacaktır.’ Bu
imana âşina ve Allah’ın büyüklüğü karşısında baş eğmiş insanın ölüm karşısında
takınacağı tavır elbette hüzünle karışık bir teslimiyet olacaktır. Şüphesiz biz
inananların indinde ölüm asla bir son olmayıp sanki bir rüyadan uyanıştır.
Fakat ebedî âleme uğurladığımız kimse millete ve cemiyete hizmet etme yolunda
hususî bir yeri olanlardansa duyulan hüzün ve keder büsbütün farklı oluyor.
Âdeta düny^ünın boşaldığını hissediyorsunuz. İşte bundan yirmi bir sene evvel, Fâtih
Câmii’nin avlusunda mahşerî bir kalabalıkla Kabaklı Hoca’yı gerçek âleme
uğurlarken bu duygular içindeydim. Son on beş senedir kaybettiklerimiz, gözümün
önünden bir film şeridi gibi geçiyordu.

Çok değil iki sene evvel
Necmeddin Hacıeminoğlu’nu, daha önce de İsa Yusuf Alptekin’i gene Fâtih
Câmii’nden uğurlamıştık. Şimdi ise sıra Kabaklı Hoca’ya gelmişti, hem de kırk
gün önce kaybettiği sevgili eşinin ardından…

Henüz küçük bir çocukken,
evimizde Kabaklı Hoca’dan ve gazetedeki sütunundan bahsedildiğini çok net hatırlıyorum.
Aradan birkaç sene geçtikten sonra babam Ergun Göze kendisiyle aynı gazetede
yazmaya başlayınca ise tanışıklığımız hayli ilerlemişti. Kabaklı Hoca’nın aynı
zamanda İlhan Ayverdi Hanımefendi ile Edebiyat Fakültesi’nden sınıf arkadaşı
olması, aramızdaki münâsebetin büsbütün perçinlenmesini sağlıyordu. Zîra
Ayverdi ailesiyle de çocuk yaşımdan beri süregelen güzel bir dostluğumuz vardı.

Gazetede bir dâvânın mücâdelesini
vermek kolay değildi ve arada sıkıntılı günler yaşanabiliyordu. İşte bu
günlerden birinde, Hoca’nın Haseki’deki evine moral destek vermek için
gittiğimizi çok iyi hatırlarım. Lise son sınıftayken ise Türk Ev Kadınları
Derneği’nin Topkapı Sarayı’ndaki Konyalı’da düzenlediği bir edebiyat
toplantısına, edebiyat öğretmenimiz ile birlikte gitmiştik. Konuşmacı Ahmet
Kabaklı Hoca idi. Sohbetten sonra sıra öğrencilerin suallerine gelmişti. Nermin
Suner Hoca da bir grup talebesiyle birlikte oradaydı ve O’nun öğrencilerinden
biri söz alarak gayet küstah bir şekilde şimdi mâhiyetini hatırlayamadığım bir
soru yöneltti. Bu sualde delikanlılık çağını zor geçiren bir gencin isyan ve
hiddeti vardı. Nermin Hanım’ın fes kestiğini ve Kabaklı Hoca’nın da ilk anda
öfkeden sesinin renginin değiştiğini hatırlıyorum. Fakat bu hâl çok kısa sürdü.
Hoca soğukkanlılığını kaybetmeden soruyu cevaplamayı başardı ve sonunda da ‘Çok akıllı bir talebeniz var sizi tebrik
ederim Hocânım’ dedi. Böylece bu güzel toplantının havası boş yere
elektriklenmekten kurtulmuştu. Sonraki senelerde, o gencin içindeki fırtınayı
atlatarak gayet olumlu bir gelişme gösterdiğini ve aklı başında bir yetişkin
olduğunu rahmetli Nermin Hoca’dan dinlemiştim.

Daha sonra ise kısa bir müddet
oturduğu Şifâ’daki evinde uzunca süren bir rahatsızlık geçirdiğini ve babamın
kendisiyle yakından ilgilendiğini hatırlıyorum. Hasta yatağında gördüğü alâkadan
son derece memnundu. Seksenli yılların başlarındayken de kendisiyle Antalya
Turtel Otel’de karşılaşmıştık. Senelerdir her gün yazı yazmanın verdiği
yorgunluk içindeydi. Gene de yanında getirdiği daktilosuyla yazı yazmaktan geri
durmuyordu. Tâtilin dinlendirici atmosferine girmişken, Tercüman Gazetesi’nin
kapanma cezası aldığı haberini üzüntü ve öfkeyle karşıladığını hatırlıyorum.
Ona göre bu, arzu edilmeyen mecburî bir tâtildi ve temkinden yoksun sorumsuz
hareketlerden dolayı, gazete bu istenmeyen noktaya gelmişti. Devran döndü,
şartlar değişti. Yıllardır milliyetçi, muhafazakâr camianın sesi olan Tercüman
Gazetesi maalesef kapandı. Kabaklı Hoca yazı hayatını Türkiye Gazetesi’nde
devam ettirdi, fakat babamın meşrebi farklıydı, o bu sahadan çekilmeyi tercih
etti. Hoca ile karşılaştığımız zamanlar babamın mutlaka yazması gerektiğini
söylüyor fakat cevap olarak benden sessiz bir tebessümden başka bir şey
alamıyordu.

Kendisiyle büyük kayınvalidem
Sâmiha Ayverdi’nin sohbet meclislerinde de sıkça karşılaşıyorduk. Her sene
Ramazan ayında verilen çocuk iftarlarının büyüklere ayrılan masasında
Kabaklılar mutlaka yer alırlardı. Memleketimizin fikir ve kültür dünyasına
sayısız hizmeti geçmiş Ayverdi ailesiyle hizmet yolunda çok sıkı bir
alışverişleri vardı. Bilhassa Sâmiha Ayverdi ve Ekrem Hakkı Ayverdi’ye
gösterdiği saygı ve muhabbet zikredilmeye değerdir.

Kabaklı Hoca ile iki sene önce
Türk Dünyâsına Hizmet Vakfı’nın düzenlediği bir Balkan gezisinde de beraberdik.
Güzel fakat yorucu bir yolculuğun sonunda vardığımız otelimizin lokantasında
tevekkülle yemeklerimizin gelmesini beklerken bütün aksiliklere rağmen
Hocamızın ‘derin devlet’ esprisini
bularak her fırsatta bizi güldürmesini unutamam.

Kendisiyle Kubbealtı’nın kırkıncı
kuruluş yılı merasiminde karşılaşmam meğerse kendisini son görüşümmüş. Kısa bir
müddet sonra ise ağır bir kalp ameliyatı geçirdiğini haber alacaktık. Kısa bir
müddet sonra,  Vakıfta her sene
düzenlenen iftarımıza gelen Emin Işık Hoca, alışılmışın dışında yemekten önce
başladığı duasıyla Hocamızın sevgili eşi Meşkûre Hanım’ın vefat haberini
verince şoke olduğumuzu hatırlıyorum. Ne kadar zor bir durumdu, hocamız
hastanedeyken çok bağlı olduğu eşinin vefat haberini alacaktı. Aradan kırk gün
henüz geçmişti ki bu sefer de Hocamızın aramızdan ayrıldığını öğrenecektik. Bir
bakıma ne mutlu idi onlara ki, birbirine son derece bağlı bu çift gerçek
dünyada çabucak buluşuyorlardı.

Meşkûre Hanım son derece saf ve
temiz bir insandı. Sevinç Çokum Hanımefendi, Hocamızın ardından Edebiyat
Mecmuası’nın Şubat sayısında yazdığı yazısında ‘Tatlı yanılmalar’ diye çok güzel adlandırarak O’nun bazı hoş,
yanlış anlaşılmalarından bahsetmişti. Bir tânesini de ben İlhan Hanım’dan
dinlemiştim. Şöyle ki: İlhan Hanım Meşkûre Hanım’ın öğretmenlikten emekli
olduğunu duyunca hayırlı olsun demek için telefon açarak, ‘Ayrıldığınızı duydum’ der. Bunu duyan muhatabı heyecan ve üzüntüyle
‘Aman İlhan hanımcığım kim çıkarıyor bu
dedikoduları, ben hiç Ahmet’ten ayrılır mıyım?’ demez mi? İşin aslı anlaşılınca
ise tatlı tatlı gülüşeceklerdir. İşte şu küçük anekdot bile Kabaklı çiftinin
birbirlerine olan bağlılık ve muhabbetinin esprili bir anlatımı değil midir? Bu
muhabbete muvâzi olarak da kırk gün gibi kısa bir ara ile rahmet-i Rahmana
kavuşmaları da elbet onlara kaderin bir cilvesi olmalıdır. Allah’tan ikisine de
rahmet diliyor, satırlarıma Sâmiha Ayverdi’nin Kabaklı Hoca’ya imzaladığı
kitapların dikkate değer birkaç ithafiyesiyle son veriyorum. Âlimin ölümü
âlemin ölümüdür sözünü doğrulayan satırlarla…

*Vatan ve imana can fedâ eden büyük dost insan ve
Hak dostu Ahmet Kabaklı Beyefendi’ye büyük izzet ve himmeti için teşekkür ve
sevgiler ile… 24.7.1983

*Evet aziz dost Ahmet Kabaklı sanki bu yazıları berâber,
aynı masada yazmışız. Mamafih doğrusu da bu değil mi? Mâdemki iman ve îkandan
derunî bir yol vardır, aynı sızıları veya şuuru paylaşmış olmamız nasıl
yadırganır? Size de, Meşkûre Hanım’a da sevgi ve selâmlar. 13.7.1990

*Vatanın ve îmanın hasret duyduğu insan örneğini
cemiyete gösteren aziz dost Ahmet Kabaklı Beyefendi ile kıymetli refikası
Meşkûre Hanımefendi’ye… 17.3.1988

ESERLERİ

48-TUHAF
BİR SERÜVEN: (Charles Dickens’dan Tercüme Ahmet Kabaklı) (256 sayfa / 2008
– 3. Baskı)                                                                        
                                                                          

Charles Dickens (1812-1870)
İngiliz yazar ve sosyal tenkitçidir. ‘19.
Yüzyılın en etkili yazarlarından biri’ olarak şöhret sâhibidir. Yazı
hayatına gazetecilikle başladı. Sonraki yıllarda kundura boyası atölyelerinde
çıraklık, bir avukatın yanında kâtiplik, gazetede adliye muhabiri ve Lordlar
Kamasarı’nda steno yazıcısı olarak çalıştı.  Oliwer Twist, Dawid Copperfield, İki Şehrin
Hikâyesi,  Büyük Umutlar ve Antikacı
Dükkânı isimli kitaplarıyla, Türkiye’de de tanındı.

 Ahmet Kabaklı’nın Türkçe’ye kazandırdığı bu
kitap, ‘Posthumous Papers of Pickwick
Clup’ adıyla 1837’de yayımlandı. Londra’da bulunan meşhur bir kulübün, halk
nezdindeki itibârını sıfırlamak maksadıyla yazılmıştır. İngilizlerin
esprilerinin soğuk olduğu söylenir. Hepsi Ahmet Kabaklı’nın ince espri
anlayışıyla ısıtılarak okuyucuya sunuluyor ve zevkle okunuyor.

Dickens, tabiattaki
her türlü sesi, at kişnemesini, kırbaç sesini, köpek havlama ve ulumalarını,
kocakarıların, kabadayıların, romanlarındaki kahramanların konuşmalarını çok
mükemmel taklit edermiş. Halk akın akın O’nu görmeye gider, zevkle dinlermiş.
Kitapları da bu gösterilerde satılırmış.

Charles Dickens 58
yaşında iken felç oldu.  Ölümünün
İngilizlerde oluşturduğu üzüntüyü, O’nun ölümünden 11 yıl sonra dünyaya gelen
Avusturyalı yazar Stefan Zweig şöyle anlatıyor:

‘Ne vakit ki Dickens öldü, ne vakit ki o meş’ale söndü, sanki bütün
İngiltere bir uçtan bir uca yırtılıp parçalandı. Sokakta birbirini hiç görmemiş
olanlar bile onun ölümünü konuşuyorlardı. Kaybedilmiş bir savaştan sonra
görülen elem gibi, bir bozgun acısı bütün Londra’yı sarmıştı. Onu İngiltere’nin
Panteon’u olan Wesminster Manastırı’nda, ölümsüz Shakespeare’in yanına gömdüler.’

Hayatı kadar yazdığı
romanlar da renkli ve hoştu.

54-TÜRKİYEYİ YOĞURANLAR:  (222 sayfa / 2003 – 3. Baskı)                                                                      
                                                   

Ahmet Kabaklı bu
eserinde Mehmed Âkif’i, Yahya Kemal’i ve Necip Fâzıl’ı anlatıyor. Bu üç isim,
Türk milletinin, geçmişinden kopmadan geleceği kucaklamasını sağlamıştır.
Onlar, bir milletin ancak, dini ve edebiyatıyla ayakta kalabileceğini,
söyledikleriyle ve eserleriyle gerçekleştirdiler. Dilimizi kısırlaştırmak,
edebiyatımızı köreltmek ve mânevi değerlerimizi yıpratmaktan onlar ve onlar
gibi olanlar korudular.

Ahmet Kabaklı
hayâlhanesinde Mehmed Âkif’i ziyâret ederek sohbet ediyor, koruyuculuğunu devam
ettiriyor. Eserin hemen başlangıcında bir Hz. Ömer kıssası var ki okuyucuyu
vantuz gibi sayfaların arasına çekiveriyor. Kurtulmak ne mümkün… Âkif’in
buhurdanlıktan yayılan râyihalar gibi şiirleri, okuyucunun duygularını
küheylanlar gibi koşturuyor.

Sonra sırada Yahya
Kemal var. Bestelenmeye ihtiyaç hissettirmeyen güfteler gibi…

Ahmet Kabaklı, 1957
yılında İstanbul Çapa Eğitim Enstitüsü öğretmenliğine tâyin edildiğinde Yahya
Kemal’in yakın dostu Nihat Sâmi Banarlı Enstitü’nün müdürü idi. Ahmet Hamdi
Tanpınar’la birlikte Yahya Kemal Beyatlı’yı Park Otel’de ziyârete giderlerken,
Ahmet Kabaklı’yı da yanlarına alırlar. Kabaklı Hoca, bir fırsatını bulup, yalnız
olarak da ziyâret edebilme iznini alır. Bu izni kullandığında sorar:

-Muhterem üstadım,
doğduğunuz ve sevdiğiniz Üsküp’ü biraz anlatır mısınız?

-Üsküp’ü en güzel ‘Kaybolan Şehir’ şiirinde anlattığımı
biliyorsunuz, diyerek henüz kitaba geçmemiş olan o şiiri bana uzattı: ‘Lütfen okur musunuz?’ dedi.

Üsküp ki, Yıldırım Beyazıd Han diyârıdır

Evlâd-ı Fâtihân’a O’nun yadigârıdır

Üsküp ki Şar-dağı’nda devamıydı Bursa’nın

 Bir lâle
bahçesiydi dökülmüş temiz kanın

Ben germeden hayâtı şafaklandıran çağa,

Bir sonbaharda annemi gömdük o toprağa

Vaktiyle öz vatanda bizimken, bugün niçin

Üsküp bizim değil? Bunu duydum için için.

 Çok sürse ayrılık, aradan geçse çok sene

Biz sende olmasak
bile sen bizdesin yine.

Cesâretsiz ve
tereddütlü şiir inşadımı tenkit edecek diye beklerken, şâirin gözlerini
nemlenmiş ve yüzüme daha şefkatle bakar gördüm.

Ahmet Kabaklı’nın
sorduğu bir sual üzerine annesinin Yahya Kemal’e vasiyet gibi söylediği cümleyi
okumadan önce derin bir nefes ve elinize mendilinizi alınız:

‘Oğlum, dünyada iki insanı sev. Peygamber Efendimizi bir de Sultan Murad
Efendimizi…’

Bitmesi istenmeyen rüyâ
âleminde okunan şiirlerle dolu daha nice sahneler…

***

Ve Necip Fâzıl… Ahmet
Kabaklı’nın dünyâ-ahret dostu…

En güzel şiirinin ‘Çile’ olduğunu söylüyor. Ve şiirin
tahlilini sunuyor. Ve sonra sohbetler… sohbetler…

Bunlardan kısa bir
bölüm:

-İsterseniz ‘Esselâm’ isimli kitabınızla Türk şiirine
getirdiğiniz İslâmî destan sesinin yeniliği ile ‘Tanrı Kulundan Dinlediklerim’ isimli eserinizdeki İslâmî
görüşlerinizi birbirine içirerek, bugünkü sohbetimize devam edelim üstadım,
dedim.

Önce bir sual:
Esselâm’ı niçin yazdınız?

-Bu eser bir ‘Mevlid’
mi? diye sormak istediniz. Hayır! Sâdece ona (Peygamber Efendimize) olan
eritici aşkımın ve gevşemez bağlılığımın vecd destanı… Vecd, îmânın ilk
şartı. Sevgili’nin, sevgili’den alıp getirdiği ve canını fedâya kadar baş
eğilmesi şart, ulvî aşk disiplini şeriatten başka, benim bağlı olabileceğim
hiçbir ölçü hayal edilemez…

-Bir gün
Esselâm’ınızdaki bölümlerin de, Türk ruhuna sinmiş o mübarek çehreli Süleyman
Çelebi’nin Mevlid’indeki ‘bahir’ler gibi camilerde, evlerde, dinî vecd ile
okunmasını ister miydiniz?

-Evlerde,
meydanlarda, toplantı yerlerinde sırf dinî tefekkür, tahassüs ve heyecan
gayesiyle okunmasına… evet!.. Câmilerde, ibâdet şekilleri arasında yer
almasına kat’iyetle hayır!

-Esselâm ’da 63 parça
şiir bulunuşu Peygamberimizin 63 yaşında göçüşlerinden kinâye bir sayı mıdır?

-Levhaların 63 parça
oluşu, mukaddes hayatın yıl sayısından alınma ilhamla, evet… Bu 63 parça
içinde, vak’aları düpedüz resmetmek yerine onların ruhlarını göstermek gayesi
güdülmüştür. 1700 küsur mısralık, kemiyette (sayıca) küçük bir destan… Fakat
keyfiyette, her kelimesi beyin törpüllenmesine mal olmuştur.

-Ne zaman yazıldı
Esselâm’ınız?

-Bir ruh çilesi
içinde, 1960-1961’de hapishanede iken yazılmaya başlandı… Ondan sonra haşin
hayatın zâlim çarkları arasında tekrar gaflet tüneline giren ruhumun kasvet
ikliminde on bir yıl uyuyup 1972 ramazan ayında tamamlandı.

-Yazmaktaki gayeniz?
Daha başka bir deyişle: Hangi hakîkati vurgulamak istediniz?

-Hangi hakikat, hangi
doğru sözlerini anlamam. Tek başına ‘doğru’
diye bir şey yok. O’nun (Peygamberin) getirdiği ‘doğru’ var. Bu eser, o gayenin
vecd pırıltılarından bir çakıntı ve aşk haykırışlarından bir ses… O kadar!

Ben ‘hakîkat’ten O’na
giden değil, O’nu topyekûn kabullendikten sonra ondan hakîkate gelen müminim.

Hakîkat, sâdece Allah’ın
dediği ve O’na (Hz. Muhammed’e) bildirdiğidir… Var olmaya bakalım! O ki
varlık o yüzdendir.

-Fikirlerin,
prensiplerin, sistemlerin, ilimlerin, neşelerin, aşkların başlı başına bir hakîkati
yok yani sizce?

-Her şeyi mantosunun
içinde sımsıkı saran ve sınırlaştıran nihâî sebep ve netice Allah’tır… Her şey,
ama her şey bizi aşan bir âlemde, bir ağacın dalları gibi üst üste bekliyor.
Biz, boyumuzu uzatabildiğimiz nispette bu dallardan bir yemiş koparıp yiyebiliyoruz.
Fakat yemişin kendisi bizim değil, ağacın… Gölgesi ve tesellisi ise bizim.

55-YUNUS EMRE: (183. sayfa / 2012 – 12. Baskı)

Frenklerin ‘misyon’ dedikleri kavramın tek kelime
ile karşılığı, zengin Türkçe’mizde maalesef yok. Ancak 2 kelime ile ifâde etmek
mümkün: ‘Özel vazife’

Yunus Emre, Cenâb-ı
Allah’ın özel vazife ile Türk milletine armağan ettiği bir değerdir. Dünyâ
ölçüleriyle pahası tespit edilemeyecek bir değer. Ona, Cenab-ı Allah tarafından
verilen özel vazifelerin birincisi: ‘Türk
milletinin adını ve sanını ilelebet korumaktır. Bunu, millet fertlerinin
birbirlerini sevmesi ve mutlak dayanışma ile sağlayacaktır. Çünkü sevgi olmadan
hiçbir şey olmaz. Yaradan’ı sevecek, Yaradan’dan ötürü insanını sevecek,
vatanını sevecek ve koruyacak.’ 
İkincisi: ‘İnsan topluluklarını
millet hâline getiren Türkçemizi koruyacak ve yücelterek yaşatmaktır.’
Dilini kaybeden milletlerin târih sahnesinden silindiği bilinmektedir.

Yunus Emre ne bir
devlet reisidir, ne de bir ordu komutanıdır. Kendi köşesinde çok mütevâzı
ölçüler içerisinde bir Türk evlâdıdır.

Yunus Emre’nin
değerini tam olarak ifâde edecek kelimeleri bulmak, cümleler kurmak zordur.
Büyük edibimiz, muktedir mütefekkirimiz Ahmet Kabaklı üstadımız, bu zorluğu
aşmış, ‘Yunus Emre’ isimli hacmi küçük, muhtevâsı zengin eserini hazırlamıştır.
Okumak gerek.  

Ahmet
Kabaklı’nın Gazete Yazarlığı – 2

Gurbete
hicret

Ancak durumda hiçbir düzelme olmuyor, aksine
daha kötüye gidiyordu. Gazete çalışanları arasında da huzursuzluk başlamıştı. O
sırada Günaydın Gazetesi’nin sâhibi Haldun Simavi yeni bir gazete projesi
ortaya attı. Başında Simavi’nin mutemet adamı Kemal Kınacı’nın bulunacağı
milliyetçi-muhazakâr bir gazete yayınlanacaktı. Adı ‘Yeni Haber’ olan bu
gazetenin eleman kaynağı elbette Tercüman gazetesiydi. Servet Kabaklı, Ömer
Lütfi Mete, Ergun Göze, Mustafa Necati Sepetçioğlu, Mehmet Şevket Eygi ve daha
pek çok isim bu gazeteye geçtiler ve yayın hazırlıklarına başladılar. Gazetede
sağın en tanınmış isimleri vardı. Ama asıl alınması gereken Ahmet Kabaklı idi.

Kabaklı Hoca ile defalarca görüştüler. Hoca,
Tercüman’da eski etkinliğini kaybetmişti. Halbuki o, eskiden olduğu gibi kendi
çizgisinde yürüyen ve sözünün dinlendiği bir gazete istiyordu. Yeni Haber’ciler
Hocaya bu konumu vaat ettiler. Hoca yavaş yavaş ikna oluyordu. Bir gün Vakıfta
dergi toplantısı sırasında bu meseleyi dile getirdi. ‘Yeni Haber diye bir gazete çıkıyor. Beni oraya istiyorlar. Ne
diyorsunuz?’ diye bizim fikirlerimizi de sordu. Ayla Ağabegüm, Belkıs İbrahimhakkıoğlu,
Melıdi Ergüzel başta olmak üzere toplantıda bulunanlar görüşlerini söylediler.
Ben ve Mehdi Ergüzel, Hocanın Yeni Haber’e geçmesini istemiyorduk. Zira bu
gazete, mâzisi Hocanın geçmişine hiç uygun düşmeyen bir patron tarafından
çıkarılacaktı ve Hocanın kadim okuyucuları bunu kabullenemezlerdi. Hoca bizim
itirazlarımıza karşı şu cümleyi söyledi: ‘Canım,
Kemal Ilıcak ile Haldun Simavi’nin ne farkı var.’ Bu cümleyi olumsuz
yönlerinin benzerliğini kastederek söylüyordu. Biz de buna karşılık bir şeyler
geveledik ve konu kapandı.

Hoca artık kararını vermişti. Yeni Haber’e
geçecekti. Biz de Mehdi Beyle konuştuk ve daha Hoca ayrılmadan Tercüman
gazetesinin tashih servisinde (akşam vardiyasında) işe başladık. Sanırım 1986
Ekim ayının başıydı. 2 Ekim akşamı tashih servisine Hocanın ‘Hicret ve Gurbet’ başlıklı yazısı geldi.

Biz bunun, Hocanın Tercüman’dan ayrılış
yazısı olduğunu biliyorduk. Ben hemen yazının bir fotokopisini aldım. Yazı 3
Ekim 1986 târihli Tercüman’da yayımlandı. Bu, Hocanın Tercüman’daki şimdilik
son yazısı idi.

‘Hicret
ve Gurbet’ başlıklı yazı okunduğu zaman Hoca’nın Tercüman’da rahatsızlık
duyduğu noktalar ve değerinin bilinmediği duygusuna kapıldığı anlaşılır. Hz.
Musa, Hz. İsa ve Hz. Muhammed’in hayatlarından örnekler verilerek, bu büyük
peygamberlerin, doğdukları büyüdükleri yurtlarındaki kardeşleri tarafından
anlaşılmadıkları ve bu yüzden başka topraklara hicret ettikleri anlatılır.

Hoca, ‘Hiç
kimse kendi şehrinde peygamber olmaz.’ şeklindeki sözün, bu büyük
peygamberlerin hayatlarına nispetle ortaya çıktığını söyler. Ve bu durumu garip
bulur. ‘Garip’ kelimesi Kabaklı
Hocayı Peygamberimizin bir hadisine götürür: ‘İslâmiyet garip başladı, garip devam edecektir.’ Hoca yazısını bu hikmete
bağlılığını bildiren bir cümle ile noktalar:

‘Biz de
işte o sapa yolun boynu bükük garipleriyiz.’

Sözün özü, Hoca içinde doğduğu,
yetiştiği-yetiştirdiği Tercüman diyarında sözünün makes bulmadığına kanaat
getirerek, yeni bir diyara, ‘Yeni Haber’e
hicret eder. Hocanın yazısının elimizdeki orijinal nüshasını incelendiğimizde,
yazdığı son yazıyı nasıl dikkatle tekrar tekrar elden geçirdiğine şâhit oluruz.
‘A klavye’ daktilosu ile aralıklı olarak yazdığı ilk şeklin hemen her cümlesinde
mutlaka bir düzeltme görülür. Bu, onun son ana kadar mükemmeli aradığını
gösterir.

Meselâ yazının başlığına bir göz atalım. Yazı
ilk yazıldığında ‘Hicret’ başlığını
taşımaktadır. Bu bir ayrılışın habercisidir. Hoca yazıyı tekrar gözden
geçirdiğinde ‘ve Gurbet’ ilâvesini
yapmıştır. Böylece yazının başlığı ‘Hicret
ve Gurbet’ olmuştur. Hoca Tercüman’dan, senelerini verdiği öz yurdundan
ayrılmaktadır. Lâkin gurbete gitmektedir. Bugünkülerin ‘O şirket olmazsa bu şirket, parayı kim fazla verirse ona çalışırım’
anlayışına tamamen zıt bir anlayıştır bu. Hoca yurdundan, içi hüzün dolu olarak
ayrılır. Sözünün dinleneceğini ümit ettiği yabancı bir mekâna doğru
gitmektedir. Bunun bilincindedir. Yazının sonraki bölümlerini okuyucu karşılaştırırsa,
iyi bir metin kıyaslaması yapmış olacaktır. Kabaklı’nın büyük yazar olmasının
bir sırrı da ilk yazdığı metni olduğu gibi baskıya vermeyişidir. Yazıya 1946
yılında başladığını düşünürsek O, aradan 40 yıl geçmiş olmasına rağmen, yazdıklarını
hâlâ tekrar tekrar gözden geçirmektedir. Bu hassasiyeti bir çırpıda yazar
olanların anlaması çok güçtür.

On
dört aylık inziva

Peki sonra ne oldu? Yeni Haber Gazetesi’nin
ilk nüshası 21 Ekim 1986 günü yayınlandı. Hoca gazetenin başyazarı konumunda
idi. Gazetenin yayın hayatı 8 Aralık 1986 târihîne kadar 49 gün devam etti.
Gazete kapandı. Tercüman’dan Yeni Haber’e gidenlerin bir kısmı Türkiye Gazetesi’ne
geçtiler. Hoca 14 ay boyunca Türk Edebiyatı Dergisi dışında hiçbir yerde
yazmadı. Dostunu düşmanını büyük ölçüde bu 14 ay içinde anladı. Eskiden bir günde
defalarca arayanlardan bazıları, bu sürede O’nu hiç aramadılar. Bu süre, Hoca
için gerçekten bir gurbet oldu… Ama yazdığı dönemdeki ‘sıla’nın da sanal
olduğunu O’na gösterdi.

Hoca, ‘Temellerin
Duruşması’ isimli dev eserini bu 14 ayda tamamladı. ‘Şâir-i Cihan Nedim’ senaryosunu yazdı. ‘İstanbul Güldestesi’ni hazırladı. Türk Edebiyatı kitabının 5 cilde
çıkarılması çalışmaları da bu 14 aylık inziva devrinde vuku bulmuştur. Günlük
hayatın kargaşasından ve siyâsetin bitmez tükenmez çekişmelerinden uzak
geçirilen bu 14 ay, Hoca’nın en verimli çalışma devrelerinden birisi olmuştur.

Yuvaya
dönüş

Ahmet Kabaklı 1 Şubat 1988 târihînde yine
Tercüman’da yazmaya başladı. Gazete artık hızla kapanmaya doğru gidiyordu. Hoca’nın
yazmaya başlaması da bu gidişi değiştirmedi. Gazetenin çalışma şartlarının eski
tadı kalmamıştı. Cevizlibağ’daki modern bina elden çıkmış, gazete Davutpaşa’ya
fabrikaların arasındaki bir binaya taşınmıştı. Hoca’nın Tercüman’daki bu
seferki yazı hayatı 2 Mart 1991 târihîne kadar, yani 3 yıl 1 ay devam etti.

Sonra 19 Mart 1991 târihinden itibâren
Türkiye Gazetesi’nde yazmaya başladı.

Bu gazetede 19 Kasım 2000 târihîne kadar
devam yazarlık hayatında da zaman zaman sıkıntılar yaşadı. Hoca, yazılarına müdâhale
edilmesini sevmezdi ve ettirmezdi. Türkiye Gazetesi’nde bâzan yazılarını
değiştirmesi istendi, bâzan yazısı yayınlanmadı, Hoca gitti yayınlanmayan o
yazısını televizyon ekranından okudu. Bâzan reklâm geldi diye yazısı konmadı.
Velhasıl eski tat eski âhenk bir türlü yakalanamadı.

İş bir noktaya geldi ve ahengi sağlayan
tellerden sonuncusu da koptu… Ve işte o zaman, üstat Yahya Kemal’in dediği
gerçekleşti: ‘Bir tel koptu, ahenk
ebediyyen kesildi.’

Hoca da 8 Şubat 2001 târihînde bu defa,
gurbetten asıl vatana hicret etti…

İSA KOCAKAPLAN

ESERLERİ

47-TEMELLERİN
DURUŞMASI 2:
(359 sayfa / 2019 – 11. Baskı)

Merhum Ahmet Kabaklı,
‘Temellerin Duruşması’ isimli eserine
yazdığı ‘Takdim’ başlıklı yazısında,
eserinin mahtevâsı için şu bilgileri veriyor:

En çok heykeli
yapılan adam: Atatürk.

En çok övülen
kişi: Atatürk.

 Millet onunla korkutuldu.

‘Atatürkçü’ denilen zümre, bu
sömürücülüğün suçlusudur.

 O’nun kahraman, milliyetçi şahsiyeti ya aşırı
övgülerle veya yalanlarla büsbütün gölgeleniyor. Bunu yaptıklarında milletimiz,
özellikle milletimiz alçaltılıyor.

Başımıza gelen kötülüklerin çoğunu Atatürk istismarcılığı teşkil
ediyor. Alenen Atatürk’ün adı kullanılarak tezgâhlanan siyâset ve fikir
açıkgözlülüğü pek yıkıcıdır. Heyhat ki ‘Atatürkçülük’
denilerek Türkiye’de 1950’den beri üç dört ihtilâl yapılmıştır. İhtilâli yapanlar
ise bazı zümrelerin veya çıkarcıların adamlarıdır.

O kadar ki Atatürkçülük taassubu, soyguncu ve mafyacıların da
kullandıkları bir sömürü vasıtası olmuştur.

Her sorumlunun gönlüne iki korkuyu özellikle dikerek, bu kavramları
sevimsiz yapmışlardır. Bunlar asker ve Atatürk korkusudur.

Üstelik milliyetçi geçinen birçok ahmak, Atatürkçülükten parsa
toplamak için, suçsuz birçok kimseyi ihbar ederek namuslu insanların mahvına
sebep olmuşlardır.

Bu korkudan kurtulmadıkça serbest düşünmemiz, serbest politika
yapabilmemiz ve hukuk devletine ilk adımları atabilmemiz mümkün değil.

Atatürk’ü küçültmek ve ondan çıkar sağlamak için putlaştıran…
Hakkında yalanlar ve dokunulmazlıklar icat ederek sömüren, olduğundan başka bir
Mustafa Kemal icadına kalkışan Atatürkçü gurubundan ben de milletimiz de dâvâcıyız.

Bu kitapta, Gazi’yi olduğu gibi anlatmak denemesi yapılıyor.

Bu kitabı; hâlis ve kahraman Atatürk’ü putçulardan kurtarmak için
yazıyorum

Milletimizin kahir ekseriyeti,  yukarıdaki bilgileri 3 maddede özetliyor:

1-Hakîki Atatürkçüler, 2-Atatürkçü
geçinenler,  3-Atatürk’ten geçinenler.

Atatürk’ten
geçinenler, Atatürk’ü; Komünist devrimcilerin Stalin’i, Kültür ihtilalcilerinin
Mao’yu övdükleri gibi övüyorlar. Atatürk’ü samîmi olarak sevdikleri için değil,
O’nun adını kullanarak ‘kurtuluşa kadar
devrim’ yapmak için… ‘Kurtuluş’tan
kasıtları, geçmişte Türkiye’yi Komünizmin kölesi yapmaktı. Komünizm Rusya’da
çöktükten sonra ne söyleyeceklerini henüz belirleyemediler. Günün şartlarına
göre, gelen emirler doğrultusunda hareket ediyorlar.

 Batılılar Türkleri sevmezler. Onlardan gelen
emirler, Milletimizin hayrına değildir.

‘Sözünü esirgemeyen diplomat’ olarak bilinen Keçecizâde Mehmed Fuad
Paşa (1814-1868); ‘Siz dışarıdan, biz
içeriden uğraşmamıza rağmen 100 yıldan beri Osmanlı Devleti yıkılmadı’ sözü
ile tanınır.  Başka bir hikâyesi daha
vardır: Paris’te Büyükelçi iken, dâvetli olduğu opera galasına gider,
protokoldeki yerine oturduktan az sonra Fransa İmparatoru Üçüncü Napolyon
salona girdiğinde, herkes ayağa kalkar, Fuad Paşa yerinden kımıldamaz. Bu durum
imparatorun gözünden kaçmaz. Görevlilerden birine emreder: ‘Sorun bakalım, kendisini Kanûnî’nin elçisi
ni zannediyor? Elçimizin cevabı Osmanlı tokadı gibidir: ‘Hâşâ, eğer ben Kanûnî Sultanımın sefiri
olsaydım; sizin kralınız, benim bulunduğum salona, benden izin almadan
girebilir miydi?’

Onlar, Türkleri
sevmediklerini böyle iğneli sözlerle ifâde ederler. Sahte nezâket…

Buna karşılık biz,
Türk dostu olarak görünen Yahudi Moiz Kohen’in yazdığı Kemalizm ideolojisini
baş tâcı ediyoruz. Ermeni asıllı Agop Dilaçar’a Türk Dil Kurumu’nda başuzmanlık
vazifesi veriyoruz.

Her milletin Türkleri
sevmemesi için kendine göre bir takım sebepleri vardır da, Yahudiler için hiç
bir sebep yoktur. Çünkü târih boyunca Yahudilerle savaşımız değil, çatışmamız
bile olmadı. Aksine İspanya’dan kovulan Yahudileri, gemi göndererek
topraklarımıza getirdik, bağrımıza bastık.

Buna rağmen
Yahudiler, milletlerarası arenalarda Türkler aleyhindeki faaliyetlerle
yetinmiyorlar, yeterli ölçüde şuur sâhibi olamayan insanlarımızı kendi
milletinin aleyhinde görüşlere yönlendiriyorlar. Onların bir kısmına, sahte
Atatürkçülük yapma görevi verilmiştir. Başka şeyler de verilmiş olmalı ki,
Atatürk prensiplerinin aleyhinde hareket ettiklerinin farkına varamıyorlar.

Atatürk’ten
geçinenler ise; içerisine konulduğu kabın şeklini almakta mâhir olan
omurgasızlardır. Yavuz Bülent Bâkiler, Kültür Bakanlığı’nda Müsteşar Yardımcısı
iken 1981’de, darbeciler tarafından ‘Atatürk
100 Yaşında’ sloganı ile faaliyetler düzenlenmektedir. ‘Atatürk’ten geçinenler’ ekibinden biri, Atatürk’ün kahve içtiği fincanı
1.000.000 liraya satmak ister. İddiasını ispat etmesi istendiğinde, Bâkiler’i
cumhurbaşkanına şikâyet eder görevden alınmasını sağlar.

Bunlardan Ahmet Kabaklı
da şikâyetçidir. Şöyle diyor:

Atatürk’ten geçinenler, hür ve serbest düşünen
insanları  ‘Atatürk düşmanı’ diyerek
mahvederler. Türettikleri bu heyulânın ‘Atatürk’ olduğuna cebren inanmamızı
isterler. İtiraz eden veya gerçeği açıklayan biri çıksa hemen aforoz ederler.
Sunî katedralleri, bankaları, matbaaları, gizli dernekleri, ders kitapları,
sayısız soyguncu kulüpleri, fikir mafyaları, işkence çeteleri ile mânevî
engizisyonda parçalarlar.

Atatürk bahane edilerek yapılan zulüm ve vurgunlar,
trilyonla yutulup harcanan millet paraları canımıza yetmiştir.

Şu hâlde milletimiz için doğru ve gerekli olan vazife:
Uydurma târih ve inanılmaz efsânelerden kurtulup Atatürk’ün gerçeğini
bulmaktır.

Çünkü gerçek insan ve seçkin Atatürk yerine konulan
uydurma ve hurâfeleri kimse kabul edemez; etmemelidir. Bunun için halkı
zorlamak, insan şeref ve haysiyetine tecâvüzdür.

Ahmet Kabaklı, ‘Sahte ve Kalp Atatürkçüler’, ‘Atatürkçülerin Atatürk Düşmanlığı’, ‘Kahraman’ı Yıkmak İçin Yakıştırmalar’, ‘Atatürkçü Geçinen Komünizm’, ‘Bunlar mı Atatürkçü?’ gibi başlıklar
altındaki makelelerde meseleyi enine boyuna inceleyip sağlam hükümlere varıyor.

Millî Eğitim Bakanı
Sayın Sağlam’ın sözlerinden hareketle ortaya konulan sağlam hükümlerden biri,
134-135. sayfalarda:

“Millî Eğitim Bakanı Sayın Sağlam, kendisine mahsus
heyecanlı söylev tonu ile fakat biraz da öfkelenmiş olarak, son televizyon
konuşmasında:

‘Atatürk sola da çekilemez, sağa da çekilemez…
Çektirmeyeceğiz, kararlıyız!’ diyordu.

Başta Sayın Evren olmak üzere MGK’nin yeniden açtığı bu
milliyetçilik çağının Millî Eğitim Bakanını, acaba hangi solcu komünist
sinirlendirdi ki bu tonda konuşmaya lüzum gördü?

Gezileri sırasında TÖBDER’den artakalan bir kişinin
kasıtlı konuşmasını mı dinledi? Yoksa bakanlık teşkilâtında, yine 1978-1979
döneminden kalma yöneticiler var da onlar ‘Atatürk’ü, yine sola çekmek’
cür’etine mi kalkıyorlar?

Çünkü Atatürk, hakikaten sola çekilemez ve çektirmeyiz. Çünkü bu, milletimize olduğu kadar ve bilhassa Atatürk’ün koyu milliyetçiliğine
karşı da bir ihânettir.

‘Atatürk sağa da çekilemez’ çünkü buna lüzum yoktur. O’nu
ne kadar ‘sağa’ çekseniz yine de O’nun koyu milliyetçiliğine yetişemezsiniz.

Ah şu Türk Târih Kurumu! Atatürk’e ait bütün belge,
fotoğraf, yazı, söylev, demeç, sohbet ve hatıraları (tek birini gizlemeden)
neşretmiş olsa idi bugün kimse onu ‘sola’ çekemeyecekti. Sayın Sağlam da böyle
kızıp üzülmeyecekti…

Atatürk’ün milliyetçiliği, antropolojiye kadar
genişlemiştir. Mimar Sinan’ın mezarını açtırarak kafatası üstünde tetkikler
yaptıran Atatürk’tür. Orta Asya yâni geniş Turan kültürünü, Türk târih ve
edebiyatına o, bilhassa getirmiştir. Millî destanlarımıza candan bağlıdır.
Bozkurt amblemli şapkaları, liselilere mecburî olarak giydirten de O idi.’

Atatürk diyor ki: ‘Dünya yüzünde Türk’ten daha büyük, ondan
daha eski, ondan daha temiz bir millet yoktur ve bütün insanlık târihinde
görülmemiştir.’ Bu cümleyi söyleyen insan ‘Türk Milliyetçisi’, yâni ‘sağcı’
değilse, kim ve nasıl sağcı olabilir? 

Ahmet Kabaklı, ispat
edici delilleri satırlar arasına serpiştirerek 352 sayfalık eserinin özetini; birkaç
cümle ile veriyor:

‘Milletimiz, ecdadının din ve töresine, ahlâkına, yapıcı imanına,
adâletine, hoşgörücü ruhuna, ırz ve namus anlayışına, 2000’lerin hukuk
üstünlüğü ve demokrasi şartları içinde ulaşmaya mecburdur.

Yasaklı demokrasi olamaz. Demokrasi elbette töreli ve
kanunlu olur. Demokrasinin elbet bir cebri de, asayişi ve nizamı da olur. Fakat
kara rejimin yasakları, korkuları, yalan dolanları ile ne kalkınma ne de düzen
sağlanabilir.

Uyanacak ve hürriyetin tadına varacak olan milletimiz,
okumuşlarını şahsiyet ve karaktere icbar edecektir.

Bizim tek gayemiz, asıl hedefimiz, devletle milleti
kaynaştırmaktır. İşte ancak bu kaynaşma olduğu zaman, demokrasi muradımız da
tam mânâsıyla gerçekleşecektir.