Irkçı ne demektir? Bunu bilmek her zaman lazım şimdi ise elzem. Çünkü 2026 yılında bütün diplomatik kibarlıklar bir yana atıldı ve dünya siyaseti, çırılçıplak ırkçılıkla yürüyor.

Irkçılık, Yeni Çağ’dan başlayarak Batı Avrupa’nın keşifler ve endüstri devrimi ile yükseldi. Emperyalizm ile kolonyalizm ile… Emperyalistler silahlarına, bağışıklık kazandıkları mikroplara ve çeliğe dayanarak dünyanın geri kalanının hemen tamamını ele geçirdi. Bu üç sebebi, Jared Diamond’un şaheseri Tüfek, Mikrop ve Çelik’ten aldım. (Türkçesi TÜBİTAK’ça bu başlıkla, 2002’de yayımlandı. Aslı Guns, Germs and Steel, 1997.) Bu üçü sebeptir sebep olmasına da Diamond, kitabında daha nice sebep sayar. Kesin olan, Batı’nın egemenliği ve yenilen toplulukların Batı’ya direnememesidir.

Onlar insan değil ki

Bu dengesizlik keşiflerle başlayıp 20. asra kadar sürdü. 21. asırda da devam ediyor. “Yok, öyle değil, 21. asırda milletler arası hukuk var, düzen var, Birleşmiş Milletler…” falan diyenlerin artık pek sesi çıkmıyor. Netenyahu ve Trump dilediği yere dilediğince saldırır, devlet adamlarını eşleriyle birlikte kaçırır veya katleder ve “medenî dünya” çoğunlukla sesini çıkarmaz, hatta alkışlarken, milletlerarası nizam, hukuk gibi laflar artık laftır.

Dönelim dengesiz hâkimiyete. Bu hâl, iki soruya yol açtı. Ezilen milletler sordu: Niçin ezildik? Niçin geri kaldık? Bu sorulara cevap niteliğinde çok eser yazıldı. Biri de benim Niçin Geri Kaldık? kitabımdır. Fakat ikinci bir soruyu da galipler sordu: Biz, dünyadaki diğer insanları nasıl böyle kolayca ezip, hâkim olabildik? İşte en yakıcısı bu ikinci soruya verdikleri cevaptı: Biz üstünüz, çünkü bizim ırkımız üstün. Irkların bir üstünlük sırası vardı. En altta siyah ırk, ortada sarı (veya Mongoloid ırk) ve en üstte de – başka kim olacak – beyaz ırk bulunuyordu. Beyazların dışındakilerin insan olup olmadıkları da tartışmalıydı zaten. Hrıstiyanlıkta “Tanrı insanı kendi suretinde yaratmıştır.” inancı vardır. Eh, Tanrı siyah olamayacağına göre – kırmızı veya sarı da olamazdı ya – beyazların dışındakiler de insan olamazdı. Dolayısıyla ruhları yoktu.

Medeniyet denilen

Bulabilirseniz Régis Wargnier’in Man to Man (İnsan İnsana) filmini, İngiltere’deki insanat bahçesini, Kraliyet Akademisi’nin siyahların beyazlar gibi insan olduğu iddiasına toplu kahkahalarını izleyin.

Amerika’da bir kıtanın insanları, hemen tamamen yok edildi. Öldürülemeyip hayatta kalan yerliler, ABD kanunlarına göre mülk sahibi olamazdı. Bu kural ancak 1934’ten itibaren zayıflatıldı. Dünya Tarih Ansiklopedisi (World History Encyclopedia) şöyle diyor: “ABD tarihinin çoğunda Yerli Amerikanlar ABD kanunun ‘mülkiyet’ tanımına göre kanunen arazi sahibi olmaktan men edilmişlerdi. Bu, 1823 tarihli ‘Johnson, McIntosh’a karşı’ davasında alınan karara dayanırdı. Karar, Yerli milletlerin gerçek mülkiyet değil ancak ‘yerleşme hakkı’nın bulunduğunu söylüyordu. Bu doktrin 20. asrın ortalarına kadar ABD kanununu şekillendirdi ve bugün hâlâ arazi statüsünü etkiler.” (Atıf)

Fransa’nın, Cezayir’deki Setif katliamı (1945’te, Fransa’ya göre bir günde 25 bin, Cezayir Hükümeti’ne göre 45 bin sivilin makineli tüfek ateşiyle öldürüldüğü olay) ile Paris’te bir sabah 300 Cezayir asıllı Fransız’ın ölü bulunması, o zihniyetin başka örnekleri. Fransa bu olayları geri ülkelere medeniyet getirme başlığı altında anlatır.

İngiltere de Hindistan’a ve Çin’e medeniyet götürdü. Çinliler, İngiliz tekstiline ilgi göstermeyince onları afyona müptela edip Hindistan’da yetiştirdikleri afyonu, Çin’de satmaya başladılar. Çin yönetimi halkın uyuşturucuyla zehirlenmesini kabul etmeyince Afyon Savaşları başladı. Bir taraftan Çin’e zorla afyon satılıyor, diğer taraftan, kıtlık çıkmasına aldırmadan Hint’te, Bengal’de halka zorla sadece afyon ektiriliyordu.

İran Trump’la Melanie’yi kaçırsa

Bütün bunlar bugün nereden aklıma geldi. Şuradan: Dikkatle dinlerseniz batı retoriğinde, hâlâ kendilerinin üstün ırk olduğu inancını duyarsınız. Kendileri dışındakilerin ne kadar insan olduğuna, vatan sahibi olup olmayacaklarına dair tereddütleri vardır. Egemenlik hakları da belki bugün açıkça değil ama kapalı mekânlarda kahkahalarla karşılanabilir.

Dünyadaki “aşağılık ırklar”ın egemenliğindeki bölgeleri, nasıl yeniden tasarlamaya çalıştıklarını görmüyor musunuz? Bu tasarlamayı son derece doğal buluyorlar. Onlar tasarlamayacak da yerliler mi tasarlayacak? Genişletilmiş Orta Doğu… Adım adım. İşte Irak. İşte Suriye. Sıra İran’da. Sonra sıra kimde?

İsrail nasıl başlamıştı: Vatansız bir halka, halksız bir vatan. Ya Araplar? Onlar insan mı?

Trump, Venezüella ile başladı. Açık açık ülkelerin başına kayyum atayacağını söylüyor. Atıyor da.

Olan bitenin garipliği anlaşılsın diye şöyle bir fantezi anlatayım. İran, başarılı bir operasyon ile Donald ve Melanie Trump’ı kaçırıp hapsetse. Nasıl olur? Sonra Ayetullah, gözünün tuttuğu dost ve sağlam bir Amerikan’ı başkan yapsa. Bu operasyonu hemen yapamazsa California, Texas ve Florida gibi eyaletlerdeki Hispanikleri organize edip isyan çıkartsa. Amerika onlarla meşgulken kaçırsa Trumpları. Olur mu?

Halen devam eden ABD/İsrail–İran savaşı, mezheplerin siyasete etkilerini yeniden tartışmaya açtı.

Cumhurbaşkanı Erdoğan kısa süre önce şu cümleyi kurdu: “bizim ‘Sünnilik, Şiilik’ gibi bir dinimiz yok. Bizim tek dinimiz var, o da İslam” dedi.

Erdoğan 2015’te de benzer cümlelerle konuşmuştu. O zaman da “mezhepçiliğin Irak, Suriye ve Yemen’de ümmeti paramparça ettiğini ve Müslümanı Müslümana kırdırdığını” belirterek mezheplerin dinin üstüne çıkmasına karşı çıkmıştı.

Bu sözler siyaseten doğru olduğu kadar, güçlü bir akademik ve sosyolojik temele de dayanıyor. Ömrünü bu konuya adamış merhum Prof. Dr. Hasan Onat bunu yıllarca anlatmıştı.

Onat Hoca’nın temel tezi şuydu: “Din ilahidir, mezhep ise beşeridir (insan ürünüdür).” Mezhepler, dinin gökten inmiş değişmez kuralları değil; belirli bir zaman, mekân ve siyasi iklimde insanların dini anlama biçimleridir. İslam dünyasını paramparça eden hastalık, mezheplerin varlığı değil, bir mezhebin kendini “dinin tek ve mutlak doğrusu” yerine koyduğu “mezhepçilik” hastalığıdır.

Peki Müslümanların, mezhepler üzerinden ayrışması yerine, “İslam paydasında buluşmalarının” teorik zeminini ve pratik yöntemlerini geliştirmek mümkün olabilir mi?

Osmanlı’nın yıkılışında Müslüman aşiretler İngilizlerle iş birliği yapıp Osmanlı’dan kopardıkları topraklarda birer küçük devlete dönüşmüşlerdi.

Tarih “İslam kardeşliği” fikrinin gerçekçi olmadığını göstermiştir. 2026 yılı şartlarında hepsi birer “ABD kuklası” olan bu devletçikler İslam paydasında birleşebilir mi?

CB Erdoğan’ın söylemleri O’nun “ümmetin kardeşliği” fikrine inandığını gösteriyor. Bir Müslüman olarak bunu temenni edebilir. Ancak bir devlet başkanı olarak ülke politikalarını bu çerçeveye hapsederse bunun bedeli ağır olur.

*******************************

Din Kardeşliği de Mezhep Kardeşliği de Gerçekçi Değil

Mezhepler birer zenginliktir. Farklı mezhepler, İslam düşüncesinin tarihsel süreçte ürettiği entelektüel ve pratik zenginlikler, düşünce okulları olarak görülmelidir. Ancak mezhebi merkeze alan siyasi yapılar barış üretemez. Çünkü bir mezhep varoluşunu diğerinin “yanlışlığı” üzerine kurgular.

ABD/İsrail- İran Savaşı bize mezheplere dair teorik tartışmanın sahadaki siyasi karşılığını görme imkânı veriyor.

Gördük ki, İran’ın Şia kimliği İranlıları bir arada tutan, onları bir milli kimlikte buluşturan bir etki alanı oluşturmuş.  Böylece farklı etnik kimlikli kitlelerden güçlü bir devlet yapısı kurmalarını sağlamış.

Özellikle Suriye’de Esad rejiminin devrilmesine kadar, İran bölgede güçlü bir bölgesel aktör durumundaydı. Çünkü Irak, Suriye, Yemen, Lübnan’daki Şia inancındaki kitleler üzerinden politikalar geliştirmişti. Yani İran, Şii mezhebi aidiyetini, manevi bir bağdan ziyade, bir dış politika aparatı olarak kullanan bir devlettir.

Buna karşılık İRAN ile yine çoğunluğu Şii olan AZERBAYCAN hem sosyolojik hem idari ve hem de izlediği politikalar bakımından çok farklı bir yapıya sahip.

İran PKK ve Ermenistan’a verdiği destekle ve İsrail düşmanlığıyla öne çıktı. Türkiye ve Azerbaycan’ın aleyhine çalıştı.

Azerbaycan; devlet aklını mezhep taassubu üzerine değil, “milli kimlik” ve “laik ulus-devlet” temelleri üzerine inşa etmiş durumda. Bu rasyonel laik yapı sayesinde Azerbaycan, Sünni ağırlıklı Türkiye ile “İki Devlet, Tek Millet” olabiliyor. Kendi milli çıkarları gerektirdiğinde İsrail ile de rasyonel ilişkiler kurabiliyor.

Mezhep mutlak ve ilahi bir yasa olsaydı, iki Şii toplumunun devlete ve siyasete bakışı bu kadar zıt olamazdı.

Buna karşılık çoğunluğu Sünni olan Türkiye, devleti ve milletiyle, İran rejimine mesafelidir. Ama ADB/İsrail saldırılarının mağduru Şii İran halkıyla, evrensel insani ve ahlaki değerler kapsamında, gönül köprüleri kurmuştur. İran’ın yaklaşık yarı nüfusunu oluşturan Türklerin çoğunluğu Şiidir. Ama bu soydaşlarımızla kardeşlik bağını kuran faktör Türk kimliğidir.

İran- Azerbaycan arasındaki keskin farklar ve hatta düşmanlıklar, mezhep birliğinin kardeş olmayı sağlamadığının en tipik örneğidir. İlişkileri belirleyen temel unsur mezhep değil, devlet çıkarlarıdır.

Savaş sebebiyle “Din kardeşliği” veya “İslam kardeşliği” fikrinin gerçekçi olmadığı, bir ütopya olduğu bir kere daha görüldü. Çoğu Müslüman ülkeler İran yanında değil, ABD/İsrail yanında konumlandı.

“Mezhep kardeşliği” veya “ümmetçilik” kavramları günümüz uluslararası ilişkilerinde çoğu zaman romantik temenniler ve siyasi söylemlerden ibarettir.

*******************************

İslam’ın Yorumları Güncellenmelidir

Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan, 8 Mart 2018’de, “İslam’ın güncellenmesi gerektiğini” söylemişti. “Siz İslam’ı 14 asır, 15 asır öncesi hükümleriyle kalkıp da bugün uygulayamazsınız…” “Birisi bakıyorsunuz sünneti, öbürü bakıyorsun icmaı tartışıyor. Ya bırak bu işleri, aslolan mukaddes kitabımız Kuran’dır. Kur’an’a ters değilse mesele bitmiştir” demişti.

Bu sözler üzerine yazdığım köşe yazısında dediğim gibi, “İslam’ın güncellenmesi” ibaresini doğru bulmuyorum. Bunun yerine “İslam’ın yorumlarının güncellenmesi” denilmesi gerekiyordu.

Çünkü, yorumlar insan eseridir, “İslam’ın yorumlarının herhangi bir kutsallığı söz konusu değildir.” 

Rahmetli Prof. Dr. Hasan Onat’ın vurguladığı gibi, dinin anlaşılmasında aklın ve özgür iradenin merkeze alınması gerekir. Akıl devreye girdiğinde, mezhepçilik yerini “evrensel ahlak, adalet ve liyakat” gibi Kur’an’ın temel prensiplerine bırakır.

****

Hemen bir ara not koyalım: Erdoğan’ın mezheplere dair sözleri doğru söylemlerdir. Ancak iş devlet yönetimine ve ekonomiye geldiğinde bu esnekliği ve akılcılığı göremiyoruz.

Erdoğan, yeri geldiğinde dinin güncel yorumlarına kapı aralarken, ekonomide ‘Nas ortada, sana bana ne oluyor?’ diyerek 14 asır öncesinin ‘Riba’ yasağını modern bankacılık faiziyle birebir eşitleyebildi.

Bilimden ve ortak akıldan koparak, tarihi bir fıkhi yorumu modern ekonominin kuralı yapmaya kalkmanın ülkeye maliyeti çok ağır oldu.

****

Asıl kurtuluş; Hasan Onat’ın işaret ettiği gibi aklı, özgür iradeyi ve bilimi yeniden İslam düşüncesinin merkezine koymaktır. Dini siyasetin aracı yapmaktan kurtarıp, devlet yönetimini bilim, ahlak, adalet ve akıl zeminine oturtmaktır.

Bizleri birleştirecek olan ortak payda mezhep yorumları değil; insan hakları, hukukun üstünlüğü, liyakat ve evrensel değerlerle örtüşen aydınlık din yorumudur. Uluslararası siyasette de saygınlığımız ve etkinliğimiz bu değerlere sahip çıktıkça artacaktır.

Sağa dönüyorum, olmuyor; sola dönüyorum, olmuyor. Atalarımız, çaresizliği anlatmak için aşağı tükürsen sakal, yukarı tükürsen bıyık, demiş.

Mehmet Akif’in, “Ya hamiyetsiz (duyarsız) olsaydım, ya param olsaydı; / İşimiz doğrusu bundan daha kolay olurdu.” dizelerini dilime pelesenk ediyorum.

Beynim zonkluyor, hafsalam almıyor. Dünya egemenlerinin bu kadar zıvanadan çıkmasını kabullenemiyor, izahını yapamıyorum.

Binlerce insan öldürülüyor Gazze’de, Lübnan’da, Irak’ta, İran’da… İnsanlar evlerini terk etmek zorunda kalıyor, soğuk havada sokakta derme çatma çadırda zorlu bir hayat sürüyorlar. Beyrut’ta sığınabilecek bir metrekare yer yok. Erkekler çaresiz, kadınlar perişan, çocuklar titriyor. Kimse, bir dakika sonrasından emin değil. Sebep, teopolitik. Bu teopolitiğin adı, “arz-ı mev’ud”. Katleden, İsrail.

Bir iri adam, her gün üç beş cümle söylüyor, her sözü birbiriyle çelişiyor. Evanjelist Siyonistlerin, kendisini tanrının yeryüzündeki temsilcisi ilan ettikleri bu adamın deli saçması sözlerinde keramet arıyor bütün dünya. Yaşı seksen de olsa o, dawn sendromlu bir çocuk. Bu dünyadaki adı, Trump.

İngiltere ve Fransa’nın tarihi misyonları belli: Kan emici vampirler. Fırsatçılık en belirgin özellikleri; sinsi ve cüretkâr. Rusya, idare-i maslahatçı. Çin, “Ben buradayım.” diyor; ama yok. İslam ülkeleri, hala “öğrenilmiş çaresizliği” yaşıyor, kendini gerçekleştirme imkânı varken. Aslında yaşamak denmez bu zillete. Bedenleri ve gölgeleri var, ruhları ve cesaretleri yok. Belki uyuyan bu kadar kalabalığı uyandıracak bir uyanık bekleniyor bu âlemde. Bugünün mazlumları, tarihte hiç bu denli ezilmemişlerdi. “Ah Osmanlı, neredesin?” diyenler çıkıyor arada bir.

“Hafakanlar basıyor beni.” desem kaç kişi anlar beni ve cümlenin anlamını? Belki de “O da ne?” diyecekler. Çok sıkılmak, bunalmak, yüreği daralmak veya ani çarpıntı hissetmek anlamında deyim. Beni hafakanlar basıyor.

Amerika, İran’da okula bomba atıyor, yedi ile on iki yaş aralığında160 kız çocuğu ölüyor, “Bombayı İran kendi attı.” diyor; attığı bombalarla bütün petrol tesislerini vuruyor, yollar alev seline dönüyor, gökyüzünü dumanlar, bağ, bahçe ve tarlaları yanmış petrol artıkları kaplıyor, doğanın ekolojisi bozuluyor, bu çevre katliamını adamlar “zafer” diye kutluyor. Beni hafakanlar basıyor.

Ortadoğu’nun çıbanbaşı, insanlığın baş belası, Kur’an’ın lanetlisi Yahudilerin devleti İsrail, var olduğu ilk günden beri devam ettirdiği savaşın son birkaç yılında Gazze’de, Lübnan’da ve çevresindeki ülkelerde en az iki yüz bin insanı öldürüyor, kimse buna “Dur, sen kimsin, ne hakla ne yapıyorsun?” demiyor. Adı olup yaptırım gücü olmayan Uluslararası Adalet Divanı ve Uluslararası Ceza Mahkemesi kararları, bu adamlara işlemiyor. Diğer ülkeler için geçerli olan Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi kararları, İsrail’e gelinci müeyyideye dönüşmüyor. Egemen güçlerin bu ikiyüzlülüğüne sessiz kalınıyor. Bu insanlarla ayni gök kubbenin altında yaşamaktan, aynı havayı teneffüs etmekten utanıyorum. Beni hafakanlar basıyor.

Ramazan ayındayız. Eskiden Ramazan’ın coşkusunu yaşar, manevi iklimini teneffüs eder, sevincini paylaşırdık. Bu ayda varlığın da yokluğun da paylaşımı, bize huzur, güven verirdi. Hatıralarda ve kitaplarda kaldı bu atmosfer. Bizi insani güzelliklerden mahrum etti zalimler. Zalimin olduğu yerde zulüm doğaldır, diyorum, tarihinin tekerrürüne şahitlik ediyor, Mehmet Akif’in “Ya Râb, bu uğursuz gecenin yok mu sabâhı? / Mahşerde mi biçârelerin, yoksa felâhı! / Nûr istiyoruz.. Sen bize yangın veriyorsun! / “Yandık !” diyoruz … Boğmaya kan gönderiyorsun!” dizeleriyle dertleşiyorum. Buna rağmen beni hafakanlar basıyor.

“Adalet, mülkün temelidir.”, “Güç, geçicidir; adalet, kalıcıdır.” gibi hikmetli sözler geliyor aklıma “Çürüyen adalet neyin temeli olabilir ki” diyorum. “Haksızlık karşısında susan, dilsiz şeytandır.”, “Bir milletin gücü silahlarıyla değil, vicdanıyla ölçülür.” özlü sözlerini hatırlıyorum, sosyal medyanın şeytanlar tarafından işgal edildiğine vicdanların bir daha canlanamayacak kadar çürüdüğüne şahitlik ediyorum. “Bir çocuğun gözyaşı, bütün siyasi hesaplardan daha ağırdır.” deniyor; ne çocukların gözyaşı diniyor ne siyasi hesaplar görülebiliniyor. Beni hafakanlar basıyor.

 Tarihi, sayfa sayfa çeviriyor, sosyolojinin yasalarını bir bir tefekkür, asırları koşar adımlarla egale ediyor; hani nerede kendini ilah zanneden Firavunlar, nerede Roma, nerede Büyük İskender, nerede Haccac, nerede Bizans, nerede Hitler diyor, onların fani oluşlarını, akıbetlerini düşünüyor “Zulüm ile abat olanın, sonu berbat olur.” yasasından manevi kuvvet alarak ferahlıyorum.  Buna rağmen duyarlı yüreğimi, güzelliğe hasret hücrelerimi susturamıyorum. Beni hafakanlar basıyor.

Harp acıdır. Hayatların sarsılması, insanların evlerinden yurtlarından sökülmesidir. Geri dönülmezi de ölümdür. Eskiler şanslıydı. Harp nihayet kapılarına gelene kadar olan biteni ancak uzaktan haber diye duyarlardı. Şimdi düşmanın kapımızı çalmasına gerek yok. Televizyon, harbi evlerimize, oturma odalarımıza soktu. Bunun ilk tecrübesini ABD’nin Irak’a sebepsiz saldırısında yaşadık. Saldırının sebebi yoktu ama bize Irak’ın kitle imha silahları olduğu ve onunla sağa sola saldıracağı yalanı anlatılıyordu; biz de inanıyorduk. Belki söylenmeyen bir sebebi vardı: Irak’ın petrolü, Musul’un petrolü.

ABD nedense hep barış ve demokrasi peşindedir. Fakat barış ve demokrasi genellikle petrole sahip ülkelerde tehlikeye girer. Irak gibi, Venezüella gibi ve şimdi İran gibi.

Eğlencelidir bizim televizyonlarımız

Birinci körfez savaşı ve ikincisi… Harp, daha birincide oturma odamıza misafir geldi. ABD (ve müttefikleri?) Bağdat’ı bombalarken CNN, şehirde bir otelin terasından, patlayan bombaları, hava saldırısını gösteriyor; siren ve bomba seslerini duyuruyordu. Gece bombardımanının keyfi bir başka oluyor. Havai fişek gösterisi gibi bol ışıklı ve patırtılı. Gündüz o kadar güzel görünmezdi. Sadece duman çıkardı. Hani o patlamaların asker sivil demeden, yetişkin, çocuk, erkek kadın demeden yüzlerce, binlerce hayatı söndürdüğünü bilmeseniz keyifli bir seyir diyebilirsiniz.

Bizim televizyonlar CNN’den de eğlencelidir. O günlerde CNN ve Bağdat şovundan sonra galiba Şırnak’ta teröristler yine bir yerlere saldırmıştı. (Şimdi sayın teröristler mi demek lazım acaba?) Bizim bir televizyon kanalımız da derhâl, Diyarbakır’daki bir otelin terasından yayın yapmaya başladı. Şırnak nire, Diyarbakır nire… Olsun. Gece geceydi, mesafe 200-300 kilometre falan olsa da. Ses veya ışık yoktu ama açık havanın, karanlığın ve damın heyecanı vardı.

Müthiştir televizyonlarımız. Bu son harpte de en büyük kanallarımızdan birinin habercisi, İran Hürmüz Boğazı’nı kapatırsa gemilerin Ümit Burnu’ndan dolaşmak zorunda kalacaklarını ve bunun pahalıya mal olacağını söyledi. “Allah Allah!” Ne alaka? Derken ertesi sabah diğer büyük kanal aynı yorumu tekrarladı. Belli ki Basra Körfezi’nin girişindeki Hürmüz Boğazı ile Kızıldeniz’in girişindeki Mendeb Boğazı’nı, Bab El Mendeb’i karıştırmışlar. Bir ara Süveyş Kanalı’ında bir gemi batmış ve kanal kapanmıştı. O zaman da gemiler Afrika’yı dolaşmak zorunda kalıyordu. Herhâlde bunu hatırladılar. Sonra diğer büyük kanal, diğerinden kopya çekip aynı yorumu yaptı. Serde hocalık var ya açıklayayım: Kopya çeken öğrencileri doğru cevaplardan yakalayamazsınız. Ayşe de Ali de aynı doğru cevabı verebilir. Bu kopya delili değildir. Ama Ayşe’nin yanlış cevabının aynını Ali de yazmışsa o zaman kopya kesinleşir.

İran kendini mi bombalıyor?

Harbi bizim kaynaklardan, Batı kaynaklarından, Amerikan ve Avrupa kaynaklarından, pek az da İran kaynaklarından izleyebilirsiniz. Nereden takip ettiğinize göre birbirinden pek farklı izlenim alıyorsunuz. ABD’nin Kuveyt’teki bir üssünü, İran İHA’sı vurmuş ve altı ABD askeri ölmüş. Geçen gün Batı kaynaklarında hâkim haber buydu. İkinci veya üçüncü gündü. İran’ın şu intihar İHA’ları, adları Şahid’di galiba, bir Amerikan elçiliğini vurdu. Riyad veya Katar’dı. Televizyonlarımız vurulan elçiliğin bir fotoğrafını bulmuş. Bacamsı bir çıkıntı islenmiş. Belli ki çok heyecanlı bir fotoğraf değildi. Eksiği takdim şekliyle kapatmışlar: “İran CIA’nın kalbini vurdu!”

Aynı gün İsrail, İran’da bir kız okulunu vurdu ve 165 çocuk öldü. Bunun altı asker veya isli baca kadar bir haber değeri yoktu anlaşılan. Sonra haberi BBC’den dinledim. Anlaşılan İran kendi kendini bombalıyordu. İsrail ordusu o bölgede bir faaliyeti olmadığını bildirmiş. Muhtemelen Gazze’de öldürülen on binlerce çocuktan da haberleri yoktur. Trump’ın yapacağı otel ve sosyal dinlenme tesisleri için gerekli mıntıka temizliğinin istenmeyen sonuçlarıdır.

Bu yazıyı yazarken İran’da ölü sayısı bini aşmıştı.

Tesadüfe bakın!

Bunlar gülünecek değil ağlanacak konular. Okuyucularımın dikkatini ortada verilen koskoca propaganda savaşına çekmek istiyorum. Hangi taraftan kaç kişinin öldüğü haberi tamamen tuttuğunuz tarafa göre değişiyor. Ölülerin arkasından üzülmek de öyle. Mesela bakın bizim insan hayatına ve onuruna çok hassas insan hakları savunucularımız vardır. Herhangi bir yazıda veya haberde “Türk” dediğiniz anda harekete geçerler ve ne Yahudileri öldürdüğümüz kalır ne Rumları. Fakat Uygurlar ezilirken, Gazze’de siviller ve çocuklar öldürülürken çıtları çıkmaz. Şimdi de İran’da sivil, çoluk, çocuk katlediliyor. Tıs…

Olur değil mi? İran atom bombası yapıyordu. O bombaları ellerinden alıp Saddam’ın kitle imha silahlarının yanına koyacaklar. Irak’ın, Venezüella’nın, İran’ın büyük petrol üreticileri olmasının, petrollerini Çin’e satmalarının bu saldırılarla ne alakası var? Tamamen tesadüf.

Yabancı kaynak sorarsanız El Cezire oldukça objektif götürüyor. Hiç olmazsa haberleri tek kaynaktan almıyor.