Ölüm
mürebbisi Zeynep Sayın’ın kitabını önceki yazıyla tanıtmaya çalışmıştık.
İmdiyse bizdeki çağrışımlarına bakalım ve biraz da terbiyenin tedailerine
takılalım:

*
Muska bir maskedir.

*
Din uygarlıktır.

*
Düşünmek mekândan münezzeh olmak demektir. Düşünmek varlığa konuşlanmaktır.

*
Ezan ezgi değildir, uzun hava değildir; müzikal okumalarla
anlamsızlaştırılmamalı. Ezan bir iz’andır, ilândır; mesajı, özü vakitler üzerinden
zamansızlaştırılmamalı.

*
Geçmiş güzelliklere yenileri eklemek ve eskinin hatalarını tekrar etmemek mi; ecdat
– mecdat diyerek cedlerimizin tüm medeniyet birikimini / uygarlık tasavvurunu
haklamak ve günümüzün belleğini heklemek mi; getirin seçmene soralım.

            * ‘0’ (sıfır) Osmanlı simülasyonu: Sermayenin
Sünnîlasyonu

*
Rüya, belki de insanlığın şifreleri.. Belki levh-i mahfuzdan pasajlar… Korunan
levha ne ola; amigdala mı?

            * Hac, kendinden hicrettir. Öteye muhacerettir.

            * Tavaf, anne karnındaki boşluğa dönüştür. Dokunmak,
resetlenerek yeniden doğmaktır.

            * Siyahî Hacer, Hacer-i Habeşî; kara budundan kara
hacer/taş, kara delik

            * Paraya bok muamelesi yapmak (Kalenderîler) para-hümaniter
düzeni bozmaktır. En boktan adamlar paradan en çok hoşlananlardır.

            * BALÇIK (İnsan) boklaşacak mı, pâklaşacak mı? Pak-istan/land
or Bok-istan/land.. İşkembevîler ile infakîler…

            * Erkekte temel içgüdü: iktidar. Kadında çocuk; çocuk
üzerinden iktidar. Hükmetme ereği, acziyetin gereği.

            * Yok olmaktan (varlığın sonluluğu) korkan insan,
ötekileri yok ederek varlığını çoğaltmak ister. Cinayet: insanın kendini var
etmesi için başkasını yok etmesi.

            * Kader seçimdir, seçilendir, seçilimdir. Demokrasi
kaderdir; seçilmiş kaderokrasi.

            * Ejder; yerleşiklerin değil konar-göçerlerin
muhayyilesidir. Bozkır ve vahşi hayat ortaklığıdır. Türklerin – Moğolların
içtimaî ve ihtiyacî edebiyatıdır, anlam arama anlatısıdır.   

            * Yerleşiklerin hasmı ve hayaleti böceklerdir. Ha insanı
ha insanın rızkını yeme hatta kemirme kan davasıdır, can davasıdır. Düşmanından
nefret eden onu yer, içer. Düşmanına saygı duyan ona kimlik yani kişilik verir.

            * Tük kozmolojisiyle Çin kozmolojisinin bakış farkı
bugünden yarına ne yapabileceklerinin de potansiyel bilincidir. Ejder
destanlaştırılır, böceklerse atıştırmalıklaştırılır. Hayâl (olumlu) ile hayalet
(olumsuz) farkı..

            * Türklerde yabancı, bilinmeyen hatta yağı/düşman
ejderhalaştırılır; hem korkulur hem saygı duyulur, hem de merak edilir. Can
alırsa kanı dökülür yoksa kontrollü bir yaşam alanı bırakılır. Çinlilerdeyse
düşman böcekleştirilir ve ya yenir ya imha edilir; insan yahut canlı değil
haşerat muamelesi görür. Vefayât değil telefâttırdırlar.

            * Türkler, bilip tanımadıklarıyla dostluk kurmaya
çalışırlar, yabanıl olsalar da. Çinliler düşmanı düşman bile görmezler; ezer,
eza ederler.

            * KISA KISA – İş insanı: amelatör, maneviyât: anlamsal
mülkiyet, vecd: vücutlanma, mahya: haya sözü, Babaîler: Müslümcüler

*
Kendime bile mâlik değilim; mülkiyet dediğin nedir! Bırak maddiyatı, maneviyatı
bile mülk edinme; taşıyamazsın. Kimliksiz ve çırılçıplak geldiğin dünyadan gene
öyle gitmeye bak. 

“Bir Cumhurbaşkanı böyle bir söz söylemiş olamaz” dediğim çok sözünü duydum. “Artık hiçbir
sözüne şaşırmam” diyordum. Ama beni yine yanılttı.

Cumhurbaşkanı
ve AKP Genel Başkanı Erdoğan inanılmaz bir söz daha etti: Yurt dışına giden
hekimleri eleştirerek “Varsın gidiyorlarsa gitsinler, bizler de
üniversiteleri yeni bitiren doktorlarımızı buralarda istihdam eder, buralarda onlarla
yola devam ederiz. Gerekirse yurt dışından ülkemize dönmek isteyenleri
süratle davet ederiz. Buralar boş kalmaz merak etmeyin.” ifadelerini
kullandı.

Bir
kere bu üslup çok yaralayıcı, rencide edici.

Bir
işyerinden istifa eden doktora, bütün zenginliği parasından ibaret olan bir
patronun bile söylemekten çekineceği bir yaralayıcı dil bu.

Doktorlarımız
mevcut eğitim sistemimiz içinde en nitelikli meslek gruplarının başında
geliyor. Diğer meslek gruplarının çoğunda, isteseler de gelişmiş ülkelerde
mesleğini icra edebileceklerin oranı doktorlardan düşüktür. Fakat doktorlarımız
lisan sorununu çözdüyse her yerde mesleğini icra edebiliyor.

****

Tıp
fakültelerine girmek için yapılan sınavlarda en iyilerden olmak gerekiyor. Çok
ağır ve uzun bir eğitimden geçiyorlar. Hekimlik yaparken de gerçekten büyük
fedakârlık gerektiren yoğun bir tempo ve riskli bir ortamda çalışıyorlar.

Pandemi
sürecinde herkes diğer sağlık çalışanlarımızla birlikte doktorlarımızın fedakâr
çalışmalarına minnettarlık ifade ediyordu.

Fakat devlet
sağlık çalışanlarının özlük hakları ile ilgili birçok iyileştirme vaadinde
bulunduğu halde verilen sözler tutulmadı.

****************************

Bir Doktorun Kaybının Maliyeti

Bir
doktorun eğitim sürecinde hem ailelerine ve hem de devlete/ millete ağır bir
maliyeti oluyor. Ayrıca uzmanlık ve akademik unvanları alış sürecinde de bu
maliyetler artıyor. Tıp fakültesinden mezun olduktan sonra tecrübe kazanmak ve
uzmanlaşmak için geçen sürede, yaptıkları hatalardan dersler çıkararak hatasız
hale gelinceye kadar da topluma maliyetleri var.

İşte
bütün bu süreçleri bitirmiş, en az hatayla ve en yüksek verimle çalışacağı
bir dönemde bu en değerli beşerî sermayemizi yabancılara kaptırıyoruz.

Bundan daha büyük bir milli kayıp olamaz.

Bir
devlet başkanı bu durumda başını iki elinin arasına alır ve kendine sorar: “Biz
nerede hata yaptık? Bu kaybı nasıl durdururuz ve gidenleri döndürebiliriz
miyiz?” sorularına cevap arar.

Yurtdışına
giden hekimlerimiz bu kararı kolay mı verdiler sanıyorsunuz? Eminim ki, onlar
da bizler kadar, devleti yönetenler kadar vatanlarını, milletlerini seviyor.

Devleti yönetenlerin görevi bu en değerli kaynağımızı tehdit etmek, korkutmak değildir.
Onlarla bir duygudaşlık (empati) kurmaktır.

Yapılması
gereken şey küstürerek, ülkemizden umutlarını keserek kaçırdığımız bu
insanlarımıza “gelin ülkemizin, milletimizin size ihtiyacı var. Sizi anlıyoruz,
hakkınız olan standardı sağlayacağız, itibarınızı koruyacağız” demektir.

****************************

Yeni Mezunlarla Sağlık Sistemi Yürümez

Cumhurbaşkanı
Erdoğan’ın “giden uzman hekimlerin yerini üniversiteleri yeni bitiren
hekimlerle doldurma” fikrini anlamak mümkün değil.

Aslında
sadece uzmanlar değil, yeni mezunlar ve asistan durumunda olanlardan fırsatını
bulanlar da dışarı gidiyor. Gidemeyenler de mutsuz çalışıyor.

Bakın
Tayyip Erdoğan’ın eski doktoru ve başdanışmanı olan ve yıllardır Londra’da
yaşayan Dr. Turhan Çömez ne diyor? “Orduyu nasıl yedek subaylarla
yönetemezseniz, sağlık sistemini de genç, deneyimsiz, yeni mezun hekimlerle
yönetemezsiniz.”

Yeni
mezun hekimler yetişmiş uzman hekimlerin nezaretinde gelişebilir. Sırf kendi
tecrübeleriyle ve deneme yanılma yöntemiyle yetiştirmeye çalışırsanız topluma
maliyeti ağır olur.

Cumhurbaşkanı
Erdoğan bu yöntemi uzmanlık alanı ekonomi olmayan Hazine ve Maliye Bakanı ve
Merkez Bankası tecrübesi olmayan Merkez Bankası Başkanıyla deniyor.
Heterodoks yani alışılmamış, genel kabul görmemiş yöntemleri denemeye kalkan bu
zatlar o makamları boş bırakmıyor sanıyor. Ama ekonominin hali ortada.

****

Cumhurbaşkanının
“Gerekirse yurt dışından ülkemize dönmek isteyenleri süratle davet ederiz”
sözü de sorunlu.

Çiftçilerimize “varsın
üretmesinler, paramız var ithal ederiz” diyen zihniyete ne çok benziyor.
Kendi çiftçisini desteklemeyip, yabancı çiftçilere katkı veriyoruz. Buğday,
ayçiçek yağı, et vd gıda maddeler için kıtlık korkusunun ve fahiş zamların
sebebi bu kafa değil mi?

Bir
kere gidip dışarıda kendilerine yeni bir düzen kuran, kariyer edinen doktorların
geri dönmesi kolay değil. Hele bu üslupla yapılacak davete kimse gelmez.

Ayrıca Saadet
Partisi lideri Temel Karamollaoğlu’nun bu konudaki değerlendirmesi çok
haklı: “Madem yurt dışına gidenlerin dönmesini sağlayacak imkanlar verilecekse;
şu anda yurtta bulunanlardan bu imkânlar neden saklanıyor? Hatta bu imkanlar
var idiyse; neden daha öncekilerin yurt dışına gitmesine neden olundu ve
seyirci kalındı?”

****************************

Liyakata Değer Vermezseniz

Şirketlerin,
kurumların ve devletlerin en önemli sermayesi yetişmiş insan gücüdür.
İnsan kaynağını geliştiren, niteliğini artırabilen milletler en kötü
şartlardaki coğrafyalarda bile huzur, zenginlik ve medeniyet üretebiliyor.
Fakat en zengin yeraltı ve yerüstü doğal kaynaklara sahip ülkeler eğer insan
kalitesini artıramıyorsa geri kalmaktan kurtulamıyor.

Yurtdışına beyin göçü sadece hekimlerden ibaret değil. Boğaziçi, ODTÜ gibi nitelikli
üniversitelerin bilgisayar, elektronik vd branşlarından mezun olanlarda da
görülüyor.

Bir
yandan eğitim kalitemiz düşüyor, bir yandan da en iyileri yurtdışına
kaçırıyoruz. İhracatımız içindeki yüksek teknolojili ürünlerin payının yüzde
3’ü geçmemesi tesadüf değil.

Bu felaketi durdurmalıyız. Bunun için insanlarımıza güven vermek, ülkemizin geleceğine dair
ümit yaratmak zorundayız.

Ancak ehliyet
ve liyakatin yerine partizanlığın ve yandaşlığın tercih edilmesi devlet
yapısını çürütüyor, umutları yok ediyor.

Ehliyetli
ve liyakatli insanlar bu niteliksiz, cahil ve fakat her şeyi bildiğini
zanneden, ukala/ nobran / kaba üsluplu kadroların altında çalışmak
istemiyor.

Nitelikli
beyin göçünü durdurmak, AKP’nin bu yerleşmiş yönetim anlayışını değiştirmeden
mümkün görülmüyor. 

İnsanlığın robotlarca yönetilmesi
temalı bütün bilim kurgu filmlerinde robotlar kötü, robotlarla iktidar
mücadelesi veren insanlar ise iyi olarak gösterilir. Mükemmel bir felsefi
hikaâyesi olan Matrix’de makineler tarafından ele geçirilen insanların
bağımsızlık mücadelesi anlatılır mesela ve o hikâyede makineler ve makinelerin
dünyasını koruması için geliştirilen Smith (Satan/Şeytan) adlı yazılım kötülüğü
simgeler. Gerçek bir siyaset bilimi dersi olan Battle Star Galactica’da da
benzer bir durum vardır. İnsanlar ile insansı robotlar olan “Cylonlar”ın
mücadelesi anlatılır orada da.

Ancak son birkaç yılda şahit
olduğumuz hadiseler, hem ülkemizde hem de dünyada kötü insanların yönetiminin
ülkeyi ve dünyayı yaşanmaz hale getirdiğini görmemiz yapay zekâ ve makineler
konusunda beni Hollywood’dan daha farklı düşünmeye sevk etti. Samimi düşüncem
ve inancım odur ki; keşke şu yapay zekâ denen şey daha hızlı gelişse de
insanlık artık robotlar tarafından yönetilir hale gelse.

Çünkü sinema sektörü robotların
ciddi şekilde hakkını yiyor ve hatta robotlara düpedüz iftira atıyor. Bir robot
hiç kötü olabilir mi Allah aşkına?

Bir kere bir robotun açgözlü
olduğunu göremezsiniz, robotlar dünya nimetlerini ancak ihtiyaç duydukları
zaman yani şarjları bitmek üzereyken ve ihtiyaç duydukları kadar yani
bataryaları dolana kadar kullanırlar. Bir robotun ihtiyacından fazla dünya
nimeti tükettiğini ve dolayısıyla ihtiyacından fazla olan dünya nimetine göz
diktiğini göremezsiniz. Dolayısıyla robotlar âleminde aç gözlülüğe asla yer
yoktur.

Robotlar açgözlü olmadıkları için
insanların malına mülküne göz dikmezler. Bir robotun kendi istek ve iradesiyle
hırsızlık yaptığına, gasp suçunu işlediğine veya insanları dolandırdığına asla
şahit olamazsınız. Robotların kap-kaç çetesi kurup motosikletle sokakta yürüyen
kadınlara yaklaşıp çantalarını kapıp kaçtıklarını göremezsiniz.

Robotlar kamu malını ve genel
olarak kamunun kendilerine görevleri nedeniyle verdiği imkânları şahsi
menfaatleri için kullanmazlar.

Robotlar dürüst varlıklardır.
Robotlar rüşvet yemezler, ihaleye fesat karıştırmazlar, “hazine garantili”
denilen ihale tipiyle devletin kasasını boşaltmazlar. İmar yolsuzluğu
yapmazlar, kendi yandaşlarına imar kıyağı yapıp imar uygulaması adı altında
gariban vatandaşların gayrimenkullerine çökmezler. Yargı camiasında görev yapan
robotlar “…. borsası” kurup masum vatandaşlardan para koparmak için onlara asılsız
suçlamalarda bulunmazlar veya gerçekten hakkında soruşturma yapılması gereken
kişilerin dosyalarını birkaç milyon TL/USD/Euro karşılığında sümen altı
etmezler.

Robotlar döviz ve borsa
spekülasyonları yaparak vatandaşların cebindeki parayı iç etmezler.
Vatandaşların birkaç yıl sonra üzerinde kamu projeleri yapılacak olan
arazilerini erkenden yok pahasına toplayıp vatandaşları kazıklamaya
çalışmazlar.

Robotlar, kamu tarafından
gerçekleştirilen projeleri olduğu gibi kendi yakınlarına aktarıp o projelerin
ekmeğini / kaymağını o yakınlarının yemesi gibi bayağılıklara asla tenezzül
etmezler.

Liyakat robotlar için olmazsa
olmaz bir kavramdır. Robotlar liyakati ve becerisi olmayan robotları sırf kendi
ailesinden/partisinden/cemaatinden/memleketinden diye makam sahibi yapmazlar.
Belli projeler ihale ile yapılacaksa, ihaleyi o projeyi en iyi yapacak olan
robotlara verirler.

Robotların yönettiği bir dünyada
robot yargıçlar sürpriz kararlar vermezler. Yargılamalar son derece şeffaf,
adil ve süratli bir şekilde gerçekleştirilir. Yargı camiasının mensubu olan
robotlar haktan yana olurlar, siyasi iktidarın emir kulu gibi hareket etmezler.

Robotlar hiçbir vatandaşlarını
ötekileştirmezler; sırf muhalif diye vatandaşlarına “hain”, “terörist” vb. gibi
yaftalar yapıştırmazlar.

Robotlar, suçlularla kol kola
girmezler. Organize suç örgütü liderleri ile yakın ilişkiler kurmazlar,
onlardan siyasi kariyerleri için yardım istemezler. Robotlar, organize suç
örgütü liderlerinin maaşlı elemanı haline gelmezler. Bir organize suç örgütü
lideri hakkında soruşturma açılacaksa hiçbir yetkili robot gidip de o
soruşturmayı ilgili organize suç örgütü liderine haber vermez, o organize suç
örgütü liderinin ülkeden kaçıp kendisini kurtarmasını sağlamaz.

Robotlar ehl-i namus
varlıklardır. Kimsenin karısına, kızına, namusuna yan gözle bakmazlar. Harama
uçkur çözmezler.

Robotların, gayri meşru
ilişkileri de olmaz. Bir robotun gayrimeşru ilişkisinin kayda alınıp rakipleri
tarafından o kayıtların o robot aleyhine kullanılması gibi bir durum asla
yaşanmaz. Zaten hiçbir robot, başkalarının özel hayatlarını kurcalayıp oradan
kendisine siyasi menfaat elde etme gibi küçük hesaplara tenezzül etmez.

Özetle; robotlar camiasından
katil, tecavüzcü, çocuk istismarcısı, hırsız, uğursuz, dolandırıcı, şantajcı, terörist
vs. gibi alçakça sıfatları taşıyan kimse çıkmaz.

Robotlar her biri adeta melek
gibi günahsız, işinde gücünde, namazında niyazında varlıklardır. Her hal ve
hareketleri istikamet üzere, yalandan dolandan arınmış varlıklardır. Ve hem
ülkemizin hem de gezegenimizin yegâne kurtuluşu robotların devr-i dilara-i
iktidarındadır.

“Toprak su ile karışırsa çamur olur, Toprak eğer kan ile karışırsa
vatan olur.”

05 Mart 2022 günü KMKB Kocaeli Milli Kuruluşlar Birliğinin
düzenlemiş olduğu (Rusya – Ukrayna
Savaşı) Başlıklı, “Türkiye ve
Dünyaya Etkileri” konulu Panel’i kalabalık bir dinleyici kitlesiyle birlikte
dinlemiş olduk.

Moderatörlüğünü Eğitimci Sayın Fatma Gülşen’in yaptığı
Panelin konuşmacıları, Kocaeli Aydınlar Ocağı Yönetiminden İşadamı Nail Baki,
İşadamı Bülent Fırat ve Milli Savunma Bakanlığı eski Genel Sekreteri Emekli
Kurmay Albay Ümit Yalım’dı.

İşadamı Sayın Nail Baki’nin Çocuklarını almak için Ukrayna’ya
gidip döndüğünde KOVİT-19 test sonucu Pozitif çıkınca panel’in konuşmacıları
haliyle ikiye düşmüş oldu. İşadamı Bülent Fırat, Ukrayna’nın genel olarak bir
portresini çizdi, ekonomi ve sosyolojisi yönünden geçmişini, şu anki durumunu
ve savaş sonrası tahminlerini sıraladı.

Ancak Panelin esasını teşkil eden konuşmayı emekli Kurmay
Albay Sayın Ümit Yalım yaptı. Kısa olarak Ukrayna-Rusya savaşına değindikten
sonra Türkiye jeopolitiğinden, sınırlarımızı çevreleyen komşularımızdan, onlardan
gelebilecek saldırılardan ve sınır güvenliğimiz konusunda oldukça iddialı
açıklamalarda bulundu.

Konuşmasının büyük bölümünü her zaman olduğu gibi bu
konuşmada da Ege Denizi ve Ege adaları konusunu dile getirerek çok çarpıcı
açıklamalarda bulundu. Hükümetin Ege Denizin deki oldubittilere seyirci kaldığını
söyleyince durumun vahametini kavrayan müzmin hükümet yandaşlarından birisinin:
“Komutan! şimdi bu anlattığın konular
vatana ihanet değil mi?” diye sormak zorunda kaldı.

On iki Adanın ne zaman kimler tarafından kimlere nasıl
verildiği tarih kitaplarında ve çeşitli makalelerde yüzlerce defa yazılmış
olmasına rağmen yine de her seferinde çarpıtılarak siyaseten polemik konusu
yapılmaktan bir türlü vaz geçilemiyor.

Ümit Yalım: “1945 BM.
Antlaşması ve 1969 Viyana Sözleşmesi’ne göre Yunanistan’ın onikiada üzerinde
egemenlik hakkı yoktur!…21 Devlet arasında imzalanan 1947 Paris Antlaşması’nın
14. Maddesine göre Onikiada gayri askeri statüde olup Yunanistan, bu adalara
asayişi sağlayacak miktarda jandarma ve polis dışında asker yerleştiremez.
Onikiada’nın mülkiyet hakkı Türkiye’ye aittir, sadece kullanım hakkı
Yunanistan’a verilmiştir.” İddialarında bulundu.

Hâlbuki Yunanistan     Onikiada’nın
her birisini silah deposu haline getirdi. Tankların ve Topların hedefi direk
Türkiye’ye çevrili.

Yunanistan’ın yaptıkları bununla da kalmıyor. 2004 Yılından
2021 yılına kadar mülkiyet hakları Türkiye’ye ait olmasına rağmen Ege Denizinde
22 Türk adası ve 2 kayalığı resmen işgal etti. İşgal ettiği adalara
çıktıklarında yaptıkları ilk icraat; oraya bir kilise kondurmak, sonra da namluların
ucu Türkiye’yi hedef alan silah yığınağı yapmak. Arkasından Türkiye’ye göstere
göstere cumhurbaşkanları, başbakanları ve bakanları bu adalara gelip kuzu
çeviriyorlar. Akıl alacak şey değil. Türk yetkililerinden bir ses çıkmıyor,
Türk milleti resmen akıl tutulması yaşıyor.

Ümit Yalım haklı olarak soruyor: “Onlar bu adalara gelip kilise yaparken biz neden gidip bir cami
yapmamışız.” Bunun cevabı da benden olsun. Onlar Türk adalarına kilise
yaptırırken bizim dindar! hükümetimiz; Vangölü’nde bulunan Akdamar Ermeni
Kilisesinin tamir ve tadilatıyla meşguldü. O Akdamar kilisesi ki, Ermeni
alçakları tarafından kaçırılan sonra tecavüz edilerek öldürülen yüzlerce
Müslüman Türk kadınlarının çığlıklarıyla inlemekte.

Ezcümle sayın okur: bakmayın siz atılan eyyyt Amerika, eyyyt
Almanya nağralarına…maalesef milli meselelerde nedense hep cambaza
baktırılıyoruz. Bu olay iktidarda da öyle muhalefette de. Birbirlerine lâf
yetiştirmekten ne yazık ki üzerinde yaşadığımız vatan toprağı büyük tehdit
altında.

Sağlıklı Kalın.

Yeni
nesil pek bilmez ama eskiden çok satan gazetelerde “pehlivan tefrikaları”
yayınlanırdı.

Çocukluğumun
Tercüman Gazetesinde (Hergün ve Hürriyet Gazetelerinde de) yazan Murat
Sertoğlu “pehlivan tefrikaları” ile gazetesine müthiş tiraj kazandırırdı.

Murat Sertoğlu yağlı
güreşin en ünlü ustalarının hayatını ve güreşlerini son derece akıcı ve merak
uyandırıcı bir üslupla yazardı. Ünlü pehlivanların güreşlerini anlatırken
çabucak sonunu getirmez, okuyucunun merak duygusunu körükleyerek hikâyeyi olabildiğince
uzatırdı.

Bu
yüzden “arkası yarın” tarzı bu yazı dizilerinden ilhamla, uzayıp giden
ve bir türlü sonuca gitmeyen durumları ifade için “pehlivan tefrikası gibi”
diye bir söz kullanılırdı.

Rahmetli
babam ve komşusu esnaf arkadaşları bu usta pehlivanların güreş hikayelerini
okumaktan büyük zevk alırlardı. Hatta müşteri olmadığı zaman birkaç arkadaş çay
eşliğinde sohbet ederken bana “hadi oku bakalım Koca Yusuf’la Kel Aliço’nun
güreşinde ne oldu?” derler ve bana okuturlardı.  Fakat çoğu zaman güreş bir türlü bitmez, merak
uyandırıcı bazı gelişmelerden sonra, “arkası yarın” şeklinde ertesi günkü
gazetede devam ederdi.

Bu
güreşlerden en çok haz duyulanlar ise 120- 140 okkalık ağır pehlivanlara karşı
güreşen Arnavutoğlu ve Hergeleci İbrahim gibi 70-80 okkalık, nispeten
küçük cüsseli pehlivanların güreşi olurdu. Mesela çok güçlü ve ağır olduğundan
yenileceklerine ihtimal dahi verilmeyen rakibi Hergeleci İbrahim’i bastırır.
Kıspetinin belinden ve paçasından O’nu tutarak kündeler. Yani O’nu
havalandırarak sırtını yere vurmaya çalışır. Fakat bu hareket esnasında doruğa
çıkan seyirci tezahüratı bir anda kesilir ve meydanı büyük bir sessizlik
kaplar.

İşte
burada hikâye kesilir ve meydandaki şaşkınlık ve sessizliğin sebebi ertesi
günün gazetesinde anlatılırdı. Meğer kündelenmekte olan Hergeleci İbrahim başı
ve kolları aşağıda, ayakları yukarıya bakar durumda iken son anda rakibin “topuğunu
ellemiştir.” Yani rakibin topuğundan tutarak çekip dengesini bozmuş, rakip sırt
üstü düşerken Hergeleci de rakibinin göbeğine oturmuş, elleri yukarıda zaferini
kutlamaktadır.

****

Rusya’nın
Ukrayna’yı işgali için yaptığı savaş da uzadıkça TV’lerde yorum yapan
uzmanların anlattıkları bana bu pehlivan tefrikalarını hatırlatıyor.

Başlangıçta
herkes Rusya’nın cüssesinin büyüklüğü, Ukrayna’nın çelimsiz hali ve güçler
arasındaki dengesizliği görüp Ukrayna’nın kısa zamanda pes edeceğini veya
ezilip gideceğini düşünmekteydi.

Fakat
Ukrayna beklenildiğinden daha dirençli ve cesur çıktı.

Ukrayna
elindeki gücü ekonomik kullanmak, ülkesinin içinde çatışmaya girerek bir
gerilla savaşı ile rakibini yıpratmak istiyor. Gerilla harbi küçük kuvvetlerle
büyük düzenli ordulara karşı yapılan savaşta avantaj sağlar. Bu tür savaşta 1 gerilla
8 askeri etkisiz hale getirme imkanına sahiptir.

Mesela
Afganistan’da hem Rusya ve hem de ABD gerilla savaşlarının yıpratıcı etkisi
yüzünden bu ülkeyi terk etmek zorunda kaldı.

Esasen
Ukrayna, Hergeleci İbrahim’in çok az kuvvet kullanarak, rakibin dengesini
bozması gibi bir sonuca ulaşmak istiyor. Bu kolay değil ama imkânsız da değil.

******************************

ÜÜÜÜLE İSTERİM BE YAAA!

Sözcü
yazarı Memduh Bayraktaroğlu sevimli bir üslupla YouTube videoları
yapıyor. Son dinlediğim videosunda “Enseyi karartmayın, göreceksiniz
generaller ve oligarklar Putin’i yıkacaklar” dedi. Bu cümleden sonra ilave
etti: “Ben böyle temenni ediyorum. Hani fıkrada olduğu gibi ‘üüüle isterim
beyaaa’. Yıkamazsalar ben ne yapabilirim, ama öyle olsun istiyorum.”

Aslında
bütün yorumcular gönüllerinden geçeni istiyor, “üüüle istedikleri gibi”
olsun temenni ediyor.

****

Askeri
güçleri mukayese edince Rusya’nın Ukrayna’yı yenmesi kaçınılmaz gibi
görülüyor. Fakat savaşlarda her zaman matematik işlemiyor. Bu savaşta da moral,
motivasyon ve ekonomi daha çok etkili olacak gibi görülüyor.

Kırım Türklerinin
efsanevi lideri, Ukrayna Milletvekili Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu
Rusya’nın Batının ekonomik yaptırımlarına 3-4 hafta anca dayanabileceğini
söyledi. Kırımoğlu, Ukrayna bu kadar süre direnebilirse işgalden kurtulur
kanaatinde. Böyle olursa Rusya, Kırım dâhil, Ukrayna’da işgal ettiği bütün
bölgelerden çekilmek zorunda kalır inancında.

Rusya’nın kaybedeceğini iddia edenlerin bir başka gerekçesi daha var: İşgalci Rusya’nın
askerlerinin uğrunda ölmeyi göze alabileceği bir motivasyon sağlayıcı gerekçesi
yok. Fakat Ukrayna halkının vatanlarını savunmak, ülkelerinin bağımsızlığı için
gerekirse ölmek gibi bir motivasyonları var. Halkını öldüren, ülkelerini
mahveden işgal gücüne karşı direnen Ukrayna gerçek bir millet olma yolunda.

Ancak unutmayalım
ki esas savaş Ukrayna ile Rusya arasında değil. Rusya ABD ve NATO ile
savaşıyor. ABD ve NATO’nun planı Ukrayna halkının duygularına
paralel değil.

ABD ve
NATO savaşan kuvvetler arasındaki aşırı dengesizliği biliyor. Buna rağmen savaş
öncesi Ukrayna hava sahasını korumaya almadı. Bunlar Ukrayna’nın uzun süren bir
savaşla Rusya’yı yıpratmasını istiyor.

ABD planı Rusya’nın
Ukrayna içine girmesi ve yaratılacak Afganistan benzeri bir ortamda
yıpranması üzerine kurgulanmış gibi. ABD bir yandan ekonomik yaptırımlarla
zayıflatacağı Rusya’yı (Putin’i) başka ülkelerle ilgilenemeyecek şekilde Ukrayna’da
meşgul etmek istiyor.

Savaş “pehlivan tefrikası” gibi uzadıkça Ukrayna milleti ve ülkesi çok yıpranacak,
çok acı çekecek. Acılarını azaltmanın tek yolu rakibinin bir boşluğunu
yakalayıp, dengesini bozmasına bağlı. Bu fırsatı ne kadar erken yakalarsa o
kadar iyi olacak.

Olmazsa
ne olur diye düşünmüyorum. “Üüüle isterim beyaaa.”

1789
Fransız İhtilâli’nin dünya gündemine getirdiği kavramların başında “milliyetçilik”
gelir. Kısa sürede bütün Avrupa’yı etkileyen bu kavram, feodal ve monarşik
yapıları sarsarak millî devletlerin oluşumuna zemin hazırladı. Ondokuzuncu
yüzyılın ilk yarısında Yunanistan’ın ayrılmasıyla bu rüzgârdan etkilenen
Osmanlı İmparatorluğu, ikinci yarıda bütün Balkanların bu etki alanına
girmesiyle siyasi yapısında büyük sarsıntılar yaşamaya başladı. İşte Ömer
Seyfettin (11 Mart 1884- 6 Mart 1920), Balkan kavimlerinin milliyetçilik ve
bağımsızlık mücadelelerinin doruk noktasına çıktığı ve Balkan komitacılarının
Türk ve Müslümanlara en ağır zulümleri reva gördüğü bir dönemde dünyaya geldi.

            Ömer Seyfettin’in 1884’te Gönen’de
başlayan hayat macerası, 1903’te başlayan askerlik hayatıyla yeni bir mecraya
kavuştu. 1908’de İkinci Meşrutiyet’in ilânından sonra önce III. Ordu’nun
Selânik’teki nizamiye taburlarından birine, ardından da, iki yıl kalacağı
Makedonya hudutlarındaki Yakorit Bölüğü’ne komutan olarak görevlendirilmesi,
Ömer Seyfettin’in ruhunda var olan milliyetçilik duygusunun gelişip
serpilmesine yol açtı. Dilde sadeleşme cereyanına gönül veren yazar Ali Canip’e
1910 yılında yazdığı bir mektupta “Geliniz Canip Bey, edebiyatta, lisanda bir
ihtilâl vücuda getirelim” diyerek dil ve edebiyat alanında açacağı milli
çığırın sinyalini veriyordu.[1]

            Ömer Seyfettin, Türk toplumunca
millî, tarihî ve sosyal temalı hikayeleri ile usta bir hikaye yazarı olarak
tanınır. Fakat o, sadece bir hikayeci değil, aynı zamanda şair, eğitimci,
orijinal görüşleri olan bir sosyolog, bir fikir adamı ve bir dil inkılâpçısı idi.
Onun bütün eserlerinde ve düşüncelerinde temayüz eden, milliyetçi kimliğidir.
Onun milliyetçiliği, Türk milletini bütün özellikleriyle tanıyan ve kucaklayan,
gerçekçi ve ölçüleri sağlam bir milliyetçilik anlayışıdır.

            Ömer Seyfettin’in milliyetçiliğini
üç ayrı bölümde inceleyebiliriz: Dil milliyetçiliği (Türkçeciliği), Edebî milliyetçiliği,
Siyasi ve fikrî milliyetçiliği.

            Biz bu
yazımızda özellikle Ömer Seyfettin’in Dil milliyetçiliği (Türkçeciliği) ve
Edebî milliyetçiliği üzerinde duracağız. Tanzimat’la birlikte güçlenen dilde
sadeleşme faaliyetlerini sistemli ve somut bir biçimde fikrî platforma taşıyan
Ömer Seyfettin’dir.  11 Nisan 1911’de Genç Kalemler Mecmuası’nın 2. Cilt 1.
Sayısı’nda yer alan “Yeni Lisan” makalesi, millî dile dönüşün manifestosudur. [2]

Yeni Lisan Hareketi’nin ilkeleri şunlardır:

a.    Yazı
dilini konuşma diline yaklaştırmak; 
İstanbul Türkçesi ile yazmak; yani konuşma dilinden yeni bir yazı dili
meydana getirmek,

b.    Dilimizdeki
Arapça ve Farsça gramer kurallarını kullanmamak, bu kurallarla yapılan isim ve
sıfat tamlamalarını-bazı istisnalar dışında-kullanmamak;

c.    Dilimizde
kullanılan Arapça ve Farsça kelimelerle kurulan isim ve sıfat tamlamalarını
Türkçe kurallarına göre yapmak,

d.    “Şayed,
amma, lâkin, hemen, henüz, yani” gibi konuşma diline geçmiş olan Türkçeleşmiş
edatlar dışında Arapça ve Farsça edatlar kullanmamak,

e.    Arapça
ve Farsça kelimeler içinde halk dilinde telaffuzu değişmiş olanları, yazı
dilinde bu değişik şekilleriyle kullanmak; “kalabalık, hoca” gibi. Buna
karşılık “güneş” varken “şems”, “ay” varken “kamer” kelimesini kullanmamak,

f.     Arapça
ve Farsça kelimeleri Türkçede söylendikleri gibi yazmak; ilmî terimler dışında
Arapça ve Farsça kelime kullanmamak,

g.    Bu
ilkelerden hareketle millî bir dil ve millî bir edebiyat meydana getirmek.

Edebiyat mahfillerinde büyük tartışmalara sebep olan “Yeni
Lisan” makalesindeki fikirler, kısa bir süre sonra geniş bir taraftar kitlesi
bularak Millî Edebiyat çığırının açılmasında öncü rolü oynadı. Ömer Seyfettin,
millî bir edebiyat meydana getirmek için, önce millî bir dilin ortaya çıkması
gerektiğini belirtmiştir. Ona göre, eski dil hastaydı ve bu hastalığın sebebi
de içindeki lüzumsuz ve yabancı kaidelerdi.

Ömer Seyfettin’e göre milli mefkûre (ülkü) üç sevginin
birleşmesinden meydana gelir: Dil sevgisi, millet ve din sevgisi, vatan
sevgisi. Yazar, Türk milletinden olmayı da şöyle tarif eder: ”Türkçe konuşan
bütün Müslümanlar, Türk milletindendir.” Milleti de “aynı dili konuşan ve
dinleri bir olan bütün insanlar” diye tarif eder.[3]

Ömer Seyfettin, dili manevi bir vatana benzetir. Bu vatan
bozulursa ne milet kalır, ne devlet… Ona göre, “Milliyetimiz nasıl Türklük,
vatanımız nasıl Türkiye ise, lisanımız da Türkçedir. Türkçe bizim manevi ve
mukaddes vatanımızdır. Bu manevi vatanın istiklâli, kuvveti, resmî ve millî
vatanımızın istiklâlinden daha mühimdir.[4]

Ömer Seyfeddin “Yeni Lisan” makalesinde “milli dil” kadar
“millî edebiyat” ve “edebiyatın milliliği” meselesi üzerinde de durmuştur. Ona
göre, bu makalenin yayınlandığı tarihe kadar (1911) millî bir edebiyatımız
yoktur. “Olanlar da muharebe ve tasavvuf tasvirlerinden ve iptidaî şarkılardan
ibarettir. Görülüyor ki, şimdiye kadar millî bir edebiyat vücuda
getirememişiz…”

Ömer Seyfettin Türk milletinin yavaş yavaş “ yeni bir
hayata ve yeni bir intibah devresine” girdiği kanaatindedir. Bu sebeple, “Biz
bütün bu karanlıklardan uzak, hür ve müstakil, ilim ve edebiyat için
çalışacağız. Gayemiz millî lisan, millî bir edebiyat vücuda getirmek
olacaktır.” [5]

“Millî edebiyat şekilce,  lisanca, manaca bizim hususiyetlerimize hâiz
bulunacaktı. Milli veznimiz hece usulü idi. Milli lisanımız bütün Türklüğün
dimağı olan İstanbul’da her gün konuştuğumuz lehçe idi. Edebiyatımızın başka
milletlerin edebiyatlarına benzemeyen hususiyetleri ancak bize ait
sayılabilirdi”. [6]

Ömer Seyfettin, “milli edebiyat” oluşturabilmek için üç
unsuru esas alıyordu:

a)    Dil ve
anlatımda, milli dil ve sade üslûp kullanmak,

b)    Konuları
millî tarih ve milli coğrafyadan seçmek.

c)    Şiirde
millî ölçü olan heceyi kullanmak.

O, “edebiyatsız edebiyat yapmak” istiyordu. Yani edebî
eserleri; lüzumsuz söz, şekil, mecaz ve hayal sanatlarıyla süslemeden, parlak
cümleler kullanmadan yazmak düşüncesindeydi. Bunu da başardı. Ahmet Midhat
Efendi’den sonra Türk halkına okumayı en çok sevdiren yazarlardan biridir.
Çünkü o, dilini konuşulan halk Türkçesinden, konularını millî tarihimizden ve
toplum hayatımızdan alıyordu.

Ömer Seyfettin, hikâyeciliğimizde bir dönüm noktasıdır.
Ondan önce de hikaye yazan yazarlarımız vardı, ama dilleri sürçüyordu ve edebî
endişelerden arınamıyorlardı. Dili, deyişi, konuları “Türk” olan hikayeyi Ömer
Seyfettin’e borçluyuz. O, sanatıyla ülküsünü birleştirmiş bir sanatçıydı. Onun
ülküsü, milliyetçilik ülküsüydü. “Mademki Türküz, o halde Türk gibi görür, bir
Türk gibi düşünür, bir Türk gibi duyarız ve bir Türk gibi yazarız.”

 Ömer Seyfettin, otuz
altı yıllık kısa ömrünü, Türk milletinin kaderini değiştirecek, dil, edebiyat
ve siyaset alanlarındaki düşünceler ve eserlerle doldurmuştur. O, bu
özellikleri ve hassasiyetleri ile milli dilden sonra, Millî Edebiyat’ın da
temelini atan kişidir. Milli Edebiyat akımının diğer yazarları ile birlikte
Milli Mücadele’nin ve Türkiye Cumhuriyeti’nin manevi mimarları arasında yer
almıştır. Milli dil ve Milli Edebiyat’ın kurucusudur.  Ruhu şad, mekânı cennet olsun.

İlkokul çağlarımdan önceydi…

1970’li yılların sonu.

Hiç unutmam anneannemin elinden tutmuş, bakkalın önünde
kuyrukta bekliyorduk. Saatler geçiyor, bakkalın önüne bir kamyonet yanaşıyor, içinden
birkaç koli indiriliyor ve ardından sıra ile bakkala girip yağ alıyorduk.
Aldığımız yağ margarindi, yanlış hatırlamıyorsam…

Kar, yağmur, çamur, güneş fark etmiyor biz kuyruklarda yağ,
ampul, tüp vs. için sıraya giriyorduk…

Bazen annemle gidiyor kuyrukta bekliyorduk, bazen de
anneannemle gidiyorduk.

Ama çocukluğumun bir kısmı kuyruklarda geçiyordu.

Hatırladığım kadarıyla cebimizde paramız vardı ama yağ
yoktu.

Büyüklerimizden duyduğumuz kadarıyla Kıbrıs çıkartmasının
ardından konulan ambargonun neticesi olarak yağ, ampul veya tüp bulamıyorduk.
Ama Kıbrıs Türkleri’ni kurtarmanın onuru vardı.

Üstelik paramız vardı.

Alım gücü vardı. Yağ yoktu sadece..

12 Eylül filan derken aradan 40 yılı aşkın bir zaman geçti.

Türkiye’nin kişi başı millî geliri 2010’ların başında 12.500
ABD Doları’nı bile aştı hatta…

Ama gel zaman git zaman, Rahmetli Cem Karaca’nın
şarkısındaki gibi “dön baba dönelim, aynı yere geldik…”

Ne diyordu Rahmetli Karaca?

“Bindik bi alamete gedeyoz gıyamete
Amanieyynn

Yol dediğin yol gibi
Ulaşmalı bir yere
Biz dön baba dönelim
Geliyoz aynı yere
Bu döngü kısır döngü
Başı var da sonu yok
Dönüyom dönemiyom
Sonunda bir cıgış yok
Amanieyynn…”

Ülke 40 sene sonra aynı yere gelmişse bu işte bir hata var
demektir. Kısır döngü yaşıyoruz demektir.

40 yıl önce tüpgaz kuyruğundaydık, şimdi LPG’ye neredeyse
iki günde bir gelen zamlar nedeniyle Oto gaz kuyruğundayız…

40 yıl önce margarin yağ kuyruğundaydık, şimdi ayçiçek yağı
kuyruğundayız….

Ama bu kez cebimizde paramız da yok. Alım gücü de yok. Üstelik
Kıbrıs’ı filan da kurtarmadık…

Eğer böyle giderse yakında un, şeker ve ekmek kuyruğuna
gireceğiz demektir ki; o daha vahim.

40 değil, 80 sene geri gittik demektir ki; bu da İkinci
Dünya Savaşı yıllarına tekabül eder.

Hani şu bazı politikacıların diline pelesenk ettiği, meşhur
‘ekmek karneli’ günlere…

Hoş o günlere aslında zaten geri döndük de, ilan edilmedi…

Belediyelerin Halk Ekmek Büfeleri’nin önünde uzayan onlarca
metre uzunluğundaki ekmek kuyrukları, İkinci Dünya Savaşı dönemindeki ekmek karneli
günleri hatırlatıyor…

Ama böyle giderse, yani güzelim Anadolu ovaları son on
yıldır ekilmediği şekliyle devam ederse ve Ukrayna ve Rusya’dan da buğday
alamazsak; sanırım ekmek karneli günleri de ciddi ciddi yeniden yaşamaya
başlayacağız…

Ki bu da 70 kûsur yıl geriye gittiğimizin ilanı olur.

 * * *

İnsan merak etmiyor değil:

Acaba ülkemizde sadece geriye doğru çalışan bir zaman
makinesi icat edildi de bizim mi haberimiz olmadı. Çünkü hep geriye gidiyoruz.
Bir zahmet “an’ımızı yaşasak”, meseleler hal olacak aslında…