Kurgan, eski Türklerde geniş ve kubbe şeklindeki mezara verilen isimdir. ‘Höyük‘ olarak da anılır. ‘Neolitik çağ‘ olarak isimlendirilen M. Ö. 10.000 yılından 7000 yılına kadar devam ettiği belirtilmektedir. Bu dönemde insanlar, avcılık ve toplayıcılıkla besleniyorlardı. İklim şartlarının değişmesi sebebiyle ziraat yoluyla üretimin başlamasıyla Neolitik çağ sona erdi.

Neolitik çağda başlayan kurgan yapımı, M.S. 10. yüzyıla kadar devam etti. Kurganların değeri, ölü ile birlikte gömülen ziynet eşyaları ile ölçülmektedir. Türklere ait en zengin kurgan, Kırgızistan’da Issık Göl yakınındaki Esik Kurganı’dır. Burada yapılan kazıda, görenleri hayrete düşüren muhteşem işçilikle yapılmış sanat eserleri bulundu. Eserlerin önemli bölümü Kazakistan’da teşhir edilmektedir.  Muhteşem bir işçilikle altından yapılmış zırhın renkli fotoğrafları bile son derece göz alıcıdır. 18-23 yaş aralığında olduğu tahmin edilen cesede giydirilmiş zırh, tamamen saf altından yapılmıştır. Hükümdar oğlu olduğu tahmin edilen cesedin üzerinde bir kaftan, çizme ve külah şeklinde bir başlık bulunmaktadır. Başlığının üzerinde ise kuş tüyleri, tuğlar, boynuzlu kanatlı iki at motifi ve keçi kabartması yer alır. Bunun yanı sıra elbisesinde ve kemerinde de at, koyun, pars gibi hayvanların kabartmaları vardır. Cesedin belindeki kemerin sağ tarafında her iki yanı keskin bir kılıç bulunur. Kılıcı taşıyan kemer, altın plakalarla süslü ve kaplan başlı bir tokayla tutturulmuştur. Solunda ise tahta ve deri kını olan bir kama (hançer) asılıdır. Bazı kaynaklar bu devasa eserin Hunlara ait olduğunu iddia eder. Ancak Altın Elbiseli Adam’ın ömrü, yapılan karbon testiyle M.Ö. 5. yüzyıla kadar dayanınca, tarihçiler bu yüksek medeniyet ürününün ‘Bozkırın Kuyumcuları‘ lakabıyla nam salan Saka Türklerine (İskitler) ait olduğunu kabul etmişlerdir.

Prof. Dr. Yaşar Çoruhlu, eski Türklerin muhteşem bir medeniyete sâhip olduklarını ortaya koyan kurganlar üzerinde yaptığı araştırmaların neticelerini eserinde okuyucuya sunuyor. Eser Orta ve İç Asya’nın erken dönemine ait kurganları ihtiva ediyor. 2015 yılında basılan kitap tarihî bir kaynaktır.

Eserde yer alan çizimlerden iç içe çemberler hâlindeki farklı odalara insanların ve atlarının gömüldüğünü öğreniyoruz. Kurganlar, belli bir şahsa ait olabileceği gibi, toplu mezar şeklinde de olabiliyor.  Çıkan eşyalardan o dönemde yaşayan Türklerin gelenekleri, hayat tarzı, zenginlikleri ve medeniyet seviyeleri hakkında bilgi edinmek mümkündür.

Kurganlardan çıkan eşyalar üzerinde radyokarbon ve deondrokronoloji gibi teknikler kullanılarak tarih tespiti çalışmaları da yapılabilmektedir.

Kitapta yer alan Kazakistan bozkırlarındaki Sintaşta kurganları Orta ve İç Asya’nın sonraki devir mezar anıtı mimarilerini önemli oranda etkilemesi açısından ve geliştirilmiş kurgan tipleri bakımından dikkati çekmektedir. Her ne kadar yabancı araştırmacıların bir bölümü tarafından Hint-İran kültürüne ait oldukları iddia edilirse de bu hususun, sâdece tarafgir bir yorumdan ibaret olduğu ispat edilmiştir. Deliller, bu dönemde bu bölgedeki kurganların tarihleri itibariyle Türk kültür çevresi paralelinde ele alınabilecek bir kültür numuneleri olduğunu ortaya koyuyor. Aynı şekilde Türk kültürünün devamı olduğunu bu şekilde yorum yaparak Türklerin değişen kurgan kültürü özelliklerinin temsilcisi olduğunu daha iyi anlaşılıyor. Böylece batılı ilim adamları kabul etmeseler bile Türklerin tarih sahnesine çıkış tarihleri hususunda mühim ipuçlarına ulaşılmaktadır. Kazılara ve araştırmalara devam edildikçe, inkârı mümkün olmayan hakikatlere ulaşılacağı şüphesizdir.

Kitapta abide, anıtmezar külliyesi, tapınak, bark kelimelerinin kullanımı ve ifade ettikleri mana özellikleri açısından tarih boyunca farklı dönemlerde değişime uğramaları ve detaylı olarak yapılara karşılık gelen kullanımların bölgedeki kültürü yansıtması açısından önemli bilgiler verilmektedir.  İdil-Ural kurgan kültürünün yerleşim yerleri, bölgede yaşayan Türklerin ve diğer Avrasya Türk halklarının arasındaki temel kültür unsurların, kurganların Hint-Avrupalılara ait olduğu zannedilen özelliklerin belirlenebilmesi açısından önemli şifreleri barındırmaktadır.

Prof. Çoruhlu eserinde; Orta Asya ile bağlantılı mezar odalarına resim yapma geleneğinin, tarihî sürecine dikkat çekiyor. Kültiginden örnekler vererek Kültigin Külliyesindeki ‘bark‘ denilen kare biçimdeki çizimlerden Moğolistan’daki Göktürk kurganları arasındaki benzerlikler üzerinde hassasiyetle duruyor.

Çin kaynaklarında Göktürk cenaze merasimleri ile ilgili bazı ifadeler, batı kaynaklı söylentilerin yanlışlığını ortaya koyan tamamlayıcı bilgileri, Prof. Abdülkadir İnan’ın tercümesiyle veriyor.

Kitapta Tang Sülâlesi tarihi ile ilgili bölümde şöyle deniyor:

‘Ölüyü çadıra koyarlar. Oğulları, torunları, erkek, kadın başka akrabası atlar ve koyunlar keserler ve çadırın önüne sererler. Ölü bulunan çadırın etrafında at üzerinde yedi defa dolaşırlar. Kapının önünde bıçakla yüzlerini kesip ağlarlar. Yüzlerinden kan ve yaş karışık olarak akar. Bu töreni yedi defa tekrar ederler. Sonra muayyen bir günde ölünün bindiği atı, kullandığı bütün eşyayı ölü ile beraber ateşte yakarlar; külünü, yılın muayyen bir gününde, mezara gömerler. İlkbaharda ölenleri sonbaharda, otların ve yaprakların sarardığı zaman gömerler. Kışın veya güzün ölenleri çiçekler açıldığı zaman (ilkbaharda) gömerler. Defin gününde ölünün akrabası, tıpkı öldüğü günde yaptıkları gibi, at üzerinde gezer ve yüzlerini keser ağlarlar. Mezar üzerinde kurulan yapının duvarlarına ölünün resmini çizerler, hayatında yaptığı savaşları şekillerle anlatırlar. Bu ölü ömründe bir adam öldürmüş ise mezar üzerine bir taş (balbal) koyarlar. Bazı ölülerin mezarında bu taşlar yüze hatta bine baliğ olur. Atlar ve koyunların kurban ettikten sonra kafalarını kazıklar üzerine korlar. Yerleştirirler.’ (s. 373).

Ölü gömme kültürünün kitapta da bahsi geçtiği üzere Göktürkler döneminde Kazakistan bölgesinde çocukların koyunlar ve koçlarla; yaşlı ve savaşçıların atlarla birlikte gömüldüğünü öğreniyoruz. Yerin üstünde ise yaşayış şekillerine veya geleneklerine dair kalıntıların resmedildiğini savaşçının öldüğünde gittiği yerde yalnız kalmaması için değerli eşyaları yanlarında yer aldığı düşünülmektedir. Bu gibi çeşitli inanışlar eserde örneklerle anlatılmaktadır.

Prof. Çoruhlu’un bin yıllar boyunca vatanı ve milleti ve de milletinin insanlık ideali için canını veren, aziz Türk şehitlerine ithaf ettiği eser, 16,5 X 23,5 santim ölülerinde 600 sayfadır.

ÖTÜKEN NEŞRİYAT A. Ş.

İstiklal Caddesi, Ankara Han Nu: 63/3 Beyoğlu 34433 İstanbul Telefon: 0.212- 251 03 50

Belgegeçer: 0.212-251 00 12 e-Posta: otuken@otuken.com.tr www.otuken.com.tr

Prof. Dr. YAŞAR ÇORUHLU:

1 Ocak1964 tarihinde Trabzon’da doğdu. İstanbul’da Davutpaşa Lisesi’nden ve İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat Tarihi Bölümünden mezun oldu.

Çalışma hayatına mimar Sinan Güzel Sanatlar Üniversitesi Arkeoloji ve Sanat Tarihi Bölümü’nde asistan olarak başladı. 1986 yılında yüksek lisansını tamamladı. 1993 yılında Yrd. Doç. Dr., 2002 yılında Doç. Dr., 2006 yılında Profesör oldu.

Eserlerinden bazıları: *Türk Sanatının ABC’si (1993), *Türk Sanatında Hayvan Sembolleri (1995), *Türk Mitolojisinin ABC’si (1999), *Türk İslâm Sanatının ABC’si (2000), *Türk Mitolojisinin Ana Hatları (2002, 2013), *Erken Devir Türk Sanatı (2013).

Milletlerarası ve millî kongrelerde sunulmuş çok sayıda tebliğ ve bildirileri, ilmî makaleleri vardır. Ansiklopedilerde maddeler yazmıştır.

KUŞBAKIŞI

Mehmet Akif Ersoy – Hayatı – Seciyesi – Sanatı

Ülkemizde edebiyat tarihçiliği sahasında en parlak örneklerin bir kısmını veren Mithat Cemal Kuntay, içten dili ve kıvrak kaleminde otuz beş yıldan fazla devam eden bir dostluğun hikâyesini anlatıyor. Kuntay’ın çocukluğundan itibaren hayatının her yönüne kelimenin tam manasıyla hâkim olan Mithat Cemal Kuntay, kısa kısa dokunuşlarla dindar bir şairin İstanbul’da nasıl gelişip olgunlaştığının tablosunu çiziyor.

Hayatı, Seciyesi ve Sanatı adlı üç ana bölümden oluşan bu eseri okumayı bitirdiğinizde İstiklal Marşı şairimiz Mehmet Âkif Ersoy’un şiirini, hakîkat uğruna hayatını gözünü kırpmadan veren bir adamın, çevresindeki bütün kalabalığa rağmen yalnızlığını korumayı seçen bir adamın bütün insanî yönlerini, acılarını ve düşüncelerini öğreneceksiniz; hem de en yakın dostlarından birinin akıcı satırlarından…

‘Âkif, benim doğduğum aynı ayın aynı gününde, benim bir zamanlar oturduğum Mısır Apartmanı’nda, benim yatak odamda, benim yattığım noktada ölüyordu…’

Millî şairimiz Mehmet Akif’i en iyi anlatan söz yine O’nun bir mısraıdır: ‘Sessiz yaşadım, kim beni nerden bilecektir!’

Ağustos 2018 tarihinde yayınlanan kitap, 13,5 X 21 santim ölçülerinde, 454 sayfadır.

ALFA YAYINLARI: Alemdar Mahallesi Ticarethane Sokağı Nu:15 Eminönü, Fatih, İstanbul. Telefon: 0.212-511 53 03, Belgegeçer: 0.212-519 33 00, e-posta: info@alfakitap.com //  www.alfakitap.com.tr

Suriye Krizi ve Türk Dış Politikası

‘Arap Uyanışı’nın bir uzantısı olduğu söylenen, gerçekte ise dış tahriklerin ve desteklerin ürünü olarak 2011 yılında patlak veren ve son 7 yıldır devam eden, zamanla da milletlerarası politikanın çözümlenememiş bir düğümü hâline gelen Suriye Krizi, bütün Ortadoğu bölgesinin geleceğini şekillendirecek çok önemli bir hâdisedir.

Prof. Dr. Ömer Göksel İşyar tarafından yazılan, 16 X 20 santim ölçülerinde, 610 sayfa hacimle, Ağustos 2018’de yayınlanan bu kitapta kronolojik olarak Suriye krizinin geçirdiği safhaları ve bu safhalar içinde Türkiye’nin, problemle alakalı dış politik yaklaşım ve eylemlerinin analizi de bulunuyor.

Sayda Yayıncılık:

Ziya Gökalp Caddesi Nu: 21 Kat: 3 Kızılay, Ankara Telefon: 0.312-435 19 19

Belgegeçer: 0.312-435 96 97 e-posta: info@sayda yayincilik  // www.saydayayincilik.com

Fâtih Sultan Mehmed Han:

‘İstanbul mutlaka fethedilecektir. Onu fetheden komutan ne güzel komutan, o ordu ne güzel ordudur.’   Hz. Muhammed (sav)

Dünya tarihi çok az zamanlarda İstanbul’un Fethi gibi eşine az rastlanan olaylara şâhit olmuş, çok nadir zamanlarda tarihin seyrini değiştiren büyük komutanlar görmüştür. İşte bunların hiç şüphesiz belki de en başında sayılacak olanlarından biri de Fatih Sultan Mehmet Han’dı.

Fâtih, dünya üzerinde eşine az rastlanan bir devlet başkanı idi. Devlet yönetiminde kendisine rehber edindiği yegâne kişi Efendimiz Hz. Muhammed Mustafa (sav) olmuştu. Hz. Ebubekir’in sadakati, Hz. Ömer’in adâleti, Hz. Osman’ın yumuşak huyu, Hz. Ali’nin cesareti adeta Sultan Fatih ile tekrar yeryüzüne inmişti…

İşte bu sebeple özellikle hayatımıza ışık tutması açısından O’nu tanımak ve gelecek nesiller tarafından tanınmasını sağlamak bizim yegâne görevlerimizden biri olacaktır.

Şeref Yumurtacı’nın telif ettiği eserde; İstanbul’u fethederek Peygamber Efendimizin övgüsüne nail olan Cihan Padişahı Fatih Sultan Mehmed Han’ın nasıl yetiştirildiğini anlatıyor.

13,5 X 19,5 santim ölçülerinde 96 sayfalık kitap, Ağustos 2018’de yayınlandı.

PERGOLE YAYINLARI:

Yayla Mahallesi, 1601. Sokak Nu: 15 Isparta. Telefon: 0.505-472 81 06

e-posta: pergoleyayinlari@hotmail.com //  www.pergoleyayinlari.com

Kısa Kısa / Kısa Kısa…

1-BENLİK VE VAROLUŞ: Vefa Taşdelen / Hece Yayınları.

2- ÖNCE ÇOCUKLAR VE KADINLAR: Sunay Akın / Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.

3- BALKAN SAVAŞI’NDA NEDEN BOZGUNA UĞRADIK? Ali İhsan Sabis / Alfa Yayınları.

4- EDEBİYAT TARİH İLİŞKİSİ: Prof. Dr. Sema Uğurcan / Dergâh Yayınları.

5- ESKİ İSTANBUL’DAN HÂTIRÂLAR: Ahmed Cemaleddin Saracoğlu / Kitabevi Yayınları – Mehmet Varış.

DERKENAR:

Kitap Okumak…

OĞUZ ÇETİNOĞLU

Kitap okuma oranları üzerine yapılan anketlerin ortaya koyduğu rakamlar çoğu zaman iç açıcı değildir.

Yayın dünyamıza kuşbakışı bakıldığında açıklanan rakamların gerçeği yansıtmadığı söylenebilir.

Eski yayınevlerinin, yeni kitaplar basıp piyasaya sürmesi;  bisiklet üzerindeki şahsın, düşmemek için pedal çevirmek mecburiyetinde oluşuna benzetilebilir. Karamsar olanlar, ‘kitap basılması başka, satışı ve okunması bambaşka‘ diyebilirler.

Bu düşünceye ‘Eyvallah‘ denilse bile, yeni yayınevlerinin kuruluşu ve faaliyete geçmesi nasıl izah edilebilir?

Karamsarların bu soruya verecekleri cevap da hazırdır: ‘Kitap yazanlar, özellikle ismi duyulmamış, tanınmamış yeni yazarlar, tanınmak ümidiyle kitaplarını bütün masraflarını kendileri karşılamak şartıyla yayınevleri ile anlaşıp kitaplarını bastırıyorlar. Yayınevi, 10.000 liraya basılacak kitap için 15.000, 20.000 lira alıyor. Bu şekilde bir kazanç sağlıyor. Basılan kitabın yarısını yazarına veriyor. Diğer yarısını sıfır maliyetle vitrinine ve raflarına koyuyor. Satabildiği kitaplar ekstra kârı oluyor.’

Bu da makul bir izah. Sayılarının ne kadar olduğu bilinmese bile, bu şekilde basılan satılan kitap vardır mutlaka…

İşin daha da kötüsü var: Yayınevinin, parasını aldığı kitabı yazarına teslim etmediği de olabiliyor. Suçu, sayfa düzenlemesini yapan grafikere, kâğıtçıya, matbaacıya atıyor veya bir ay sonra, iki ay sonra diyerek oyalıyor. Yazar, heyecanlı ve sabırsız… bir an evvel kitabının çıkmasını istiyor. Dolandırılmış olmanın mahcubiyeti içerisinde şikâyetçi olamıyor. Olsa ne olacak, mahkemeden 3 seneden önce karar çıkması mümkün değil… ‘Lânet olsun!’ Deyip, başka bir yayınevine gidiyor.

Bâzı yayınevleri, yazara telif ücreti yerine, basılan kitabın % 5’i, – % 10’u oranında kitap veriyor. Kitabın satış şansı varsa, 2000 adet bastırıyor; yazara, 1000 adet basıldı diyor. Bandrol ile kâğıt ve matbaa faturaları ile kontrol mümkün değil.

Çark böylece dönüyor.

Yayınlanan kitaplarda çeşit zenginliği var.

Yayıncılarımız her okuyucuya hitap edebilecek seviyeye ulaşmış durumda.

Kapağında, sayfa düzenlemelerinde, ciltlerinde albenili kitaplar; insanları, okumaya değilse bile kitap satın almaya özendiriyor.

Diğer taraftan, insanlarımızda, az olsa bile, okuma alışkanlıklarının geliştiğini söylemek de mümkün. Metroda, metrobüste, tramvayda, uzun hatlardaki otobüslerde ayakta olsa bile kitap okuyan genç-yaşlı, bay-bayan sayısında, hissedilir ölçüde artış var.

Kitap fuarlarındaki kalabalıklar, kitap satış mağazalarındaki müşterilerin çokluğu, görenlerde iyimserlik duygularını artırıyor.

Gazetelerin magazin sayfalarında, plaj müdavimlerinin gün boyu kitap okuduklarına dair haberler, resimli olarak yer alıyor.

Bunlar reklâm olsa bile, görüp etkilenerek kitaba yönelenler mutlaka vardır.

Yoksa bile masum iyimserliklerden kim zarar görmüş ki…

Osman Karatay’ın, Doçentlik döneminde yazdığı kitap, 13,5 X 21 santim ölçülerinde, 270 sayfadır. Birinci baskısı 2011, 17. Baskısı Mart 2018’de yapılmıştır.

Prof. Karatay’ın; ‘Oğuz Han’ın doğu dünyasında yaşamış bir Hun değil, batıda yaşamış bir Saka Kağanı olduğu‘ gibi farklı ve bazıları şaşırtıcı söylemleri, alışılmışın dışında ilmî iddiaları var.

Türklerin tarihini, doğru bir düşünce ile Sakalardan başlatan ve dil unsurunu merkeze alan yazarın, dikkat çeken tespitlerinden bazılarını şöylece özetlemek mümkündür:

-Kazakistan şüphesiz bütün dünyada komünizmin acısını en fazla hisseden ülkedir. 1930’larda devletleştirme adına halkın elindeki bütün sürüler alınıp belli yerlerde toplandı. Ancak bu şekilde toplanan milyonlarca hayvanın bakımı yapılamadığı için açlık ve salgınlardan hayvanların yüzde 90’ı öldü (40,5 milyon hayvandan kalan 4,5 milyon baş…). Tarımın olmadığı ülkede insanlar tek beslenme kaynağı olan hayvanlarını kaybedince, açlık baş gösterdi ve 1931-1932’de nüfusun yüzde 40’ı (1,750,000 kişi) açlıktan öldü.  Dünyada bir ülke halkının yarısının ölümüne en kötü savaş şartlarında bile rastlanmamıştır. Dünya cennetini kuran Komünizm, barış zamanında nüfusun yarısını aç bırakarak yok etmeyi başardı. Bugünkü Kazakistan nüfusu iki kuşaktır toparlanmış bir manzarayı temsil ediyor. Nüfus çok hızlı artıyor ve bir taraftan geliştirilen tarım ve bir taraftan doğal kaynaklarla kendine fazlasıyla yetecek bir zenginliğe sahip. (s: 52)

-Kırgızlar dil bakımından en saf ve temiz Türkçelerden birini temsil ederler. Moğol istilaları çağının yadigârı olan bir kısım Moğolca kelime dışında dillerinde öyle başka bir tabakanın izi bulunmaz. Üstelik görünüme, yâni renkli saç ve göze bakarsak, dünyada hiç Türk kalmaz, çünkü eski Türklerin yaklaşık tamamı renkli olarak anlatılır. Türk olarak bildiğimiz eski toplulukların yaklaşık hepsini (Oğuz, Göktürk, Kıpçak, Bulgar, Vusun, Kırgız vd.) Türklükten silersek, bugünkü Türkler nereden geldi? Gökten geldikleri doğru mu? Bunun için mi Göktürk denmiş?

Kavimlerin dil değiştirdiklerini gören kimi bilim adamları, bunu zorda kaldıkları her durumda uygularlar. Kırgız hâdisesindeki açıklama da Türkleşmedir. Yani Türkçeyi sonradan öğrenmişlerdir. İnsanlar dil değiştirir ama büyük bir kitlenin içinde azınlık olarak kaldıkları zaman… Belli bir yerde yeknesak bir etnik yapı olarak varlığını devam ettiren bir topluluğun dil değiştirdiğinin benim bildiğim hiçbir örneği bulunmaz.  (s. 59-60)

Yazar, cevaplarını hiçbir kitapta ve makalede bulamadığı soruları garip bırakmama gayreti içindedir. Şehnâmedeki bilgilerin başka hiçbir yerde bulunmayışı sebebiyle Şehnâme’nin İranlılara ait olduğu iddialarını şüphe ile karşılıyor. ‘Şüphe yoksa ilim gelişmez‘ sözünden hareketle arayışları devam ediyor:

-Türklüğün anayurdunu ararken yapılan dördüncü ama en büyük yanlış ise Altay kuramına bel bağlamaktır. Buna göre Türkçe bir Altay dilidir, yâni dar alanda Moğolca ve Mançu-Tunguzca, geniş alanda ise buna ilâveten Korece ve Japonca ile aynı topluluğa aittir. Diller akraba ise halklar da akrabadır. Bu yüzden Türklerin türeneğini bütün bu halkların ortak alanlarında aramak gerekir. Bu ise açıkça Uzakdoğu’dur.

Eğer Türkçe gerçekten bu dillerle akraba ise, söyleyecek söz kalmıyor. Bu Uzakdoğu halklarının hepsine birden ortak bir çıkanak aramak gerekiyor. Bunu da şimdikinden farklı bir bölgede varsaymak zor. Bu yüzden, Türklerin yeryüzüne merhaba dediği topraklar da oralarda bir yerde olmak durumundadır. Velev ki tüm bu halkların ortak atalarının başka bir yerden Asya’nın doğu uçlarına gittiği ispatlanmasın. Durum öyle midir? Önce Altay kuramına bakmak lâzım…(s: 66-67)

Soy akrabalığının, dil akrabalığını destekleyip desteklemediğini anlamak için yazarın yaptığı araştırmanın neticesi menfidir. Soyca bağlantılı olduğumuz söylenen Macarca ve Moğolcadan 400’er kelimelik iki liste hazırlıyor. 100’den az kelime ortaktır. Tam ‘eh… Fena değil‘ diyecekken, ‘sözlüklerimizde en az 10.000 Arapça, 5000 Sırpça kelime’ olduğu bilgisini veriyor.  Fakat yazar ümitlidir: ‘Akraba topluluklarla alâkalı liste genişletilince, ortak kelime sayısı artacaktır.‘ Diyor.

Prof. Karatay, Etrüsklerin Türklüğü konusuna da açıklık getiriyor: ‘Son dönemde Etrüskler Türk’tür türü ifadeler çoğalmaya başladı. Bu konudaki araştırmaların dikkat çekici neticelerini göz ardı edemeyiz ama Etrüsklerin Türk olmasına imkân yok. Sadece eskilere giden bir bağlantıdan bahsedilebilir. Bize ulaşan kelimeleriyle oluşturulan sözlükleri inceledim. Şaşırtıcı şekilde Türkçe ve bazı örneklerde Macarca ile uyuşan kelimeler var. Ama Slav dilleriyle uyuşanlar da şaşırtıcı derecede. Dünyanın hangi diline bakarsak bakalım, en az Türk olduğunu sandığımız Kızılderililerin dillerindeki kelime kadar Türkçeyle uyuşan kelime göreceğiz.‘ (s: 106)

Dikkat çeken diğer tespitler kısaca şöyledir:

–Bir topluluk, dolayısıyla dili belli bir coğrafî sahada ortaya çıktıysa, orada yaşayan bitki ve hayvanları ve de fizikî dünyanın oraya has gerçeklerini ifade için gerekli kelimeler muhakkak bulunacaktır. Meselâ Türkçede kayın ağacı için kendi kelimemiz var ise de hurma için yok. Dolayısıyla şimdiki Türk dili, kayın ağacının olduğu fakat hurmanın olmadığı bir yerlerde ortaya çıkmıştır. (s: 149)

Ve tarihî bir hakikat:  Tarihî gerçekler ve belgeler bütün aydınlığıyla ortada olduğu halde bugün neredeyse herkes Türklerin Ermenilere soykırım yaptığını söylüyor. Hâlbuki öldürülen 600.000 kişi Müslüman’dı. Soykırım Müslümanlara, bilhassa Türklere yapıldı. (s: 180)

–Sümerlerin bir adı da ‘Kengir’dir. ‘Kenger’ adını taşıyan bir Türk boyu vardır. Ortaçağ boyunca ve yakın zamanlara kadar karşımıza çıkmışlardır. Orta Kazakistan, onların bir kısmının ana vatanıdır. (s: 213)

Eserin ‘Sonuç‘ başlıklı bölümünden birkaç cümle: ‘Türk olarak yaratılmayı kaderin güzel bir cilvesi olarak gören ve buna şükreden birisi, Türk’ün geçmişindeki hiçbir şeyden utanmayacaktır. Hiçbir millete nasip olmayan pırıl pırıl bir tarihimiz var. Kara lekesi olmayan ama karşımızdaki bütün dünya ve içimizdeki işbirlikçilerince karartmaya uğramış bir geçmişe sâhibiz. Hiç kimseye ne borcu ne de dokunmuş kötülüğü olan, ama herkesten bir dolu alacağı ve herkese iyiliği bulunan bir milletiz. Bize kötülüğü dokunanlar, dönüp bir de diş kirası istiyorlar. İyilik yaptıklarımız ise onların yanında saf tutuyorlar. Olsun, biz bugünlere onların lütfuyla gelmedik ki bundan sonraki ‘hayatta kalma’ hesaplarımızda onları nazara alalım. Türk olmak zor iş ama mutlu olmak için yeterli.’ (s: 258)

KRİPTO BASIM YAYIM DAĞITIM LTD. ŞTİ:

Kültür Mahallesi, Ataç 2 Sokağı Nu: 71/B Çankaya, Ankara. Telefon: 0.312-432 19 23

Belgegeçer: 0.312-432 1933 www.kiriptokitaplar.com e-posta: kripto@ktiptokitaplar.com

KUŞBAKIŞI:

BÜYÜLÜ AFRİKA

Gazete ve roman yazarı 25 Ocak 1923 doğumlu Hıfzı Topuz’un; Cumhuriyet, Milliyet ve Hürriyet gazetelerinde yayınlanan Kara Afrika röportaj dizilerinden seçilmiş yazılar, bu defa ‘Büyülü Afrika‘ adı altında toplanmış.

Bu yazılarda Kara Afrika’nın kültür hayatı ve geleneklere dayalı değerleri ile birlikte, sömürgecilikle mücadele, sosyalizm tecrübeleri ve Afrika’daki diktatörlüklerin alaka çekici hikâyeleri de yer alıyor.

Hepsi bu gün için de aynı ölçüde ibret verici.

İşlenen mevzulardan bazıları:

*Sömürgecilik döneminden hatıralar *Sudan’da Osmanlılar ve Türkiye’deki Afrikalı haremağaları, bacılar, cariyeler * Başlıca gelenekler: fetişler, kara büyüler, çocuk kaçıran Araplar *Kanlı liderler Bokassa (Orta Afrika Cumhuriyeti, 1921-1996); İdi Âmin (Uganda, 1925-2003); Tshombe (Belçika Kongosu 1919-1969)

14,8 X 22,4 santim ölçülerinde 232 sayfalık kitap, Ağustos 2018’de yayınlandı.

REMZİ KİTABEVİ A.Ş.

Genel Merkez: Akmerkez E 3 Blok Kat: 14 Etiler, İstanbul Telefon: 0.212-282 20 80 Belgegeçer: 0.212- 282 20 90 www.remzi.com.tr e-posta: post@remzi.com.tr

KIRIM SAVAŞI ÖNCESİNDE OSMANLI ORDUSU

Osmanlı Devleti ve Rusya arasında başlayıp daha sonra müttefiklerin de savaşa girmesi ile bir Avrupa savaşına dönüşen Kırım Savaşı (4 Ekim 1853 – 30 Mart 1856); sebepleri ve sonuçları itibariyle yalnız Osmanlı tarihinin değil Avrupa tarihinin de en önemli savaşlarından biridir. Özellikle orduların hazırlıktan savaş düzenine geçişine kadarki vaziyetleri tarihçiler için incelenmeye değer, ilham verici konular sunmaktadır.

Temmuz 1852’den itibaren Erzurum’da Fransız konsolosu olarak görev yapan Charles-Alexandre de Challaye, Osmanlı-Rus ilişkilerinin kesildiği ve Osmanlı Devleti’nin savaş hazırlıkları yapmaya başladığı Haziran 1853’ten itibaren Osmanlı Ordusu’nun merkezi olarak belirlenen Erzurum’daki gelişmeleri takip etmeye ve Fransız makamlarına rapor etmeye başlamıştır. Bu askerî istihbarat faaliyetleri çerçevesinde, Osmanlı Ordusu’nun Ruslara karşı yapacağı bir savaşta ortaya koyacağı savunma gücünü belirlemek üzere Eylül 1853’te ordunun yerleşik olduğu kamplara yönelik bir seyahate çıkmıştır. Bu seyahati sonunda elde ettiği bilgileri İstanbul’da izinli olduğu dönemde rapor hâline getirerek Fransız makamlarına teslim etmiştir. Challaye imzalı bu uzun raporda, Osmanlı Ordusu’nun yerleşik olduğu kamplar, ordunun durumu, savaş gücü ve bu ordunun Ruslara karşı nasıl bir mukavemet koyabileceği yer almaktadır. Bu raporla birlikte Osmanlı ordusunda yeniçeriliğin kaldırılmasından sonra askerî modernleşme anlamında nelerin gerçekleştirildiği de yakından tâkip edilebilmektedir.

Özgür Yılmaz’ın dilimize kazandırıp hazırladığı kitap13,5 X 21 santim ölçülerinde, 160 sayfa olarak Ağustos 2018’de yayınlandı.

KRONİK KİTAP:

Ömer Avni Mahallesi, Balçık Sokağı Nu: 6 Gümüşsuyu, Taksim – İstanbul.Telefon: 0.212-243 13 23, Belgegeer: 0.212-243 13 28 e-posta: kronik@kronikkitap.com // internet: www.kronikkitap.com

İNTİBAH

Nâmık Kemal 1876 yılında yayımlanan romanına ilk olarak ‘Son Pişmanlık‘ adını vermişse de dönemin Maarif Vekâleti romanın adını ‘İntibah: Sergüzeşt-i Ali Bey‘ olarak değiştirip bazı kısımlarını ise sansürlemiştir.  Eser, Cumhuriyet’in ilanından sonra ilk defa 1944 yılında Türk harfleriyle basılmıştır.

Romanda iyi yetişmiş fakat hayat karşısında tecrübesiz olan Ali Bey’in kötü bir kadın olan Mehpeyker’e âşık olması ve bu aşkın devamında gerçekleşen maddî veya manevî felâketler silsilesi karşısında olgunlaşmaya çalışan Ali Bey’in nasıl yanlış yollara saptığı anlatılır.

Karton kapak içerisinde, kitap kâğıdına basılı eser, 208 sayfa hâlinde Ağustos 2018’de yayınlandı.

REN KİTAP:

Oruç Reis Mahallesi, Tekstilkent Caddesi Nu: 42/9 Telefon: 0.212-641 34 76

Belgegeçer: 0.212-642 34 74 e-posta: merhaba@renkitap.com // www.renkitap.com

KISA KISA / KISA KISA…

1- ESKİ ÇAĞDAN MODERN ÇAĞA ORDULAR: Feridun Emecen. Kitabevi Yayınları / Mehmet Varış:

2- SUÇSUZLUĞUMU AFFET: Zafer Acar / Okur Kitaplığı.

3- DÜĞÜMLERE ÜFLEYEN KADINLAR: Ece Temelkuran / Everest Yayınları

4- BİLİNMEYEN İÇ ASYA (Tıpkıbasım): L. Lıgetı -Sadrettin Karatay / Türk Dil K. Yayınları.

5- CUMHURİYETİN DEMOKRASİYLE İMTİHANI: Ahmet Yıldız / Nesil Yayınları.

DERKENAR:

Kitaplardan…

Aziz ve Muhterem dostum Lokman Öztürk, bir dostundan gelen metni bana göndermiş. O’nun armağanı olarak sizlere sunuyorum:

Tolstoy’un ‘İnsan Ne İle Yaşar‘ adlı kitabında, çiftçi Pahom’un hazin ve ibretlik hikâyesi yer alır. Sıradan kendi hâlinde bir çiftçi olan Pahom, daha zengin bir hayatın hayâlini kurmaktadır. Uzak bir yerlerde, cömert bir reisin karşılıksız toprak verdiğini duyunca, daha çok toprak elde etmek için reise gidip talebini iletir. Gerçekten de Reis herkese istediği kadar toprak veren cömert biridir. Pahom’a ‘Sabah güneşin doğuşundan batışına kadar adımladığın bütün yerler senin  olacak… Fakat güneş batmadan yeniden başladığın yere dönmen lazım.’ der. ‘Yoksa bütün hakkını kaybedersin.’

Pahom güneşin doğuşuyla beraber yürümeye başlar. Tarlalar, bağlar, bahçeler geçer. Tam başladığı noktaya yönelecekken gördüğü sulak bir araziye aklı ve gözü takılır.  Şu bağ, bu bahçe derken bakar ki güneşin batmasına az kalmış. Koşar, koşar, fakat tâkati kesilir. Halsiz adımlarla yürümeye devam ederken, Pahom’un burnundan kanlar damlamaya başlar. Tam başladığı noktaya yaklaşmışken, bir anda yere yığılır ve bir daha kalkamaz…

Reis olanları takip etmektedir. Çok kereler şâhit olduğu hâdise yeniden vuku bulmuştur. Adamlarına bir mezar kazdırır. Pahom’u bu mezara gömerler. Reis Pahom’un mezarının başında durur şöyle der: ‘Bir insana işte bu kadar toprak yeter!’

***

Bilin ki, dünya hayatı ancak bir oyun, bir eğlence, bir süs, aranızda karşılıklı bir övünme, çok mal ve evlat sâhibi olma yarışından ibarettir. (Nihayet hepsi yok olur gider). Tıpkı şöyle: Bir yağmur ki, onunla yeşeren büyüyen bitki çiftçilerin hoşuna gider. Sonra kurumaya yüz tutar da sen onu sararmış olarak görürsün. Sonra da çer çöp olur. Ahirette ise (dünyadaki amele göre ya çetin bir azap ve(ya) Allah’ın mağfiret ve rızası vardır. Dünya hayatı, aldanış mekânından başka bir şey değildir. (Hadid Suresi 20)

Mütemadiyen biriktirmek istiyoruz. Yiyemeyeceğimiz kadar erzak, giyemeyeceğimiz kadar kıyafet, kullanamayacağımız kadar eşya, oturamayacağımız kadar ev… Gözlerimiz midelerimizden, arzularımız ihtiyaçlarımızdan daha büyük…

Bazı insanların 15-20 yıl boyunca ödemek kaydıyla faizli banka kredisi çekmesi neyin alâmetidir… Bazen insan ömründen daha çok borç biriktirir. Bazen de elinde olan fakat fark etmediği nimetleri hoyratça harcar durur.

Ve insan yaşlandıkça arzularını besler, gençleştirir. Biriktirdikçe hayata olan bağlarını artırır. Öyle bağlanır ki hayata, bir gün bu diyardan göçüp gideceği fikri zamanla aklından silinir gider…

İnsanoğlu tüketmeye de çok meraklıdır. Biriktirdiği paranın, eşyanın, malın mülkün yanında zaman tüketir, söz tüketir… Benlik biriktirirken, benliğini tüketir…

Sofraya koyabildiğimiz bir bardak çaya, zeytine, ekmeğe ulaşabilmenin bir zenginlik olduğunu ne zaman fark edeceğiz?

Doldurabildiği bir cüzdanı olmasa da, bir evi muhabbetle, kanaatle dolduran bir kadının, akşamları evine gelen, ekmek getiren eşine, ‘eline sağlık‘ diyen bir erkeğin, iman dolu bir yüreğin zenginlik olduğunu ne zaman anlayacağız?

Hepimiz gören bir gözü, tutan bir eli, yürüyen bir ayağı satın alamayacak ve kaybedince tekrar sâhip olamayacak kadar fakiriz…

Aldığı maaşı yetiremeyenlere, modayı takip edemeyenlere, evini beğenmeyenlere, mekânı dar bulanlara, daha çok para için, hesabı daha fazla kabartmak için çırpınanlara da yeter toprağın altı. İhtiraslarımız, bitip tükenmeyen arzularımız için, sâdece az bir toprağa ihtiyaç var.

Biraz sabır… Menzile çok az kaldı…