19.4 C
Kocaeli
Cumartesi, Nisan 25, 2026
Ana Sayfa Blog Sayfa 47

30 Ağustos Büyük Türk Zaferi

Eşsiz Lider ve Onun güçlü kadrosunun önderliğinde, inanç ve direnişle kazanılan kutlu zafer, 30 Ağustos bayramımızın 103.Yılını sonsuz yıllara taşımaya and içerek kutluyoruz. Türk’ün son devletinin kurulmasını sağlayan Zafer Bayramımız İslam Âleminin örnek alabileceği bu Bağımsızlık Savaşımız, aynı zamanda bağımsızlıklarını kazanmalarında mazlum milletlere örnek teşkil etmiş bir zaferdir.
*
Türk tarihinin zaferler ayı olarak bilinen Ağustos ayında irili ufaklı 62 zafer kazandığımızı tarihler kaydeder. Bu büyük zaferimizin en kesin sonuçlusu olan 30 ağustos Büyük Türk Zaferi aynı zamanda bütün Batılı ülkelerin de yenilgisi mahiyetinde idi.
Bu Türk zaferi sonucunda ortaya çıkan durum, tarihe yepyeni bir Türk devletinin, tamamıyla milli ve dipdiri bir Türk devletinin doğmasını sağlamıştır. Avrupalı emperyalist güçlerin tam bir oyunu olarak ortaya çıkan ve Sevr’in zorla Türklere kabul edilmesi için tertip edilen bu Anadolu seferi, onların oyuncağı olan ve kendi küçük ülkesinin ulaşamayacağı bir serüven halinde başlayıp sona eren Yunan macerası, aynı zamanda tarihin bir dönüm noktasıdır
Avrupalı emperyalist güçlerin ve sömürgeler devrinin de sonunu ilan eden bir Türk zaferidir.
*
26 Ağustos 1071 tarihinde Anadolu’nun kapılarını İslam’a açan Malazgirt Meydan Muharebesini zaferle sonuçlandıran Türk zaferi, aynı zamanda, 30 Ağustos 1922 tarihinde Anadolu’nun kapılarını Hıristiyan Emperyalist düşmanlara kapatan Baş Komutanlık Meydan Muharebesini kazanmış bir Türk zaferidir.
Kazanılan bu Başkomutanlık Meydan Muharebesi zaferi sonucudur ki, Batılı ülkelerin demir pençeleri altında inleyen esir ülkelerin ayaklanması ve milli devletlerini kurmak için savaşmaları dönemini de başlatmıştır. Artık her zincirin kırıldığının başında Anadolu mücadelesi, Türk Kurtuluş Savaşı ve sonuçları anılacaktır.
*
Burada zaferlerimizi destanlaştıran onlarca şiirler arasından birkaç mısra sıralayalım:
‘’Bir avuçtan fazla insan değildik,
Bize dünya düşman oldu, yenildik,
Bilirlerdi şan vermiştir eski Türk,
Sandılar ki can vermiştir eski Türk
Topumuzu süngümüzü aldılar
Ülkemize Yunanlıyı saldılar
Minareler duyguları var gibi
Bizi kurtar! Bizi kurtar ya Rabbi,
Deyip yanan şehirlere kapandı
Bu yıkılan bütün her şey vatandı.
*
Yine aynı mahiyetteki zafer şiirleri ile Türk Kurtuluş Savaşını öğrendik:
‘’Tekbirle hücum sesleri gök kubbeyi buldu,
Hür Ankara’nın savleti Afyon’da duyuldu,
Ulu serdarla ardındaki Müslüman oldu,
Allah diye seslenerek cenge koyuldu.
*
‘’Türk ordusu saldır, Akdeniz olsun,
Yunan denilen sıska hareminde boğulsun,
Tarihi kül olsun, o lâin bayrağı sönsün,
Şanlar dolu tarihime bin menlice dulsun’’
*
30 Ağustos’ta bizzat Türk orduları Başkomutanı Gazi Mareşal Mustafa Kemal Paşa tarafından yönetildiği için Başkomutanlık Meydan Savaşı adını alan çarpışmalar başlamıştır. Bu çarpışmalar sonucunda, boğaz boğaza yapılan amansız bir savaş sonucunda düşmanın ana kuvvetleri büsbütün yok edildiler. Geri kalanların büyük bir kısmı da esir edildiler. Savaş alanının büyük bir kısmındaki Türk kasabaları ve köyleri ise büyük bir katliama uğrayarak halkı vahşice öldürülüp evleri yağmalandıktan sonra ateşe veriliyordu. Bazı yerleşim birimlerinde sivil halk, kadınları, çocukları ve ihtiyarları ile beraber ahşap köy camilerine doldurularak gaz yağı döküp ateşe veriliyordu. Can havliyle yangından kaçanlar ise camilerin önüne dizilen mitralyözlerin ateşi ile öldürülüyorlardı. Bu köyleri yakmak emrini veren Yunanlı subaylar_ başlarında General Triko pis olduğu halde_Türk ordusunun esirleri durumuna düşmüşlerdir. Bu esir Yunan generallerini karşılayan Türk Ordusu Kurmay Başkanı General Asım Gündüz’ün onlara Türkçe ilk hitabı bir tokat gibi suratlarında şaklamıştır:
‘’Sizleri medeni bir ordunun mensupları olarak mı, yoksa bir eşkıya sürüsünün temsilcileri olarak mı karşılayacağımdan mütereddidim.’’
*
Yunanlı esir komutanlar kendilerine bir araç sağlanmasını, iskân edilecekleri yöreye yaya gönderilmemelerini istediklerinde ise;
‘’_Şu anda sizin emirleriniz doğrultusunda askerleriniz Türk şehirlerini ateşe vermekle meşguldürler. Bütün araçlarımız ordunuzun peşinde süratle bu cinayetlere engel olmak için seferber edilmişlerdir. Gideceğiniz yere kadar sizde bizim gibi yaya gitmek zorundasınız’’deniliyordu.
*
Yine de onları Türk asaletine sığacak şekilde, kimsenin tacizine uğramadan uzun zaman Anadolu’da iskân ettik. Ülkelerine sağ salim gönderdik. Bu Yunanlı generallerden çoğu kendi ülkelerinde yargılanarak kurşuna dizildiler. Suçlanma sebepleri ise ‘’Anadolu’daki başarısızlıkları’’idi. Oysa bu sonuç daha Anadolu istilasının başladığı günlerde, Anadolu’da zaferden zafere koştukları anlarda bile belli olmuştur.
*
Kurtuluş Savaşımızı sona erdiren bu büyük ‘’Türk Zaferi’’ öyle bir zaferdir ki, Viyana’dan başlayan bozgun, Ankara önlerine kadar gelmişti. Türk bayrağı eski şahsüvarların kavukları üzerinde bir kızıl gül gibi zaferden zafere koştuktan sonra çocuklarının başına bir yas çevresi gibi düşüyordu. Fakat Anadolu bozkırlarındaki bir avuç büyük mazlumun direnmesi sonunda yeniden doğdu. Bir kızıl yele gibi göklere doğru savrulmaya başladı. Ankara önlerinde Sakarya’da durdurulan ve geri atılan bu zaferimizde biz yeryüzündeki ‘’ Son Türk Devleti’nin Kalesini savunduk’’
*
Değerli okur, Türk Milleti olarak Başkomutanlık Meydan Muharebesini ve diğer zaferlerimizi hatırlamalıyız, hatırlatmalıyız. Tarihimize giderek, ondan aldığımız güçle bugünümüzü ve geleceğimizi inşa etmeliyiz. Bizi başarılı kılan, zaferlere ulaştıran ruh ve manayı anlamaya çalışmalıyız; bundan yüksek bir şuur elde etmeye gayret etmeliyiz.
Bu zaferler ayında büyük milletimize düşen, zaferlerle övünmekten daha çok, bu zaferlerin nasıl elde edildiğini, zaferlerin arkasındaki yüksek inanç ve ruhu iyi kavrayabilmektir. Bugün de aynı iman ve teslimiyete sahip olup olmadığımızın muhasebesini yapabilmektir.
Hepimizin bildiği gibi, İslam coğrafyasında olduğu gibi, son kalemiz olan güzide ülkemizin maruz kaldığı PKK zulmü, adi FETÖ kalkışması demokratik ve laik cumhuriyetimize yönelik aşağılık darbe denemeleri, zorbalık, haksızlık ve kötülükler, zaferlerimizi ve bu zaferlerin arkasındaki ruhu yeniden anlamaya olan ihtiyacımızı çok açık bir şekilde ortaya koymaktadır,
*
Ve biliyoruz ki, 103 yıl önce Türk milletini devletsiz bırakmaya karar veren Batılı emperyalistler, 100 yıl sonra bugün de takip ettikleri, “BOP coğrafyası” ve “stratejik göç mühendisliği” projeleri ile Türkiye’yi karıştırmak ve bölmek istiyorlar. Ama milletçe uyanık olur, bu oyunları sezer ve vatanımıza sahip çıkarsak, 100 yıl sonra da başaramayacaklardır…

Yeter ki kendine yabancılaşmamış, milli değerlerini içselleştirmiş (dindar ya da değil, gerçek kimliğini gizleyerek ırkçılıkla suçlama şovuna soyunanların değil ) varoluş ıstırabıyla yoğrulan ‘’can’’lara her durum ve şartlarda daha çok ihtiyacımız var olduğunu bilelim. Millet olarak bu netameli ve yaşlı coğrafyada güçlü kalmanın, ebedi kalmanın reçetesi, bir bilgenin ifadesiyle ‘’Birleyerek Oluşalım’’ ifadesinde billurlaşır, gerçek yerini alır.
Bu reçete,’’Türk Ulusal Kimliğinin’’ reçetesidir.

*

Biliriz ki, asıl zafer insanın gönlünü kazanmaktır. Asıl fetih, bir kalbi hakikate açmaktır. Zafer, egemen olma hırsına kapılmadan güzelliği herkesin avucuna bırakmaktır. Fetih, insan iradesini incitmeden, baskı ve zorlama yapmadan, iman gücünün gönüllere nakşedilmesidir. Zaferlerin arkasında hep aynı ruh vardır. Bedir’de de aynı ruh vardır, Malazgirt’te de… Mekke’nin fethinde de aynı ruh vardır. Çanakkale Zaferinde de… İstanbul’un Fethinde de aynı ruh vardır. Kurtuluş Savaşında da… İşte bu ruh, İstiklal Şairimizin:
‘’Garbın afakını sarmışsa çelik zırhlı duvar,
Benim iman dolu göğsüm gibi serhaddım var,
Ulusun, korkma! Nasıl böyle bir imanı boğar,
‘’ Medeniyet’’ dediğin tek dişi kalmış canavar?’’
Dizelerinde ifade ettiği fetih ruhunun ta kendisidir.

*
Gazi Paşamız Atatürk’ün günümüz Liderlerine ışık tutacak iki veciz ifadeleriyle yazımızı sonlandıralım:
‘’Artık millet, iki şey için silaha sarılacaktır: Milli sınırlarımız içinde yaşamını, bağımsızlığını ve egemenliğini korumak için! Artık bizim saldırgan bir askeri siyasetimiz olmayacaktır. Cihangirlik sevdasında, savaşarak ülkeleri alma peşinde olmayacağız. O düşünüş biçimini izleme yüzünden en ağır cezaları hala çekmekteyiz. ‘’

*
Anlaşılan o ki, dünyada en büyük talihsizlik bir insanı tanımadan, dinlemeden, eserlerini okumadan o’nun hakkında hüküm vermektir. Sanırım en talihsiz insanlar nankörlerdir. Bu vatan için ter döken, kan döken, can veren herkese sonsuz minnet duyuyoruz. O eşsiz kahraman kadronun tırnağı etmeyen zavallıların, onları küçümseme gayretleri sadece ve sadece ‘’yarının utanç levhaları’’ olacaktır. Diğer Müslüman ülkelerin hali karşısında bugün pırıl pırıl bir Türkiye varsa unutmayalım bu ‘’Atatürk’ün ve arkadaşlarının’’ eseridir.
Türkiye Cumhuriyeti’ni kuranların iradesini, milliyetçi iradenin önemini Türk Düşmanlığı üzerine kurgulanmış ve cemaatçilik örgütlenmesi adı altında son yaşanan melanetten görmeliyiz.
En cahilinden bilginine kadar insanları beşine takarak koyunlaştıran ‘’Sahte Din Soslu’’ iki sihirli kelime yeterli olabildi: ‘’Diyalog’’ve ‘’Hoşgörü’’! Çocuklarımız, Türk Kültür DNA’sı ile donanımlı ‘’Kurt Gibi’’ yetiştirilmezse yine olacağı budur.
Tarih boyunca bizlere zaferler kazandıran bütün büyüklerimizi, ecdadımızı, aziz şehitlerimizi ve gazilerimizi rahmet ve şükranla yâd ederken;
Başta Ebedi Başbuğ Atatürk olmak üzere, bize bu toprakları vatan kılmak, vatan tutmak için can veren Kuvva-i Milliye şehitleri atalarımız, bu aziz milletin necip evlatları, kutlu ruhlarınız şad olsun.
Emanetiniz 30 Ağustos Zafer Bayramımız kutlu olsun.

Mahallenin Namusu

“Mahallenin namusu”, tarihî şehir hayatımızın önemli bir değeriydi. Acaba neden? İnsanların, komşularının davranışlarına bu hassasiyeti neden? Kendilerini ilgilendirmeyen davranışlarına? Çünkü şuurlu veya şuursuz şunu biliyorlardı: Namussuz mahalle, namussuz gençler yetiştirir. Sonra o gençler namussuz yetişkinler olur ve namussuzluk bir sarmal hâlinde yükselir. Bütün mahalle namussuzluk bataklığına gömülür.

Biz böyle bir sarmalın içinde miyiz?

Durduk yerde hüküm vermeyelim. Fakat son haftaların rüşvet, özellikle en olmayacak yerde, yargıda rüşvet haberlerini düşünün. Çıkara dayanan partiler arası geçişler… Zaten bu yazıyı yazmamı tetikleyen de bu yeni rüşvet ve yolsuzluk dalgası. Acaba rastlantıya bağlı bir şey mi? Öyle ya, “sarmal” denebilmesi için bir süreklilik gerekir.

İyiye mi kötüye mi?

Bu sorunun cevabını da Uluslararası Şeffaflık Örgütü’nün (Transparency International) ölçümlerinde arayabiliriz. Örgüt, 2024 sonuçlarını açıkladı. (https://seffaflik.org/cpi2024/ ) Türkiye’nin son bir yılda yeri değişmemiş. 100 üzerinden 34 puanla dünyada 180 ülke arasında 107’nci sıradayız. Yükseklerde gezdiğimiz ender sıralamalardan biri. Puan arttıkça yolsuzluk azalıyor. Buna karşılık sırayı gösteren sayı büyüdükçe yolsuzluk algısı artıyor. En üstlerde 90 puanllı Danimarka 1’nci sırada. Yedi yıldır oradaymış. Ardından 2. sırada 88 puanla Finlandiya, 84 puanla Singapur 3. sırada yer alıyor. İlk onu tamamlayalım: 4-Yeni Zelanda (83), 5- Lüksemburg, 6- Norveç ve 7-İsviçre (hepsi 81); 8- İsveç (80), 9- Hollanda (78). 10’ncu sırada 77 puanlı ile üç ülke var; Avusturalya, İzlanda ve İrlanda.

Puanda altlarda, yolsuzluk liginde üstlerde bulunuyoruz. Peki, iyiye mi kötüye mi gidiyoruz? Türkiye 2016’dan beri 16 puan kaybetmiş. Bizim civarımızdaki sıralama da şöyle: Malavi, Nepal, Nijer, Tayland, Türkiye, Belarus, Bosna Hersek, Laos… Türkiye Yüzyılı’na iyi bir giriş. Ne dersiniz?

Mahallenin namusu kavramına geri dönelim. Yalnız mahallede değil her yerde ahlâksızlıklar gizlenir. Yapan toplumun müeyyidesinden korkar; tamam. Ama toplum da kendini ahlaksızlıkları gizlemek zorunda hisseder. Acaba neden? Çünkü bir kişinin ahlâksızlığı herkesi zehirleyeceğinden korkulur. Özellikle gençleri ama yetişkinleri de yaşlıları da.

Ahlâksızlık ahlâksızlığı tetikler

Bugün bizim başımıza gelen tam da budur. Ahlâksızlık ortaya çıktıkça insanlar, “A ne ayıp. Ben yapmayayım bari.” demiyor. Tam aksine, “Demek ki işin raconu bu. Bakalım ben de nereden çarparım.” diye bakmaya başlıyor. Bunu kültür psikoloğu Prof. Michael Morris’in Tribal kitabından bahsederken yazmıştım. Morris’in üç içgüdüsünden biri, akranlara uyum içgüdüsü.

Bu ahlâksızlık sarmalından ötürü dünyada yolsuzluk haritaları çizilebiliyor. Yolsuzluk ülkeleri ve yolsuzluk bölgeleri tanımlanıyor. Şeffaflık Örgütü’nün yukarıda verdiğim bağlantısında bu haritaları görebilirsiniz.

Adı lazım değil, eski bir hikayedir, bu ülkelerden birinde- şimdi baktım bizden şu anda 4 puan daha iyi durumda- bir gazete, bir alanda namuslu memur yarışması açıyor. Adaylar bildirildikçe isimleri yayımlanıyor; yayımlanan isimlere itirazlara da imkân tanıyor. Namuslu diye sunulan her isme o kadar teyitli, ispatlı itiraz geliyor ki gazete sonunda yarışmayı ve ödülü iptal ediyor.

Bütün bunlar neyi gösteriyor? Namussuzluk; rüşvet ve yolsuzluk, salgın hastalık gibi. Bir kişiyle, üç-beş kişiyle sınırlı değil. Salgın gibi yayılıyor. Beklenti hâline, norm hâline geliyor. İfşa edildikçe artıyor. Hani “Açıklayalım da insanlar irkilsin, önlesin, önleyemezse de bari kendi yapmasın” düşüncesinin tam tersi doğru. Açıklandıkça artıyor, sonra bütün suçluların savunması, “Ama herkes yapıyor!”, kendi kendini gerçekleştiren bir kehanet hâline geliyor.

İçerde de yolsuz dışarda da

Yine Micael Morris’ten aldığım bir çalışmayla bitireyim.

İktisatçı Ray Fishman, yolsuzluğum kültür köklerini araştırmanın bir yolunu buldu. Birleşmiş Milletler personelinin hatalı park cezalarının istatistiğine baktı.

Diplomatların trafik cezaları bir diplomasi folkloru klasiğidir. Diplomatların- adı üstünde- diplomatik dokunulmazlığı vardır. Trafik polisi görevini yapar ve mesela hatalı park eden diplomatların araba plakalarına ceza keser. Fakat bu cezalar tahsil edilemez. Dokunulmazlıktan.

Fishman araştırmasını Birleşmiş Milletler personeli üzerinde yapıyor. Böylece dünyadaki hemen bütün ülkelerin diplomatlarını karşılaştırma imkânı buluyor. Elinde, park cezası alan diplomatların ülkelere göre dağılımı var. Bir veri daha var. Her ülkenin yolsuzluk endeksi. Bu ikisi arasında ilgileşim var mı? Hem de çok kuvvetli. Yolsuzlukta başı çeken ülkelerin diplomatları trafik ihlallerinde de başı çekiyor. Morris eski bir Marlboro reklamından ilham almış. Marlboro’nun alameti farikası dağda bayırda sigara için bir kovboydu ve slogan şöyleydi: Marlborough’yu kırdan çıkarabilirsiniz ama kırı Marlborough’dan çıkaramazsınız. Uyarlamış: Yolsuzu ülkesinden çıkarabilirsiniz ama ondan yolsuzluğu çıkaramazsınız.

Yolsuzluk kültür hâline geliyor. Bu yüzden salgın gibi. Yayıldıkça yayılıyor. Fakat bu yüzden de sonlandırılması mümkün. Kültür, zor da olsa, değişebilir.

Baktım, Tribal’in Türkçesi hâlâ yayımlanmamış.

Güçlü Muhalefet ve Bağımsız Medya Varsa İktidar Şanslıdır

Liderin, kendi iradesini rehin almaya çalışan güçlere karşı direnebilir olmaması, yönettiği ülkenin (veya partinin/ şirketin/ kurumun) rehin alınması demektir.

Rehin alınmaya karşı direnme gücü öncelikle doğrudan liderin karakteri ile alakalıdır. Yani lider zaafları, hataları, ihtiras ve korkuları sebebiyle, bir şekilde iradesini ve karar verme özgürlüğünü birilerinin rehin almasına izin verebilir.

Şimdi daha kritik soruya cevap arayalım: Bir lideri rehin olmaktan kurtaran şey, sadece kişisel karakteri midir, yoksa güçlü kurumlar ve herkese uygulanan kurallar mıdır?

Hiç kuşkusuz, kriz anında liderin kişisel duruşu ilk savunma hattıdır. Ahlaki zaafları olmayan, şantajdan korkmayan, kriz anında paniklemeyen lider daha dirençlidir. Ancak bir ülkenin lideri ne kadar güçlü olursa olsun, tek başına şantajlara ve baskılara karşı sürekli direnemez. Onu ayakta tutacak olan hem kişisel karakteri hem de kurumların kalkanıdır.

Çünkü her insanın zaafları vardır, herkeste suç işleme eğilimi olabilir. Ancak çoğu zaman cezalandırılabileceği korkusu veya toplumdan dışlanabileceği endişesi suç işleme düşüncesinden uzaklaştırır.

Bir lideri de hatalardan alıkoyan şey sadece onun vicdanı değildir. Vicdan bazen uyur, bazen çıkarların sesine yenilir. Liderler de insandır, hata yapabilir, günah işleyebilir, çıkarlarını ülkesinin önüne koyabilirler. Tarih ve bugünün siyaset sahnesi de bunun örnekleriyle dolu. O yüzden, “Benim liderim asla hata yapmaz” romantizmi, demokrasiler için en büyük tehlikedir.

Liderin şahsi zaaflarının bedelini bütün bir toplum ödüyorsa, mesele sadece kişilik meselesi değildir. Asıl mesele, bu zaafları dizginleyecek denge ve denetim mekanizmalarının olup olmamasıdır.

Lider rehin alınırsa bütün ülke rehin alınır. Ama güçlü kurumlar ve özgür kamuoyu varsa, lider hata yap(a)maz ve rehin alınmaya direnebilir. Asıl beka meselesi budur: Kişilere değil, kurumlara güvenen bir düzen kurmak.

********************************

Kırık Cam Teorisi

ABD’li bir suç psikoloğunun yaptığı deneylere dayan meşhur bir teori vardır: “Kırık Cam Teorisi.” Bir mahallede bir pencere kırılır ve uzun süre onarılmazsa, kısa sürede başka camlar da kırılır. Çünkü insanlar, “Burada kurallar işlemiyor” kanaatine kapılır. Bir kaldırımda birkaç çöp varsa insanlar oraya ellerindeki çöplerini çekinmeden atarlar.

Küçük ihlaller engellenmezse ve cezalandırılmazsa, büyük suçlar da sıradanlaşır.

Bu teori New York metrosunda bizzat uygulanmıştı. 1980’lerde suç oranları tavan yapmışken, metroya turnikeden kaçak girenlerden, vagonlara duvar yazısı (grafiti) yazan gençlere kadar küçük ihlaller sıkı şekilde cezalandırıldı. Sonuçta sadece metroda değil, tüm şehirde suç oranları dramatik biçimde düştü. Çünkü küçük kusurlara göz yumulmadığında, büyük suçların da önü kesilmiş oldu.

Aynı şey liderler için de geçerlidir. Bir lider, “küçük çıkar” diye düşündüğü şeyler için, bazı ufak yasadışılıklarına tolerans gördüğünde, daha büyük yanlışlara yelken açabiliyor. Önce bir ihalede kayırma, sonra makamını servet için kullanma, en sonunda ülkenin çıkarlarını kişisel ikbaline feda etme…

İşte tam bu noktada devreye denge ve denetim sistemleri girmeli. Yargı bağımsızsa, medya özgürse, muhalefet güçlüyse, liderin en küçük hatası bile kamuoyuna yansır. Bu da onun daha büyük hatalara sürüklenmesini engeller.

Yani lideri “rehin almak” isteyen güçlerin, toplumun gözü kulağı olan kurumlar sayesinde, etkileri sınırlı kalır.

Önceki yazıma bir okuyucum “Bugün Ortadoğu ülkelerin liderlerinin hepsi rehin alınmış durumdadır” diye yorum yapmış. Doğrudur, çünkü tek adam rejimlerinde liderin gücünü dengeleyip denetleyecek kurumsal ve yasal yapılar yoktur.

 ********************************

Denge ve Denetimin Önemi

Güçlü muhalefet ve özgür medya, iktidarın istemediği ama aslında ihtiyacı olan şeydir. Aslında bunlar, sadece halk için değil, iktidardaki lider için de bir şanstır. Çünkü hata yapmasını engeller.

Bir liderin arkasında “yağcı ve yalaka” korosu varsa, o liderin zaafları büyür. Karar alma iradesi hem içerde hem dışarda kolayca rehin alınır. Ama karşısında güçlü bir muhalefet, özgür basın ve hesap soran bir kamuoyu, bağımsız bir yargı varsa liderin en küçük hatası bile büyümeden frenlenir.

Kırık Cam Teorisinin bize öğrettiği budur.  Bazı ülkelerde devlet adamlarının kamu parasıyla aldığı bir çikolatanın istifaya yol açması veya bedava bir maç biletinin rüşvet kabul edilmesi ve istifaya sebep olması bundandır.

Böylesi bir kamuoyu baskısı aslında lideri de korur. Çünkü onun kendi iradesini dış güçlere rehin bırakmasını engeller. Halkın baskısı, yabancıların şantajından daha iyidir.

****

Demek ki mesele “asla hata yapmayan lider” bulmak değildir. Böyle bir insan muhtemelen yoktur. Önemli olan, hata yapma ihtimali olan liderleri denetleyecek, onları yanlışlardan alıkoyacak kurumları güçlendirmektir.

O yüzden lidere kayıtsız şartsız güvenmek doğru değildir. Asıl mesele liderin de hesap vereceği bir düzen kurmaktır. Kuvvetler Ayrılığı Sistemi, güçlü kurumlar, özgür medya ve güçlü muhalefet sadece halkın değil, bizzat liderin de sigortasıdır.

****

Mevcut iktidarın ilk yıllarında iç ve dış politikada daha az hata yapılmasının sebeplerinden biri buydu. O dönem hem muhalefet daha etkiliydi hem de medya daha çok sorguluyordu. Yargı daha bağımsız ve tarafsızdı. İktidarın çekindiği kurumlar vardı, AB süreci vardı. Dengeler daha çok gözetiliyordu.

Sonra tek adam güçlendikçe fren mekanizmaları zayıfladı. Eleştiri azaldı, alkış çoğaldı. Muhalefet, medya, yargı ve diğer kurumlar zayıfladıkça da iktidar kanadında hatalar ve kural tanımazlık arttı. Rehin alınma riskimiz de arttı.

Çünkü John Acton’un 1887’de söylediği “Güç bozar, mutlak güç bozar” sözü doğruydu.  

Büyük  ve  Küçük  Cihat

     Büyük cihat; vatan savunması için nadiren, fakat gerektiğinde yapılması zarurî olan bir savaştır. Yensek de yenilsek de, sonuçta ya gâzi veya şehit oluruz.

     Küçük cihat ise, nefsimizle yaptığımız ve mutlaka gâlip gelmemiz gereken bir savaştır. Çünkü büyük cihatta, maddeten yenilsek de, her hâl ü kârda mânen kaybetmeyiz. Fakat küçük cihadı kaybettiğimiz takdirde, ebedî, sonsuz hayatı kaybetmek tehlikesi var!

     Bu bakımdan küçük cihat; mânen büyük cihattan büyüktür! Çünkü işin sonunda ebedî hayatı kaybetmek tehlikesi var!

     Evet, küçük cihat dediğimiz, fakat daima yaptığımız büyük cihadı, yâni nefisle yapılan cihadı, daima kazanmamız gerekir. Aksi takdirde cehennemi boylamak işten bile değil!

     Evet, mânen büyük cihat dediğimiz; mânen küçük cihat denilen savaşı kaybetmek bizi ya gâzi veya şehitlik rütbesine çıkarır.

     Şüphesiz her iki cihadı da kazanmamız asıldır. Çünkü küçük fakat mânen büyük olan; nefsimizle yaptığımız cihat; ebedî hayatımızı kaybetmekten bizleri korur. Diğer büyük, fakat mânen küçük olan; yurdumuzun savunması için yapacağımız cihat / savaş ise, azîz vatanımızı kaybetmemizin önüne set çeker.  

Pasaport

     Ehliyeti olmayan şoför, arabasıyla sokağa çıkamaz. Sokaklarda gezemez, dolaşamaz. Hemen yakayı ele verir.

     Okula kaydı olmayan talebe, elini kolunu sallayarak; okul binasına giremez. Zaten içeri almazlar. Girmesine fırsat vermezler.

     Keza, içinde çalışmadığı fabrikaya, herhangi bir işçi veya memurun izinsiz girmesine müsaade etmezler. Ancak geçerli bir isteği için, belli bir müddet zarfında, girip çıkmasına imkân tanınır.

     Herhangi bir ülkeye pasaportsuz girilmez. Ancak pasaportu olanlar girip çıkabilir. Gezip tozabilir.

     Dünya da bir mekân, bir mülk, bir memleket; gezilecek, görülecek, seyredilecek, içinde kalınacak muhteşem bir gezeğendir. O’nun da bir sâhibi, bir mâliki, onda tasarruf edeni, girip çıkanları kollayan, gözetleyen ve takip edeni vardır. Dünya başıboş değildir. Daima gözetim altındadır. Herkesin nereye gittiğini, ne yaptığını, ne yapacağını bilen ve onları kontrol eden bir Mutasarrıfı, yani Allah’ı vardır. İnsan denen gezginlerin; dünyada rahatça dolaşmaları için, kendisinden izin aldıklarını gösteren bir belge, bir pasaport edinmeleri lâzımdır. Yoksa derdest edilmeleri mukadder!

     İnsanın edineceği İlahî pasaport, her yerde göstermesi gereken belge, kendisini emniyet içinde hissedeceği ve her an ibraz etmesi gereken, olmazsa olmaz olan İlahî vesika ise “Bismillahirrahmanirrahim” denen kudsî kelâmı edinmektir. Her yerde ve her hususta bu kelâmı anıp zikrederek; bu zikrin sâhibinin himayesi sayesinde dolaştığını, her kapının, kendisine ancak bu pasaport sayesinde açılacağının bilincinde olduğunu belirterek; kendisinin emniyet içinde serbestçe hareket ettiğini, karşısındakine hatırlatmakla, gezmekliğini mümkün kılmaktır.

     Velhasıl mülk sahibi Allah, kullarına verdiği hüviyet cüzdanı / pasaport ise, “Bismillah.”

Var  mı  Bir  Çare?

     Ey Büyük Allah’ım! Yol ver aşk’a;

     Sen’den Sana sığınmaktan başka,

     Var mı en küçük bir çâre?

     Yoksa yol açılır, girmek için nâre!

Türk’ün Zaferler Ayı Ağustos

0

Ağustos ayı yüzlerce yıldır tarihimizde kutsal bir ay olarak görülmeye ve idrak edilmeye başlanmıştır. Özellikle 26 Ağustos 1922 Büyük Taarruz Başkomutanlık Meydan Savaşından sonra “Zafer Bayramı” olarak kutlanmaktadır.

Türk tarihinde Ağustos ayında gerçekleşen onlarca savaş, örnek olay ve zaferlerimiz sayesinde Ağustos ayı diğer aylara göre daha önemli hale gelmiştir. Bu nedenle “Ağustos: Türk’ün Zaferler Ayı” olarak tarihteki yerini almıştır.

Türk tarihinde Ağustos ayında gerçekleştirilen en önemli savaş ve zaferler arasında aklımıza ilk gelen zaferlerimiz

şunlardır:

1- 26 Ağustos 1071: Malazgirt Meydan Savaşı. Selçuklu-Bizans (Alparslan-Romen Diyojen). Anadolu Türkiye ve Türk vatanı haline gelmiş ve batılı kaynaklar başta olmak üzere Anadolu’ya Türkiye denilmeye başlanmıştır.

2- 11 Ağustos 1473: Otlukbeli Savaşı. Osmanlı- Akkoyunlu (Fatih Sultan Mehmet- Uzun Hasan)

Erzincan Tercan Otlukbeli’de yapılmıştır. İki Türk devleti arasında yapılan savaşta Uzun Hasan yenilmiş ve Akkoyunlu Devleti yıkılma sürecine girmiştir. Doğu Anadolu’da kısmi güvelik sağlanmış, Timur yenilgisinden (Ankara Meydan Savaşı-1402) sonra başlayan özgüvensizlik ortadan kalkmıştır. İran’da Safevi Türk devletinin kurulmasına zemin hazırlanmıştır.

3-23 Ağustos 1514: Çaldıran Savaşı. Osmanlı-Safevi (Yavuz Sultan Selim-Şah İsmail)

İki Türk devleti savaşmış Şah İsmail yenilmiş, Osmanlı Tebrize kadar olan toprakları almıştır. Şiilik sünnilik mezhepleri devletlerin resmi politikaları haline gelmeye başlamıştır. Anadolu’da Osmanlı siyasi birliğini sağlamıştır.

4- 24 Ağustos 1516: Mercidabık Savaşı. Osmanlı-Memlük (Yavuz Sultan Selim- Kansu Gavri)

İki Türk devleti arasında yaşanmıştır. Suriye, Lübnan, Filistin, Halep Osmanlının eline geçmiş ve Doğuda Osmanlı üstünlüğü sağlanmıştır. Kutsal yerlerin koruması osmanlıya geçmeye başlamıştır. (Kudüs)

5- 29 Ağustos 1521: Belgrad’ın Fethi. Osmanlı-Macaristan (Belgrad, Osmanlı’nın Balkanlardaki ileri üssü haline gelmiştir.

6- 29 Ağustos 1526: Mohaç Meydan Savaşı. Osmanlı-Macarlar (Macaristan toprakları Osmanlı’ya katılmıştır. Osmanlı Orta Avrupaya kadar genişlemiştir.)

7- 1 Ağustos 1571. Osmanlı-Venedik (Magosa alındı.) Kıbrıs alınmıştır.

8- Erzurum Kongresi (23 Temmuz-7 Ağustos 1919): Erzurum kongresi dünyaya duyuruldu. Vatanın bütünlüğü, manda ve himayenin reddedildi. Milli Sınırlar ön plana çıktı. Sivas Kongresine zemin hazırladı.

9- 23 Ağustos 1921. Sakarya Meydan Savaşı (Türk-Yunan-İtilaf dev). 22 gün 22 gece süren savaştır. Türklerin 1683 II. Viyanayla başlayan geri çekilmesi sona ermiştir. Son savunma savaşıdır.

-Hattı müdafaa yoktur, sattı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır…” anlayışı benimsendi. Savaş sonunda BMM tüm yetkileri Mustafa Kemal Paşa’ya verdi.

-Tekalifi Milliye emirleri yayınlandı.

10- 26-30 Ağustos 1922. Büyük Taarruz Başkomutanlık Meydan Savaşı.

-Yunanlılar Ege bölgesinde köy, kasaba ve şehirleri yaktı, talen etti.

-27 Ağustos 1922 yarbay Reşat Bey Çiğiltepeyi koruyamadığı için intihar etti. Çiğiltepe daha sonra alındı. (Türk askerinin onuru ve vatan için ödediği bedel). Yarbay Reşat Bey Albaylığa terfi etti.

-Türk ordusu Sad planını uyguladı. (Çevirme harekatı)

-30 Ağustos 1922’de kesin zafer kazanıldı.

-31 Ağustos’ta Atatürk “Ordular ilk hedefiniz Akdeniz…” emrini verdi.

-Yunanlıların kaybı 73 bin.

-Türk ordusunun kaybı 2542 (Sivil halk hariç).

-Kurtuluş savaşında Türk ordusunun toplam askeri kaybı: 9167.

-Yeni Türkiye’nin kurulmasının önü açıldı.

-Mudanya Ateşkes Anlaşması imzalandı.

-Egemenlik millete geçti.

-24 Temmuz 1923’te Lozan Barış Antlaşması imzalandı.

-29 Ekim 1923’te Cumhuriyet ilan edildi.

Türkiye Cumhuriyeti iç ve dış politikasında Ağustos ayında gerçekleşen örtülü ve açık birçok önemli olay ve başarıdan bahsetmek mümkündür. Bunlara örnek olarak:

14 Ağustos 1974 II. Kıbrıs Harekatı: 24 Temmuz 1974’te başlayan I. Kıbrıs harekatı Cenevre görüşmeleriyle kesilmiş II. Kıbrıs harekatı Dış İşleri Bakanı Turan Güneş’in kızına çektiği telgraf olan “Kızım Ayşe tatile çıksın parolasıyla” başlatılmış ve Kıbrıs Türkleri kurtarılarak adanın %38’i alınmıştır.

– Fırat Kalkanı Harekatı: Teröre karşı Irak ve Suriye’de de birçok zafer kazanılmıştır. Bunlardan birisi de 24 Ağustos 2016’da gerçekleştirilen Fırat Kalkanı Harekatı’dır. TSK ve Özgür Suriye Ordusu harekatı 7 ayda gerçekleştimiştir.

Pençe III Operasyonu: 23 Ağustos 2019’de gerçekleştirilen Pençe III Operasyonu…

7 Ağustos 2025 tarihinde Türkiye Dil ve Edebiyat Derneğinin davetiyle “Ağustos: Türk’ün Zaferler Ayı” konulu bir söyleşi gerçekleştirdik.
Ağustos ayının anlam ve önemini bilen, idrak eden ve bu şuurla yetişen insanlar her geçen gün azalırken Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Manisa şubesinin anlamlı ve önemli programa ev sahipliği yapması takdire ve övgüye layıktır. Dernek Başkanı Dr. Muzaffer Yurttaş Bey başta olmak üzere emeği geçen tüm ekip arkadaşlarına teşekkür ederim.

Ağustos ayı aynı zamanda şehitler, gaziler ve Türk vatanında özgürce yaşamak uğruna verilen büyük bedellerin aydır. Bu uğurda mücadele eden şehitlerimize rahmet ve minnetle anarken gazilerimize, ter döken insanlarımıza şükranlarımı sunuyorum.

Naci Yengin www.tarihistan.org

Umutsuz Anlarda Doğar Atatürk

Bağımsız Kürt Devletinden bağlı olarak federasyondan bahsediliyor; Kurtuluş Savaşlarına karşı gelerek Vatan haini işlemi gören hainler hakkında ruhlarına bağışlanmak üzere mevlit okutulmasından bahsediliyor ve bağlı olarak Anayasa değişiminden bahsediliyor;
Öncelikle vurgulayalım;
Sosyal yapı bakımından Türkiye Cumhuriyeti bir kavimler ittifakı değildir. Türk vatanı ve milletinin ebedi varlığını ve yüce Türk devletinin bölünmez bütünlüğünü belirleyen mevcut Anayasamız…” “Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu, ölümsüz önder ve eşsiz kahraman Atatürk’ün belirlediği milliyetçilik anlayışı ve O’nun inkılâp ve ilkeleri doğrultusunda…”. Daha girişinde kimleri rahatsız ediyor dersiniz?
*
Devamla; Millet iradesinin mutlak üstünlüğü, egemenliğin kayıtsız şartsız Türk milletine ait olduğu ve bunu millet adına kullanmaya yetkili kılınan hiçbir kişi ve kuruluşun, bu Anayasa’da gösterilen hürriyetçi demokrasi ve bunun icaplarıyla belirlenmiş hukuk düzeni dışına çıkamayacağı : “…fikir, inanç ve kararıyla anlaşılmak, sözüne ve ruhuna bu yönde saygı ve mutlak sadakatle yorumlanıp uygulanmak üzere, Türk milleti tarafından, demokrasiye âşık Türk evlatlarının vatan ve millet sevgisine emanet ve tevdi olunur.”
*

Yeni anayasanın yapımıyla alakalı haklı olarak ilgili kurum ve kişiler yeni anayasa denilince mevcut anayasanın ilk dört maddesi, altıncı madde, 42 ve 66’ncı maddeler üzerinden tartışmaya başladılar. Cumhuriyet ve nitelikleri yanında Türk kimliğinin korunması üzerinden endişelerini dile getirdiler ki bunlara katılmamak mümkün değil.
*
Maalesef Türkiye gibi önü açılmış milli devletlerin üniter ve milli devlet yapılarına saldırıların olduğu dıştan dayatılan çoğulculuk merakının ortaya çıktığı, milli kimlikle uğraşıldığı, Cumhuriyetin kurucu değerlerini tartışmaya açmaya hazır işgüzarların siyasette önünün açıldığı bir dönemden mi geçiyoruz? Ne dersiniz.?
*
Siyasileri halk seçmektedir. Bu seçimler yapılırken siyasilerden beklenilen, vatandaşların huzur içerisinde, müreffeh bir vaziyette yaşamalarının teminidir. İnsanlarımız daha iyi imkânlar içerisinde birlik ve bütünlük içerisinde yaşamayı istiyor ve onun için oy veriyor.
Siyaset milletin kendisinden beklediği bu isteklerinin yerine kargaşa ve karmaşadan istifade ile oluşan huzursuzluk ortamında Türk milletine ayrımcılık dayatıyor. Türkiye’de sanki Türkler değil de bir sürü karışık toplumlar yaşamakta olduğu dayatılmaktadır.
*
TBMM’nin bizzat yürüttüğü Milli Mücadele Kurtuluş Savaşı, Türk Milleti ve devletinin içinden başka millet ve devletler çıkarmak için yapılmamış, kimsenin ön izni ile de gerçekleştirilmemiştir.
Ulusal Bağımsızlık Savaşımız ve onun tacı olan Laikliği esas alan Cumhuriyet, Türkler ve Ulusal kimlik olarak kendilerini Türk olarak hisseden ve Türk Milletine mensup sayanlarca gerçekleştirilmiştir. O bir sınıf veya zümre hareketi değil, şerefli bir Ulusal Hareket olarak emperyalizme karşı bir mücadeledir.
*
Biz Büyük Önder Atatürk’ün Türk Gençliğine hitabının ilke ve devrimlerinin idrakinde olan vatansever Türk Milleti olarak onun gösterdiği yolda yürümeye devam edecek, yüreğinde tüm çıkarlardan uzak samimiyetle vatan sevgisi taşıyan insanımızla el ele verecek Emperyal güçlerin ve iç uzantılarının oyunlarını tüm kurumlarımızla görmeliyiz tasfiye edilmeleri adına ne gerekiyor ise yürürlüğe sokmak zorundayız
*.
Mustafa kemal in açtığı yolda, kurduğu ülküde, gösterdiği amaçta yol göstericimiz dir. Aziz milletimizi hep diri tutacak. Ondan aldığımız eşsiz mücadele gücümüz ve kararlılığımızla, her sendelediğimizde yeniden kendimize gelmeliyiz, her yorulduğumuzda ondan aldığımız güçle yeniden yola devam edeceğiz…
O, yok sayılmaya ya da unutturulmaya çalışıldığında ya da vatan, devlet, bayrak üzerinde kara bulutlar toplandığında her birimizin bir Atatürk olduğunu unutmayalım.
Bunun için de Ulu Önder Mustafa Kemal Atatürk’ün dediği gibi “ Muhtaç olduğumuz kudret damarlarımızda akan asil kanda mevcuttur!
*
Bilinen emperyal dış güçlerin iç uzantılarını da destekleyerek Türk Milletini bölme adına ‘’Kürt sorunu ‘’varmışçasına değişik adlarla çalışma içerisindeler.
Konuşma dili Kürtçe olan halkımızla yüzyıllardır Türk milleti iç içedir; aynı inanç ve kültürün insanlarıdır; birbirleriyle evlendiler çocuklar oldu milyonlarca. Konuşma dili itibarıyla Kürtleşen Türkler oldu; Türkleşen Kürtler oldu.
*
Yaşar Kemal’in Ağzından; izleyelim;
Diyarbakır ovasını dolaşırken tuhaf bir olayla karşılaştım: Diyarbakır’ın Köprü köyünde bir öğretmenle tanıştım. Öğretmen 1920’lerde Balkanlardan göç etmiş, Köprü köyünü kurmuş, köyünün öğretmeniydi. Çok güzel Kürtçe konuşuyordu. “Kürt müsün?” diye sordum. “Yok, göçmenim” dedi. Köye girdik, hep Kürtçe konuşuyorlardı. Türkçe biliyorlardı da yarım yamalak.
1865 Kozanoğlu başkaldırısında, yenilgiden sonra Türkmenler, dediklerine göre binlerce çadır Diyarbakır’a sürülmüşlerdi. “Nerede bunlar?” diye öğretmene sordum. “Var, dedi, istersen gidelim, bunlar sekiz köy hiç Kürtçe bilmezler.” Öğretmenle birlikte Büyük Kadıköy’üne gittik. Gerçekten büyük bir köydü. Köylüler başımıza biriktiler. Bunlar Avşar Türkmenleriydi. Ağızları da tıpkı bizim Torosların Avşarlarının ağızlarıydı. Sekiz köydüler, Kürtçe bilip bilmediklerini sordum, bilmiyorlardı. Başkaldırıdan sonra binlerce Avşar sürülmüştü Diyarbakır’a. “Bize Çukurova’da söylediklerine göre Otuz bin çadır gönderilmişti buralara. Haydi, On bin çadır olsun, en aşağı yirmi köy eder, ötekiler nerede?” dedim. Bir yaşlı adam, “Onların hepsi Kürt oldu” dedi. “Siz niçin olmadınız?” diye sordum. “Bizler Aleviyiz” dedi yaşlı adam. “Ne var bunda?” dedim. “Şu var ki, dedi yaşlı adam, biz Sünni Kürtlerden kız alıp vermeyiz. Öteki Kürt olan Avşarların hepsi Sünniydi. Kürtlerden kız alıp verdiler, şimdi sorarsan hiçbirisi Avşar olduğunu söyleyemez, Türkçe de bilmezler. “Bize söylediklerine göre Sünni Avşarlar büyük çoğunlukmuş, belki bizim on mislimiz kadar” dedi.
Ve sekiz Avşar köyünü öğretmenle dolaştık. Birkaç Avşar ağıdı derledim oralardan. Tıpkı Toros Avşarlarının ağıtlarıydı.
Kaynak: Yaşar Kemal’in 1996 senesinde Yeni Yüzyıl gazetesinde yayımlanan mülakatı.
*
Unutma ve dört elle sarıl! Kuvayı Milliye kadrosuyla kurduğu Laik Türkiye Cumhuriyetinin temel yapısı adına koyduğu ilke ve inkılâplarıyla dünyada benzeri olmayan o büyük insan ebedi istiratgahı ANITKABİR’DEN ülkesini yönetmeyi sürdürmektedir.
*
Türk Genci şu ya da bu cemaatlerin, tarikatların ibadet adı altında uyuşturucu tuzağına düşerek kendini kullandırmadan, çağımızın artık özgürlük, çeşitlilik, liberal demokrasi, hukuk güvenliği gibi değerler olmadan ‘’orta gelir tuzağını’’ aşamayacağı noktasında bilinçlenmelidir.
Böyle bir çağda insanlarımıza, özellikle yeni nesillere ‘’falancaya’’ değil, ‘’filancaya’’ bağlanmalarını değil, bağımsız kişilik sahibi olmalarını, vicdanlarını geliştirerek hayatını kendilerinin tanzim etmelerini öğretmek ve ATATÜRK ilke ve inkılâplarına sadık KURT gibi yetişmelerini sağlamak Eğitim Sistemimizde bir zorunluluk olmalıdır.

Dördüncü Travma!

#ÜmitÖzdağİleBirHatıra

Yakın bir zamanda Prof. Dr. Ümit Özdağ ile telefonda konuştum. Konu başka bir şey idi ama o bize Balkanlarla ilgili ne yaptığımızı sordu bizde ona 21.Yüzyıl Ensitütüsü’nü ve kendisinin analizlerini ilgi ile takip ettiğimizi söyledik. Prof. Dr. Özdağ bize, ensitütüye gelen her öğrenciye, Prof. Dr. Özcan Yeniçeri’nin “Türk Kimliği ve Travma” isimli kitabını ödev olarak verdiklerini ve kitabın önemli tahliller içerdiğini anlattı.

Biz de bunun üzerine Prof. Dr. Özcan Yeniçeri’nin bu önemli ama bulmakta zorluk yaşadığımız kitabını bulduk ve okuduk. Gerçekten Prof. Dr. Yeniçeri, Türk Milleti için önemli tespitler yapmış.

Geçmişin toplumlar ve insanlar üzerindeki izleri, o toplumu ve etkilenen insanı kendi tarihiyle yüzleştiriyor. Bu yüzleşme ise çoğu zaman bir korkuya dönüşüp bir travmaya sebeb oluyor. Gerçeklerden kaçmadan yüzleşme ise sonraki nesillerin bir travma içine düşmemelerinin ilk adımını oluşturuyor.

İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi’nin 1999 yılında Psikiyatri bölümünün başında olan Prof. Dr. Engin Eker’le, 17 Ağustos Depremi ile ilgili o zaman yaptığımız sohbette “Bu depremin psikolojik olarak yarattığı travma ne zaman sona erer” diye sormuştum. O da bana “depremi yaşayanların tamamı ölüp gittikten sonra biter” demişti.

Türk Milletinin yaşadığı travmalar, tarih ile gerçekçi ve objektif bir biçimde yüzleşilmediği için, o hadiseleri yaşayanların son ferdi ölünce sona ermiştir. Ve travmaların tarihi sonuçları, gelecek nesillerde bilerek canlı tutulmamış ve unutturma (!) yolu tercih edilmiştir.

Prof. Dr. Yeniçeri, Türk Milletinin yaşadığı üç önemli bozgunu ve ortaya çıkan travmayı şöyle belirlemektedir: “Ön Asya Türklerinin tarihinde “Viyana Muhasarası”, “Doksan Üç Harbi (1877 – 1878 Osmanlı – Rus Savaşı)” ve “Balkan Bozgunu”nun anısı, acısı ve belirleyici etkisi, Türk Milletinin karşılaştığı diğer felaketlerden çok daha büyük, kalıcı ve yakıcı olmuştur… Türk Milleti, süreklilik arz eden saldırılar karşısında neredeyse 240 yıl boyunca nefes alacak, kendini toparlayacak zamanı bulamamıştır. Bu saldırıların sistemli, stratejik ve çok boyutlu hesapların ürünü olduğu da açıktır. Nitekim Rusya’nın meşhur Büyük Petro’su, vasiyetnamesinde “… hiç değilse her yirmi senede bir Türkiye’yi sarsmak lazım geldiğini” söylemesi olan biteni az da olsa açıklar niteliktedir.”

Yine Prof. Dr. Özcan Yeniçeri: “Osmanlı Devleti’nin son 240 yıllık tarihi içinde yaşanan Viyana, 93 Harbi ve Balkan bozgunları sırasında devlet yöneticilerinin tavırları arasında büyük benzerlikler vardır. Aynı şartlar altında benzer şekilde davrananlar benzer sonuçları almışlardır.” diye çok önemli bir tespit daha yapmaktadır.

Şimdi acaba bu bozgunlara ilaveten; dördüncü bir bozgun yaşayarak ülkemizin bölünebileceğini ve yeni bir travma yaşayabileceğimizi, o günlere benzer idarecilerin ve onlara ait tavırların Türkiye’de mevcudiyeti sebebiyle ben de düşünmeli miyim? diye sizlere çok çetrefilli bir soru sorayım.

Güçsüz, korkak ve Türk kimliğine inanmayan ve bunun ötesinde Türklük ile sorunlu, yalancı bir iktidarın bulunduğu Türkiye’de, bölünerek toprak kaybı Türk Milleti için yeni bir bozgun ve travma demektir. Prof. Dr. Özcan Yeniçeri’nin yazdıklarına ilaveten, gelişmelere bakarak bunu muhtemel bir dördüncü bozgun ve bunun yaratacağı ağır bir travma olarak öngördüğümü vurgulamak istiyorum.

Devamla bu kitapta; uygarlık yarışında model olmaktan çıkanlar galip kültürü model olarak benimsemek kaderinden kurtulamaz. Güçlüyken taklit edilenler; zayıfken taklit ederler. Güçsüzlüğün sonucu olarak egemenliğini kaybeden toplumlar; yalnız mülkü, mezarı, ibadethaneleri ve maddi birikimleri değil manevi, ahlaki, insani değerlerini de yitirirler. Yenik medeniyetin müşterisi olmaz. Başat bir kültür sona erip de bir başkası sahneye girmeye başlayınca; felsefeler, ideolojiler ve kuramlarda ona uygun olarak değişir; çökmekte olan kültür tipiyle ilişkili olanlar geriler ve yükselen kültür tipiyle uyum halinde olanlar da kök salar ve çiçek açar. Bunalım, kriz ve kaos dönemleri aynı zamanda kimliklerin kendilerini sorgulama ve yeniden yapılandırma zamanlarıdır. Yenilgi ve hezimetin hemen her çeşidini, hem de sürekli bir biçimde yaşayan toplumların kendi olmaları, kaderlerini ve kimliklerini kendilerinin tayin etmesi çok güçtür gibi önemli değerlendirmeler var.

Türkiye’nin başında kendini fiili başkan olarak ilan eden ve onu “yaşa padişahım” anlayışı ile destekleyen menfaatçi zümreye bakıyorum da, Allah bizi dördüncü bozgundan ve travmadan korusun diyorum.

Efendim İbni Haldun demiş ki: “Başka bir milletin kahır ve şiddetine katlanan toplumlarda şecaat ve asalet gibi özellikler kaybolur ve hareketsizlik ile tembellik zuhur eder”… Sakın bu halde olmayalım? Ve de olmayalım…

Bu yazdıklarım halen cari!

Dördüncü travmayı yaşamamız lazım!

Bu vesile ile Ümit Özdağ’a gecikmiş de olsa bize bunları hatırlattığı için teşekkür ederim… Bence sizler de teşekkür edin!

Lider Rehin Alınırsa…

Son günlerde, eşimin “mutlaka seyretmen gereken bir dizi” tavsiyesi üzerine, Netflix’in 2025 yapımı “Hostage” (REHİN) isimli politik gerilim dizisini izledim. İki önemli ülkenin kadın liderleri, İngiltere Başbakanı ve Fransa Cumhurbaşkanı karakterleri üzerinden, liderlerin rehin alınma riskine karşı nasıl direnç gösterebileceği inceleniyor.

Burada rehin alınmadan kastım karar alma özgürlüğünün baskı altına alınmasıdır.

Filmin hikayesi, İngiliz Başbakanı’nın kocasının kaçırılması ve Londra’ya resmi bir ziyarette bulunan Fransız Cumhurbaşkanı’nın aynı ekip tarafından şantaj görmesiyle başlıyor. Siyasi liderlerin korkunç seçimlerle karşı karşıya kaldığı bir durumu konu alıyor: Aileyi kurtarmak mı, ulusal istikrar mı, seçim kazanmak mı, rezil olmak mı? Liderler her kararın ölümcül olabileceği tercihlere zorlanıyor.

İngiltere ve Fransa liderlerinin iradelerinin rehin alınmaya çalışıldığı dizide, asıl hedef İngiltere Başbakanıdır. Başbakanı istifaya zorlamak için en yakınlarının hayatı üzerinden baskı kuruluyor. Ayrıca ülke içinde kaos ve güvenlik endişesi yaratan olaylar tertipleniyor. İngiltere Başbakanına destek verecek olan Fransa Cumhurbaşkanı da özel hayatı ile ilgili bir kasetle tehdit edilerek etkisizleştirilmeye çalışılıyor.

Bu baskı aslında doğrudan ülkenin kaderini de ilgilendirmektedir. Bu yüzden Başbakan kocasını kaçıranların “istifa et” baskısına karşı direniyor.  “Bu insanlar her şeyi yaparlar ama ben onlara boyun eğemem.” “Teröristlerle pazarlık yapmayacağım. Sadakatim bu ülkeye” diyor.

*******************************

Lider Nasıl Rehin Alınır?

Liderlerin iradelerinin rehin alınması, gerçek dünyada da sıkça rastlanan olaylardandır. Medya, diplomatik baskılar, ekonomik bağımlılıklar veya kişisel zaaflar üzerinden gerçekleşebilen örneklerini hatırlarsınız.

Ülkesini yöneten liderin kendi iradesini rehin almaya çalışan güçlere karşı direnebilir olması ülkenin “beka sorunu” olabilecek kadar önemlidir.

Film bana, bir ülke liderinin rehin alınma riskiyle karşı karşıya kalabileceği çeşitli durumları düşündürdü.(Ülke lideri için yaptığımız değerlendirmeleribirsiyasi parti lideri/ büyük bir şirket yöneticisi/ sendika lideri veya herhangi bir kitleye liderlik yapanlar için genişletebiliriz.)

****

Bir liderin, fiziksel olarak değil, karar alma özgürlüğünün tehdit edilmesi anlamında, rehin alınması genellikle şu yollarla olur:

Kişisel zaafların ifşa edilmesiyle tehdit… Yakınlarının güvenliği üzerinden baskı… Geçmişteki hataların medya veya muhalefet tarafından kullanılma riski… Ekonomik veya diplomatik bağımlılıkların şantaj aracı haline gelmesi…

Kişisel zaafların ifşa edilmesi tehdidi, gayrimeşru cinsel ilişkiler, sapıklıklar, rüşvet ilişkileri, yolsuzluklar, devlet gücü kullanılarak elde edilmiş servetler, uyuşturucu baronlarıyla ilişkilerin teşhiri gibi çok sayıda alanda olabiliyor.

Öyleyse,bu kadar büyük risk ihtimaline karşı, seçtiğimiz liderlerin rehin alınabileceği tehditlere karşı direnç gösterebilecek vasıflara sahip olması gerekiyor.

Bir ülkenin liderinin şaibeli serveti sebebiyle hayati bir dış operasyon iptal edilebilir. Birleşmiş Milletlerde, NATO’da vd uluslararası kuruluşlarda oyu değiştirilebilir. Bir siyasi parti lideri kasetlerle istifaya, bir başkası belli politikaları savunmaya zorlanabilir. Çok önemli siyasi figürler rüşvet, ihaleye fesat karıştırma gibi suçlamalarla siyaset dışına itilebilir. Seçimin kaderini değiştirecek bir aday parayla veya tehditle rakibinin safına geçebilir. Yargı sopasıyla korkutulan bir belediye başkanı yıllardır eleştirdiği rakip partiye geçebilir…

Bereket bunlar bizim ülkemizde olmayan şeyler! Olsaydı, herhalde Türkiye’de de “Hostage/ Rehin” tadında diziler çekilirdi. Bunlar ülkemizde olsaydı, güçlü sinema sektörümüz “Rehin” dizisinden daha iyisini çekerdi.

**************************************

Direnç Gösterebilen Liderlerin Vasıfları

“Rehin” filminden ilham alarak, kendisinin rehin alınmasına direnebilecek liderlerde olması gereken özellikleri sıralayalım:

Dürüstlük: Ahlaki zafiyeti olmayan, geçmişiyle barışık olanı şantaj korkutamaz.

Psikolojik sağlamlık: Krizde panikleyen değil, strateji üreten lider ayakta kalır.

Etik değerler: İlkelerini çıkarlarına feda etmeyen lider, kolay lokma değildir.

Bağımsızlık: Hem kişisel hem kurumsal baskılara kapalı olmak.

Güvenilirlik ve Halkla İletişim: Halkı arkasında olan lider, tehditlere daha dayanıklıdır. Şeffaf iletişim, manipülasyonlara karşı kalkan görevi görür.

Yani asıl etken koltuk gücü değil, karakter zırhıdır.

**************************************

Rehin Eden Zaafların Eşik Değerleri

“Hostage / Rehin” dizisinden şu dersleri çıkardım:

Liderlik, sadece güç değil, karakter meselesidir. Kriz anlarında gösterilen etik duruş, liderin gerçek gücünü belirler. Rehin alınmamak için liderin zaaflarının kritik eşik değerlerini aşacak boyutta olmaması gerekir.

Zaaflar insanidir. Liderlerin de insan olarak zaafları olur. Ancak bir liderin rehin alınmasına yol açan zaaflar genellikle şu eşiklerin aşılmasıyla başlar:

Aile, servet veya geçmiş ilişkiler üzerinden devlet içi ve dışı güçlere bağımlılık geliştirilmesi.

Gizli kalması gereken kişisel hataların kamu görevini etkileyecek şekilde saklanması.

Güç ve servetini kaybetme korkusunun hayati konularda dahi karar alma mekanizmasını etkilemesi.

Bu eşiği aşmadığı sürece, bir liderin zaafları ona küçük sıkıntılar yaşatsa da rehin alınmasına yol açmaz.

Özetle, * Kamu görevini kişisel çıkarlar için kullanmak. * Kişisel hedefler için millî güvenliği riske atmak. * Halkı yanıltmak veya gerçekleri gizlemek. * Millî Egemenliği pazarlık konusu yapmak. BunlarLİDERİN ASLA AŞMAMASI GEREKEN EŞİKLERDİR.

Bu eşikleri aşan bir lider REHİN alınabilir. Ülkesi ve milleti için en önemli sorun olabilir.

Bir lider rehin alındığında aslında bütün ülke rehin alınır. Ve bazen tehdit olarak kullanılan tek bir kaset, tek bir dosya ya da bir tek kişinin ihtiras ve korkuları bir milletin geleceğini karartabilir.

Mehmet’ler, Mustafa’lar ve Zaferler Ayımız Ağustos

Türk tarihinde ağustos ayı büyük savaşların ve zaferlerimizin yaşandığı bir aydır. Bunların bir kısmını şöyle sıralayabiliriz:

•     Malazgirt Zaferi, 26 ağustos 1071, Sultan ALPASLAN

•     Trabzon’un fethi, 15 ağustos 1461, Fatih Sultan MEHMET

  • Mohaç Meydan Muharebesi Zaferi, 29 ağustos 1526, Kanuni Sultan SÜLEYMAN
  • Kıbrıs’ın fethi,Sultan 2.Selim zamanı, ağustos 1571, Lala Mustafa Paşa

•     Sakarya Meydan Muharebesi, ağustos 1921, Mustafa Kemal PAŞA

  • Büyük Taarruz,26-30 ağustos 1922, Gazi Mustafa Kemal PAŞA ve diğerleri…

Bu zaferlerde Mehmet ve Mustafa isimleri dikkat çekici olup askerlerimize de genel olarak MEHMETCİK adı verilir. Son iki savaşımızın komutanlarının isimlerinin mustafalı olması da dikkat çekicidir. Başkomutan Mustafa Kemal, Genel Kurmay Başkanı Mustafa Fevzi, Batı Cephe Komutanı Mustafa İsmet…

Her zafer bayramında Gerede’nin Avşar köyünden Kulaksız Mehmet Çavuş dedeyi hatırlar ve rahmetle anarım. O, 1897 doğumludur. Yaşıtı olan gençler 1.Cihan Harbi için askere alınır. Bunların pek çoğu Çanakkale’de şehit olur. Mehmet çavuş dede ise 4 yıl Kafkas Cephesi’nde 2 yıl da Batı Cephesi’nde askerlik yapar.

Cesareti ve akıllılığı sebebiyle çavuş yapılır. Kazım Karabekir komutasındaki Kafkas cephesinde Ermenilerle yapılan savaşlar kazanılıp Gümrü Antlaşması ile orası sükun bulunca bazı ordu birlikleri destek için Batı Cephesine gönderilir. Mehmet Çavuş dedemiz de bu gelenlerden olup Polatlı civarına kadar gelmiş olan Yunan ordusunun geri püskürtüldüğü Sakarya Savaşı ve bir yıl sonraki Büyük Taarruza katılarak işgalci düşman ordusunun İzmir’e sürülüşünde savaşmıştır.

Köy odasında bu konulardaki sohbeti köy gençleri tarafından ilgi ve dikkatle dinlenir. Kazım Karabekir Paşanın askerlerince çok sevildiği, Ermenilerin o bölge halkına çok zulüm yaptığı ve paşanın gayret ve dirayeti sayesinde onlarla yapılan muharebelerin kazanılıp ermeni ordusunun geri çekiliş hikayeleri bunlardandır. O’nun deyimi ile İngiliz gavuru güvenilmez bir millet olup azılı bir Türk-İslam düşmanıdır. Osmanlı’ya çok kötülük yapmıştır. Batı cephesinde de Yunan ordusunun geri çekilirken köy ve kasabaları yakıp

yıkmış olduğu ve insanlarımıza çok zulüm yapmış olduğu hatıralarını da gözleri yaşararak anlatması bunlardandır.

Mehmet çavuş cesur, mert ve babayiğit fiziği ile köylünün sevip saydığı, aynı zamanda sözü dinlenen bir kişidir. Soyadını Yılmaz olarak almıştır. Köyü haraca bağlayan bir şahsa karşı çıkıp köylüyü bunlardan kurtarması, rüşvet isteyen bir orman memuruna karşı çıkıp bu haksızlığa son vermesi, peş peşe seçilmek isteyen köy aza listesini yırtarak itiraz edip yeni isimlerin seçilmesine imkân vermesi ve bu konuda ilçe kaymakamının kendisini haklı bulup desteklemesi güzel işleri olarak anılır. Ayrıca dürüst ve yardımsever bir insandır.

Satmaya götürdüğü tuzlu tereyağının suyunu çıkarıp atması, sattığı inek parası olan 260 liranın tamamını( bugünün100-150 bin lirası) köyünün su sistemine bağışlaması O’nun unutulmaz hatıralarındandır.1970 li yıllarda oğlu Polatlı’daki bir köyde çalışmaktadır. Bu köy, askerliğindeki geçtiği köylerden biri olup köylünün kendisine gösterdiği sevgi ve itibar onun çok mutlu olduğu anlarıdır.

Mehmet çavuş 1981 de vefat emiş ve köyünde defnedilmiş olup damadım Mücahit Demircioğlu’nun büyük dedesidir.(Gerkav Dergisi 2025 Mart sayısı)

Bana bu yazıyı yazdıran bu hatıraların yanında yeni okuduğum Sakarya Meydan Muharebesini anlatan bir kitaptır*.Osmanlı devletimizin 1683 Viyana bozgunu ile başlayan duraklama ve geri çekilmesi 238 yıl sürer. İzmir’in 1919 da Yunanlılar tarafından işgali bu geri çekilişi 1921 de Ankara’nın yanı başına, Polatlı’ya kadar getirir. Bunun üzerine Ankara’daki meclis M.Kemal’i Başkomutan olarak görevlendirir. Ankara’dan Kayseri, Çankırı ve Sivas gibi illere gidişler başlarken Başkomutan olarak M.Kemal orduya “hattı müdafaa yok, sathı müdafaa vardır. O satıh bütün vatandır”emrini verir.

Gece gündüz 22 gün süren muharebeler sonucu kendilerinden çok daha güçlü ve donanımlı Yunan Ordusu durdurulup Sakarya’nın batısına çekilmeye mecbur eden bir savaş yapılır. Üç Mustafa’nın yönettiği bu savaş Türk Ordusunun ileriye gidişinin başlangıcıdır. Bu savaş ile İngiltere’nin Sevr Antlaşması’nı Ankara’ya da kabul ettirmek için her desteği verdiği Yunan ordusu mağlup edilmiştir.

Yunan kralı Konstantin’in Batı Anadolu’yu Yunanistan’ın bir parçası, İstanbul’u yeniden Bizans İmparatorluğunun başşehri Konstantinepolis yapma hayali yok edilmiştir. Savaş, bir sene sonra 26-30 Ağustostaki Dumlupınar savaşının kazanılması, M.Kemal Paşa’nın “Ordular! İlk hedefiniz Akdeniz’dir “ emrinin verildiği Büyük Taarruz ve Yunan ordusunun İzmir’de denize dökülmesi ile tamamlanır. Böylece Anadolu işgalden kurtulmuş Milli mücadelede önemli bir başarı elde edilmiştir.

Bu zaferler sonrası kurulan Türkiye Cumhuriyeti Devleti’miz ilelebet yaşasın. Bize bu gururu yaşatan Mehmet çavuş dedemiz gibi din, vatan ve millet sevdalısı tüm şehit ve gazilerimizi; Mustafa Kemal Paşa başta olmak üzere tüm kahramanlarımızı rahmet ve şükran ile anarım.

Zafer Bayramımız kutlu olsun.

*22 Gün 22 gece Sakarya, Naim Babüroğlu