Okumak,  Dinlemek 

65

   “Bir eser okunacağı veya bir söz dinleneceği zaman, evvelâ:

     Kim söylemiş?

     Kime söylemiş?

     Ne için söylemiş?

     Ne makamda söylemiş? Olan bir kaide-i esasiyyeyi (esas kaideyi), nazar-ı itibara almalı.

     Evet, kelâmın (sözün) tabakatının (tabakalarının) ulviyeti (yüceliği), güzelliği ve kuvvetinin

     Menbaı (kaynağı), şu dört şeydir:

     Mütekellim (Konuşan),

     Muhâtab (Kendisiyle Konuşulan),

     Maksat ve

     Makam.

     Yoksa, her ele geçen kitab okunmamalı.

     Her söylenen söze kulak vermemelidir.

     Meselâ: Bir kumandanın, bir orduya verdiği “Arş!” emriyle;

     Bir neferin (askerin) “Arş!” sözü arasında ne kadar fark vardır.

     Birincisi, koca bir orduyu harekete getirir.

     Aynı kelâm (söz) olan ikincisi, belki bir neferi bile yürütemez.”

     (1950’de Ankara Üniversitesi’nin “Fakülte Mescidi”nde verilen bir konferanstan.)

x

     Kâinattaki zevâl / sona eriş, firak / ayrılık ve adem / yokluk; zâhirîdir / görünüştedir.

     Hakikatta firak yok, visal / kavuşma var. Zevâl ve adem yok, teceddüd / tazelenme var.

     Kâinatta / evrende her şey, bir nevi / bir çeşit bekaya / devamlı oluşa mazhardır.  

     Ölüm, bu âlem-i fâniden / fâni âlemden; âlem-i bâkiye / bâki yani dâimî âleme gitmektir.

     Ölüm, ehl-i hidayet / doğru yolda olanlar ve ehl-i Kur’an / Müslümanlar için, öteki âleme gitmiş;

     Eski dost ve ahbablarına kavuşmağa vesiledir.

     Hem, hakîkî vatanlarına girmeye vâsıta (ve araç)tır.

     Hem, zindan-ı dünyadan / dünya zindanından, bostan-ı cinâna / cennet bahçelerine bir dâvettir.

     Hem, Rahman-ı Rahîmin / Rahman ve Rahîm olan Allah’ın fazlından / ihsanından,

     Kendi hizmetine mukabil / karşılık olarak; verilen ücreti almaya bir nöbettir. 

     Hem, vazife-i hayat / hayattaki görev külfetinden bir terhistir.

     Hem, ubûdiyet / kulluk ve imtihanın tâlim ve tâlimatından bir paydostur.

x

   “Eski hükema (âlimler), ahkâm-ı şer’iyyeden (şer’î hükümlerden) ve akaid-i imaniyyeden

    (îmana ait olan akaid ve inançlardan) bâzıları için;

    ‘Bu nakildir, iman ederiz, akıl buna yetişmez!’ demişler.

     Halbuki, bu asırda akıl hükmediyor…

    ‘Bütün ahkâm-ı şer’iyye (şer’î hükümler) ve hakaik-ı îmaniyye (îmanî hakikat ve gerçekler)

     Aklîdir (akıl ile bilinecek ve bulunacak hususlardır).’ diye ispat edilmiştir.)”

x

     Bir su getirmek için, bâzıları küngân (su borusu) ile uzak yerden, dağlar altında kazar, su getirir.

     Bir kısmı da her yerde kuyu kazar, su çıkarır.

     Birincisi çok zahmetlidir. Bir yerde tıkanıp, kesilebilir.

     Fakat, her yerde kuyular kazıp su çıkarmak isteyenler;

     Zahmetsiz bir şekilde, her yerde suyu bulup çıkarabilirler.     

     Aynen bunun gibi: Kelâm âlimleri, o ondan o ondan diyerek, uzayan sebepler zincirinin

     İmkânsızlığından dolayı; buna son verip, sonra Allah’ın varlığını ispat ediyorlar.

     Böylece, uzun bir yola, girmiş oluyorlar! Fakat Kur’an’ın gösterdiği yol ile;

     Her yerden su çıkarılabilir. Çünkü, her bir ayet; bir sondaj kuyusu,

     Hz. Musa’nın birer asâsı gibi, nereye vursa hakikat suyunu fışkırtır.

Önceki İçerikİntegral Zor da Edebiyat Kolay mı?
Sonraki İçerikAdalete Güveni Tesis Edersek…
Avatar photo
1944 yılında İstanbul'da doğdu. 1955'de Ordu ili, Mesudiye kazasının Çardaklı köyü ilkokulunu bitirdi. 1965'de Bakırköy Lisesi, 1972'de İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünden mezun oldu. 1974-75 Burdur'da Topçu Asteğmeni olarak vatani vazifesini yaptı. 22 Eylül 1975'de Diyarbakır'ın Ergani ilçesindeki Dicle Öğretmen Lisesi Tarih öğretmenliğine tayin olundu. 15 Mart 1977, Atatürk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünde Osmanlıca Okutmanlığına başladı. 23 Ekim 1989 tarihinden beri, Yüzüncü Yıl Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümünde Yakınçağ Anabilim Dalı'nda Öğretim Görevlisi olarak bulundu. 1999'da emekli oldu. Üniversite talebeliğinden itibaren; "Bugün", "Babıalide Sabah", "Tercüman", "Zaman", "Türkiye", "Ortadoğu", "Yeni Asya", "İkinisan", "Ordu Mesudiye" ve "Ayrıntılı Haber" gazetelerinde ve "Türkçesi", "Yeni İstiklal", "İslami Edebiyat", "Zafer", "Sızıntı", "Erciyes", "Milli Kültür", "İlkadım" ve "Sur" adlı dergilerde yazıları çıktı. Halen de yazmaya devam etmektedir. Ahmed Cevdet Paşa'nın Kısas-ı Enbiya ve Tevarih-i Hulefası'nı sadeleştirmiş ve 1981'de basılmıştır. Metin Muhsin müstear ismiyle, gençler için yazdığı "Irmakların Dili" adlı eseri 1984'te yayınlanmıştır. Ayrıca Yüzüncü Yıl Üniversitesi'nce hazırlattırılan "Van Kütüğü" için, "Van Kronolojisini" hazırlamıştır. 1993'te; Doğu ile ilgili olarak yazıp neşrettiği makaleleri "Doğu Gerçeği" adlı kitabda bir araya getirilerek yayınlandı. Bu arada, bazı eserleri baskıya hazırlamıştır. Bir kısmı yayınlanmış "hikaye" dalında kaleme aldığı edebi yazıları da vardır. 2009 yılında GESİAD tarafından "Gebze'de Yılın İletişimcisi " ödülü kendisine verilmiştir.