En büyük meşgale ve uğraş, marifetullah / Allah’ı bilmek olmalı.

     Vakit, onu bilmek, onu anlamak ve bu anlamaların gereklerini yerine getirmekle dolmalı.

     Allahı bilmekten daha büyük bir zevk, Allahı bilmek için yol almaktan, O’nu anlamaktan daha büyük, daha zevkli, daha heyecanlı ve mutluluk verici bir gayret olmamalı.

     Allah’ın büyüklüğü karşısında, her şey küçük kalıyor. Her şey, mânâsızlaşıyor. Her şey hiçleşiyor. Her şey, O’nunla mânevî hazza gark oluyor.

     İyi ki varsın ey büyük Allah’ım! İyi ki mevcutsun ey gerçek Mâlikim!

     İyi ki Seni biliyor ve Seni çok seviyorum, ey yüce Allah’ım.

     Artık yok benim için, ne Cennet sefası, ne Cehennem korkusu!

     Değil mi ki varsın. Ve Seninle varım. Artık ne gam? Be dostlar!

     Artık, ne Cennet arzusu, ne Cehennem korkusu? Allah aşkı olmalı, hepimizin arzusu.

x

     İnsanı düşünüyorum. Aynı anda, düşünmeyi de düşünmekten kendimi alamıyorum.

     “Düşünüyorum, öyleyse varım.” diyeni de düşünüyorum.

     İnsanın farkına varan ve farkeden olduğunu hatırlıyor, insan oluşuma hayran kalıyorum.

     Düşünmeyi her şeye derman olarak görüyor; insan olmanın değerine, paha biçemiyorum.

x

     Belgesellerde, insan ve toplumların durumlarını görünce, beşerde nübüvvetin zarurî oluş keyfiyetini daha iyi anlıyorum. Çünkü dünya’da insanın her türlü özel ve genel düzenlenmesi hakkındaki vaziyet ve ilişkilerin nasıl olması gerektiğini; Kur’an’a ayna olan ve ondaki her şeyi en güzel şekilde şahsında gösteren ve aksettiren Hz. Peygamberdir. Son Nebî ve Peygamber olması hasebiyle Hz. Muhammed’in hayatı, bu hususlarda tüm insanların örnek alacağı tek şahsiyettir.

x

     Hakikî insan; mevcudatın / varlıkların en müntehabı / seçkini ve seçilmişidir. Üstelik varlıkların en muhtacı ve en nazenin / nazik ve lâtif olanı ve en arzulu ve istekli bulunanıdır. 

x

     “Allah’ı tanımak, sadece O’nun varlığını bilmek değil, aynı zamanda her şeyin yaratıcısı, terbiye ve idare edicisi olma hususiyetlerini de öğrenmektir. İnsan, bu dünyaya her şeyin cahili, fakat pek çok şeyi öğrenebilir kabiliyette gönderilir. Kendisine takdir edilen zaman kadar misafir kaldıktan sonra da başka bir âleme, aslî vatanı olan âhirete nakledilir. Yani o bir yolcudur; doğumla başlayan ve sonsuzluğa uzanan bir yolun yolcusu. Hayat yolculuğunda, dünya misafirhanesinde iken, yaratılış gayesine uygun davranıp davranmadığına göre de, insan, ebedî mekânında muamele görecektir.”

x

     “Kâinattaki her şey, Cenab-ı Hakkın sadece varlığının gerekli olduğunu değil, aynı zamanda nasıl bir yaratıcıya inanmak, ibadet etmek durumunda olduğumuzu da bildiriyor. (Allah), ilimlerin diliyle bütün varlıkların bu sözlerini anlama kabiliyetini (vermiştir).”

 x

     Kâinattan yaratıcısını soran herkes, tefekkür seyahatine çıkmalı. Mütefekkir olarak yolculuğuna devam etmeli. Fiilde Fâili, nakışta Nakkâşı, yapılanda Yapanı görmenin hazzına ermeli.

x

     “Büyük bir bahçeye giren bir kimsenin, o bahçenin bütün meyvelerine elleri yetişmez. Fakat, eline girdiği miktar yeter. O bahçe yalnız onun için değil; belki elleri uzun olanların hisseleri de var.”

x

     İnsanın bu dünyaya gönderilmesinin hikmeti ve gayesi, Kâinat Hâlıkını tanımak ve O’na iman edip ibadet etmektir. Evet, o insanın fıtrî / yaratılıştan gelen, yapılması mutlaka boynuna borç olan vazîfesi; marifetullah / Allah’ı bilmek ve Allah’a imandır. Aklı ile kesin olarak varlığını ve birliğini tasdik etmektir.

     Bu kadar karşı çıkmalara, inatçı feylesoflara, inançsızlara karşı îman kalesi düşmüyor. Sefahat ve dünya hayatının menfî lezzetleriyle bîçare gençler; îman hakikatlerinden uzak tutulmak isteniyor! Oysa en şiddetli hücum, en gaddarâne muamele, yalanlar ve aleyhde yapılan propagandalarla îman hizmeti kırılmak, insanlar ondan ürkütülmek isteniyor! Bütün bunlara rağmen îmanın yaygınlaşmasının önü alınamıyor. İçte dışta coşkuyla yayılıyor. Bunun hikmet ve sebeplerinin neler olduğu düşünülünce; îmanın bu dünyada bile manevî bir Cehennemi dalâlette gösterdiği gibi, îman yine bu dünyada manevî bir Cennet bulunduğunu ispat ediyor. Günah, fenalık ve haram lezzetler içindeki manevî elemleri gösteriyor. Güzel haslet ve dinin isteklerini yapmakta, Cennet lezzetleri gibi manevî lezzetler bulunduğunu nazarlara sunuyor. Sefahat ehlini, dalâlete düşenleri, aklı başında olanları bu yanlış gidişattan kurtarıyor. Çünkü âkıbeti görmeyen, bir gram hazır lezzeti, ileride bir ton lezzetlere tercih eden insanî hisler, akıl ve fikre galebe ediyor. Bu durumda sefahat ehlini sefahatten kurtarmanın tek çaresi; aynı lezzetinde elemi gösterip, menfî hislerini mağlup etmektir.

     Bu zamanda âhiretin elmas gibi nimet ve lezzetlerini bildiği hâlde, dünyevî kırılacak şişe parçalarını onlara tercih etmek, îmanlı iken dalâlet ehline -dünya sevgisi için- tâbi olmak tehlikesinden kurtarmanın tek yolu; dünyada bile Cehennem azabı gibi elemleri göstermekle olur. Bunların varlığını ispat ve onların azâbı ile insanları; fenalık ve kötülüklerden caydırmakla olur. Ancak, küfür ve dalâletin dünyadaki elîm ve ürkütücü neticelerini göstermekle, nefsine düşkün insanları o menhus / uğursuz, gayri meşru lezzet ve sefahatlerden nefret ettirerek, aklı başında olanlara, onların terkini telkîn etmekle mümkün olur.

     Rızka muhtaç hayvanlar âlemine, maddî felsefe gözü ile bakınca, hadsiz ihtiyaç ve şiddetli açlıklarıyla beraber zaaf ve aczleri, o hayat sahiplerinin âlemini çok acıklı ve elîm gösterir. Evet, dalâlet ve gaflet gözüyle bakınca, feryat etmemek mümkün değil. Kur’ân ve îman dürbünüyle bakınca görülür ki, Rahmân ismi Rezzak mânâsında, parlak bir güneş gibi doğmakta. Aç, bîçare hayat sahiplerini Rahmet ışığıyla yaldızlamakta. Yine yüzeysel, inançsız bir bakışla hayvanlar âlemine göz gezdirince yavruların zaaf, acz ve ihtiyaç içinde çırpındıkları. Hazin, elîm, herkesi acındıracak bir karanlık içinde oldukları görülür ve insana “Eyvah!” dedirtir. Fakat îman gözlüğüyle bakınca görür ki, Rahîm ismi şefkat mânâsında doğuyor. O kadar güzel ve şirin bir sûrette; o acı âlemi sevinçli âleme çevirip ışıklandırıyor. Acımak ve hüzünden gelen göz yaşları; sevinç ve şükrün lezzetlerinden gelen damlalara dönüşüyor.

     Sonra insan âlemini görür. Sapık dalâlet dürbünü ile bakınca, o âlem son derece karanlık, dehşetli görünür! Kalbin en derinlerinden feryat sesleri işitilir ve yine insana “Eyvah!” dedirtir. Çünkü, insanın ebede uzanıp giden arzuları, emelleri ve kâinatı içine alan tasavvur ve fikirleri var. Ebedî saâdeti, yani Cenneti gayet ciddî bir şekilde isteyen himmetleri, fıtrî istidatları, sınırsız potansiyel kuvveleri ve hadsiz maksatlara yönelik ihtiyaçları, zaaf ve acziyle beraber hücumlarına maruz kaldıkları hadsiz musibet ve düşmanları var. Fakat ömrü gayet kısa. Her gün ve her saat ölüm endişesinde. Çok dağdağalı bir hayatı yaşamak için, gayet perişan bir geçim derdi içinde; kalp ve vicdana en elîm ve en müthiş hâlet olan, devamlı zeval ve firak belâsını çeker. Gaflette olanlar için, ebedî karanlık bir kapı sûretinde görünen kabre ve mezaristana bakınca görür ki: İnsanlar birer birer o karanlık kuyulara atılıyor.

     İşte, insan âlemini bu karanlıklar içinde gördüğü anda; kalp, rûh ve akılla beraber bütün insana has lâtifeler; belki bütün vücut zerreleri, feryat ile ağlamaya hazır iken, birden Kur’ân’dan gelen nûr ve îman kuvveti; dalâlet gözlüğünü kırar. Yeni bir bakış verir. Allah’ın güzel isimlerinin tecellîleri birer güneş gibi doğarlar. O karanlıklı ve içinde çok âlemler bulunan insan âleminin umûmunu ışıklandırır, şenlendirirler. Cehennemî hâletleri dağıtıp, nuranî âhiret âlemlerinden pencereler açarlar. O perişan insanın dünyasına nurlar saçarlar. Anlaşılır ki, îmanda manevî bir Cennet muştusu var. Dalâlet / sapık yolda ise, manevî bir Cehennem’in bu dünyada dahi var olduğu kesin olarak bilinir.

     Sonra Arz’ın âlemi görülür. Dinsiz felsefenin karanlık, sözde ilmî kanunları hayâle dehşetli bir âlem gösterir. Her vakit dağılmaya ve parçalanmaya kabil ve içi zelzeleli, çok yaşlı Arz gemisinde kâinatın sonsuz boşluğunda seyahat eden zavallı insanoğlunun durumu vahşetli bir karanlık içinde görünür. Başı döner, gözü kararır. Fakat felsefenin gözlüğünü yere atıp kırınca, birden Kur’ân ve îmanın hikmetiyle ışıklanmış bir göz ile bakınca görür ki, Arz gayet muntazam, musahhar / insanın emrine verilmiş, mükemmel, hoş, emniyetli, herkesin erzakı içinde bir seyahat gemisidir. Tenezzüh / gezinti, keyif ve ticaret için hazırlanmıştır. Rûh sahiplerini güneşin etrafında, Rabbin ülkesinde gezdirir. Yaz, bahar ve güzün mahsûlâtını rızık isteyenlere getirmek için hizmet gören bir gemi, bir tayyare / uçak ve bir tren gibidir.

     Sefahat ve dalâlet ehli, dünyada dahi manevî bir Cehennem içinde azap çeker. Îman ve salâhat ehli / dindarlar, dünyada dahi manevî bir Cennet içindedirler. İslâmiyet ve insaniyet midesiyle ve îmanın tecellîleriyle, manevî bir Cennet lezzetlerini tadabilir. Belki îman derecelerine göre istifade edebilirler. Fakat, bu fırtınalı zamanın hissi iptal eden ve insanın nazarını âfâka / ufuklara  dağıtan ve boğan cereyanlar; hissi iptal nev’inden bir sersemlik vermiş ki, dalâlet ehli manevî azâbını geçici olarak tam hissedemiyor. Hidayet ehline de gaflet basıyor. Hakikî lezzetini tam takdir edemiyor.

     İmanlı olan, dünyada bile mânen Cennet’tedir. Çünkü imanın, binlerce güzellikleri var. Çünkü insan, ancak iman nûru ile Cennet’in en yüksek derecelerine ulaşır. Cennet’e lâyık bir kıymet alır. Küfür / imansızlık ile de Cehennem’in en aşağı tabakasına atılır. Çünkü iman insanı Yaratan’a bağlar. İman Allah’a mensubiyet ve bağlanıştır. İnsan, iman ile kendisinde görünen İlâhî sanat ve Rabbanî isimlerin nakışları bakımından bir kıymet alır. Küfür / inançsızlık, o nispeti / o bağı keser. O kesişten, insanda tecellî eden Rabbin sanatları gizlenir. Kıymeti yalnız madde itibariyle olur. Madde ise, hem fâni, hem zâil / zeval bulucu, hem geçicidir. Bu yüzden kıymeti hiç hükmündedir.

     İnsanların sanatları içinde, maddenin kıymeti ile sanatın değeri farklıdır. Bazen eşit, bazen maddenin yansıttığı sanat daha kıymetlidir. Beş liralık demir gibi bir madde, belki beş milyonluk bir sanat nakşını aksettirir. Nitekim antika bir sanata, milyonlarca kıymet biçildiği hâlde, maddesi beş para etmeyebilir. Böyle bir eser, kaba demirciler çarşısında, birkaç liralık bir demir pahasına alınabilir.

     İşte insan, Allah’ın böyle antika bir sanatıdır. En nazik ve nazenin bir kudret mucizesidir. Bütün İlahî isimlerin yansımasına aynalık eder. Ama unutulmasın ki, aynada görülen aynadan değildir. Ayna sadece İlâhî nakışların yansımasına sebep olandır. Allah insanı, bu işleviyle kâinata küçük bir misal suretinde yaratmıştır. Eğer iman nûru içine girse, üstündeki tüm mânâlı nakışlar o ışıkla okunur. Mü’min olan, şuur ile okur ve o intisapla okutur. Yani insan; Allah’ın sanatlı bir yapısı, en güzel mahlûku, rahmet ve keremine mazhar oluş gibi yapısıyla; Rabbin sanatlarını kendisinde zuhur ettiren, aksettiren ve yansıtan en güzel kıvamdaki eseridir.

     Yaratıcısına intisap / bağlanmaktan ibaret olan iman, insandaki bütün sanat eserlerini açığa çıkarır. Demek ki, insanın değeri, Rabbin sanatına, Hz. Allah’ın güzel isimlerine ayna olması bakımındandır. Bu yönüyle mahlûkat adına, Allah’a muhatap, Cennet’e lâyık Rabbanî bir misafirdir. Eğer, Allah’tan bağın kesilmesinden ibaret olan küfür, insanın içine girse, o zaman bütün o anlamlı İlâhî isimlerin nakışları karanlığa gömülür, okunmaz olur. Çünkü, Yaratan unutulsa, Yaratan’a yönelik manevî cihetler de anlaşılmaz. O mânâlı sanatların ve manevî yüksek nakışların çoğu gizlenir. Bâkî kalan ve göz ile görülen bir kısmı ise, basit ve aşağı sebeplere, tabiata ve tesadüfe verilip; nihayet mânen düşüşe sebep olur. Herbiri birer parlak elmas iken, birer sönük cam hükmünü alır.

     İman, nasıl ki bir nûrdur. İnsanı ışıklandırır. Üstünde yazılan bütün İlahî yazıları okutturur. Kâinatı da ışıklandırır. Mazi ve geleceği karanlıktan kurtarır. Fakat, küfür / inançsızlık; hayatın başlangıcı ve sonunu, kısaca hayat yolunu düşündürmez! Berzah / kabir âlemini akla getirmez! Geçmişi-geleceği doğru şekilde algılatmaz! Olayları ve acip mahlûkatı tefekkür ettirmez! Bütün bunları hesaba kattırmayan, aslında; bencil ve bildiğine güvenen, vahyi dinlemeyen Benlik ve Ego denen Ene’dir.

     Fakat Enaniyet, Benlik ve Gururuna itimat eden gaflete düşer. Dalâlet / Sapıklık karanlığına kapılır. Eksik, yanlış ve sapık malûmat ile, maziyi büyük bir mezar sûretinde ve yokluk olarak görür. Geleceği fırtınalı, tesadüfe bağlı bir vahşet yeri sanır. Allah’ın emrine amâde olan olayları mânâsız, varlıkları ise, birer canavar sanır.      İlahî hidayet yetişse, iman kalbine girse, nefsin firavunluğu kırılsa, Kur’an’ı dinlese; kâinat bir gündüz rengini alır. Nûr ile dolar. Mazinin mezar olmadığını anlar. Peygamberlerin riyaseti altında kulluğunu yapan rûhların; hayat vazifelerini bitirmekle, yüksek makamlara uçtuklarına şahit olur. Geleceğe geçtiğini, kalp gözü ile görür. Cennet bağlarındaki saadet saraylarında kurulmuş Rahmanî bir ziyafeti, iman nûru ile fark eder. Ölümü ebedî hayatın başlangıcı, kabri ise ebedî saâdetin kapısı olarak görür. Çünkü: İman hem nûrdur, hem kuvvettir. Hakikî imanı elde eden adam, kâinata meydan okuyabilir. İmanın kuvvetine göre, olayların baskılarından kurtulabilir. Allah’a tevekkül eder. Hayat gemisini emniyetle seyran ettirir. Ağırlıklarını Allah’ın kudret eline emanet eder. Rahatla dünyadan geçer. Berzah / Kabir’de istirahat eder. Ebedî saadete girmek için Cennet’e uçar.