Son yıllarda toplumumuzun her kesiminde, kurumlarımız dâhil olmak üzere büyük bir sosyal çürüme ve çöküş yaşanıyor. Sanki bu çürümeye adeta bile bile razı olmuş, tel tel dökülür haldeyiz.

             Hiç kimse kusura bakmasın bu noktaya gelişimizin en önemli sebeplerinden biri, “Dindar Nesil Yetiştireceğiz” söylemiyle önümüze konan sistemin ahlâkı göz ardı etmesidir.

            Televizyonlarda sabah akşam izlenen vurdulu kırdılı dizi filmler, kadın programları, saatlerce süren gelin–kaynana tartışmaları… Toplum olarak sanki her saat, her dakika işlenen suç mahallinin içinde yaşıyoruz.

            İmam Hatip Okulları ve din eğitimi müfredatının artmasıyla gençler dini bilgi yönünden daha donanımlı yetişiyor olabilir. Ancak unutulan bir şey var: ahlâk…

 Kaç kur’an kursunda toplu taciz olaylarına rast gelmedik ki…

            Ve ne yazık ki o öğrenci yurtlarında taciz olayları olduğunda yetkililerin ağızlarından çıkanlara bakar mısınız? “Bir kereden bir şey olmaz” veya “Bunlar tecavüzcü değil, bunlar cinsel istismar suçunu zorla işlemiş olan kişiler değil. Bunlar tamamen ailelerin ve küçüğün de rızasıyla yapılmış işler” sözleriyle bu yapılan ahlâksızlıkları taçlandırıldığını gördük.

            Mustafa Kemal Atatürk’ün: “Ben sporcunun zeki, çevik ve ahlâklısını severim!” Sözü, sporcuların yalnızca fiziksel olarak güçlü ve hızlı olmalarının yeterli olamayacağını; aynı zamanda akıllarını kullanmaları zeki ve çevik olmaları, bedensel beceri ve en önemlisi ahlaklı, dürüst, karakterli bireyler olmaları gerektiğini vurgulamıştır.

            Acaba sporcularımız bahis oynarken, arkadaşları ile oyun oynarken akıllarına Atamızın bahsettiği bu güzel hasletler geliyor mudur?

            Spor, sağlık ahlâk ve erdemle anılması gereken bir alan iken, bugün şike ve bahis gibi kirli kavramlarla birlikte anılıyor olması bünyesinde ne kadar çirkinlikler barındırdığının farkında mıyız?

• Her gün karşı karşıya kaldığımız ekranların masum görünen kirli yüzleri,
• Futbol kulübü başkanlarının uyuşturucu skandalları,
• Hakem ve futbolcu isimlerinin bahis çeteleriyle anılır olması,
• Kendilerini imtiyazlı sınıf algısıyla bu suçlardan muaf tutulmaları ve aynı suçları işlemeğe devam etmeleri.

            Bütün bunlar, toplumun ahlâkî değerlerini ne kadar aşındırdığını ve bundan ne kadar uzaklaşıldığını göstermektedir.

            Yaşanan olaylarda dikkat çeken bir başka husus, adaletin eşit uygulanmamasıdır. Kulüp başkanları ve hakemler hakkında ciddi iddialar ortaya atılırken, çoğu zaman yalnızca alt kademedeki kişiler cezalandırılmakta olduğu gözlerden kaçmamaktadır.

            Fransız yazar ve düşünürü Honoré de Balzac’ın şu sözü, bu durumu en iyi şekilde özetler durumdadır: “Kanunlar örümcek ağı gibidir; zayıflar ağa takılır, güçlüler ağı deler geçer.”

            Toplumumuzda yaşanan çürümenin temelinde ahlâkın unutulmuş olması yatmaktadır. Din eğitimi, spor kültürü, medya ve hukuk sistemi; hepsi ahlâkî değerlerle yeniden inşa edilmedikçe bu çöküş devam edecektir.

            Gerçek kurtuluş, Türk Milleti yeniden kendine dönmeli, ahlâkı yeniden hayatın merkezine almalıdır. Çünkü yapacağımız her işi ahlâkî ölçüler içerisinde yaşarsak, ancak o zaman yeniden insanlığımızı kazanabiliriz.

Azerbaycan’da “ilginç” yerine “meraklı” diyorlar. Ben de ‘meraklı’yı öyle kullandım. Bir Çin bedduasını hatırlatarak gireyim: “Meraklı zamanlarda yaşayasın!” Çin felsefesi karamsar. Bu dilek bana beddua değil, dua gibi geliyor.

Geçtiğimiz pazar günü Karar’da şöyle bir haber vardı: “Danimarka’da mektup dönemi kapanıyor, 400 yıllık posta geleneği sona eriyor.” 30 Aralık’ta posta idaresi artık mektup kabul etmeyecekmiş kabul etmeyecekmiş. Danimarka’nın kırmızı renkli posta kutularını hatıra diye satışa çıkarmışlar, kapışılmış. Sahi bizim posta kutularını da artık pek görmüyorum. Onların yerine PTT AVM kamyonetleri var. PTT kargo hizmeti de muhakkak mektubu geçmiştir. İyi ki resmî tebligatlar hâlâ mektupla yapılıyor. Üzerlerine de damga pulu yapıştırılıyor!

Daha az kâğıt

Bu, kâğıt mektubun ölümü. Mektup başlı başına bir edebî türdü. Artık yok. Katil belli: E-posta ve diğer çevrimiçi haberleşme imkânları. Mektup kelimesinin bütün çağrışımları gerek romantik gerek değil, Garcia’ya mektup götüren adam dâhil yok artık. Garcia’ya e-posta gönderen adam da olmaz hani.

Epey oldu, kâğıt gazetenin de sonunun kehanetini okumuştum. En son ortadan kalkacağı ülkeler Türkiye ve Rusya’ydı. Yanlış hatırlamıyorsam tahminî bitiş tarihi 2030’du. Dünya çapında birkaç büyük gazete de “sadece internet” deyip baskıyı bıraktı. En çarpıcı örnek, dünyanın ilk gazetesi denilen Lloyd’s List. 1734’te yayımlanmaya başlayan List, 2013’te basılan 60.850’nci sayısından sonra, sadece internet üzerinden yayımlanıyor.

Bir buçuk yıl kadar önce, bu sütunda, birkaç yapay zekânın tercüme becerisini ölçmek için onlara Yahya Kemal’in nesirlerinden örnekler vermiştim. Epey başarılıydılar. Zaten biliyorsunuz artık birçok tercüme yapay zekâya yaptırılıyor. İnsan kontrolü de var. Fakat iş yükü ona-bir gibi bir oranda azalıyor, kısalıyor. Bu her on mütercim-tercümandan dokuzunun işsiz kalması mı demek?

Yapay zekâ olgunlaşıyor

Şiir için Osman Nevres Bey’in meşhur şarkısından şu iki mısrayı vermiştim;

Senden bilirim yok bana bir faide ey gül

Gül yağını eller sürünür çatlasa bülbül

Başarı burada bitmişti. Denediğim hiçbir yapay zekâ ikinci mısradaki “eller”i organlıktan çıkarıp yabancılar, başka insanlar diye çevirememişti. Bir buçuk yıl sonra tekrar denedim. Sonuç epey farklıydı.

Grok, iki ayrı çeviri yapmış. Birinde, “Başkaları ellerine gül yağı sürer, bülbül öfkesinden patlasa da.” demiş; kelime kelime tercüme dediği diğerinde, “İnsanlar ellerini gül yağıyla mesh eder, isterse bülbül patlasın.” İkisinde de “eller”in iki anlamı da var. Tek kelimeyle tevriyeyi yakalamak mümkün değildir. O sadece Türkçede yapılabilir.

Copilot üzerinden GPT 5.1, “Başkaları kendilerini senin gül yağınla mesh eder, bülbül kalbini kırarken”, buyurmuş. El- başkası farkını fark etmiş.

Bir buçuk yılda hiç de kötü bir ilerleme değil. Yapay Zekâ cephesindeki en önemli gelişme, gelişmenin kendisi.

Sanrı da zekâ artışı var

Bu denemeyi yaparken Grok bana hayal görmenin, sanrının pek açık bir örneğini de verdi. Günümüz yapay zekâları hoş sohbet ya çeviriyi vermeden birkaç laf edeyim demiş herhâlde ve buyurdu ki “İşte bu meşhur Fuzûlî beyitinin en doğal ve şiirsel İngilizce çevirisi…” Osman Nevres Bey, Fuzuli’yle karıştırılmaktan gocunmazdı herhâlde.

Halüsinasyon nereye kadar diye merak ettim ve şimdi Grok’a tekrar sordum. Aramızda geçen sohbeti aynen veriyorum:

Ben:

Şu mısralar hangi şairindir? “Senden bilirim yok bana bir faide ey gül/ Gül yağını eller sürünür çatlasa bülbül”

Grok: 

“Bu mısralar Nevres-i Cedîd (veya Nevres-i Kadîm, tam adı Osman Nevres) adlı 18.-19. yüzyıl divan şairine aittir.

“Şiir, klasik Türk mûsikisinde Hüseyni makamında Tanbûrî Ali Efendi tarafından bestelenmiş ünlü bir şarkıdır ve nakaratı tam olarak verdiğiniz mısralardır: “Senden bilirim yok bana bir faide ey gül Gül yağını eller sürünür çatlasa bülbül”

“Şiirin son kıtasında mahlası “Nevres” geçer, bu da sahipliğini doğrular. Klasik gül-bülbül alegorisiyle sevgilinin (gül) nankörlüğünü ve âşığın (bülbül) çilesini anlatan içli bir gazeldir.”

Eh, hiç fena değil. Fuzuli gitmiş, Osman Nevres Bey gelmiş. Bu sefer de parantez içi sanrı ama olacak o kadar.

Sonuç: Yapay Zekâ cephesinde her gün yeni bir şey var. Olgun teknolojilerde gelişmeler yıllara yayılır. Yapay Zekâda; aylar, hatta haftalar içinde oluyor.

Yapay zekâlar artık Web’de arama yapıyor. Eskiden bildikleri, piyasaya sürülmeden önceki eğitimiyle sınırlıydı ve sabitti.

Bal Mahmut hatıralarında anlatıyor;
Bir gün Kılıç Ali’nin evinde, Refik Koraltan, ‘’Paşam, dedi, itimat buyurun, Anadolu’nun en ücra köşesinde bir çobanın kalbini açtığınız zaman orada Mustafa Kemal yazar. Bu böyledir, paşam.’’
Atatürk şu cevabı verdi: ‘’Beyefendi, Anadolu’nun ücra köşesinde bir köylünün, bir çobanın kalbini açtığınız zaman orada Mustafa Kemal yazdığını ben de zatı âliniz kadar biliyorum. Amma benim kadar sizin de bilmenizi istediğim bir şey vardır ve o da şudur.
Orada bir çobanın bulunduğu yerin on dakika ilerisindeki bir köy imamı gelip o ismi oradan on dakikada siler. İsterse istediği bir başka ismi yazar. Bunu da sizin benim kadar bilmenizi isterim.
*
Maalesef Gazi Paşamızın üzerinde durduğu bir gerçeğin kendisidir;
Milli bir derin devlet olmayınca milli kimliği belirsiz ümmetçilik adı altında siyasal İslamcıların Türk insanına açtıkları savaş:
Bunların ülkemizdeki ilk icraatları reddiye ile başladı:
Var olan üretilen ve bina edilen ne kadar değer varsa reddettiler.
İlk reddiyeleri doğrudan Devlete ve Cumhuriyete
Ve Milletin Özüne ‘Türk’e dairdi:
“Bu Devlet kâfir devlettir”, “Vergide verilmez, askere de gidilmez.”
“Bu Cumhuriyeti kuranlar kâfirdir,” “Zaten ‘Türk’ diye bir millet yoktur.
” “Biz Müslümanlar için bunların kadınları cariye; erkekleri köle mesabesindedir,
Acı bir gerçektir ki, ülküsüne sahip olamayan, amacından sapmış/ saptırılmış, kendini tanımayan, tarihini yanlış yazan ve tarihini okumayan bozuk zihniyetlerle toplumda peydahlanmış ve ülkeyi parçalamaya yönelik bir algı operasyonunun yapıldığını biliyoruz ve yaşıyoruz…
*
En cahilinden aydınına kadar her yurttaşımızın ders alacağı bir Papazı tanıyalım; Adı MİHAİL ÇAKIR (1861-1938)
GAGAVUZ (Gökoğuz) Trükleri’nin soy bilinci için ömrünü adamış bir Türk milliyetçisi; eğitimci, yazar, kültür adamı, şair, tarihçi, din adamı…
34 kitabın ve “Gagavuzların Tarihi ve Etnografik Özellikleri” adlı kitabın yazarı.
Gökoğuzların Türkçeyi kaybettiğinde Türklüğünü kaybedeceğinin bilincindedir.
Bunun için köy köy gezerek çocuklara, gençlere Türkçeyi öğretir.
Bu çalışmaları 40 yıl aralıksız sürdürür.
Her köye yetişemeyeceğini anlayınca 1931’de Bükreş Büyükelçimiz Hamdullah Suphi Tanrıöver’den yardım ister.
1931 yılında Bükreş’e elçi olarak tayin edilen Hamdullah Suphi Tanrıöver, Mihail Çakır’ı tanımış ve önemli bir Türk milliyetçisi olduğunu Atatürk’e haber vermiştir.
Mihail Çakır’ın bu yardım isteği Atatürk tarafından karşılıksız bırakılmaz.
Bölgeye Türkçe öğretimi için hemen 30 öğretmen gönderilir,
300 Gökoğuz genci üniversite öğretimi için Türkiye’ye getirilir..
VE Atatürk de hizmetlerinden dolayı Mihail Çakır’a bir diploma ve nişan göndermiştir.
Bu “Türklüğe Üstün Hizmet Nişanı” dır.
Atatürk’ün, Mihail Çakır’ı tanıması Hamdullah Suphi kanalıyla oldu…
13 yıllık Bükreş büyükelçiliği döneminde Hamdullah Suphi
Türkçe eğitim veren 26 okul açılmasını sağlar.
Türkiye’den getirdiği kitapları bu okullarda okutur.
Başarılı Gagavuz çocukların Türkiye’de öğrenim görmesini sağlar.
Yaşar Nabi Nayır da 1936’da Balkanlar’a yaptığı gezide Kişinev’de Mihail Çakır’ın evinde misafir olmuş ve “Balkanlar ve Türklük” (Ankara 1936) adlı eserinde ondan övgüyle bahsetmiştir.
Mihail Çakır, eserleri ve düşünceleri ile Gagavuzlara millî bir kimlik kazandırmış, onlara nereden geldiklerini ve bundan sonra varlıklarını nasıl sürdüreceklerini öğretmiştir. Eserlerinin çoğunun dinî olmasının en başta gelen sebebi, din ve ibadet dilini Türkçeleştirerek Rum ve Bulgar kilise mücadelelerinin Gagavuzlar üzerindeki asimile politikalarını etkisiz hâle getirmektir.
*
Türkiye’de Müslüman görünümlü Arapçı yobazlar Türk düşmanlığı yaparken, kurulduğu günden bu yana Cumhuriyet düşmanlığı yaparken, Atatürk düşmanlığı yaparken Gagauzya’da bir Hristiyan Papaz can çekişen Türklüğü yeniden ayağa kaldırmış olduğunu görüyoruz.

Geçtiğimiz günlerde Nokta TV ekranlarında, “Geniş Açı” programında, eğitimci ve sendikacı Adem Ellialtıoğlu ile eğitimin ve öğretmenlerin sorunlarını konuştuk.

Program boyunca konuştuğumuz veriler, sahadan gelen acı tecrübeler ve istatistikler beni yıllar önce rahmetli Nurettin Topçu’nun o meşhur ve can yakıcı tespitine geri götürdü:

“Türkiye’de eğitim sisteminin iki büyük eksiği vardır: Biri eğitim, diğeri sistem.”

Bugün okullarımız geçmişe nazaran çok daha konforlu, binalarımız büyük, sınıflarımızdaki teknolojik imkânlar daha fazla. Ancak, “Eğitim ve Öğretim” kurumlarımızda, öğretimi yarım yamalak yaparken, eğitimden tamamen vazgeçtiğimiz bir dönemden geçiyoruz.

****

Meselelere ölçülebilir verilerle bakmayı tercih ederim. Bu yüzden, ülkelerin gelecekteki fotoğrafını bugünden çeken PISA testlerini önemserim. Öğrencilerimizi dünyadaki akranlarıyla kıyaslayan bu testlerde, sadece matematikte ve fen bilgisinde değil, kendi dilinde okuduğunu anlama, yorumlama, formüle etme ve akıl yürütme becerisi açısından çok gerilerdeyiz. Daha da vahimi, gençlerimizin çoğu mecazı, ironiyi ve soyut kavramları kavrayamıyor.

Üstelik bu tablo MEB’in ‘yerli PISA’ modeli sayılabilecek ABİDE araştırmasının da gösterdiği bir gerçek.

Böyle olunca sevgi, saygı, güzellik, iyilik, doğruluk, dürüstlük, ahlak, kutsal değerler gibi kavramları içselleştiremiyorlar.

Kendi dilindeki incelikleri, derinliği ve manayı kavrayamadıkları için, sadece akademik başarısızlık değil, toplumsal bir “iletişimsizlik” ve “kabalaşma” yaşıyoruz.

Okuduğunu çözümleyemeyenler, dinlediğini de doğru yorumlayamıyor. Bu durum medeni bir fikir alışverişinin veya tartışmanın yerini bir kör dövüşüne bırakmasına neden oluyor.

Kelime dağarcığı zayıf ve ifade yeteneği kısıtlı nesiller, kendilerini kelimelerle anlatamadıkça hırçınlaşıyor. Nezaketin ve zarafetin yerini, kaba kuvvet ve yüksek ses alıyor.

Bu ruh hali toplumsal barışımızı ve güven duygumuzu kemiriyor.

Dolayısıyla sadece Türkçe veya Matematik netleri ile değil; aslında birbirimize duyduğumuz saygı, iletişim ve bir arada yaşama kültürümüzün seviyesi ile medeni dünyadan geride kalıyoruz.

****************************************

Güven Toplumu Ve Doğan Cüceloğlu’nun Utancı

Rahmetli Doğan Cüceloğlu bir anısında yaşadığı şaşkınlığı anlatır: Amerika’da doktora yaparken girdiği sınavda, hoca soruları dağıttıktan sonra “cevapları yazanlar falan numaralı odama kağıtları getirebilirler” deyip sınıftan çıkıp gider. Bir Amerikalı arkadaşına şaşkınlık içinde “Hoca bizi yalnız bırakıp neden gitti?” diye sorduğunda aldığı cevap tokat gibidir: “Doğan, utanmalısın. Sen doktora öğrencisisin, sana güvenmeyip başına nöbetçi mi dikecekti?”

Biz ise kopya çekmeyi “beceri”, torpili “iş bitiricilik”, liyakatsizliği “kurnazlık” sayan bir sistem inşa ettik. Sınav güvenliği için öğrencilerin üstünü didik didik arıyoruz. Sınav salonlarında yeterince gözetmen bulunduruyoruz. Ama o sınavlardan geçenlerin meslek sahibi olduklarında ahlaklarına ve bilgilerine kefil olamıyoruz.

Birbirine güvenmeyen, doktoru, mühendisi, yargıcı, ustası, teknisyeni, imamı, güvenlik görevlisinin ahlakına ve bilgisine şüpheyle bakan bir toplumun kalkınması mümkün müdür?

Prof. Dr. İskender Öksüz’ün dediği gibi; PISA’daki düşük seviyeler, geçici bir mağlubiyet değil, insan sermayesindeki geri döndürülemez bir çöküşün ifadesidir. Çünkü kurumlardaki ve insan sermayesindeki çöküşün dönüşü yoktur.

****************************************

Beyaz Zambaklar Ülkesinden Ders Çıkarabiliriz

Finlandiya 19. Yüzyıl sonlarında çok geri ve fakir bir ülke idi. Grigory Petrov’un “Beyaz Zambaklar Ülkesinde” kitabı bu bataklık ülkenin öğretmenler ve aydınlar öncülüğünde nasıl kalkındığının ve dünyanın en müreffeh ülkelerinden biri oluşunun destansı hikayesidir.  

Orada öğretmenler sadece sınıfta ders anlatan bir memur değildir. Halkın içine karışan, köylüye temizliği, ahlakı, çalışmayı öğreten birer “toplum önderi”dir. Öğretmen çocuğun karakterini, ahlakını ve sorumluluk bilincini inşa eden mimardır. Öğretmen, köyün en saygın insanıdır, sözünün karşılığı vardır, Devletin halkla temas eden yüzüdür.

Kitapta anlatılan eğitim, ezberci ve hayattan kopuk değildir, sadece diploma için yapılmaz. Ama disiplinsiz de değildir, başıboş özgürlük anlayışı yoktur.

Finlandiya’da eğitimin amacı sorgulayan, üreten, sorumluluk alan, toplumuna bağlı bireyler yetiştirmektir. Devlet eğitimi günlük siyasetin dışına çıkarmış ve bir milli dava olarak görmüştür.

****

Atatürk döneminde bu kitabın zorunlu ders kitabı yapılması, Köy Enstitüleri modeli ve yurtdışına eğitime gönderilen seçilmiş öğrencilere yüklenen misyon “Beyaz Zambaklar Ülkesinden” ilham alındığını gösteriyor.

Biz ise önce Köy Enstitülerini kapattık. 1980 darbesinden sonra Eğitim Enstitülerini ve Yüksek Öğretmen Okullarını, 2014’te Öğretmen Liselerini kapattık. Öğretmen yetiştiren kalelerimizi yıktık.

PISA Direktörü A. Schleicher haklıdır; “Öğretmeniniz ne kadar iyiyse, eğitim sisteminiz de o kadar iyidir. Bunun için hükümet, öğretmenliği finansal ve entelektüel açıdan çekici kılmalıdır.”

Almanya’da bir anaokulu öğretmeni mühendisle, doktorla eşdeğer itibar görürken, biz ise öğretmeni geçim derdine düşürdük. Öğretmen odalarını evden getirilen yemeklerin konduğu sefer taslarıyla doldurduk.

****************************************

Kıvılcımdan Alevlere

Cumhuriyetin ilk yıllarındaki vizyon ufuk açıcıdır. Atatürk, 1923’te Avrupa’ya öğrenci gönderirken onlara şöyle seslenmişti: “Sizi birer kıvılcım olarak gönderiyorum, alevler olarak geri dönmelisiniz!”

O kıvılcımlar (Sadi Irmaklar, Cahit Arflar, Ekrem Akurgallar) döndüler ve bu ülkenin üniversitelerini, sanayisini, bilimini, modern sanatlarını inşa eden alevler oldular.

Bugün ise PISA testlerinde en yüksek puanlar olan 5 ve 6 puanı alabilen öğrencilerimizin oranı yaklaşık %5 iken, G. Kore’de bu seviyedeki öğrencilerin oranı %22.

Biz %5’lik “kaymak tabakayı”, yani potansiyel alevlerimizi yurt dışına kaybediyoruz. Onlar gidiyor ve bir daha dönmüyorlar. Kendi aydınını, zeki çocuğunu elinde tutamayan, onları liyakatsiz mülakatlarda eleyip küstüren bir sistemin sonu nasıl olabilir, siz karar verin.

Eğitim bir “devlet ve beka” meselesidir. Binaları yenilemek yetmez, içindeki ruhu yenilemek zorundayız. Bize, test çözen robotlar değil; fikri hür, vicdanı hür, irfanı hür nesiller ve bunları yetiştirecek öğretmenler lazım. Bize bilgisi ve ahlakı sağlam meslek erbapları lazım.

Ve hepsinden öte bize, “sistemi” olan bir “eğitim” lazım. Her gelen Milli Eğitim Bakanı ile sil baştan yapılan bir “eğitimsiz öğretim” anlayışı değil.

Sevgi onarır, korur, geliştirir, sevgisizlik ise yıpratır, yok eder.

Sevgi, insanı bir şeye, diğer insanlara, zorlama olmadan, “çünkü” ve “eğer” gibi “çıkarcı koşullara” bağlanmadan, özgürce, “her şeye rağmen” düşüncesi ile bağlayan, en temiz, samimi, beklentisiz ve sınırsız duygu, birlikteliğidir.

Sevgi bulunduğu yere canlılık ve yaşam verir. Sevgi, sahiplenme değil, sevgi dolu gözlerle bakmak, dokunmak, güzel sözler söylemek, öncelik vermek, onu düşünmek,  paylaşma ve eksiklikleri tamamlama duygusudur.

Sevgi buyrukla olmaz. Onda; çıkar, korku, yalan, küçülme, saygısızlık yoktur. Geniş bir hoşgörü, tutarlı ve bilinçli bir düşüncenin üstüne kurulmuş baskın ve yoğun bir özveri vardır.

Anlayış, yüceltme, koruma, savunma, vardır. Saygı ve acıyı, sıkıntıyı, üzüntüyü, erdemi, sevinci, mutluluğu paylaşma vardır. Yeterince sevebilmek ve sevildiğimize inanmak bizi güçlü kılar, mutlu eder. O yüzden sevgide yalan, aldatma,  menfaat, kin, hakir görme, rencide etme, incitme vb. duygular olamaz.

 Seven, koşulsuz, olduğu gibi kabul eder. İyi ve zor anında sevdiği kişinin yanındadır. Tüm benliğini ona adamıştır. O yüzden sevilmek isteyen önce sevmesini bilmelidir. Gerçek sevgi, hüzünlü kalpler için eşsiz tedavidir. Acıları tatlı eder, her derdin ilacıdır. Sevgide israf olmaz, fazlası zarar vermez, verdikçe çoğalır, maliyeti yok, temini çok kolaydır.

Sevgi evrensel olup, bütün dinlerde ve bütün kültürlerde vardır. Başkalarının haklarına saygı duyma, adalet, hoşgörü, özveri, paylaşma, dayanışma duyguları sevgi ile gelişir. Sevgi dolu paylaşımları yaşayan bireylerde, mutluluk hormonları artmaktadır. O yüzden, beden ve ruh sağlığının oluşumunda oldukça etkilidir.

Sevgi insanı; “doğaya, insanlara ve tüm canlılara karşı, iyi, güzel, dürüst, hoşgörülü, erdemli, sevecen, çıkarsız, özverili, yardımsever, adil, cömert, saydam, yürekli, merhametli, şefkatli,  vb.” olur.

Kötü huylardan arınmıştır. İnsan olmanın, insanca yaşamanın yolunu bilir ve uygular.

Sev­gi, insanı yeniler, bencillikten kurtarır, işbirliği yapmasını sağlar ve zenginleştirir. İnsa­nın diğer insanları sevebilmesi için önce kendini sevmesi, başkalarına saygı duyabilmesi için kendine saygısı olması gerekir.

Sevgi, kişinin kendisini aşması, doğaya, çevreye, tüm canlılara karşı duyarlı ve sorumlu olması demektir.  Sevgi kapalı kapıları açan anahtar, yaşamın anlamı ve mutluluğun şifresidir. Dünyamızın yaşanılır hâle gelmesi sevgi sayesinde mümkün olabilecektir.

İnsanın suya, havaya, ışığa, yemeye, içmeye ihtiyacı olduğu gibi, sevgiye de bu denli, belki de daha fazla ihtiyacı vardır. İnsanın dünyadaki yaşam gayesinin temeli sevgidir.

İnsanı, kötü duygulardan bedensel ve ruhsal hastalıklardan kurtaracak olan sevgidir. Sevgi, yaşamın yapıcı, onarıcı ve sürükleyici gizil gücü, lokomotifi, mutluluğun şifresidir.

Sevgi, her kapıyı açan sihirli anahtar, engelleri aşan aydınlık bir yoldur. Onun sayesinde taş yürekler yumuşamakta, gönüllerden gözlere merhamet damlacıkları süzülmekte, asık yüzlerde tebessümler gül açmaktadır.

Sevgi, gönülden gönüle akan, tatlı ve berrak bir ırmaktır. Sevgi, kini, öfkeyi, gaddarlığı acımasızlığı kalplerden silen en tesirli ilaç, barışın, huzurun,  mutluluğun yegâne nedenidir.

Sevgi, insanda güzellik duygusunu pekiştirir. Sevgi ile dolu olan insan,  güzel eserleri görme ve niçin güzel olduğunu anlama çabasına girer. Çünkü sevgi, bireye estetik bir güzellik olgusu vermektedir.

Güzellik duygusuyla donanan, kişiliğinin güzelliklerini üretebilir. Bu süreç onda duygu alanının incelmesine, duyarlılık ve görüş kazanmasına, çirkin ve kötüyü ayırt etmesine neden olur.

 Sevgi birleştirir, kin ve düşmanlık ise ayırır.  Gönüllerin her gün yeniden çiçek açması, kalpteki sevgi tohumlarının filizlenmesinden ötürüdür. Sevgiyi paylaşanlar, üreterek yaşama anlam verenler, bilginin ışığını yakalayanlardır. Bilgi, yürekleri; iyiye, güzele, doğruya götüren bir ırmaktır. Sevmekten hoşlananlar, paylaşmanın doyulmaz hazzını mutluluğa dönüştürür.

Sevgi, bütün renklerin yürekte ahenkle harmanlandığı, mutluluk yağmurlarının gözlerden süzüldüğü bir atmosferin inanılmaz gökkuşağıdır. Sevginin olduğu yerde saygı vardır. Saygı, korkmak ve çekinmek değildir. İnsanı koşulsuz kabul etme, var olan insanlık değerini yansıtmadır.

Sevgi, insan ruhunun üretebildiği en gönül okşayıcı duygudur. Sevgi, övgü ve takdir, bireye değerli olduğu duygusunu verir; değerli olduğunu hisseden birey de çevresine değer verir.

Ekolojik dengenin korunmasında, doğa-insan ilişkilerinin sağlıklı yürümesinde sevgiye ihtiyaç vardır. Sevgisizliğin ihmal ettiği doğa ve canlılar, gezegenimizde ıstırap çekmektedir. Evrensel bir duygu olan sevgiyi, evrensel ilişkilerde, evrensel boyutta hâkim kılmadığımız sürece; savaşlar, katliamlar, sömürü, huzursuzluk ve gözyaşı bitmeyecektir.

 Bu ise ancak sevgiyle yapılan eğitim sayesinde, sevgi insanları yetiştirmekle mümkün olacaktır. Zihni bilgiyle, yüreği sevgiyle dolu, bireyler çoğaldıkça dünyamız da, daha yaşanır sevgi gezegeni olacaktır

Sevgi bir anlamda insan olma, insanlaşma sürecinin de temel yapı taşıdır. Sevgi, insanı egosundan, nefsinden sıyıran en etkili güçtür. Sevilen insan kendine değer verir, saygı duyar. Seven insanın ise paylaşma duyguları gelişir. Bu yüzden sevgi; en çok çocukların tebessümüne, masumiyetine, saflığına, duruluğuna, tertemiz duygularına yakışır. Çocuklar için sevgi; su, hava, gıda gibi elzemdir.

Yoksunluğu en çok çocuklara zarar verir. Gonca kalplerinin açılması, gülümsemelerinin solmaması için sevgiyle yoğrulmalıdırlar. Çünkü çocuklar geleceğimizin huzuru, insanlığın umududur. Her sistemde olduğu gibi çağdaş eğitim sisteminde de sevgi, en vazgeçilmez unsurdur. Sevginin olmadığı ya da eksik olduğu yerlerde nihaî hedeflere hiçbir zaman ulaşılamaz.

Çocuklar, sevgiye büyük ihtiyaç duymakta, bundan yoksun kaldığı zaman ise gelişmesi ve olgunlaşması etkilenmektedir. Sevgi, sözcüklerle ya da isteklerinin tümünün yerine gelmesiyle karşılanmaz. Sevmek, çocukla bütünleşmek, onunla beraber olmak ve birey olarak onun gerçeklerini anlamaya çalışmaktır.

Çocuğun fiziksel ve ruhsal olarak sağlıklı yetişebilmesi, mutlu olması için çevresinden ve anne ve babasından yeterince sevgi ve ilgi görmüş olması gerekir.

Bireysel mutsuzluğumuzdan eğitim-öğretimdeki aksaklıklara, toplumsal kargaşadan dünyada yaşanmakta olan ekonomik krizlere kadar bütün insanlık sorunlarının kaynağında sevgisizlik bulunmaktadır.

 Başarılı ve mutlu olmak istiyorsak, dünya barışını korumak ve insanların, insan gibi yaşamını istiyorsak sevgiyi, her eylemimizin temeline almak ve bunu doya doya yaşamak zorundayız.

Sevgiyle kalın…