Bir önceki yazımızda, ”Türkiye Okuma Kültürü Haritası” çalışması için alan araştırması yapıldığı, araştırma için Türkiye İstatistik Kurumu’nun NUTS2 düzeyindeki illerin seçildiğinden bahsederek elde edilen verileri açıklamıştık.
Aynı araştırmada, tavsiyelere göre kitap seçen katılımcıların genellikle, “seçici ve düzensiz okuyan” bireylerden oluştuğu görülmektedir.
Kitap adına göre seçim yapan bireylerin “seçici ve düzenli” okuyucular, dergi ve gazetelerin kitap eklerine göre seçim yapan katılımcıların ise genellikle “rastgele seçen ve düzensiz okuyan” ile “rastgele seçen ve düzenli okuyan” lardan oluştuğu saptanmıştır.
Yılda 5 ve 5’den az kitap alanlar ve hiç kitap almadığını söyleyenler birlikte değerlendirildiğinde, genel toplamda katılımcıların % 64.8’inin kitap satın almadığı söylenebilir.
Yıllık ortalama alınan kitap sayılarına bakıldığında, en çok 7-24 yaş grubundaki katılımcıların kitap aldıkları sonucuna ulaşılmaktadır.
En az kitap alımı, yaşamının büyük kısmını köylerde ve kasabalarda geçirenlerde görülmektedir.
Seçici ve düzenli okuyanların, evlerinde Türkiye ortalamasının çok üzerinde kitap bulundurdukları görülmektedir.
Yıllık ortalama okunan kitap sayısı arttıkça, evde bulundurulan kitap sayısında da artış gözlemlenmektedir.
Bu durumda kitap okuma ve evde kitap bulundurma durumlarının ilişkili olduğu söylenebilir.
Türkiye’de Okuma Kültürü Haritası ile ilgili araştırmadan şu temel sonuçlar elde edilmiştir:
Kadın-erkek okuma oranları eşittir.
Ülkemizde yılda ortalama 7. 2 kitap okunmaktadır.
Türkiye nüfusunun % 31’i hiç kitap okumamaktadır.
Türkiye’de her 4 kişiden 1’inin kitap okuma alışkanlığı vardır.
Boş zamanlarda en çok TV izlenmektedir (% 23.7).
Kitap hala en çok okunan basılı materyal türüdür (% 54).
Kitaplar rastgele seçilip, düzensiz okunmaktadır (% 45.3).
Genellikle tavsiye edilen kitaplar okunmaktadır (% 61.5).
Bir okuyucu bir seferde aralıksız olarak en fazla 30 dakika okumaktadır.
Türkiye’de kitap okuma alışkanlığını birey kendi kendine öğrenmektedir ( %75).
Herhangi bir yazar düzenli olarak izlenmemekte (% 84.2), kitap seçiminde yayınevi tercihi yapılmamaktadır (% 90.16).
Halk kütüphanelerinin varlığı ağırlıklı olarak bilinmektedir (% 77); ancak yararlanma oranı düşüktür.
Kitaplar en çok satın alma şeklinde sağlanmakta (% 82.9).
Kitap fiyatları kısmen pahalı bulunmaktadır.
Ders kitabı dışında kitap satın alma oranı düşüktür.
En fazla edebiyat okunmaktadır (% 20), onu dinsel kitaplar (% 18.5); eğitime ilişkin kitaplar (% 16) ve tarih (% 14) izlemektedir.
En fazla okunan kitap türü romandır (% 34), onu öykü izlemektedir (% 27).
En çok macera temalı kitaplar okunmaktadır (% 22).
Çoğunlukla Türkçe kitaplar okunmaktadır (% 85).
Trakya ağırlıklı olarak tarihsel kitaplar; İç Anadolu ve Güney Doğu Anadolu dinsel kitaplar; Karadeniz, Ege ve Doğu Anadolu edebiyat okumaktadır.
Çeviri kitap da okuduğunu söyleyenlerin oranı % 34’tür.
En çok tavsiyelere göre kitap seçimi yapılmaktadır (% 61.5).
Evlerde genellikle 25’ten az kitap bulunmaktadır (% 44).
Okuma kültürü, ülkelerin gelişmişlik düzeyleri ile doğrudan ilintili önemli göstergelerden biridir. Bu çalışma, hem mevcut durumu saptama hem okuma kültürünü geliştirme yönünde hedefler belirleme açısından önem taşımaktadır.
Sevgiyle kalın…
