Toplumların kimliklerinin oluşumunda ve kaderlerini belirleyecek karar verme süreçlerinde, siyasal liderlik hayati öneme sahiptir.

Politik psikoloji açısından ortaya konmuş teori ve gözlemlerin coğunluğu, bize kriz zamanlarında kitlelerin liderlere bağımlığının artacağını söylüyor. Bu dönemlerde siyasal liderliğin önemi ve etkinliği, yalnızca ülke için değil aynı zamanda milletlerarası ilişkiler bakımındanda fevkalade önemli bir hale geliyor.

Böyle dönemlerde yani kriz zamanlarında, liderler kendi düşüncelerini hayata geçirebilmeleri için desteklenmeli ve cesaretlendirilmelidir.

Bir davaya baş koymuş olan lider, dünyada olup bitenleri, kendi inanaç ve düşüncelerine göre izler. Böyle bir lider, olan biteni seçkin gördüğü bakış açısı ile değerlendirir. Bu tavırlarınıda kolay kolay değiştirmez.

Bu davranışlarını, kendileri ile siyaset yapacak yol arkadaşlarını seçerkende sürdürürler. Buradaki öncelikli husus, sadakattir…

Liderin toplumu yatıştırıcı ve uzlaştırıcı özelliklere sahip olması gerekir. Ayrıca demokratik değerleri benimsemiş olan lider, uzlaşmaya, koalisyona, pazarlığa ve paylaşmaya açıktır.

Lider aynı zamanda, iç ve dışta meydana gelen olaylara, güncel değil kolay kolay değişmeyen geniş bir perspektifle ve genel politikadaki önceliklerine göre bakar. Bu açılardan kısıtlanmayı kabul etmez ve aksine bunu, üstesinden gelinmesi gereken bir engel olarak görür.

Türklerde liderlik denilince, aklımıza gelen ilk hususlardan biri, bu liderliğin “uhrevi” olduğu yönündeki düşünce yapımızdır. Yani Atatürk başta olmak üzere liderliğin nasip işi olduğu, Türk toplumunda çoğunlukla kabul görür bir inanıştır. Buna bağlı olarakta, lider merkezli bir itaat kültürümüz mevcuttur. Yani liderliğe atfedilen uhrevilik ve itaat, Türk toplumunu hedefe taşıyan bir anlayıştır.

Türk Milliyetçiliğinin filizlenmeye başladığı Osmanlı’nın son zamanlarında bile, bir çok yazar ve düşünür, itaat kültürümüzün bir örneği olarak devlete ve padişaha karşı gelmemeyi eserlerinde işlemişlerdir. Hatta Ülkücü Türk Milliyetçisi olarak nitelediğimiz hikayeci Ömer Seyfettin;“Ferman” adlı hikayesinin kahramanı Tosun Bey’e annesi, yaşamı boyunca iki şeye yani padişaha ve devlete karşı gelmemesini öğütler.

Türkler, liderlerinden aynı zamanda babalık beklerler. Belki de zaman zaman devlet kavramı ile liderlik iç içe geçmekte ve her ikisi de milletin babası olarak kabul görmektedir. Hatta Prof. Dr. Osman Turan“Hakanların babalık vazifeleri” olduğu sonucuna varmıştır.

Lider, yeniliklere ve paylaşmaya açıktır. Önemli olan liderin, bu özelliklerini görebilmemizdir. Bunlara ilaveten daha çok şey söylenebilir.

Bütün bunları yazmamızın nedeni şudur: Türkler ve Türkiye, geriye dönüp baktığımızda bir çok kez olduğu gibi yine Sır’at Köprüsü’nden geçmektedir. Bu köprüden geçişin zor olduğunu bilmeyenimizde yoktur.

Bu sebeble Türk Milleti, kendisini bu köprüden geçirecek liderini, iyi ve çabuk seçmelidir.Ülkemiz için Akp iktidarı sürdüğü müddetçe iç çatışma ve bölünme beklentileri çok büyüktür. Onun için Haziran 2015 seçimi, Türk Milletince başarı ile atlatılmalıdır.

Seçtiğimiz lidere bu süreçte inanılmalı ve onun ortaya koyduğu politikalar ve stratejiler iyi izlenerek, takip edilmelidir. Lider hiç bir zaman boş yere ve nedensiz eleştirilmemeli ve yıpratılmamalıdır. Şahsi nedenler ve menfaat beklentileri yüzünden yapılan haksız nitelendirmeler, Türk Milletinin istikbaline olumsuz olarak etki edecek yani çocuk ve torunlarımızın yaşamını zindana çevirecektir.

Eğer lideri anlayamıyor ve yaptıklarını değerlendiremiyorsanız, en azından susarak yani sükutla destek veriniz.

Türk Milleti bu meyanda süratle iç çekişmelere, boş tartışmalara, gıybete, dedikoduya son vermeli ve lider etrafında birlik ve beraberlik görüntüsü çizmelidir.

Unutmayın ki; siyaset dünyanın en zor zanaatıdır. Siyaset santrancı ise herkesin bilip anlayabileceği ve oynayabileceği basit bir oyun değildir. Eğer bunu kabul ediyorsak, bizim için mücadele eden bu takımın kaptanı ve oyuncularını, boşu boşuna yerden yere vurmayalım.

Benim liderim Devlet Bahçeli ve partimde MHP… Niye yazının sonunda bunları belirtiyorsun derseniz, lafı da topu da ortada gezdirmeye hiç gerek yok. Sıkıntı büyük, bende sizlere bu vesile ile bir çözüm yolu göstermek istiyorum. Bunu da açıkça söylüyorum. İvedi olarak lideri; ya anlayalım ya anlayalım!

Antik Roma döneminin ünlü hatibi, devlet adamı, bilgin ve yazarı Cicero, bilindiği gibi kekeme iken ağzına çakıl taşı koyup, denize karşı yüksek sesle konuşarak kekemeliği yenmiş ve dünyanın en ünlü hatiplerinden biri olmayı başarmış bir adam.

Hatip olarak çeşitli yerleşim yerlerinde konuşan Cicero’ya “üstat halkımıza 15 dakika konuşur musunuz?” denerek bir ilçeden davet gelmiş. Ünlü hatip, “15 dakikalık bir konuşma yapacaksam üzerinde en az üç gün çalıştıktan sonra teklifinizi kabul edebilirim. Ancak 3 saat konuşma yapmam istenirse hemen konuşmaya başlayabilirim” cevabını vermiş.

Gerçekten hem kısa konuşmak ve hem de kısa yazmak çok zordur.

Kapsamlı bir araştırma veya düşünme üzerinden elde ettiğimiz bilgi ve sonuçlar bizim için çok kıymetlidir. Bunlardan bir kısmından vazgeçmek, verdiğimiz emeğe ihanet gibi gelir. Kıyamayız bu emeğin boşa gidiyor olmasına.

Cemil Meriç bu hususta müthiş sanat değeri olan eserler yapan bir klasik Fransız mobilyacı ustasını anlatır. Bu usta bir etajer yapmak için bir orman dolusu ağaç üzerinde çalışıp, fazla ve yetersiz bulduklarını atar, en mükemmelin dışındakileri hurdaya çıkarırmış.

Bir de bazılarının en büyük heykeltıraşlardan Michelangelo‘ya, bazılarının da Rodin‘e izafe ettikleri bir sözü hatırlatalım.

Heykeltıraşa  “Bu muhteşem heykelleri nasıl yapıyorsun?” diye soruyorlar. Verdiği cevap şu: “Ben bir şey yapmıyorum. Heykeller taşın içinde var. Ben sadece fazlalıkları atıyorum.”

TV’lerde izlediğimiz tartışmalarda aynı isimlerin her konuda allamelikleri ve uzun konuşmalarında ortaya koydukları “zihinsel geviş getirmeleri” gördükçe, yukarıda bahsettiğim veciz sözleri hatırlamadan edemiyorum.

*****

Aydınlar Ocakları 40. Şurası Adana’da Yapıldı

Bugün Aydınlar Ocaklarının 40. Şurası’nda dinlediklerim, gördüklerim ve sohbetlerimden edindiğim bilgi ve izlenimlerimi özlü bir şekilde yazmak istiyordum.

Ama Kocaeli Aydınlar Ocağı‘ndan 20 kişilik arkadaş grubumuzla katıldığımız Şura’da yazacak ve aktarılacak o kadar çok bilgi ve hatıra birikti ki, bunları çok özetleyerek anlatmak, üç günlük Adana seyahati birikiminin çoğunu atmak demek olacak. Bu hem verdiğimiz emeğe ve hem de daha çok bilgiyi paylaşmak istediğim sizlere de haksızlık gibi geliyor bana.

Daha önce de yazdım. Aydınlar Ocağı adı altında Türkiye çapında faaliyet gösteren Ocaklarımız senede iki defa bir Ocak ev sahipliğinde toplanıyor. Üç günlük bu programlarda, gerçekten konularına vakıf bilim, siyaset, kültür ve devlet adamları ülkemizin ve Türk-İslam dünyasının içinde bulunduğu şartları “Türk Milliyetçiliği” açısından değerlendiriyor.

Hem bir arada olmanın hazzını yaşamaya ve hem de ortak dertleri, çözüm yolları aramak için ürettikleri fikirlerini paylaşmaya çalışıyor.

Bu sene kırkıncısı Adana‘da gerçekleşen ve Ocaklardan 200 kişinin iştirak ettiği Şura çok faydalı ve başarılı oldu.

Suriye Türkmenlerinin lideri, Kırım ve Irak Türklerinin temsilcileri, Azerbaycan ve Kosova Aydınlar Ocakları Başkan ve yöneticileri de dâhil olmak üzere kıymetli katılımcılar o kadar çok önemli konuları aktardılar ki her birinden birer cümle ile bahsetmeye bile yerimiz müsait değil.

Halka açık yapılan panelde konuşan Adana Büyükşehir Belediye Başkanı Hüseyin Sözlü‘nün belagati, dinamizmi ve açık sözlülüğüne; MHP Milletvekili Özcan Yeniçeri‘nin heyecanlı üslubuyla, bilim adamlığını sentezleyen konuşmasına; genel olarak “Tezkereler” ve TBMM’den son geçen tezkere hakkında bilgi veren ve Irak’tan gelen peşmergelerin Suriye’ye Ayn el Arap’a gönderilmesinin son tezkereye göre hukuksuz olduğunu açıklayan Doç. Dr. Şeref İba‘nın anlattıklarından bahsetmemeğe de içim elvermiyor.

Bunların dışında yirmiden fazla seçkin aydının dile getirdiği konuları, birlikte seyahat ettiğimiz ekibimiz içinde olduğu için, başka bir yerden öğrenmemizin mümkün olmadığı hatıralar ve yorumlarından faydalandığımız Marmara İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Zeki Arslantürk‘ten öğrendiklerimizi paylaşamadığım için üzgünüm. Edindiğimiz bilgilerin izini zaten haftalık yazılarımızda bulacaksınız.

Bu sebeple bütün anlatılanların bir özeti olarak Şura Sonuç Bildirisi‘nden bazı başlıkları sizlerle paylaşmak istiyorum.

*****

Aydınlar Ocakları 40. Şura Sonuç Bildirisi’nden…

öç Alma Mücadelesi: Türk milletinin birlik ve beraberliğini bozup ayrıştırmaya çalışanların, vatanımızın bütünlüğünü parçalamaya kalkanların ve tarihimizin akışını geriye döndürmeye çabalayanların yapmak istedikleri, Atatürk’ten,  Cumhuriyet’ten ve millî devletten rövanş almaktır.

Açılım ve Çözüm Süreci:”Barış ve Kardeşlik Projesi” olarak takdim edilen, fakat aslında ülkemiz için bir yıkım projesi olan  “Açılım ve Çözüm Süreci”nden derhal vazgeçilmelidir. Bu süreç, bizi hızla Sevr şartlarının kabul ettirilip Türkiye Cumhuriyeti’nin tasfiye edileceği bir yola sürüklemektedir.

Anadilde Eğitim: Özerklik, ayrı bayrak, ayrı güvenlik gücü isteyen ve sivil itaatsizlik adı altında devlete baş kaldıran bölücü terör çeteleri ile siyasi ve sivil uzantılarının, “Anadilde eğitim” ve “Kürtçenin ikinci resmi dil olarak kabulü” dayatmaları, bağımsızlık ve egemenlik haklarımıza yapılan bir saldırıdır. Bu sebeple Anayasanın değiştirilemez maddeleri arasındaki “Türk Milletinin resmi dili Türkçedir” maddesi, tartışmaya açılmamalı, egemenlik haklarımız gereği Türkçe yer adlarının değiştirilmesine izin verilmemelidir.

Türk milletine ait olan egemenlik hakkı, kimse ile paylaşılamaz.

Irak ve Suriye Türkleri: Irak ve Suriye Türklerinin haklarına sahip çıkılmalı ve sorunlarının çözümüne yardımcı olunmalıdır.  Irak’ın yapısına uygun olarak Türk özerk bölgesi tesis edilmeli ve peşmerge gibi Türklere de savunma gücü kurma hakkı tanınmalıdır. Irak Türkleri için Ovaköy’de sınır kapısı açılarak bir çadırkent kurulmalıdır. Son olaylar dolayısıyla Türkiye’ye sığınan 1.7 milyon Suriyeliye, Türkiye’nin demografik ve ekonomik yapısını bozacak şekilde, çalışma izni verilerek ve vatandaş yapılarak kalıcı unsurlar haline getirilmemeli, şartlar normale döndüğünde ülkelerine geri gönderilmelidirler.

KKTC: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, siyasi ve kültürel bir varlık olarak korunmalı, egemenlik haklarına saygı gösterilmeli, Türkiye’nin anlaşmalardan doğan haklarından vazgeçilmemelidir. KKTC üzerindeki politik ve ekonomik yalnızlaştırmanın kaldırılması için gerekli girişimlerde bulunulmalıdır.

Diğer başlıklar olan Anayasa Değişikliği, Ziya Gökalp Müzesi, Dış Politika ve Türk Dünyası, Karabağ ve Ermeni Sorunu, Doğu Karadeniz’de Kirli Oyunlar, Hukuk Devleti, Ekonomik Durum, Eğitimde Kadrolaşma ve Kıyım, İş Cinayetleri, Sağlık ve İlaç Sanayii, Sosyal Problemler, Çevre Katliamları hakkında özetlenen Aydınlar Ocaklarının görüşlerini de ihtiva eden “Şura Sonuç Bildirisini” basınımızla paylaşacağız. İnternet Sitelerimizde de yayımlayacağız.

Emekli Yargıtay üyesi, Baha Arıkan anlatıyor;

Ceza İşleri Genel Müdürlüğü’nden Yargıtay’a geçişimizde ilk başkanımız, 4. Ceza Dairesi Başkanı Necmettin Zahir Sencer’dir. Müfettişliği zamanında da kendisini tanırdık. Necmettin Zahir, gerek hususi gerek vazife hayatı ifrat kelimesi ile hülasa edebilirdik. Yemesinde, içmesinde bilhassa çalışmasında ifrat elle tutulur, göz ile görülebilirdi. 1928 senesinde bizim savcı yardımcısı olduğumuz sıralarda, İstanbul adliyesini teftiş etmekte idi. Bir gün bizim de dâhil bulunduğumuz bir arkadaş grubu ile Sirkeci’deki Konyalıya öğle yemeği yemeye gittik. O zaman Konyalı yine aynı mevkide olmakla beraber hangar gibi konfordan mahrum bir yerdi. Fakat yemeklerinin nefaseti yine meşhurdu. Kasada, siyah, uzun sakalı ile Konyalı bizzat oturur en küçük bir garsonun ehemmiyetsiz bir hareketini dahi gözden kaçırmazdı. Necmettin Zahir Konyalıyı yanına çağırdı, kendisinin vazife icabı olarak bir ay müddetle İstanbul’da kalacağını, sabah ve akşam yemeklerini lokantasında yiyeceğini, götürü olarak bir ay içinde ne vermesi lazım geldiğini sordu. Konyalıda o tarihte bir öğün yemek 50 ile 70 kuruş arasında yenebilmekte idi. Konyalı düşündü, 50 lira yeter dedi. Necmettin Zahir derhal 50 lirayı çıkartarak verdi ve gelen garsona yemeklerini sipariş etti. İki şiş kebap onlar hazırlanıncaya kadar bana iki porsiyon karnıyarık getir dedi. Siparişler listede yazılı yemeklerin sekiz on çeşidinden hepsi de ikişer porsiyon olmak üzere devam etti. Konyalı oturduğu yerden gözleri yuvasından fırlamış bir halde seyrediyordu. Yemeğin sonunda elindeki 50 lira ile gelerek “bey bugünkü yediğin helal olsun, ben bu pazarlıktan vazgeçtim, al paranı geri” dedi. Pazarlık bu suretle bozulmuş oldu.

Efendim, tarihi olaylara “bilimin ışığında” bakmak lazım!

Örneğin; Amerika kıtasının keşfi konusunda bir sürü yalan dolan dolaşıyor!

Yok efendim; “Amerika Kıtası’nı KristofKolomb keşfetti!”

Yalan!

Kolomb, oranın kıta olduğunu anlamadı, sonra AmerigoVespuçi keşfetti!

Puçimuçi bırakın, ben size “bilimsel!” gerçeği açıklıyorum;

Amerika Kıtasını Rizeli Temel ile kayınçocu İdris keşfetti!

Tarih, “Fi” tarihi; Temel’le İdris takaya atlar deniz yoluyla seyahate çıkarlar. Temel, sazını da yanına alır.

Az giderler, uz giderler, sonunda kara görünür.

Yorgun argın karaya çıkarlar.

Yiyecek içecek bulmaya çalışırken, birden bir grup Kızılderili ile karşılaşırlar!

Kızılderililer saldırıya geçerken, İdris korku içinde titremektedir.

Temel; “Ha uşağum, korkma. Ben şimdi onları defederum” diye sazını alıp çalmaya başlar. İlkel ve kafir Kızılderili ilk defa duyduğu sesin, “manitunun sesi” sanıp çil yavrusu gibi kaçar.

Temel İdris’e döner; “Gördün mü uşağım, nasıl kaçırdım onları. Ha buranın adı TEKSAZ olsun” der. Kafirler daha sonra “Z” harfi Lazları anımsatıyor diye orada kurulan şehre TEKSAS demişler!

Az gitmişler, uz gitmişler, yine karşılarına bir Kızılderili grubu çıkmış.

Bu kez İdris, bu ani korkunun etkisiyle öyle yüksek düzeyde bir gaz kaçırmış ki, Kızılderililer bu kez de ilk duydukları bu ses ve hissettikleri yoğun gaz ortamından tırsıp kaçmışlar!

Bu kez İdris horozlanmış; “Ha uşağım, buranın da adı  “LAZ VE GAZ” olsun” demiş! Kafirler daha sonra burada kurdukları kumar şehrine “LASVEGAS” demişler!

Bilimsel bulgulara göre! Temel ile İdris yola devam etmişler, yine Kızılderililerle karşılaşmışlar!

Temel, yine sazını çıkarmış, tımbırtatmış ama Kızılderililerin umurunda olmamış. Bizimkileri güzelce hırpalayıp, sazı parçalamış ve sapını da Temel’in münasip yerine monte etmişler!

İdris, kan ret içinde bu manzarayı görünce, acı acı gülerek; “Ha uşağum, burası da “ARKANSAZ” olsun” demiş.

Burada kurulan şehrin adı da zamanla “Arkansas” olmuş!

Efendim, “Bilimin Işığında!” bir tarihsel gerçeği sizlerle paylaşmanın mutluluğu içindeyim.

Şimdilik hoşça kalın.

Dursun Ali Şahin Bey’i ta Ankara Vali Muavinliği döneminden beri tanıyorum. İstanbul Kartal Kaymakamlığı günlerinde İstiklal Marşı Şairimiz Mehmet Akif Ersoy’un torunlarına gösterdiği alaka bir “vefa” olarak toplumumuzu mutlu etmişti. Bakırköy Kaymakamı iken kültürel ve sosyal içerikli etkinliklerin müdavimi bulunması, halkın ve aydınların içinde olması her türlü takdirin fevkindeydi. Yalova’ya vali oldu. Ardından Giresun’a. Karadeniz’de konuğu olduk bir grup arkadaşım ile. Türk Dünyası Aydınlar Ocağı Genel Başkanı rahmetli dostum Mehmet Memiş’in  vefatı dolayısıyla ailesine Giresun’da birlikte taziye bulunduk. Dursun Ali Şahin artık Edirne Valisi.

Edirne’ye girer girmez doğru valiliğe geçtik kutlamak üzere. Konukları da vardı. Önce Kültür ve Turizm Bakanlığı ve Trakya Üniversitesi temsilcileri gelmişti. Emekli Başmüfettiş Veli Sarıkamış ile kucaklaştık. İçeride ise, bölgedeki enerji sektöründen Sırrı Uyanık, Sağlık Bakanlığı Genel Müdürlerinden Dr. Öner Güner, Müftü Emrullah Üzüm ziyarete gelmişlerdi. Hep birlikte olduk. Fotoğrafçıya poz verdik. Edirne’de müftülük hizmetlerinden Kur’an Kursu talebelerinin hızla artan sayısı bölgede manevi gelişmenin de bir ipuçuydu.

Edirne’ye Zaferler Müzesi

Vali Dursun Ali Şahin eskimez Başkent Edirne için İstanbul’daki Panorama 1453 gibi bir proje için hazırlığı yaptırıyor. Gelibolu’daki Çanakkale Savaşı için gerçekleştirilen müze de tamamlanmış ve muhteşem olmuş anlattığına göre. Kırım’daki Sivastopol Panorama Müzesi ve Belçika’daki Vater Loo Müzelerini hatırlattım. Burayı görenler adeta sözkonusu savaşları birebir yaşıyor ve duygulanıyorlar. Genç nesillere bunları anlatmak lazım. Prof. Dr. Nevzat Yalçıntaş Edirne için yapılacak bu müzenin mutlaka Osmanlı’nın Avrupa’ya açılan kapısı olarak zaferlerimizin aktarılması ve hatırlatılması gereği üzerinde durdu.

Aynı gün bir Balkan Harbi Günlüğü elime geçti kitap olarak. Adı Uful. Yani batış anlamında. Ancak devamı da şöyle “Uful,bazen daha parlak bir tulu (doğuş) getirir.” Gerçekten de öyle olmuş. Balkan Harbine 31 yaşında katılan vatansever Yüzbaşı Raif Necdet (Kestelli) Beyin günlüklerini Esra Keskinkılıç (Benseno Yayınları-2002) Osmanlı Türkçesi’nden günümüze latin harfleriyle kazandırmış. İyi de yapmış. Eline ve yüreğine sağlık. Raif Necdet, ilkel silahlarla aç-susuz  ağaç kabuklarını kemirerek çarpışan, yenilmeden mağlup sayılan, esir düşen, açlık ve  hastalıktan inleye inleye ölmeye terk edilen Türk Askerlerini,  ırzına geçilen kızları, karnı delik deşik edilen hamile kadınları, evleri topçu ateşiyle yerle bir edilen mağdur ve mazlum insanları görmüş, yaşamış bir asker, bir edip.

Uful Edirne Muhasarasının hazin öyküsü. Raif Necdet, Fuat Köprülü, Ali Canip Yöntem, Şehabettin Süleyman ile birlikte 2. Meşrutiyeti eleştiren ediplerimizden. Edebi türlerin hepsinde eser vermiş. Uful’de asırlarca birçok dini ve ırkı kucaklayan Osmanlı Cihan Devleti’nin kefen giydirilmeye çalışıldığı bir zaman dilimini anlatıyor. Edirne, Selanik gibi teslim ediliyor, sonra iadesi yapılsa da.

Balkanların Başkenti

Margi Otel’de 8. Balkan İletişim Ağı Konferansı var.  İki gün ayrıca bu etkinliği takip ettim. Batının tuzakları o kadar çok ki hem Türkiye’ye, hem Balkanlara. En basiti NATO ve AB artık Türk ve islamı çağrıştırdığı için ustaca diplomatik bir dil kullanıyor Balkanlar için: Güneydoğu Avrupa Ülkeleri!.haydi canım sen de!. Türkiye’de hala ciddi bir Balkanlı nüfusu var, ayrıca Adriyatikten doğuya doğru Türkçe konuşan milyonlar mevcut. Bu konferansta Balkanlarda çok etnikli, çok kültürlü, çok dinli ve toplumsal yapıların korunabileceği “ortak çıkar alanları” konuşuldu. Balkanlarda temeller, istikrar, güven ortamı, refah düzeyi, kimlikler ve bölgesel menfaatler aşırı nazik bir durumda. NATO ve AB ise bütün bunları belirleyici konumda. Peki Türkiyesiz bir Avrupa Birliği’nde bu nasıl olabilir? Bölgesel kurumlar nasıl güçlenebilir? Her an patlamaya hazır gerilim ve çatışma ortamı nasıl istikrara kavuşabilir? Ekonomik refah, kültürel çeşitlilik ve kimlikler hangi şemsiye altında toplanabilir? Günümüzde artık küresel güvenlik Atlantik’ten Pasifik’e kayıyor. Yeni güvenlik konjonktüründe Balkanlar nasıl yer bulacak? Türkiye Balkanlar ile her zaman dirsek temasından da öte adeta içiçedir. İşte bütün bunları etüd etmek için Edirne’deyiz, kısa adı TASAM olan Türk Asya Stratejik Araştırmalar Merkezi’nin konuğuyuz.

Balkanların başkenti konumundaki Edirne böyle bir değerlendirme için gerçekten önemli bir merkez. Mesela Balkan Üniversiteler Birliği burada ve 11 ülke dönüşümlü olarak başkanlık yapıyor. Balkan Gazeteciler Federasyonu da Edirne’de.  Bu sınır kentimize hızlı tren geliyor. Yapıcak havaalanının adı da Demirhanlı Havalimanı. Meriç ve Tunca Nehirleri üzerinden ulaşım kolaylaştırılıyor ve bölge turizme açılıyor. Son yatırımlarla Edirne Sağlık Merkezi olarak da öne çıktı.

Çok Bölgeli Bir Ülke: Türkiye

Gelelim toplantımıza; ABD’de 2000’in üzerinde sivil toplum kuruluşu var ve bunun 40’ı dış politika ile alakalı. Düşünce platformları otoritenin elini güçlendirecek fikirler üretir. Bilgiler bir havuzda toplanır ve hükümetlere yol gösterir. Türkiye bu açıdan malesef fukara.

Konferansımızda tartışmalar başladı, yerli-yabancı konuklar görüşlerini açıkladı. Bunlardan önemlileri notlarıma göre şöyle 8. Balkan İletişim Ağı Konferansı’nda: Balkanlarda NATO güvenliğine güvenilmez, bugüne kadar da bölgeyi korumadı veya koruyamadı. Üye ülkelerden birinin itirazı da ayrıca bunu çıkmaza sokar. ZatenNATO’nun 5. Maddesi bugüne değin hiç kullanılmadı. Başkent Ankara’nın konumunu eş zamanlı olarak çok boyutlu düşünmek gerek. Balkanlarda NATO, AB ve Türkiye’nin değişik duyarlılıkları mevcut. Çünkü Türkiye çok bölgeli bir ülke; Avupa, Asya, Afrika, Ortadoğu, Akdeniz, Karadeniz yanıbaşında. Böylece rekabeti olan bir network ortaya çıkıyor.

Nereden bakılırsa bakılsın Balkanların hem içte, hem komşularıyla ciddi bir güven sorunu ve endişeleri var. 650 bin nüfuslu ülke Karadağ ile, 7 milyon insanı barındıran Sırbistan küreselleşmede, ağırlığını hissettirmek için söz hakkı mücadelesi yaşıyorlar. Ancak Balkanlının bir kimliği olmalı ve bunu taşıyabilmeli. Avrupa Birliği Türkiye’deki toplantıları sorguluyor. Esas olan ekonomik ilişki, siyaset ise bunu takip ediyor.

Prof. Dr. Mustafa Türkeş’e göre de Balkanlarda demokrasiyi vatanseverlik değil de milliyetçilik ve tutuculuk sarsar. Dolayısıyla ülkelerin iç dinamikleri hep güvenlik öncelikli oluyor. Bulgar temsilci daha hızlı entegrasyondan, Arnavutlar ise veri bankası oluşturmanın hızlandırılmasından yana. Sırp konuşmacı mikro milliyetçilik de olsa Balkanlarda artık azaldığını ileri sürdü.

Görüşlerde ortak bir yan çıktı. O da şu: NATO ve AB bugün için krizde. Ancak bunlara değer atfedildiği için Balkanlardaki insanlar da  AB standardında herşeye sahip olmak istiyor.

Yazar, Sanatçı ve Sinemacı Eksikliği

TASAM Başkan Yardımcısı, eski büyükelçilerimizden Murat Bilhan da şöyle dedi; “Türkiye bölgesinde güvenlik üreten, ancak teknoloji tüketen bir ülke. Ankara AB ilişkileri konusunda Balkanlara sıcak davranıyor. Atina’da daha önce 4 Türk Diplomatı öldürüldü. Ben yıllarca Yunanistan’da görev yaptım. Almanya gibi ülkeler Türk Düşmanı lobilerle oynaşıyor. Atina bu oynaşmaları anladı ve Türk düşmanı olmaktan vazgeçti. Balkanlarda azınlıklar ulus devlet olarak tarihlerindehep vardı. Kültürleri de etkiliydi. Ama bugün için asimile edilmek isteniyor.”

Türkiye nüfusunun üçte biri Balkanlardan. İngiltere’de İskoçya’nın bağımsızlığı için kamuoyu yoklaması yapıldı ve reddedildi. Kanada Quebeck ve İspanya’da da kamuoyu yoklamaları ayın neticeyi gösterdi. Önemli olan ülkelerin, toplum ve insanların ortak çıkarları hep önde ve ayrıcalıklı duruyor. ABD bile süpergüç olmasına rağmen hala uluslararası kuruluşlara ihtiyaç hissediyor.

Toplantı sonunda asansör beklerken oturum başkanımız Murat Bilhan’a dedim ki:

-Sayın Büyükelçi böylesi toplantılara genelde politikacı, diplomat, bürokrat ve akademisyenler davet ediliyor da, kalıcılığı daha fazla sağlayabilecek olan yazar, edip, sanatçı, sinemacı, prodüktörler neden davet edilmiyor? Bir örnek verecek olursam İvo Andriç(1891-1975) Sokullu Mehmet Paşa’nın kasabası Vişegrad’a inşa ettirdiği Drina Köprüsü’nün ağzından 350 sene geriye giderek 51 yaşında (1942) romanını yazdı. Andriç’in bu eseri 40’tan fazla dile tercüme edildi, hala yeni yeni baskıları yayınlanıyor ve kitapçı raflarında yerini muhafaza ediyor, hatta filme bile çekildi. Böyle bir yansımanın olmasını düşünmez misiniz? Drina Köprüsü aynı zaman bir tarih, sosyal, ekonomik, kültürel ve bir başkaldırı romanı.

-Elbette düşünürüz.. ancak onlara ulaşamıyoruz. Bize bu konuda yardım eder, isim verirseniz davetiye gönderir, iletişim kurar ve görüşlerini öğreniriz. Çok iyi olur ayrıca.

Duyururum.

Toplantı geç bitti. “Meşhur Edirne ciğerini yemek için şehre mi inilse acaba?” diye düşünürken sofrada baktım her masaya bir tabak bırakılmış. Ancak badem ezmesi ve Kavala gurabiyesi için yine de Keçecizadeye uğramadan edemedim.

Siz değerli okurlarımız bu makaleyi okurken, Aydınlar Ocakları 40. Şurası için Adana Aydınlar Ocağı’nın ev sahipliğinde Adana’da düzenlenen toplantıda olacağız. Bu kritik dönemde toplanan Şuranın sonuç bildirgesinden ileride bahsedeceğiz.

Mustafa Kemal Atatürk’ü 76. ölüm yıldönümünde saygı ve rahmetle anıyoruz. Daha önceki yıllarda olduğu gibi Atatürk’e ve Cumhuriyet’e saygıyı ve özlemi sadece 10 Kasımlarda hatırlayabilenler ve gazetelerinde tam sayfa 10 Kasım Atatürkçülüğü yapanlar yine ortaya döküldü. Onun eseri ve emaneti olan T.C.’ye ve TSK’ ya kumpaslar ve tuzaklar kurulurken sessiz ve tarafsız kalanlar unutulamaz. Milli devlet ve Cumhuriyetle hesaplaşmaya ve ondan rövanş almaya fırsat kollayanları, Türk’e karşı ırkçılık yapanları, Anayasa’dan Türklüğü silmeye uğraşanları, Türkçe yer adlarını değiştirenleri, kamu kuruluşlarından T.C.’yi silenleri, andımızı kaldıranları, Atatürk resimlerinden rahatsız olan AB yetkililerini, çözüm sürecini çözülmeye dönüştürenleri görmezden gelenler; bir günlüğüne Atatürkçü oluverdiler. Bir gün bile saygılı olamayanlar da vardı. Adam en yüksek tirajlı bir gazetede köşe yazarı. Yazısında dokuzu beş geçe ayağa bile kalkmadığını neden yazmaya ihtiyaç duyar ve beklentisi nedir bilemiyorum. Anlaşılan bazı yetişkinlerin de sosyalleşme sorunu var.

Atatürk ve Cumhuriyetle bir türlü barışık olamayanların, sadece Mustafa Kemal demeleri, Atatürk’ü ağızlarına almamaları dikkat çekicidir.

Tarihin çarkını geri çevirip Osmanlı’ya tekrar dönüş hayali dün olduğu gibi bazılarının beynine sokulmuşa benziyor. Bu tezgâh ülkemizi sözde büyüterek ufaltma tuzağıdır. Bu film hep oynanır. Kuzey Irak’ı içine al, ağabeylik yap; ama eyalet sistemine ve federal yapıya geç gibi örnekleri hep gördük. Bu Türkiye’nin siyasi intiharıdır. Osmanlı çok etnikli bir yapıydı; ama eğitim ve öğretim dili Türkçe idi. Cumhuriyeti Türkler ve kendilerini Türk olarak hissedenler, Batı sömürgeciliğine karşı kader birliği yapanlar kurdu. Osmanlıdan çok farklı ve oldukça homojen bir yapıya Cumhuriyet ile geçiş; küçük bir azınlığın çoğunluğa hükmetmesi ve kimlik dayatması değildir. Zaten çöken bir İmparatorluktan-daha doğrusu devletten- milli devlete geçiş milletleşme sürecini hızlandırmış, asla dönüş olmuş; aksini düşünenler zaten Cumhuriyetin siyasi coğrafyasını terk etmişlerdi.

Cumhuriyetin asıl zaafı, büyük çoğunluğa ve milli kimliğe karşı çoğu kere tarafsız hareket edilmesidir. Milli mutabakatlardaki yetersizliktir. Bırakın kimlik dayatmasını, adeta kimliksizleştirme ağır basmış, Atatürk sonrası dönemde en çok Türk Milliyetçileri baskı ve zulüm görmüştür. Dünya siyasi ortamına göre güçlenen Sovyetler Birliği’nin rejimine hoş görünmek için çelişkili uygulamalar yapılmış ve milliyetçiler hedef alınmıştır.

Rahmetli İnönü’nün 19 Mayıs 1944 nutkunda Türk Milliyetçilerini hedef alması, rahmetli Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk’ün 19 Mayıs 1976 tarihli nutkunda Türk Milliyetçilerini “eksantrik”likle suçlaması, 1944 Türkçülük davalarındaki yargılamalar ve işkenceler, 1954 yılında Milliyetçiler Derneği’nin kapatılması, yakın tarihimizde 12 Mart ve 12 Eylül duruşmalarındaki hasmane resmi tavır Türk Kimliğinin dayatılmasının örnekleri midir?

Anlamakta güçlük çektiğim nokta; acaba bazılarına eski topraklarımızın, Osmanlı siyasi coğrafyasının tekrar geri verilmesi sözü mü verilmiştir de; biz bilemiyoruz. Dün Osmanlıya küfredenlerin ve reddedenlerin bugün dış akıl hocaları ile Cumhuriyeti tasfiye etmede, yeni Türkiye’yi kurmada dün küfrettiklerine bugün sarılmalarıdır. Baş danışman yapılan Ermeni vatandaşımıza yıkamayacaklarının yerine yenisini de kuramayacaklarını hatırlatmak isteriz.

Gümrük Birliği ile soyulan, aşağılanan, hayali AB üyeliği yolunda oyalanan ve ikinci sınıf üyelik teklif edilen bir Türkiye’yi Atatürk’ün de kabul edebilmesi mümkün değildir. Milli gurur ve haysiyeti ayaklar altına alan bu süreci kabul edebilen bir Mustafa Kemal, Milli Mücadeleye de gerek görmez ve olsa olsa yeni bir Damat Ferit olurdu.