“Bu
Makale Rusça ve Birçok Dilden Türkçe’ye Yaptığı Tercümelerle

Türk
Tarihi ile Türkoloji Sahalarına Büyük Katkılar Sağlayan

D.
AHSEN BATUR’UN AZİZ HATIRASINA

İthaf
Edilmiştir”

ÖZET

Kuzey Kafkasya hakkında çalışmalar yapan
Rus veya Rus olmayan uluslardan bilim insanlarının Rusça yazılmış eserlerinde
Türk araştırmacılar için çok kıymetli bilgiler bulunmaktadır. Doğu Avrupa,
Kuzey Kafkasya/Kafkasya, Türkistan, Sibirya coğrafyasında yapılan araştırmalar
Kimmer, İskit, Sarmat, Alan, Hun vd. Türk kavimlerinin arkeolojik bulgularını
gün yüzüne çıkarmaktadır. Günümüzde Kimmer, İskit, Sarmat, Alan, Hun vd. Bozkır
kavimlerinin Türklükleri uygarlık tarihi içinde hak ettiği yeri almaktadır. Kuzey
Kafkasya tarihine baktığımızda bu kavimlerin beşeri coğrafya ve Kafkasya
kültürünü nasıl oluşturduğu yeni verilerle her geçen gün daha iyi
anlaşılmaktadır. Bazı Rusça kaynaklarda görülen tarihî Türk halklarını ve
uygarlıklarını farklı kavimlere bağlama düşüncesi de zamanla kaybolmaktadır.
Çünkü gerek arkeolojik gerekse diğer alanlarda on binlerce çalışmanın
yapıldığını gördüğümüz Rusça kaynaklar aksi bir düşüncenin gelişemeyeceğini
göstermektedir. Bilimsel çalışmalar er veya geç hakikati ortaya koymak zorunluluğu
taşımaktadır. Bu çalışmanın amacı Kuzey Kafkasya’nın diğer Türk coğrafyaları
ile arkeolojik araştırmalar ağırlıklı olmak üzere ilişkililerinin ortaya
konmasını sağlamak ve bunun uygarlık tarihi açısından önemini vurgulamaktır.

Anahtar Kelimeler: Kuzey Kafkasya, Turan
coğrafyası, Arkeoloji, Türk Uygarlığı

SUMMARY

IN TURAN GEOGRAPHY ACCORDING TO RUSSIAN SOURCES

NORTH CAUCASIA

There is very valuable information for
Turkish researchers in the Russian texts of scientists from Russian or
non-Russian nations working on the North Caucasus. These studies were in
Eastern Europe, North Caucasus/Caucasia, Turkestan, Siberia, Cimmerian,
Scythian, Sarmat, Alan, Hun, et al. It brings to light the archaeological
findings of Turkish tribes. Today, Cimmerian, Scythian, Sarmatian, Alan, Hun et
al the Turkishness of the steppe tribes take the place it deserves in the
history of civilization. When we look at the history of the North Caucasus, it
is better understood with new data how these tribes created human geography and
Caucasian culture. The idea of ​​connecting historical Turkic peoples and
civilizations to different tribes seen in some Russian sources also disappears
over time. Because the Russian sources, which we see that tens of thousands of
studies have been carried out in both archaeological and other fields, show
that a contrary thought cannot develop. Scientific studies have to reveal the
truth sooner or later. The aim of this study is to reveal the relations of the
North Caucasus with other Turkish geographies, mainly by archaeological
research, and to emphasize its importance in terms of the history of
civilization.

Keywords: North Caucasus, Turan geography,
Archeology, Turkish Civilization

РЕЗЮМЕ

В ГЕОГРАФИИ ТУРАНА ПО РОССИЙСКИМ ИСТОЧНИКАМ

СЕВЕРНЫЙ КАВКАЗ

Очень ценная информация для турецких
исследователей содержится в русских текстах ученых из русских и нерусских
народов, работающих на Северном Кавказе. Эти исследования проводились в
Восточной Европе, Северном Кавказе, Туркестане, Сибири, Киммерийцах, Скифах,
Сарматах, Аланах, Гуннах и др. Это проливает свет на археологические находки
тюркских племен. Сегодня киммерийское, скифское, сарматское, аланское, гуннское
и др. тюркство степных племен занимает достойное место в истории цивилизации.
Когда мы смотрим на историю Северного Кавказа, то с новыми данными лучше
понимаем, как эти племена создавали человеческую географию и кавказскую
культуру. Идея соединения исторических тюркских народов и цивилизаций с разными
племенами, встречающаяся в некоторых русских источниках, также со временем
исчезает. Потому что русские источники, в которых мы видим, что проведены
десятки тысяч исследований как в археологической, так и в других областях,
показывают, что противоположное мышление развиваться не может. Научные исследования
рано или поздно должны раскрыть правду. Целью данного исследования является
выявление связей Северного Кавказа с другими тюркскими географиями, главным
образом посредством археологических исследований, и подчеркивание его значения
с точки зрения истории цивилизации.

Ключевые слова: Северный Кавказ,
туранская география, археология, тюркская цивилизация.

GİRİŞ

İsa’nın Doğumundan Önce (D.Ö)[2]. 2000
yıllarından itibaren Doğu Avrupa, Balkanlar, Karadeniz’in Kuzeyi ve Güneyi,
Kuzey Kafkasya, Anadolu, Ön-Asya, Asya ve Sibirya coğrafyası Türk kavimlerinin
uygarlıklar oluşturduğu alanlardır. Sümer Uygarlığından itibaren ele alınırsa
bu tarih daha da eskilere kadar götürülmektedir. Hatta Erken Türk uygarlıkları
incelendiğinde ise Avrupa’nın ilk sakinlerinin Turanî Halklar olduğu
görülmektedir. Bununla birlikte bu çalışmada daha yakın bir tarih olarak
Kimmer, İskit, Sarmat vb. Türk Kavimlerinin Kuzey Kafkasya ile bağlantılı olmak
üzere bu geniş coğrafyada Rusça kaynaklardaki arkeolojik çalışmalara Türk araştırmacıların
dikkati çekilecektir. Bu çalışmada üç Rus akademisyenine ait İngilizce makalede
değerlendirilmiştir. Bunlar Nikolay Anatolievich Bokovenko’nun İklim
Bağlamında Avrasya Bozkırının İlk Göçebelerinin Göçleri “Migrations of Early
Nomads of the Eurasian Steppe in a Context of Climatic Changes”,Sergey
Minyaev’in Hsiung nu Sanatında “Geometrik Stilin” Kökenleri “The Origins of
the “Geometric Style” in Hsiung nu Art” ve Askold I. Ivantchik’in İskit’ten
Sibirya’ya Kadim Uygarlıklar, Arkaik Atina Grek Vazolarında ‘İskit’ Okçuları,
“Scythian Archers on Archaic Attic Vases”başlıklı araştırmalarıdır.

 Rusya ve şu an ona bağlı Türk
Yurtlarında yapılan arkeolojik çalışmalar çok değerli bulguları ortaya
çıkarmaktadır. Bilim insanları eğer ideolojik bir bakışla bu buluntuları
değerlendirmiyorsa yorumları da dâhil aydınlatıcı bilgiler olmaktadır. Eğer
okuyucu ideolojik yorumları gördüğü anda bunun değerlendirmesini
karşılaştırmalı kaynaklarla ve şahsi birikimle yorumlamak zorundadır. Çünkü
binlerce yıl Kuzey Kafkasya kültürüne ve uygarlığına katkıda bulunmuş antik
dönem Türk kavimleri ile İsa’nın doğumundan sonra bu kavimlerin ardıllarını
sürekli istilacı ve işgalci olarak yorumlamak okuyucular ve genç nesiller
üzerinde tarihî şartlandırmalara sebep olmaktadır. Binlerce yıl iskân olmuş ve
o coğrafyaya damgasını vurmuş Turanî halkların ancak yerliliklerinden
bahsedilebilir. Diğer taraftan ideolojik Rus bakışı ile bilimsel Rus bakışını
ayırmak gerekmektedir. İdeolojik Rus bakışı söz Rusların Kuzey Kafkasya’ya
yerleşmelerine gelince hiç istila, işgal ve sömürgeleştirmeden bahsedilmemekte Ruslar
adeta uygarlık getirmiş bir halk olarak gösterilmeye çalışılmaktadır. Bu da eserlerin
zaman zaman ilmî hüviyetine eksiklik getirmektedir. Buna rağmen arkeolojik
bulgular ham olarak değerlendirdiğinde çok önemli ipuçları vermektir. Bu
ipuçlarını değerlendirmekte Türk arkeologlar, tarihçiler, halkiyatçılara ve
dilciler gibi sosyal bilimler

Bugün 9 Eylül. Doğup büyüdüğüm şehrin tam 100 yıl önce kurtuluş günü. Hani kutlamayacakmışız ya! İşte o İzmir ve o İzmir’in kurtuluş günü.

Ordu “Akdeniz”e doğru “Şu kopan fırtına Türk Ordusudur ya Rabbi!” dedirten hızla ilerlemektedir ama o hız bile vahşeti, jenosidin âlâsını önlemekte yetersizdir.

Aşağıdaki alıntılarım Profesör Stanford Shaw’un From Empire to Republic (İmparatorluktan Cumhuriyete) adlı dev eserindendir. Türk Tarih Kurumu bu 5 büyük cildin İngilizcesini, 2020’de yayımladığı hâlde Türkçeye hâlâ kazandırılmadı. Shaw’un eseriyle karşılaştırabileceğimiz başka bir eser de yok. Bu vahim ve anlaşılmaz ihmalinin arkasında makul bir sebep varsa o sebebi öğrenmek hakkımızdır diye düşünüyorum.

Müttefiklerin raporları

ABD Savaş Gemisi subaylarından Teğmen Barry’den dinleyelim:

“Menem [Menemen her halde.]hâriç bütün şehirler fiilen ya tahrip edilmiş veya hâlen yanmakta. Geri çekilen Yunan Ordusu’nun soygun, yağma, yıkıp yakması anlatılıyor. Araziden geçerken çok sayıda ölü ve yaralı Müslüman gördüm. Arazi mutlak anlamda ıssız; bütün barınma ve beslenme imkânları yok edilmiş. Manisa’nın yüzde 80’i tahrip edilmiş, Kasaba’nın yüzde 90’ı, Salihli’nin yüzde 60’ı. Demiryolu Alaşehir’e kadar sağlam. Gayrı Müslim nüfus İzmir’den tahliye edilmiş…” (USDS Decimal File 867.00/1558)

Ne zaman tahliye edilmiş? Az sonra yazacağım.

İstanbul’dan İngiliz Yüksek Komseri Rumbold, Curzon’a mektubunda, İzmir’den, Sir Harry Lamb’dan ve başkalarından, denize doğru panik içinde kaçan Yunanlıların vahşetini anlatan raporları naklediyor:

“Yunanlıların çekilişleri sırasındaki davranışları konusunda fikir birliği var. Sir Harry Lamb, ‘Yunanlıların yapıp ettikleri her bakımdan iğrenç. ‘ diyor. İki ırk arasında bir tercih yapmak mümkün değil. [Yüce Anglo- Sakson- Germen “aryan ırk”ından değil bunlar ya!] İngiliz malı olan İzmir-Aydın Demiryolu’nu tamamen tahrip ettiler. [Önemli olan bu!] Birçok yerde Türkleri camilere kapatıp sonra camileri ateşe verdiklerinden şüphe yok.”

Profesör Shaw devam ediyor: “Türk karargâhı orduyla birlikte ileri hareket hâlindeydi. 2 Eylül’de Uşak’ta kuruldu. Aynı gün, kaçan Yunanlılar iki şehri de yaktıktan sonra Eskişehir ve Aydın geri alındı. İki gün sonra İsmet Bey, ordusuna, Bursa ve İzmir’i, Yunanlıların bunları da tahrip etmelerini önlemek için bir an önce ele geçirmeye çalışmaları emrini verdi.”

Babaannemden dinlediklerim

İzmir kurtuldu ama maalesef Bursa yandı. Şimdi Shaw’u bırakıp birinci elden bir rapora dönelim.

Babaannemden dinledim: Katliam, diri diri yakma, ırza geçme haberleri İzmir’e ulaşmaktadır. İkiçeşmelik’te, mahallenin iki ucunda silahlı gençler, gelecek vahşete direnmek için nöbettedir. Babaannem ve başka birkaç ailenin kadın ve çocukları, bahçesi demir kapılı, görece daha güvenli olduğunu düşündükleri bir eve sığınmışlardır. 9 Eylül sabahı karşı tepelerde, babaannemin tabiriyle “karınca gibi asker” görünür. “İşte!”, diye düşünür babaannem, “Bizi de kesmeye geliyorlar.” ve sessizce ağlamaya başlar. Onlu yaşlardaki babam merdivenlerden kaymakta ve başka yaramazlıklar yapmakta. “Bizi öldürmeye geliyorlar ve sen oynuyorsun!” diye azarlanır. O sırada … Efendi, evinden çıkar ve bağırmaya başlar. Babaannem ne söylediğini anlamaz ve ağlaması artar. O efendi kendi evine girer ve birkaç dakika sonra elinde bir Türk bayrağı ile çıkar ve bayrağı sallamaya başlar. O zaman gözyaşları sevince döner. Gelen Türk süvarisidir.

Gelen Tatar Şerafettin Bey’in müfrezesidir. Az önce Darağacı semtinde, düşmanla çatışan ve zayiat veren müfreze. 6 Eylül’de Yunan terk etmişti ya… Allah Allah!

Tatar Şerafettin Bey’i televizyonlarda defalarca görmüşsünüzdür. Hani bir asker, atından iner ve İzmir Hükûmet Konağı’nın merdivenlerini ikişer üçer koşarak çıkar, balkondaki direkte asılı Yunan bayrağını indirip yerine Türk bayrağını asar ya… Herhalde ta üç gün önce İzmir’i terk ederken bayrağı yanlarına almayı akıl etmemişler! İşte o Tatar Şerafettin Bey’in süvarileridir gelenler. Onun komutanı İşkodralı Fahreddin Paşa’nın süvarileri… Onun da komutanı Selanikli Mustafa Kemal Paşa’nın süvarileri… Ne kadar yalanlamaya, karalamaya çalışsanız da o kurtarıcı ordudur.

Ne zaman terk ettiler?

Yine ABD raporları, sivil ve artık sivil kıyafete bürünmüş asker Yunanlının tahliyesinin 2 Ekim itibarıyla muhasebesini veriyor: 221.600 kişi bu tarihe kadar İzmir’den, Urla’dan ve Çeşme’den şehri terk etmiş.

Bir kısım süvari babaannemin sığındığı evin önünden geçer. Kadınlar, atlar içsin diye kovalarla su çıkarırlar. Ve onların hayretli bakışları altında, kovalardan önce süvariler içer…

Şu 6 Eylül’de Anadolu’yu terk eden Yunan kuvvetleri var ya… Biraz daha onlardan söz edeyim (Yine Shaw’dan):

“1922 Eylülünün sonuna kadar Türk Ordusu, aralarında 8 generalin bulunduğu 500 ila 728 Yunan subayını ve 52.000 Yunan askeriyle 42.000 sivili harp esiri olarak tutuyordu. Bunlar arasında Baş Komutan Trikopis ve 2. Ordu Komutanı Diyenis de vardı. İkisi de 2 Eylül gecesi teslim olmuştu. 22 Eylül’de de General Kledas bütün kuvvetleriyle teslim oldu.”

Hani 6 Eylül’de düşman alacağını alıp Türkiye’yi boşaltmıştı ya. Zavallı General Kledas’ın haberi olmamıştı demek.

https://millidusunce.com/9-eylul-kutlu-olsun-kutlayacagiz/

İzmir’in Kurtuluşu törenleri
bu 9 Eylül’de daha bir coşkuyla, 2 milyon kişinin katılımıyla ve
muhteşem bir görsel şölenle kutlandı. Törende beni en çok etkileyen sahne protokol
ve halkın İstiklal Marşını yürekten okuyuşu, içtenliği ve coşkularını yansıtan
gözlerindeki ışıltılar idi.

Bu yıl İzmir’in
3,5 yıl süren Yunan işgalinden kurtuluşunun 100. Yılı idi. Yenilen
sadece Yunan değil arkasındaki İngiltere, Fransa, İtalya gibi emperyalist
devletlerdi.

Bu
etkinlik Türk milletinin İzmir’in ve Türkiye’nin kurtuluşunu sağlayan
Atatürk, silah arkadaşları, şehitlerimiz ve gazilerimize bir şükran ifadesiydi.

****

Ancak İzmir’deki
muhteşem kutlamaların motivasyonunu artıran güncel faktörler de vardı. Eski
TBMM Başkanı İsmail Kahraman gibi bazı AKP’lilerin, Millî mücadeleyi ve
Mustafa Kemal Atatürk’ü küçültmek için “hiç savaşmadık, tek kurşun atılmadı.
Müstevliler kendiliğinden çekildi” gibi cehaletten öte zırvalarına da bir
tepki idi.

Kalabalıkların
coşkusu “keşke Yunan kazansaydı” diyen “Fesli Kadir” (Mısıroğlu)
ve benzerlerinin tedrisatından geçmiş olanlara bir cevap gibiydi. Fesli Kadir’i
hastanede ziyaret eden DİB Ali Erbaş’a, İsmail Kahraman’a ve RTE’ye
gönderilmiş bir mesaj niteliğinde idi.

Fesli
Kadir “Atatürk’ü seven benim cenazeme gelmesin” diye vasiyet etmişti. İzmir’deki
milyonların coşkusu hain meczubun cenazesine koşan “Atatürk’ü
sevmeyenleri” elbette kızdıracaktı, ürkütecekti.  Çünkü bu muhteşem şölen toplumsal vicdanın gür
sesi idi.

************************

Bahçeli’nin Tepki Gerekçesine Şaşırdım

İzmir Büyükşehir Belediye Başkanı Tunç
Soyer’in törende yaptığı konuşma, “100 yıl önceydi. Bu toprakları yönetenler,
gaflet, dalalet ve hatta hıyanet içindeydi. Gençleri, kadınları, çocukları
geleceği hiç düşünmediler. Sadece ve sadece saraylarındaki saltanatı korumak
için bütün bir milleti ateşe attılar” sözleriyle başladı.

Bu sözlere öküz altında buzağı arayanlar, AKP’liler
ve daha da ilginci MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli tepki gösterdi.

Bahçeli, Soyer’in
bu sözlerini, “tarihimizin düşman gözüyle yorumlanması”, “ecdadımıza ve
tarihimize hakaret edilmesi” ve “ecdadımıza karşı nefret ve ihanet suçu işlenmesi”
olarak değerlendirdi.

Tunç Soyer’in,
100 yıl önce devleti yönetenlere Atatürk’ün Nutuk’ta da geçen tanımlamalarını
kullandığı açık.

Yani “gaflet,
dalalet ve hatta hıyanetle” suçlananlar Padişah Vahdettin, Damat Ferit ve
“saraydaki saltanatı korumak için milleti ateşe atanlar.”

Her
milletin içinde kahramanlar, vatanseverler çıktığı gibi zaman zaman gerçekleri
idrak edemeyen, sorumluluklarını yerine getirmeyenler (gaflet içinde
olanlar) ve sapkın, doğru yoldan ayrılmış olanlar (dalalet içinde
olanlar) ve hatta hainler çıkabilir.

Elbette
Osmanlı da bizim, Cumhuriyet’te bizim devletlerimiz. Türk devletlerini
yönetenlerin içinde iyi işler yapanlara şükran duyuyoruz. Ancak “İngiliz
işbirlikçisi” Padişah Vahdettin ve yönetimine bu sıfatların yakıştırılması
tarihi gerçeklerin bir sonucudur. Vahdettin, İstanbul’un anahtarını tek kurşun
atmadan İngiliz komutana veren, Mustafa Kemal Paşa’nın idamı için ferman
çıkaran ve sonunda İngiliz gemisiyle kaçan bir padişah değil mi?

Vahdettin
için kullanılan sıfatlar, bütün atalarımızın bu sıfatları taşıdığı anlamına
gelmez. Yanlış işler yapanları ortaya koymak ecdada saygısızlık değildir.

Peki,
bunun böyle olduğunu “ecdada saygısızlık” suçlamasında bulunanlar
bilmiyor mu? Elbette biliyorlar. Tepki gösteren siyasal İslamcı AKP’lilerin çoğu
Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucularına, Atatürk ve silah arkadaşlarına hakaret
edenler. Peki, Atatürk ve İnönü ecdat değil mi?

Beni
şaşırtan Bahçeli’nin de tepkisini “ecdadımıza karşı nefret ve ihanet suçu
işlendiği” şeklinde gerekçelendirmesi. Bahçeli’nin Atatürk düşmanlarıyla
aynı mevzide konumlanması anlaşılır gibi değil.

************************

Soyer’in Okuduğu Nutuk

İzmir Büyükşehir
Belediye Başkanının konuşmasında yer alan ve Nutuk’tan alınan tanımlamalara neden
böyle şiddetli tepki gösterildi. Galiba cümle içinde geçen ve bugünü
çağrıştıran kelime ve kavramlar olduğu için.

Soyer’in
yukarıda alıntıladığım sözlerinin başındaki “100 yıl önceydi”
cümleciğini kaldırırsanız “Ülkemizi yönetenler, gaflet, dalalet ve hatta
hıyanet içinde idi”; “sadece saraylarındaki saltanatı korumak için” suçlamalarında
bugünün muktedirlerini muhatap aldığı sonucu çıkabilir.

Muhtemelen
Soyer’in konuşmasına kızanlar sözleri böyle anlamış olmalılar.

Konuşmacının
niyetini bilmemiz mümkün değil. Kendisi “ben o cümleleri Nutuk’tan ilhamla
kullandım” diyor. Aksini iddia edecek bir delilimiz yok.

****

Erdoğan’ın Okuduğu Şiir

R. T. Erdoğan İstanbul Belediye
Başkanı iken, Aralık 1997’de, Siirt’te bir mitingde okuduğu bir şiir
sebebiyle 4 ay 10 gün hapis yatmıştı.

Diyarbakır
Devlet Güvenlik Mahkemesi “Minareler süngü, kubbeler miğfer/ camiler
kışlamız, Müminler asker/ Bu ilahî ordu dinimi bekler/ Dillerde tevhit Allahü
Ekber” mısralarını okuyan Erdoğan’ı mahkûm etti.

Mahkeme
kararın gerekçesinde ‘‘Rejimin bazı kurum ve kuruluşlarını hedef
gösterdiğinin anlaşıldığı, sanığın bu konuşmayla din ve ırk farklılığı
gözeterek, kin ve düşmanlığa açıkça tahrik etmek suçunu işlediğini’’
belirtti.

Bu olay Erdoğan’ın siyaseten önünü açan bir olay oldu. Çünkü halkımız mahkeme kararını haksız,
Erdoğan’ı “mağdur” olarak değerlendirdi.

Şiir, Ziya Gökalp’e ait
sanılıyor olsa da, Cevat Örnek adlı bir şaire ait. Şairin
kitabında, Erdoğan okuduğu için suç sayılan ibarelerin “hiçbir dini veya
siyasi çağrışım amaçlı” yazılmadığı ifade edilmiş.

Erdoğan bu defa
Aralık 2021’de yine Siirt’te yapılan bir toplantıda Cumhurbaşkanı sıfatıyla
aynı mısraları yine okudu. Cumhuriyet Savcıları soruşturma açılmasına bile
gerek duymadı.

İlahi
kadere bakın ki, bu defa Erdoğanistler rakip partinin bir Büyükşehir
Belediye Başkanını Atatürk’ün bir sözünü kullandığı için “kin ve nefrete
tahrik ettiği” suçlamaları içinde.

Bir eğitim-öğretim yılına daha ulaşmış bulunuyoruz. Bu
vesileyle yeni eğitim ve öğretim yılının geleceğimizin umudu olan
yavrularımıza, her kademeden öğrencimize, değerli öğretmenlerimize ve
velilerimize hayırlar getirmesi dileğiyle evlatlarımıza, sağlıklı, huzurlu ve
başarılı bir dönem geçirmelerini; ülkemizin, milletimizin ve bütün insanlığın
faydasına kullanacakları bilgi, beceri ve tecrübeyle donanmalarını görmek;
yaşamak, Türk Milleti adına; ülkemin parlak geleceği adına, geleceğimizin
vizyonlu ellerde olması adına Atatürkçü/ Milliyetçi Türk vatandaşını mutlu
eder; sevindirir; güvenimizi arttırır.

Biline ki;

Cumhuriyetimizin eğitim sistemi bir fırsat eşitliği
sağlıyordu. Anadolu’nun küçük bir köyünden çıkmış zeki bir çocuk kendisine
sağlanan fırsat ve imkânlarla Türkiye yönetiminde söz sahibi olabileceği makam
ve mevkilere yükselebiliyordu.

Cumhuriyetin kurup geliştirdiği sistemde eğitim sürecinde
verilen bilgiler hayatın içinde kullanılabilecek işe yarar bilgilerdi.

Uzman Eğitimcilerimizin ifadesiyle ‘’öncelikle öğretmen
okulları gitti, sonrasında köy okulları gitti, değişmedik bir şey kalmadı.
Bunun beceriksizlikten değil gayet isteyerek (taammüden) yapıldığını
düşünülüyor. . Bu kadar bilimden, sürekli değişen dijital dünyaya uyum
sağlamaktan uzak; sadece parası olanın çocuklarını okuttuğu bir eğitim
düzeniyle karşı karşıyayız”

*

Öncelikle eğitimli insanın toplumsal ve ekonomik kalkınmanın
temeli olduğu vurgulanmalı.

İyi bir eğitimle zihnin özgürleşmesi, aklın ve vicdanın
birlikte gelişmesi, yeteneklerin keşfedilmesi, var olan potansiyelin
gerçekleştirilmesi, bugünün ve yarının becerilerini kazanması, bilgiye dayalı
fikir geliştirmesi sağlanır.

Bu ölçütlere bakınca ülkemizde “İyi Bir Eğitim” vardır
diyemeyiz.

*

Eğitimde başarısızlığımızın temel sebeplerinden biri de
“eğitim sisteminin tüm kademelerinde görevlendirme ve atamalarda liyakat,
objektiflik ve hesap verebilirlik ilkeleri yok sayılmaktadır.”

Dalında uzmanlaşmış eğitimciler eğitimde de liyakat,
şeffaflık ve hesap verebilirliğin olduğu bir sistem öngörüyor. Öğretmenlerimizi
“mesleki açıdan sürekli gelişen itibarlı ve yüksek isteklendirme sahibi” hale
getirilmeli.“

*

Sahabeden olup birçok defa haksızlığa uğramış, çocukları
katledilmiş Hz. Peygamberin Amcasının oğlu ve damadı Hz. Ali; aynı zamanda peygamberin
methiyesine mazhar olmuş devrinin ilim insanıdır. Ne yazık ki çocuklarından
önce kendisi de katledilmiştir.

Rivayet edilir ki on kişi gelir Hz. Ali ‘ye sırayla
sorarlar;

İlim mi üstündür, Dünya Malı mı?

Hazreti Ali (ra) efendimiz birinciye;

“-İlim üstündür; çünkü ilim peygamberlerin mirasıdır, dünya
malı ise

Firavunların mirasıdır.”

İkinciye;

“-İlim üstündür; çünkü ilim dağıttıkça artar, dünya malı ise
dağıttıkça azalır.“

Üçüncüye;

“-İlim üstündür; çünkü ilim sizi korur, dünya malını ise siz
korumak zorundasınız.”

Dördüncüsüne;

“-İlim üstündür; çünkü ilim seninle mezara girer, dünya malı
ise seni bırakır

Kabre girmez.”

Beşincisine;

“-İlim üstündür; çünkü ilim sahibini seven çok olur, dünya
malına sahip olan ise

Kıskanılır ve düşmanı çok olur.”

Altıncısına;

“-İlim üstündür; çünkü ilim sahipleri onurla azametle
anılır, dünya malına sahip olanlar ise cimrilikle suçlanır.“

Yedincisine;

“-İlim üstündür; çünkü ilim eskimez, yıpranmaz, bozulmaz,
dünya malı ise,

Eskir, yıpranır ve bozulur.“

Sekizincisine;

“-İlim üstündür; çünkü ilim kalbi nurlandırır, yumuşatır;
dünya malı ise kalbi katılaştırır.”

Dokuzuncusuna;

“-İlim üstündür; çünkü ilim sahipleri kıyamet günü şefaat
ederken, dünya malına sahip olanlar hesap verecekler.”

Onuncusuna;

“-İlim üstündür; çünkü ilim sahipleri mütevazı alçak gönüllü
olur, dünya malına sahip olanlar ise enaniyetine düşkün gururlu olurlar.”

Cevaplarını vermiş.

*

İlim için lazım olan aklın, din için de lazım olduğuna
inananlardanım.

Okumak, öğrenmek bir ibadet haline gelmişse;

İnsanlar birbirlerinin yaşam tercihlerini sorgulamak yerine,
kendileriyle meşgul oluyorlarsa;

Şekilci anlayışın yerini, ahlak ve bilgi temelli bir
dindarlık almışsa;

İşte oradadır huzur… Oradadır başarı… Oradadır insanlık…
Oradadır İslam…

*

İlim, insanlığa her alanda rehberlik eden çok değerli bir
hazinedir. Zira insan, kendini ilimle bilir. Rabbini ilimle tanır. Allah’ın
mesajlarını ilimle anlar. Varlığın gaye ve hikmetini ilimle kavrar. Nefsini
ilimle terbiye eder. Hakkı, adaleti, ahlakı, fazileti ve doğruyu ilimle
öğrenir. Yaratıcısına karşı sorumluluklarını ve kulluk görevlerini ilimle
yerine getirir.

*

Dünyayı yaşanır kılan; insanlığı aydınlatarak önünü açmış;
rehber olmuş insan onurunu öne çıkaran; gelmiş/ geçmiş bütün münevverlere selam
olsun, 

Salgın hastalık olur, sağlıkçının yanında kim olur?

POLİS

Yangın olur, İtfaiyecinin yanında kim olur?

POLİS

Darbe olur, Siyasetçinin yanında kim olur?

POLİS

Deprem olur, arama kurtarma ekiplerinin yanında kim olur?

POLİS

Terör olur, Askerin yanında kim olur?

POLİS

Eylem olur, Pankartların önünde kim olur?

POLİS

Kaza Olur, Kazazedenin arabasının yanında kim olur?

POLİS

Soygun olur, Rehinelerin yanında kim olur?

POLİS

Kamu düzeni tehlikeye uğrar, Bürokratın yanında kim olur?

POLİS

Aile içi şiddet olur, mağdurun yanında kim olur?

POLİS

Sokakta kalana kim sahip çıkar?

POLİS

Stat karışır, futbolcunun, hakemin yönetimin yanında kim
olur?

POLİS

1 poça 1 meyve suyu ile gün boyu kim ayakta görev yapar?

POLİS

Trafik karışır, kim düzeltir?

POLİS

İhbar gelir, kim yakalar?

POLİS

Bomba konur, kim yetişir?

POLİS

Biri boğulur, cankurtarana kim yardım eder?

POLİS

Sağlıkçıya şiddet olur, kim sahip çıkar?

POLİS

Veli öğretmene saldırır, kim sahip çıkar?

POLİS

Seyyar satıcı zabıtaya saldırır, kim yetişir?

POLİS

Mahkeme karışır, kim yetişir?

POLİS

Çarşı karışır, kim yetişir?

POLİS

Karakol karışır, kim yetişir?

POLİS !!!!!!!!!!!!!!!!!

***

Siyasetçiden de mağdur olur,
Ticaretçiden de mağdur olur, sürgün de yer, tehdit de alır, yalnız da
bırakılır!!!

Boynu kalından da mağdur olur,
boynu inceden de!

Sendikacıya da sahip çıkar gel
gör ki sendikal hakkı sadece onların yoktur.

Herkesin atarı gideri onlara,
elinde kalemi olandan korkan suçlu bile, belinde silahı olan POLİS’den
korkmaz!!!!

Neden?

Hani z kuşağının espirili bir
cevabı var ya, af buyrun

Neden? Kaplumbağa Deden!

Kendine ateş edilmeden ateş bile
edemez POLİS!

Siyaset te yapamaz, mesai sonrası
ticarette yapamaz.

Kanunen hakkı yoktur bir yana!

Siyaset te Ticaret te zaman ister!!!!!

Hemen hemen her kamu çalışanı
direk yada dolaylı ticarette yapar siyasette sadece onlar yapamaz, din
görevlisi bile minberden neler neler söyler!!!

Onların mırıldanmaya bile hakkı
yoktur!

***

İki üç günde bir uyku harici
birkaç saat vakti kalırsa o da anca eşine ve çocuklarına! Tabi telsizlerden
anons whatsapp tan tüm izinler kaldırıldı mesajı gelmezse!

yaw söylenmez ama büyük eylemler
sırasında çiş yapacak yer bulamam arada perişan olurum diye SU İÇEMEZ POLİS,
SUUU.

Tüm bunlar bir yana, mesaileri de
belli değil ve hepsi sadece maaş karşılığı!

Peki Bankalar Promosyon dağıtınca
kim mağdur edilir?

Elbette POLİS!!!

Sağlıkçıya haksızlık yapılınca
beyaz kod verebiliyor ya, deyin bakalım POLİS haksızlığa uğrayınca ne yapsın.

***

Elinizi vicdanınıza koyun adil
olun, bin kişiyi geçen meslek grupları 3 yıllık 30- 40 bin TL promosyonu hak
görüyorsa ki haklarıdır ayrıca.

Sosyal medyadan duyduğum kadarı
ile onlara da aylık 100 lira gibi rakamlar düşünülüyormuş!

Yok artık!!!

Çoğu şubeleri bir polis kadar
vergi vermeyen bankalar da sayıları 300 BİN’ den fazla bir meslek grubuna 3
yılda en az 90 BİN TL vermeli

O DA PEŞİN.

***

O kadar işi ortalama bir maaş
karşılında yaptıkları ve bu kadar sabırlı oldukları için onları robot zannedip,
sadece yağla “Aslan POLİS, Kaplan POLİS”
diyerek çalışabileceklerini düşünmek, yakışır bir davranış olmaz.

 Her şartta onlardan övgü ile bahseden Sayın
Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan ve Sayın İçişleri Bakanımız Süleyman
Soylu’da kendi kendilerine sahip çıkma imkanı olmayan bu meslek grubuna sahip
çıkmalı!

Onlara duydukları güven, sevgi ve
muhabbeti bazen de nakite çevirmeli diye
düşünüyorum.

Siyaset hesap kitap işi ise,
EYT’linin oyu varsa Polislerin de var, aileleri ile birlikte en az BİR MİLYON!

Hem insanlar, hem de seçmen!

Gel gelelim başlık neden Polis
Mağdurları!

Polislerin mağduriyeti deseydim,
bu yazıyı Polisler ve Polis yakınları haricinde pek kimse okumaz diye böyle bir
başlık kullandım, amaç sadece polisler okusun değil, malum belli bir kesim
bayılır Polis’in eleştirilmesine, belki bu başlık da onların Polisle ile empati
kurmasına vesile olur diye.

Niyet hayır akıbet hayır
inşallah.

Bu gün de böyleyken böyle.

Kıbrıs söz konusu
edildiğinde, konuya en duyarlı olanımızdan, en duyarsız olanımıza kadar hepimiz
dikkat kesilir, neden bahsedildiğini anlamaya çalışırız. Çünkü ata yadigârımız
bu ada bizlere emanet edilmiş vatan toprağımızdır.

    Adanın yakın tarihine damgasını vuran en
önemli olay:

    20
Temmuz 1974 tarihinde neredeyse topluca yok edilmelerine çok az bir zaman kalan
Kıbrıs Türk’lerine, Anavatan Türkiye’mizin yardıma koşması;  Rumlar tarafından yaşlı, çocuk, kadın demeden
sadece Türk oldukları için öldürülen soydaşlarımızın hayatlarının
kurtarılmasıdır.

     Kıbrıs
konusuyla ilgili pek çok kitap kaleme alan bir yazar olarak, bu yazımda adanın
tarihi özgeçmişine bir kez daha değinmeyeceğim.

     Ama ada tarihinde Rum tarafının acımasız
katliamlarının adeta sembolü haline gelen Dr. Nihat İlhan’ın eşinin ve çocuklarının
24 Aralık 1963 gecesi bir banyo küvetinin içinde acımasızca katledilmelerini
simgeleyen bugün Barbarlık müzesi olarak anılan o evden bahsedeceğim.

    1974’te
Kıbrıs adasında yaşanan savaşta görev alan bölük komutanlarından birisi olarak
bundan 48 yıl önce o acılarla dolu eve ben de gitmiştim.

    O
kahredici gecenin tüm izleri bütün çıplaklığı ile ortadaydı. İnanılmaz insanlık
dışı görüntüleri barındıran, Rum çetelerinin acımasızlığını ortaya koyan bu
evin bakıcılığını, evin mal sahibi Hüseyin amca yapıyordu. Sorulan sorulara hiç
cevap vermeyen, hiç konuşmayan bu yaşlı adam; inancım odur ki, orada
katledilenlerin bir temsilcisi olarak, ziyarete gelenler için o evin açık
kalmasına sadece aracılık ediyordu. O yıl evin kapısında kırmızı boya ile
yazılmış, sadece ‘’Barbarlık Müzesi’’ yazısı vardı. Evin içi ise, o gece ne
yaşandıysa o hali ile muhafaza ediliyordu.

   Sonra yıllar yılları kovaladı!

    Rahmetli Denktaş’tan sonra onun emanet ettiği
makam/larda oturan kimileri tarihi gerçeklerin en çarpıcısına mekân olan bu
evin kapısında yazılı ‘’Barbarlık Müzesi’’ yazısını bile kaldırmak istedi!

    Ama kamuoyundan gelen tepki nedeniyle bunu
yapamadılar. Çünkü o süreç ‘’Ye Be Annem’’, ‘’AB’ye gireceğiz’’ diyerek Lefkoşa
sokaklarında bağıranların, ellerinde AB bayraklarını sallayan ‘’Birleşik
Kıbrıs’’ hayalperestlerinin dönemiydi…

    O süreçte Rum basını, Kumsal baskınında
katledilen bu şehitlerimizi Türk tarafının (TMT’nin) yaptığı yalanını söyleyecek
kadar utanmaz bir yalanı dahi öne sürdüler!

     Rumların gerçek yüzünü göremeyen, görmek
istemeyen bu kafadan bacaklılar döneminden sonra; adanın gerçekleri daha iyi
anlaşılmaya, Kıbrıs Türk Halkının tarihi hak ve hukuku daha iyi gözetilmeye
başladı.

     Çünkü KKTC yönetimine bu değerlere önem
veren yöneticiler gelmiş. Türkiye’de AB’nin Kıbrıs konusundaki gerçek yüzünü
daha iyi anlamıştı.

     Günümüze gelince; adayı ziyarete gelenlerin
mutlak surette uğradığı yerlerden birisi olan ‘’Barbarlık Müzesi’’ yine
gündemde!

      Çünkü
Kurucu Cumhurbaşkanı rahmetli Denktaş’ın talimatı ve desteği ile yaptırılarak
2003 tarihinde açılan ve bu müzenin bahçesinde bulunan ’’Kumsal Şehitleri
Anıtı’’ artık yok!

      Yakın bir zamanda yapılan ‘’Barbarlık Müzesi
Restorasyonunun’’ ardından yapılan açılış töreninde bu anıtın olmadığı, hem
Türkiye’deki ulusal basında, hem de KKTC’deki yerel basında gündeme geldi.

      Haberin doğruluğunu teyit etmek için bu anıtın
yapımına maddi ve manevi destek veren, adadaki Volkan Gazetesi sahibi değerli
dostum Hüseyin Macit Yusuf’u aradım. Maalesef anıtın yıkıldığını teyit etti.

      Günümüzün
müzecilik anlayışına göre yeniden düzenlendiği söylenen ‘’Barbarlık Müzesinin’’
bu son halini görmedim, bilmiyorum. Mutlaka tarihi gerçeklere sadık, çok iyi
bir düzenleme yapılmıştır.

      Ancak tarihi gerçekleri yansıtan, bu amaçla
yapılan eserlerin de muhafaza edilmesinin önemine değinmek istiyorum.

     Barbarlık
Müzesinin bahçesinden kaldırılan ‘’Kumsal Şehitleri Anıtının’’ yapılması için o
günün sınırlı imkânları ile bunu başaranların örneğin; Şehit Aileleri ve Malul
Gazileri Dernek Başkanı rahmetli Ertan Ersan’ın, maddi ve manevi katkısı ile
öne çıkan Hüseyin Macit Yusuf ve destek veren diğer vatanseverlerin bu anıtın
kaldırılacağından haberlerinin olması gerekmez miydi?  

   Hele ki, rahmetli Kurucu Cumhurbaşkanı
Denktaş’ın da bu anıtla ilgili yapım talimatı ortadayken…

 Değerli okur;

    Tarihe iz bırakan gerçekler, bu gerçeklerin
ortaya koyduğu değerler manzumesiyle anılır. Kimi gerçekler acılarla, kimileri
zafer günlerinin neşesi ile doludur.

     Ayrıca bu gerçeklerin yaşamasına yazılarıyla,
kitaplarıyla, dizi ve filmlerle katkı koyan, o gerçeklerin unutulmamasını
sağlayan kişilerin emeklerine saygı göstermek, onlara olan vefa borcumuzdur.

     Yazıma
son vermeden önce rahmetli Denktaş’ın anıt mezarına da değinmek isterim!

     Ölümünün üzerinden neredeyse 10 yıl geçen,
ömrünü adadığı Kıbrıs Milli Davamız ile tarihin altın sayfalarında yer alan;
halkına pırıl, pırıl bir devlet emanet eden KKTC’nin Kurucu Cumhurbaşkanı Rauf
Raif Denktaş’ın anıt mezarı ne zaman bitecek? Bu anıt mezarın günümüzdeki hali
ne durumda?

    Bu sorularım:

    Onun
hayattayken yıllar boyunca oturduğu ‘’Cumhurbaşkanlığı Makamının’’ şu andaki sahibi
başta olmak üzere; KKTC’de yaşayan herkesedir.

   Bu
soruları sormak hakkıma gelince:

   O gazi
vatan topraklarında savaşan, bu uğurda oradaki şehitliklerimize on beş vatan
evladını emanet eden bir gaziyim de ondan.

Bazıları millî mücadeleyi ve Mustafa Kemal Atatürk’ü
küçültmek için hiç harp edilmedi, tek kurşun atılmadı gibi laflar ederler ya.
Gerekçeleri de vardır: Bizim Millî Mücadele dediğimiz şey Yunan okul
kitaplarında yoktur…” Doğrudur, Millî Mücadele yazmaz; Yunanlılar ona “Anadolu
Felaketi” derler.

Nasıl doğada her şeyin, bizim zehirli dediğimiz yaratıkların
bile bir yararı varsa; bunların da yararlı tarafları var. Onlar olmasa iki gün
önce İzmir’de seyrettiğimiz muhteşem manzara oluşur muydu? Allah razı olsun.

Son zamanlarda şahit olduklarımızın dışında aklımda kalan,
bir AKP Milletvekili’nin, “…Biz milli güvenlik akademisinde, oralardaki
şehitlikleri dolaştık. Bütün şe­hitlikler temsili. Bunlar çok önemli, anlayış
olarak bir yere gelmek istiyorum. Burada Ankara Hükümeti’nin meşruiyetiyle bazı
şeyler yapılmış süreç içinde bazı şeyler…” sözlerini hatırlıyorum.  Neydi acaba o bazı şeyler?

Devlet yerine Ankara Hükümeti veya “rejim” demek de yaygın.
Değil mi, tek kurşun atılmadıysa, ne şehitliği? Sanki ayrı bir tarih öğretimi
var! Gerçekten var; buna inanıyorum. Bu kadar kelli felli insan bu kadar benzer
şeyleri tesadüfen mi söylüyor?

Atılmamış kurşunlar, ölmemiş şehitler

Bu sözler bana Benedict Anderson’un şu satırlarını
hatırlatmıştı:

“Modern milliyetçilik kültürünün en çarpıcı sembolleri,
Meçhul Asker lahitle­ri ve anıtlarıdır. Geçmiş zamanlarda benzeri bulunmayan bu
anıtlara toplumun yönelttiği törenli saygı, kasten boş bırakıldıklarından veya
içinde kimin yattığının bilinmemesindendir. Bu modernitenin şiddetini hissetmek
için şöyle bir hayal ku­run: Bir işgüzar, lahitte kimin yattığını
‘keşfettiğini’ söylesin veya anıtın içini gerçek kemiklerle doldurmaya kalksın.
Bu, zamanımıza ait kutsala hakaret eylemi olurdu! Bu lahitler ölümsüz ruhların
ölümlü kalıntılarını taşımasa da millî hayaletlerle do­ludur. (İşte bu yüzden
birçok millet, içlerinde bulunmayan sakinlerinin milliyetlerini belirtmeye
gerek görmemiştir. Başka kim olabilirler ki? Muhakkak ki Almandırlar,
Amerikandırlar, Arjantinlidirler…)”

Öyle ya. Mademki şehitlik yapıyoruz, çoğu düştüğü yerde
gömülmüş, 9167 şehidimizin kemiklerini toplayıp bunların içine koymalıydık!
Değil mi?

Benedict Anderson, Arif Nihat Asya’nın “Bir bayrak rüzgâr
bekliyor”unu okumuş gibidir:

Türbesi yakışmış bu kutlu tepeye;

Yattığı toprak belli,

Tuttuğu bayrak belli,

Kim demiş meçhul asker diye?

Millî günler devlet zoruyla mı kutlanırdı?

Sık tekrarlanan bir başka komplo teorisi, millî bayramların
ve şehirlerimizin işgalciden geri alınış kutlamalarının devlet zoruyla
yapıldığıdır.

Her ülkede komplo teorisyenler çıkabilir, her ülkede
olmayacak laflar edilebilir. Mesela, iki dünya harbi de olmamıştır, Amerika
kıtası diye bir yer yoktur, keşfi komplodur. Dünya öyle milyarlarca yıl yaşında
değildir, altı bin yıl önce yaratılmıştır. Yuvarlak değil düzdür, diyenler
bulunabilir. Bunlara önem verilmez. Durumları çok ilerlemişse zorunlu tedaviye
başvurulabilir. Fakat böyle tiplerin devletin yüksek kademlerinde görev
aldıkları pek görülmez. Onlara, belki birkaç oy getirir diye, büyük âlim falan
denilmesine de bizim dışımızdaki dünyada pek rastlayamazsınız.

İki gün önceki yazımda size müttefiklerin 1922 Ağustos’undan
Ekim başlarına kadarki bazı raporlarını naklettim. Müttefiklerin yani
düşmanlarımızın, o olmayan savaş, uydurma şehitler hakkındaki raporlarını.
Birinci elden babaannemim anlattıklarını verdim. Şimdi sıra benim
hatıralarımda. 1950’lerde, 1960’larda, İzmir’in kurtuluşunun nasıl kutlandığını
anlatmak istiyorum.

29 Ekim gibi millî bayramlarda, biz öğrenciler de
resmigeçitlere katılırdık. Askerle birlikte rap rap geçerdik. Bu düzgün geçidi
sağlamak için bayramdan önceki beden eğitimi derslerimizde asker gibi yürümeyi
talim ederdik.

Çocukluğumun İzmir’i, 9 Eylül’ü

Fakat 9 Eylül bayram değildi. Biz o kutlamada geçit falan
yapmazdık. Fakat bakın ne olurdu…

7- 8 Eylül günlerinden başlayarak çevre kasabalar ve köyler
İzmir’e inerdi. Otellerde yer kalmazdı. 8 Eylül akşamı ve 9 Eylül sabahı,
Basmane meydanında yatan köylüleri hatırlıyorum. 9 Eylül sabahı onlar kalkardı.
Bütün İzmir ayağa kalkardı ve halk, kordon boyunda resmigeçit yapardı. Göğsü
İstiklal Madalyalı gaziler geçerdi; esnaf, köylü geçerdi. Bir kısmının
başlarında kalpakları olurdu, Millî Mücadele’ye katıldıkları esvapları
giyerlerdi.

Tek resmî katkı, kurtarıcı süvariyi temsilen geçen bir
süvari birliğiydi. Mızraklarının ucundaki kırmızı flamaları hatırlıyorum. Bir
de atların nallarının, Arnavut kaldırımına çarptıkça çıkardığı kıvılcımları.

Ancak en önemli hatıram seyircilerdi. Kordon’un iki yanında,
kaldırımlarda toplanan halkın hemen tamamının gözleri yaşlı olurdu. Bir
büyüğüme, niye ağladığını sorduğumda aldığım cevabı unutamam: “Sen bilmezsin,
Yunan çok edepsizdir!” Buradaki “edepsiz”, bütün insanlık suçlarını anlatıveren
bir kelimeydi.

Hani şu uydurma olan kurtuluşlar vardı ya. İşte o insanlar,
o kurtuluşları bizzat yaşamıştı. Yakınlarının katlini, tecavüzleri,
süngülenmeleri; evlerinin, tarlalarının ateşe verilişini ve kurtarıcı ordunun
gelip düşmanı kovuşunu yaşamışlardı. Bazıları, o madalyalı ve kalpaklı
ihtiyarlar gibi, bizzat o ordunun parçasıydı. İşte o gözü yaşlı seyirciye,
Turgutlu’dan, Manisa’dan, Salihli’den, köylerden kurtuluşu kutlamak için kopup
gelen seyirciye, “Yok olmadı öyle kurtuluş falan!” deseydiniz ne olurdu?
Diplomatça ifade edeyim: Böyle lafların o insanlara söylenmesi, söyleyenin
sağlığına pek yararlı olmazdı.

https://millidusunce.com/9-eylulu-bakin-nasil-zorla-kutlardik/