İki asra yakın “Batılılaşma” çabası içindeyiz. Zamanla bizi yükselten değerlerin kıymetini unuttuk. Gereklerini yerine getirmez olduk. İnancımızın bizi yücelten güzelliklerini terk ettik.

İnancımızın bu güzelliklerini, bizi biz yapan prensip ve ilkelerini sanki küstürmüş olduk. Onlar da kabul görecekleri yerleri mesken edindiler. Güzel niteliklerimizin zamanla yokluğunu hissettik. Bir de baktık ki aslında bizim öz malımız olan değerler Batı’nın eline geçmiş. Başka isimlerle oralarda boy göstermiş.

Batı’nın hem teknikte, hem de medeniyette gelişmesini sağlamış. İleri geçmesini gerçekleştirmiş. Doğuyu temsil eden bizlerle, Batıyı temsil eden Avrupa’nın maddesel bakımdan arasını açmıştı. Bu aralık kapatılmalıydı.

Batı, Müslüman bilim adamlarından ve onların eğitim kurumlarından aldığı ilim ve fenni çok ilerletmişti. Özellikle ilimlerden yararlanma usul ve yollarını çok iyi tespit edip saptamıştı. En kısa yolda başarıya eriştirecek; tasnif ve tertip metotlarını bulmuştu. Çünkü sırf bilmek yetmiyordu. Bilgiyi nasıl ve nerede kullanılması gerektiğini bilmek de önemliydi.

Kuşkusuz bilginin önemini bilmek iyiydi. Ama aynı zamanda bilgiyi de elde etmek lâzımdı. O da yetmezdi. Bu sefer ondan yerinde faydalanmak da icap ediyordu. Bu ise kullanış biçim ve tekniklerini keşfetmekle mümkündü. Bunlara ek olarak yukarıda belirttiğimiz gibi usul ve metotlarını iyi seçmek ve tayin etmek de hesaba katılmalıydı. Kısaca bilimsel yol yordamı yerinde ve zamanında devreye sokmak gerekiyordu.

Mademki Batı, malımız olan ilmimizi ilerletmişti. Mademki Batı, malımız olan bilgimizi en iyi şekilde kullanıyordu. Öyleyse malımız olan ilmi; yeni şekil, yeni kullanış biçimiyle onlardan almamız icap ediyordu.

Biz de öyle yaptık. Bütün içtenliğimizle bunu gerçekleştirmeye çalıştık. Bunun için hem Osmanlı devleti, hem de Türkiye Cumhuriyeti Devleti; yüzlerce talebeyi Batı ülkelerine gönderdi. Ne Osmanlı, ne de Türkiye Cumhuriyeti; bu konuda hiçbir fedakârlıktan kaçınmadı. Oralardan Osmanlı Devleti zamanında, özellikle askerî danışmanlar getirildi. Bazı bilginler celbedildi.

Hatta Türkiye Cumhuriyeti, Hitler Almanya’sında güç durumda kalan kimi Alman bilginlerine kucak açtı. Üniversite kürsülerinde mesleklerini icra etme imkânı verdi. Fakat Batı’ya ilim – teknik alanlarında, muhtaç oluşumuz halkı tedirgin etti.

Özellikle Osmanlı Devleti zamanında halk; Batı’ya bu konuda el açılmış olmaktan çok rahatsız oldu. Çünkü Osmanlı Devleti yüzyıllarca -özellikle- Avrupa’ya ilim götürmüştü. İrfan taşımıştı. Teknikte örnek olmuştu. Üstelik Hak dindeydiler. Hak yoldaydılar. Hakk’ı biliyorlardı. Hakk’ı tanıyorlardı. Hakkı yayıyorlardı.

Ve bu yaymayı, bu Hakkı taşımayı en güzel şekilde yapıyordu. Kimseyi dininden etmeden yapıyordu. Hakkı göstermeyi Hakka örnek olmayı, kimseyi dilinden etmeden yapıyordu. Kimseyi örf ve ananesinden yoksun etmeden yapıyordu. Kimseyi gelenek ve göreneğinden mahrum etmeden yapıyordu.

Kiliseyi, Havrayı, Sinagogu yıkmıyordu. Sadece yanlarına bir de Câmi yapıyordu. Kimseye Hak Din İslâm’a girmesi için zor kullanmıyordu. İslam’a gelmesini dayatmıyordu. Sadece akla kapı açıyor, isteğiyle, istençliğiyle ora halkını baş başa bırakıyordu.

Halk ister kiliseye, isterse Havraya, isterse Câmiye gitsin buna karışmıyor. Aksine bu seçme özgürlüklerini korumak için oralarda boy gösteriyordu.

İşte bu yüzden Halk kabullenemiyordu bu durumu. İnsanlığın hizmetinde, mazlumun yanında, zâlimin ve haksızın karşısında olan bu millet; böyle mi olmalıydı? Batı’ya el açar duruma mı düşmeliydi? Onun içindir ki Batı’ya yöneliş halkı rencîde edip incitiyor, halkı üzüyordu. Kavimlerin azîzi iken, düşman zelîl etmişti bizi!

İşte bu durumu bir türlü hazmedemeyen halk; Batılılaşmaya karşı çıkıyordu. Hatta bu yüzden ülkenin kalkınması, toparlanması için insanüstü çaba sarfeden bir padişahına bile “Gâvur” nitelemesini yapmaktan kendini alamamıştı!

“İYİ Parti’nin Kimliği“ konusunda esasen bir arayışa ihtiyaç yok. Çünkü Partinin kimliği Tüzüğünün “Amaç ve İlkeleri” başlıklı 2. maddesinde ve Parti Programında çok açık bir şekilde tanımlanmıştır.

Fakat halk bu türlü belgeleri pek okumaz. Kitleler için algı en az olgu kadar önemlidir.

Bu bakımdan siyasi bir marka olarak kimliğini tanımlayan ilk bir veya birkaç kavramın kitlelere benimsetilmesi gerekir.

Milliyetçi, demokrat, muhafazakâr, İslamcı, Atatürkçü, Sosyal Demokrat, Demokratik Sol, Kürtçü, Liberal gibi kimlik tanımlayan kavramlar hemen bazı partilerin isimlerini aklımıza getirir.

Bir başka açıdan bakınca da, partinin ismi zikredildiğinde bu kavramlardan hangisi / hangileri hatırlanıyorsa Partinin kimliğini kitleler bu kavramlarla algılar.

İYİ Parti siyaset meydanına çıktığında kendi konumunu “Merkez Partisi” olarak tanımladı. “Merkez” kavramı bir doktrin, bir ideoloji, bir siyasi görüş beyan etmekten ziyade partinin siyasi yelpazenin neresinde konumlandığını gösteriyor.

Türkiye’de geleneksel olarak siyasi partilerin merkezin sağında ve solunda konumlandığı kabul edilirdi. Bu kavramlar eskisi kadar geçerli olmasa da alışkanlık devam ediyor. Hala merkeze yakın olanlara merkez sağ ve merkez sol tabirleri kullanılıyor.

Merkeze uzak ama sağda olan Saadet Partisi “muhafazakâr, İslamcı” kavramlarıyla tarif edilirken, Milliyetçi Hareket Partisi mevcut politikaları ile merkeze yakın AKP’ye adeta eklemlenmiş de olsa, hala “milliyetçi” kavramı ile özdeşleşmiştir.

Ak Parti de başlangıçta merkeze yakın bir yerde konumlanmıştı. Ağırlıklı olarak “milli görüş” geleneğinden gelenlerin oluşturduğu yapı, merkez sağ ve merkez solu içine alan bir söylemle başladı. İçine 2. Cumhuriyetçi, liberal sol görüşte olanları da aldı. Fakat hiçbir zaman solcu ve liberal kabul edilmedi.

AKP’nin fikri yapısında hep “muhafazakâr, İslamcı” yönü ağırlık bastı. Bunda cemaat ve tarikatlara yaslanan teşkilatlanması çok etkili oldu. “Kürtçülük” yapan organizasyonlarla bile yakınlık kurdu. Fakat çıkmaz sokağa girildiğini görünce Türk milliyetçiliğine doğru yelken açan bir söylem geliştirdi. “Milliyetçilik = ırkçılık = kavmiyetçilik = günah” iddiasındaki çekirdek kitlesi yüzünden, halk “milliyetçi” kimliğini de Ak Parti ile özdeşleştirmedi.

İYİ Parti’yi tarif eden kavramların da onun genetiğine uyması yani tüzüğündeki ilkeleri yansıtması gerekir. Aynı zamanda bu kavramların başka bir partinin devamı veya kopyası olmadığını gösteren, partiyi geniş kitlelerle de buluşturan sıfatlar olması icap eder.

*******************************

İYİ Parti’nin Amaç ve İlkeleri

İYİ Parti’nin kimliğini tanımlayan kavramları tüzüğündeki “Amaç ve İlkeleri” maddesinden çıkarabiliriz. Bu maddede yer alan başlıca kavramlara bir göz atalım:

Türk Milletinin ülkesi ve devleti ile bölünmez bütünlüğünü korumak.

Atatürk ilkeleri ve kurucu iradeye bağlılık.

Anayasanın ilk dört maddesindeki temel niteliklere sahip çıkmak.

Demokrasi, insan hakları, adalet, eşitlik, özgür düşünce, hür irade, liyakat, bağımsız ve tarafsız yargı, denge ve denetim sistemleri gibi demokratik hukuk devletlerinin temel kavram ve ilkeleri ve evrensel değerleri hâkim kılmak.

Milli ve manevi değerlerimizi yaşatmak, Siyasetin ahlak zemininde yapılmasını sağlamak.

Hukukun üstünlüğü, kuvvetler ayrılığı, çok partili demokratik parlamenter demokrasi,

Laiklik.. İfade, inanç, din, vicdan ve teşebbüs hürriyeti,

Ahmet Yesevi, Hacı Bektaş Veli, Mevlana ve Yunus Emreler’in anlayış ve felsefesi ile

Çağdaş gelişmiş ülkelerin ittifakla kabul ettiği evrensel değerleri yaşamak ve yaşatmak.

Bilim, sanat, estetik gibi medeni değerleri uluslararası ölçekte geliştirmek…

***

İşte bu kavramlardan marka özelliği gösteren kısa bir tanım veya özlü bir slogan çıkarmak gerekiyor.

Burada zikredilen kavramların Ziya Gökalp’in “Türkleşmek, İslamlaşmak, Muasırlaşmak” şeklinde ifade ettiği doktrine akrabalığını hemen hissedebiliyoruz. Tabii aynı sloganı kullanmak tam doğru olmaz. Reklamcılık tekniği açısından da yeni bir slogan bulmak gerekir.

Area Araştırma Şirketinin anketine göre, İYİ Parti seçmenlerinin yüzde 43,2’si partiyi Milliyetçi olduğu için; yüzde 43,1’i Atatürkçü; yüzde 7,4’ü Muhafazakâr; yüzde 6,3’ü de Sosyal Demokrat olduğu için tercih ediyormuş.

Prof. Dr. İskender Öksüz‘ün, buradan vardığı sonuç şu: “Seçmen İYİ Parti’nin yerini tayin etmiş, onun zihninde ve gönlünde yerleştiği alan belli: Türk Milliyetçiliği ve Atatürkçülük.”

“Atatürk de bir apaçık, düpedüz Türk Milliyetçisi olduğundan”,  İYİ Parti’nin oturduğu fikri zemini tanımlamak için sadece “Türk Milliyetçiliği” kavramı kullanılabilir.

Elbette bugün İYİ Partililer gibi Ak Partinin, CHP’nin ve MHP’nin seçmenlerinin de önemli bir kısmı Türk Milliyetçisi ve Atatürkçüdür. İYİ Parti seçmenlerini oluşturan kitle, daha önce oy verdikleri parti hangisi olursa olsun, tamamına yakını Türk Milliyetçisidir, Atatürkçüdür.

Ancak İYİ Parti Tüzüğünün “Amaç ve İlkeleri” maddesinde demokratik hukuk devleti ve çağdaş değerlere verilen ağırlık dikkate alınınca, kimlik tanımında bu kavramların da bulunması doğru ve faydalı olacaktır.

“Demokrat” kavramının içine adalet, hukukun üstünlüğü, adil yargı, parti içi demokrasi, kuvvetler ayrılığı gibi kavramlar yerleştirilebilir.

“Çağdaşlık” kavramının içine de eğitim, bilim, üretim, sanat, insan hakları, yönetişim, dünya ölçekli rekabetçi ekonomi, özgürlükçü siyasi anlayış, gelişmiş ülkelerin ortaklaşa kabul ettiği evrensel değerler ile uluslararası camiaya her alanda katkı sunma hedefleri alt başlıklar olarak konulabilir.

Bu kavramları kullanan İYİ Partililerin, kavramların kendilerine yüklediği sorumluluk ve görevi yerine getirdikleri her açıklama, tavır ve eylemleri, halkın bu kavramları parti kimliği olarak benimsemesine sebep olacak.

İYİ Parti Milliyetçi – Demokrat – Çağdaş kimliği ile siyasi yelpazede tam da konumlanmak istediği Merkeze yerleşebilecektir.

Balıkçının önüne gelen üç kişiden biri diğerine: “Az önce ambulanslar gitti, on bir kişi birbirini vurmuş, altısı ağırmış.” diyor. Kulak kabartıyorum, “Olayın sebebi neymiş?” diyorum, “Herhalde akrabalar arasında miras meselesi.” cevabını alıyorum. Yer belli, zaman belli; deşifre etmemek için burada paylaşmıyorum.

Miras konusu, bu toplumda bir yara; yara değil, kangren…

Esnaftan biriyle konuşuyorum. Camiye gidenleri göstererek bana: “Beş vakit namazı camide kılan şu adamların, hiçbirinin öldükten sonra yatacak yerleri yok.” diyor, ben sormadan ilave ediyor: “Bunların hiçbiri hak hukuk bilmez, her biri kızlarından mal kaçırır, akrabaları ile mal yüzünden küstür.”

Lafa gelince adalet, eşitlik, hakkaniyet; eyleme gelince yaşasın şeytaniyet !

Gazeteci dostum Mahmut Bey’le sohbetimden sonra onun ısrarı ile ele aldığım bu konu üzerinde düşünmeye başladığımda mirasın, toplum bireylerini ve nesilleri birbirine kaynaştırmak, bir millet bilinci oluşturmak, aidiyet ve akrabalık duygularını güçlendirmek yerine, nesilleri birbirinden kopardığını, aynı dönemde yaşayan aile bireylerini birbirine düşman ettiğini, kan davalarına yol açtığını, birbirine beddualı kişilerden oluşan bir toplum ürettiğini üzülerek tespit ve idrak ettim.

Miras konusunda “cahiliye” kültürüne sahibiz. Ülkemizin bilhassa bazı bölgeleri bu konuda öne çıkmaktadır. Bu bölgelerdeki anlayışa göre kadın, hala “karnından sıpası, sırtından sopası eksik olmaması” gereken varlıktır. Kadın, çalışır, üretir; mirasa gelince hak erkeğindir. Bunu baba yapar; erkek evlat, zaten hazır kuvvet beklemektedir; atadan böyle görmüşlerdir. Kadın, kadın utancından dolayı bir şey diyemez, içine atar, beddua eder, hakkaniyet için ahireti sabırla çeker; derdini kocasına ve çocuklarına anlatabilir. Zurnanın son deliği olduğu için kocanın zaten söz hakkı yoktur; evlatlar, kendinden önceki nesle, dayılarına düşman olur. Vicdanlar kanar, bazen volkan gibi patlar, aile faciaları kaçınılmazdır. Sebep, gelenek böyle emretmiştir.

Bu uygulamanın, ne medeni kanunda ne de fıkıhta yeri vardır.

Miras meselesini, bu toplum, halletmek zorundadır. Geleneğin bu konudaki yozlaşmış, zulme dönüşmüş kuralları derhal terk edilmelidir. Erkek egemen anlayışın yaygın olduğu bu bölgelerde geniş bir sosyolojik araştırmaya ve yeni bir algı, inanç, kanaat, hukuk düzeni oluşturmaya acilen ihtiyaç vardır. Dillendirilmeyen, ancak içten içe büyüyen tümör, toplum huzurunu, güven duygusunu, kardeşlik bağlarını kemirmekte, yok etmektedir.

Cebri uygulamalar hiçbir hukuk düzenine uymuyor, kuralsızlık hüküm sürüyor. En kötü hukuk düzeni bile düzensizlikten iyidir. Belli bir yaşa geldiği için idrak yeteneğini ve muhakeme gücünü yitirmiş yaşlıların iki dudağının arasından çıkan hükümler, uygulamada adaletsizliğe ve murisler arasında huzursuzluğa yol açmaktadır.

Kişiler, miras paylaşımında isterlerse İslam fıkhının isterlerse Medeni Kanun’un hükümlerine uyabilirler. Bu onların tercihidir. Önemli olan, sulhen uzlaşmaktır.

İslam fıkhında mirasçı olarak kadın ve erkeğin hak oranları, bunun istisnaları, azami ve asgari sınırları hep bellidir. Medeni Kanun da insanlık tecrübesinin birikimi olarak birtakım kurallar getirmiştir. İşimize gelsin veya gelmesin, bu kurallar bütününe uyulmadığı sürece kişiler birbirlerini vurmaya devam edeceklerdir.

Din olarak, İslam akaidine inandığını ve buna göre hayatını tanzim ettiğini söyleyenlerin uygulamalarına baktığımızda büyük bir samimiyetsiz, sahtekârlık görmemek, şaşkınlık yaşamamak mümkün değil. Bu insanların adalet anlayışı, kirlettiği için hem dine zarar vermekte hem kendilerine olan güveni sarsmakta hem de toplumsal barışı bozmaktadır.  Hele, haksız arzuları din ambalajı ile sunma kolaycılığı yapanlar, bunun için ayetleri kullananlar, Allah tarafından, “ayetleri ucuz menfaatleri için satanlar olarak nitelenmiş ve lanetlenmiştir.

Miras paylaşımında laik veya dini yasalardan birini önermek, bu yazının konusu değildir. Toplumsal konsensüste ciddi sıkıntı vardır. Bu durum, ailevi ve milli benliği yaralamakta, yok etmektedir. Buna müdahale, kişi hürriyetin gaspı değil, sağlıklı bir sosyal yapının ihyası için hukuk devletinin acil görevidir.

Yetkisiz mustaripler olarak bizim de, duyarsız yetkilileri mustaripli hale getirmek, onlara vicdanların onaylayacağı hukuk düzeni inşa etmelerini sağlatmak görevimizdir. Vesselam…

Çocukluğumun ve gençliğimin İzmir’inde 9 Eylül, tam anlamıyla millî bir bayramdı. Bundan neyi kastediyorum? Diğer bayramlarda genellikle öğrenciler organize edilerek yürütülür, asker geçer, günün “manâ ve ehemmiyeti”ne dair nutuklar atılırdı. Resmigeçidi seyredenler de, biz yürüyenler de eğlenirdik. O kadar.

Fakat 9 Eylül bambaşkaydı. Hatırladığım kadarıyla öğrenciler yürümezdi; esnaf yürürdü. Zaten resmî tatil de değildi. Fakat günler öncesinden çevre köy ve kasabalar şehre akar, oteller dolardı. Gece Basmane Meydanı’nda bir köşede kıvrılıp uyumak olağandı. Geçit törenine tek resmî katkı, süvarilerimizden gelirdi. Mızraklarının üstünde uçuşan al flamalar, Arnavut kaldırımına vuran nalların saçtığı kıvılcımlar aklımdadır… Fakat çocuk ruhumu asıl etkileyen, seyircilerin, kadın- erkek hemen bütün seyircilerin, süvariler geçerken ıslanan gözleriydi. Çünkü onlar, onlar değilse anneleri, babaları, işte bu süvarinin 9 Eylül sabahı kendilerini katliamdan kurtardığını, üç yıl, üç ay, üç hafta, üç gün süren aşağılanma ve işgale son verdiğini hatırlıyorlardı. (15 Mayıs 1919- 9 Eylül 1922).

Gelen Türk süvarisiydi!

Babaannemden 9 Eylül’ü çok dinledim. 7- 8 Eylül 1922 geceleri, Müslüman İzmir, Gâvur İzmir’den gelecek katliamı bekliyordu. Kadınlar ve çocuklar, İkiçeşmelik’te, mahallede, nispeten en korunaklı evde toplanmıştı. Erkekler yoktu. Ya kurtarıcı ordudaydılar, ya da silahlı direnişin bir parçasıydılar. Bu İkinciler, o birkaç gün ve gece bölünmüş şehrin iç sınırlarında, elde tüfek nöbetteydi. Kadınlar, 9 Eylül sabahı karşı tepelerden “karınca gibi” askerin geldiğini gördüler. Babaannem ağlamaya başlamış. “Geliyorlar, bizi de kesecekler.” Hâlbuki gelen, Yüzbaşı Tatar Şerafettin Bey komutasındaki o süvarilerdir. Süvari Kolordusu’nun komutanı İşkodralı Fahrettin Paşa’nın, Başkomutan Selânikli Mustafa Kemal Paşa’nın süvarileri…

Büyük taarruzun süvarileri

Mustafa Kafalı Hoca, tek başlarına bir destan olan o beş bin süvari için şu yorumu yapar: Anadolu ve Rumeli Beylerbeyliği’nden gelen yüz binlerce, Kırım Hanlığı’ndan gelen on binlerce süvariden elimizde kala kala işte bu beş bin süvari kalmıştı… O kahraman kolordunun atlıları 25 Ağustos gün batımından itibaren, Yunanlıların, “buradan nasıl olsa geçilmez” diye tutmadıkları Ahır Dağındaki dere yatağından tek tek geçmeye başladı. Tamamı geçidin öbür ucundan çıktığında 26 Ağustos öğlen olmuştu. İşte o beş bin atlı, 26 Ağustos’tan 9 Eylül’e kadar düşmanın sırtındaydı. Düşmanı kâh çevirdi, kâh tepesine bindi ve birkaç güne kalmadı Akdeniz’e koşan Türk Ordusu’nun önüne düştü. İzmir’i katliamdan kurtaran da o süvarilerdir.

Dur emrini dinlemeyen kurtuluş ordusu

Kadınlar süvarilere kovalarla su taşımışlardı, atları içsin diye. Fakat onlar öyle susuzdu, öyle bir hızla ve durup dinlenmeden at sürmüşlerdi ki, ikram edenlerin şaşkın bakışları arasında kovaları kendi başlarına dikmişlerdi… Piyadenin günler değil, saatler sonra süvariye yetişmesi de bir başka hikâyedir.

Onlara İzmir yakınlarında durup emir beklemeleri emredilmişti. Çünkü müttefiklerin İzmir’de nasıl bir tertip aldıkları bilinmiyordu. Fakat hiçbir birlik durma emrine itaat etmemişti. Çünkü geçtikleri her kasabada, her köyde Yunan’ın katliamını görmüşlerdi. İzmir’in aynı felakete uğramasını önlemek için süvari dörtnala, piyade koşar adım yetişmişti.

Sayın Uğur, Türkiye gazetesinin 8 Eylül 2018 tarihli nüshasındaki yazınızda Sözcü gazetesinin üç gün önce Millî Eğitim Bakanı Ziya Selçuk‘a yaptığı “Açılım yüzünden kaldırılan Andımız yeniden okunsun” çağrısına tepkinizi içeren yazınızı ibretle okudum.

“Andımız”dan “İlköğretim okullarındaki tüm öğrencilere papağan gibi ezberlettirilen bir metin” olarak bahsetmişsiniz. Sayın Uğur, “Andımız” papağana ezberletilen bir tekerleme değil,  çocuklarımıza milli kimliklerini kazanmaları, insani ve ahlaki değerleri içselleştirerek benliklerini geliştirmeleri amacıyla okutulan bir metindi. Milli birlik ve beraberliğimize önemli katkı sağlayan “Andımız”, aynı zamanda çocuklarımızın iyi, vicdanlı ve saygılı bireyler olabilmelerine katkı sağlamak amacıyla okutuluyordu.

Türkiye Cumhuriyeti, dağılmış bir toplumu toparlama, millî devlet kurma hareketidir. Bu ant, bu hedefe dönük olarak, bu ülkede yaşayanların çocukluktan itibaren, “dağılmayı, bölünmeyi, yok olmayı, emperyalist güçlerin ülkeyi parçalamasını” önleyecek şuura sahip olmalarını sağlamak için yazılmış ve okullarımızda okutulmuştur.

Bu tip “Ant”lar, başta ABD ve Japonya olmak üzere birçok ülkenin eğitim sisteminde de vardır. Mesela; Christopher Columbus’un ABD kıyılarına çıkışının 400’üncü yılında yazılan Amerikan Bağlılık Ahidi (Yemini), 1892 yılından bu yana ABD’de okullarda her sabah öğrenciler tarafından okunuyor. Bu “Ant”ta; “Herkes için özgürlük, adalet ve tek bir millet olmayı sağlayan cumhuriyeti temsil eden ABD bayrağına, sadakat ile bağlı kalacağıma tanrının huzurunda yemin ederim” deniyor. Kamu toplantıları ile özel toplantıların çoğu bu yemin ile başlıyor. Bayrak töreni yapılırken bu yemin okunuyor. Ayağa kalkılıyor ve “Ant” metni hep bir ağızdan seslendiriliyor. Bu “Ant”ın amacı, Amerika’da yaşayan 72 milletten insanı, tek bir millet olarak bir araya getirmektir. Amerikalılar diyorlar ki, “Bayrak sevgisi, milli birlik duygusu, özgürlük ve adalet gibi kavramların önemi, çocukluk çağlarında öğretilirse, insanlar bu değerlere sahip çıkar.”

Sayın Uğur, iktidara muhalif olan Sözcü gazetesinin Bakan Ziya Selçuk‘a destek vermesinden de bayağı rahatsız olmuş bir haliniz var. “Andımız”ın tekrar okullarda okunmasını da, bu desteğin bir diyeti olarak görüyorsunuz. Bu metni, “baştan aşağı ırkçılık kokan çürümüş bir metin” olarak niteliyorsunuz. “Öğrenci Andı”nın Hitler Almanyası ve faşist İtalya döneminden esinlenilerek okullarda okutulmaya başlandığını söylüyorsunuz.

Sayın Uğur, her şeyden önce ırkçılıkla milliyetçiliği birbirine karıştırıyorsunuz. Irkçılık biyolojik bir kavramdır ve kan bağını ifade eder. Milliyetçilik ise sosyolojik bir kavramdır ve millet dediğimiz, aralarında kültür birliği olan insan topluluğunu ifade eder. Kültür ise; dil, din, hukuk, örf ve âdetleri kapsar.

Dinimiz bile kavmiyetçiliği kınarken, kavmini sevmenin kınanamayacağını söyler. Bu “Ant”ın, Hitler Almanyası ve faşist İtalya ile kesinlikle ilişkisi yoktur. Cumhuriyet’in 10.  Yılında, 23 Nisan 1933 Çocuk Bayramı’nda zamanın Milli Eğitim Bakanı Dr. Reşit Galip tarafından yazıldı. Ant, genel kabul görünce, bu tarihten bu yana 80 yılı aşkın bir süredir, ilkokullarımızda çocuklarımızda millî kimliği geliştirmek ve millî şuuru güçlendirmek amacıyla okutulmaktadır.

Sayın Uğur, yine yazınızda diyorsunuz ki;  “Yıllarca Türkler dışındaki diğer etnik kesimlerden Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarının varlığını Türk varlığına armağan ettik…. Hatta saf Türk soyundan gelmeden mutlu olunamayacağını çığırdık… Sözcü gazetesini motive eden FETÖ zihniyetinin de faşist ve ırkçı olduğunu biliyoruz. Ama bu gazetenin yazarlarıyla okuyucularının kumaşında Kemalist-ulusalcı kimlikten gelen etkiyle Türk ırkının diğer ırklara göre üstünlüğünü şevkle savunan bir damar bulunduğunu da yıllar itibarıyla hep birlikte idrak ettik….. Şimdi “Suriyeliler defolsun” hashtag’iyle tüm bu kesimi tavlayıp koyun gibi peşinden sürükleyen FETÖ’cüler de Andımız’ın geri gelmesini sabırsızlıkla bekliyorlar”.

Bu yazdıklarınızın Türkiye’nin gerçekleriyle uzaktan yakından ilgisi yoktur. Bu asılsız iddialarınıza en güzel cevabı, Türkiye Cumhuriyeti devletini kuran Atatürk değişik zamanlarda yaptığı şu konuşmalarda vermiştir:

–      Türkiye Cumhuriyeti’ni kuran Türk halkına Türk Milleti denir. (1930)

–      Diyarbakırlı, Vanlı, Erzurumlu, Trabzonlu, İstanbullu, Trakyalı ve Makedonyalı hep bir soyun evlâtları ve hep aynı cevherin damarlarıdır. (1932)

–      Biz doğrudan doğruya milliyetperveriz ve Türk milliyetçisiyiz. Cumhuriyetimizin dayanağı Türk toplumudur. Bu toplumun fertleri ne kadar Türk kültürü ile dolu olursa, o topluma dayanan Cumhuriyet de o kadar kuvvetli olur. (1923)

“Andımız”dan kimi içinde “Türküm” kelimesi, kimi de ”Ey büyük Atatürk!” hitabı var diye rahatsız oluyor, Oradaki Türklüğe takılanlar Ant‘ın bütününü ve ortaya çıkışın altında yatan sosyolojik nedenleri düşünseler, belki biraz daha mantıklı fikir yürütebilirler. Bugün Andımız’dan rahatsız olanlar, yarın İstiklâl Marşı‘ndan da, içinde ”kahraman ırkıma bir gül” sözü geçiyor diye, oradaki “ırk”tan da rahatsız olup, kaldırılmasını gündeme getirebilirler.

Andımız “Ne mutlu Türküm diyene!” diye sona erer. Bu sözde geçen “Türklük” bir ırka mensubiyeti değil, kendini Türk milletinden hissetmeyi ifade eder.

Kendini Türk vatandaşı hisseden hiçbir bir kimsenin “Andımız”ın okunmasından asla rahatsız olmaması gerekir.

“Köktendinci”, “Fundamentalist” ve “Radikal İslâm” deyimleri deyince, yazık ki yanlış olarak dini tam olarak anlayan, dini tam olarak uygulayan ve uygulamak isteyen müslümanlar anlaşılıyor!

Aslında “Köktendinci”, “Fundamentalist” ve “Radikal İslâm” diye nitelenenler; İslâmı gerçek mânada tatbik edenler, uygulayanlar değildir.

Tersine bunlar İslâmı gerçek mânada uygulamayanlar demektir. Veya “Radikal İslâm” vb. gibiler için İslâmı yanlış yorumlayıp, yanlış uygulayanlar demek daha doğru olur.

Kaldı ki Müslümanların yaptığı teröre İslâm nitelemesini hiç kullanmamak lâzım.

Çünkü İslâmı gerçek mânada anlamayan, doğru şekilde tatbik etmeyen kişi veya gruplara; kişisel vasfı ve dini İslâm diye yaptığı İslâm dışı hareketini İslâma maletmek, o eylemi İslâmla nitelemek, İslâma bir bühtandır. Bir iftiradır. Yakışık almayan bir kondurmadır.

Bu anlayış ve bakış tarzı, sanki İslâm dininin terörist düşüncelere müsait olduğunu yansıtıyor!

Bu anlayış, ayrıca İslâmla ilgisi olmayan “Gaye için herşey meşrudur!” düşüncesini meşru ve kabul edilebilir kılıyor!

Bu anlayış şekli insanı dışlıyor, hesaba katmıyor!

Demek ki, “Köktendinci”, “Fundamentalist” ve “Radikal İslâm”ı; İslâmın gerektirdiklerini yapan  ve bu uğurda baş koyanlar olarak değerlendirmek; İslâma en büyük bühtandır. İslâma en büyük iftiradır.

En hafif ifadeyle İslâmı anlamamak, İslâmı bilmemektir.

Bundan dolayıdır ki, bunların hiçbiri İslâmla bağdaşmaz. İslâmla uyuşmaz. İnsanın her iki dünyada huzur ve rahatını hedefleyen İslâmla bir kefeye konulmaz.

İnsanı odaklayan -her hâl ü kârda- insanı düşünen İslâmla aynîleştirilemez.

Öyleyse bu deyimleri İslâmla eş anlamda kullanmamalıdır. Bu deyimler içine girenler; İslâmı anlamamış, İslâmı gerçek mânada bilememiş, İslâmın mâna içeriğine ulaşamamış kimselerdir.

Bunlar belki dinde samimidirler. Fakat muhakeme-i akliyesi noksan kişilerdir. Bu gibilerin İslâma verdiği zararı akıllı düşmanlar bile veremez.

Hani derler ya, akılsız dostun olacağına, akıllı düşmanın olsun.

Çünkü akılsız dostun nerede ne zaman ne şekilde zarar vereceği kestirilemez. Böyle olunca da, gereken önleyici tedbirler alınamaz.

Ama akıllı düşmanın nerede ne zaman ne yapacağı öngörülebilir. Gereken savunmaya geçilebilir.

İslâm ancak savaş için “Savaş bir hiledir.” der. Hileyi ancak savaşta uygulanırsa doğru bulur. Barışta ise en büyük hileyi kullanır.

İslâmın barış içindeyken en büyük hîlesi ise “Hilesizlik”tir. Bu bağlamda İslâmın tavrı apaçıktır. Yâni İslâm; Müslümanın olduğu gibi görünmesini, göründüğü gibi de olmasını ister.

Böyle bir İslâmı terörün karanlık yüzüyle eşleştirmek mümkün mü?

Sonuç olarak savaş hâli, yâni dış saldırıya uğramak durumunda yapılması gereken meşru vatan savunması dışında, İslâmın tuttuğu yol; hilesizlik, dürüstlük yoludur.

Böyle bir İslâmın “Köktendincilik”, “Fundamentalistlik” ve “Radikal İslâmcılık” ile nitelenenlerle ne ilgisi olabilir?

İslâmın içeriği ve amacı “İslâm” kelimesinin taşıdığı anlamlarda apaçık ortadadır. O da insan ve dünya için sulh, selamet ve barıştan başka bir şey değildir.

İslâm dini semavî dinlerin sonuncusudur. İslâm dini, son din olması dolayısıyla dinlerin de en mükemmelidir.

İslâm dini iyi anlaşıldığı ve güzel uygulandığı takdirde, insanın önüne en geniş, en güvenilir bir yol açar.

Böyle bir yol ise insanı ve insanlığı hem bu dünya hem de öteki dünya mutluluklarına götürür. Yücelerin yücesine çıkarır.

Fakat bu son, bu mükemmel din; iyi öğrenilmediği, iyi bilinmediği, güzel anlaşılmadığı ve lâyıkıyla uygulanmadığı takdirde, insanı ve insanlığı aşağıların aşağısına düşürür.

Ülkemizin içinde bulunduğu problemler bir “beka sorunu” mertebesine ulaşmış durumda. Ekonomi, eğitim, dış politika, din anlayışı, ahlak, siyaset vd alanlarda bugüne kadar denenmiş çözüm yolları ile iyi bir sonuç alamadığımız ortada.

Devletimizi yönetenler karşılaştığımız problemleri çözmeye çalışırken girdiğimiz çıkmazın farkındalar. Bu sebeple bildikleri bütün çözüm yollarını tekrar tekrar deniyorlar. Ancak çözümsüzlüğün sıkıntısıyla bunaldıkları da açık.

Çünkü alıştıkları yönetim tarzı ve zihinlerinde yer eden çözüm metotları mevcut sorunları çözmeye yetmiyor.

A.Einstein “problemleri doğuran davranış biçimlerini devam ettirerek problemlerimizi çözmemizin mümkün olmadığını” söylüyor.

Ancak insanların alışkanlıklarını ve önyargılarını değiştirmeleri çok zordur. Yeni davranış biçimlerini benimsemeleri ve uygulamaları da çok nadir seçtikleri bir yoldur.

Yaşadığımız ve gittikçe etkilerini daha fazla hissedeceğimiz ağır ekonomik krizden çıkmamız da, dış politikada sıkıştığımız köşeden kurtulmamız da devletimizi yönetenlerin yeni davranış biçimleri benimsemesine ve uygulamasına bağlı.

Eğitimde, devlet yönetiminde, din anlayışımızda, hayatın her alanında problemler yaratan kalitesizlik çemberinden çıkış da aynı şekilde alıştığımız yönetim tarzının değişmesiyle mümkün olacak.

******************************

Karenin Dışında Düşünmek Nedir?

Alıştığımız çözüm tarzının işe yaramadığı böyle zamanlarda, uzmanların “karenin dışında düşünmek” diye tanımladıkları, yeni bir davranış biçimini seçmek gerekebilir.

Bu kavramın doğuşuna sebep olan şöyle bir problemdir: Aşağıdaki dokuz noktayı, hepsinden geçen kesintisiz dört doğru ile (elinizi kaldırmadan) birleştiriniz.

Bu problemi tek başına çözmeye çalışan insanların çok büyük kısmı noktaların oluşturduğu karenin içinden doğruları geçirmeye çalışmakta ve çözümsüzlük sonucuna ulaşmaktadır. Oysa problemin verilişinde karenin dışına çıkılmayacağı yönünde bir kısıt bulunmamaktadır. İnsanlar zihinlerinde yarattıkları ön yargı ile karenin dışına çıkmayı düşünememektedir.

Zihinlerdeki bu engeli aştığınızda karenin dışına da çıkarak çözüm üretilebiliyor.

Aileniz içindeki ilişkilerinizden, iş hayatınızda karşılaştığımız problemlere kadar çözümsüzlük noktasına gelmenin sıkıntılarını yaşamadan, “bütün yolları denedim, çare yok” demeden önce duraklayıp, derin bir nefes alınız.

Ve “acaba alıştığım davranış biçimlerinin veya düşündüğüm yolların dışında bir çıkış yolu olabilir mi” diye tekrar düşününüz.

Eşinizle, çocuklarınızla, amirinizle veya arkadaşlarınızla çözümleyemediğiniz probleminiz mi var? Mevcut davranış biçiminizi değiştirerek yeni bir yaklaşımın çare olup olamayacağını düşününüz.

Başkasını değiştirmeniz pek mümkün değildir, ancak davranışlarınızı değiştirip geliştirerek çözümler üretmeniz ve etkili olmanız mümkündür.

Ülke yönetiminde de benzer durumlar söz konusudur.

******************************

Değişime Direnmenin Bedeli

16 seneden beri ülkeyi yönetenler bir işletme körlüğü içindeler. Yaptıkları hataları görmüyor veya görmek istemiyorlar. Dışarıdan problemleri görüp, çözüm yollarını gösterenleri de dikkate almadılar.

Son seçimlerde, alıştırılmış olduğumuz ezberi bozan, milli ihtiyaçlarımıza göre şekillendirilmiş program ve politikalar uygulayabilecek, başka siyasi organizasyonları ve şahısları tercih etmemiz belki bir çıkış yolu olabilirdi.

Olmadı. Seçilenler de, seçmenler de, kimse alışkanlıklarından vazgeçmedi. Çoğunluk değişime direndi.

Mesela ekonomiyi çıkmaz sokağa getiren üretime değil, inşaata ve tüketime dayalı modelden ve israftan bir türlü vazgeçemiyorlar. Saray yapmak, Kanal İstanbul gibi ülke ekonomisine son bir darbe vuracak lüzumsuz projeleri gündemden çıkaramıyorlar.

Tek adamın sözü geçiyor. Denetim yok, Meclis etkisiz.

Bu durumda son ümidimiz, sorunların zorlamasıyla, devleti yöneten kişinin değişim ihtiyacını görmesi ve “başka çözüm yolları olabilir mi” diye düşünmeye başlaması olabilir.

İnşallah 16 seneden beri uyguladıkları (hatta bazılarını daha önceden miras alarak devam ettirdikleri) yolların dışında akılcı yöntemler bulmaya çalışır.

Bazı konularda “karenin dışına çıkmaları” bize ümit veriyor.

Mesela terör konusunda uzun yıllar uyguladıkları “çözüm süreci” safsatalarından vazgeçip, milliyetçi söylem ve eylemlerle müzakere yerine mücadelenin tercih edilmesi olumlu bir karenin dışına çıkmadır.

Fakat buna karşılık bir zaman beraber yürüdükleri FETÖ kadrolarını tasfiye ederken, yerine devlet kademelerine başka dini cemaat mensuplarının veya partililerin doldurulması karenin içindeki çözümsüz alanda dolaşmaktır.

Adalete güvenin yerlerde süründüğü bir dönemde alınan hâkim ve savcıların hep Ak Parti yönetici ve üyelerinden seçilmesi de öyle.

Ekonomi kadrolarına ve programına güvenin hayati derecede önemli olduğu bir kriz döneminde ekonominin patronluğuna Damat Bey‘in getirilmesinin çözüme yardımcı olmayacağı açık değil mi?

Tek kişinin aklı, iradesi ve duygularına emanet edilmiş bir sistemde çözüm üretme ihtimali her zaman daha düşüktür. Bu denendi, olumsuz sonuçları görüldü. Aynı yöntemde ısrar zihinlerin karenin içine hapsolmasıdır.

Devlet aklının kullanılmaması, ortak aklın kullanıldığı mekanizmaların yıkılması problemlerin çözümünün bulunması ve uygulanmasındaki en önemli engeldir.

Çare belli: Ortak aklı kullanarak, karenin içinde ve dışında olan (alışılmış ve denenmemiş) bütün çözüm yollarını araştırarak bulmak ve uygulamak.