“Fon Soygunu” olarak adlandırılan finansal dolandırıcılığın çok kapsamlı, organize, ortaklarının devletin en önemli kurumlarına kadar yayıldığı bir suç örgütü olduğu artık resmen de kabul ediliyor.
Fon soruşturmaları sonunda T.C. Merkez Bankası Başkanı iken BDDK Başkanlığına atanmış olan Şahap Kavcıoğlu istifa etmek zorunda kaldı. AKP’li bürokrat ve siyasetçilerin istifa etmeleri mümkün olmuyor. Tek taraflı bir irade beyanı olması gereken istifa kelimesini kullanamıyorlar bu yüzden en fazla “görevden affını” isteyebiliyorlar. Anlaşılan bağımsız bir iradeleri yok.
İster istifa ister görevden alma olsun, sonuçta TL kâğıt paralarında imzası bulunan dördüncü bürokrat da adayı terk etti.
Paralarımızın üzerinde adı ve imzası bulunan dört bürokrattan üçünün adı adli soruşturmalara karıştı, dördüncüsü ise çeşitli iddiaların konusu. Erkan Kilimci ve Taha Çakmak fon soruşturmalarında tutuklandı. Emrah Şener ev hapsiyle tahliye edildi. Şahap Kavcıoğlu hakkında iddialar var ama henüz şüpheli veya sanık değil. Bu üst düzey bürokratların tutuklamalar, adli kontrol kararları ve görevden ayrılmalarla sahneden çekilmesi, tablonun vahametini gözler önüne sermektedir.
Türk Lirası paraları devletimizin ulusal egemenliğinin ve finansal güvenliğinin en somut simgesidir.
Bir ülkenin parasına imza atan bu makamlar; liyakat, dürüstlük ve kamu ahlakının en güçlü kalesi olması gereken yerlerdir. Günümüzde paradaki imzaların sahipleri gibi, SPK, BDDK, Borsa yöneticilerinin birer birer fon vurgunları ve organize suç soruşturmalarının şüphelisi veya sanığı haline gelmesi, kurumsal yozlaşmanın simgesel bir özeti gibidir.
Paradaki imzaların sahiplerinin kişisel zenginleşme, spekülatif fonlar veya rüşvet çarkları içinde anılması üzücüdür. Çünkü “güç zehirlenmesinin” ahlaki sınırları nasıl sıfırladığını gösteriyor. Bu da makamlara saygıyı azaltıyor.
******************************
SİSTEM LİYAKATLİ VE DÜRÜST KİŞİLERİ SEÇEMİYOR
Fon soruşturması şüphelileri ve sanıklarına bakarsak Devletin ehil (liyakatli ve dürüst) kişiler seçmede ne kadar yeteneksiz olduğunu görebiliyoruz.
Merkez Bankası başkan ve yardımcılıkları, BDDK yönetimi, Varlık Fonu, MKK, Türkiye Sigorta, Diyanet ve kritik kamu bankalarının tepesindeki isimler, normal şartlarda en katı etik denetimden geçmiş olması gereken kariyerlerdir.
Taha Çakmak 2021’de, Emrah Şener ise 2016’da Cumhurbaşkanı imzasıyla Merkez Bankası’na atanmıştı. Üst düzey kamu yöneticilerinin kamuya açık bir değerlendirmeden geçmeden, tek imzayla atanması, yanlış seçimin bedelini de o tek merkeze yazar. Oysa ABD’de Fed yöneticileri Senato onayından geçer, İngiltere’de Bank of England atamaları öncesi parlamento komitesi duruşma yapar.
Sorun yalnızca bireylerin ahlaki zafiyeti değil, o kişileri o makamlara getiren zihniyetin ta kendisidir. Liyakat yerine sadakati, liyakatli ve bağımsız akıl yerine “emre amade” kadroları tercih eden iktidar, yarattığı yönetim iklimiyle, bilerek veya bilmeyerek bu organize yapıların önünü açmıştır.
Devletin en hassas finansal mekanizmalarının “ehil ve dürüst” eller yerine, ranta ve sığ borsa oyunlarıyla halkı soymaya meyilli “bizim çocuklara” teslim edilmesi, hata değil, sistematik bir tercihtir.
Ak Parti gelişlerinde 3Y (Yolsuzluk, Yoksulluk ve Yasakları) kaldırma vaat ediyordu. Şimdi geldiği nokta liyakatsizliğin ektiği, denetimsizliğin suladığı ve siyasi kalkanların koruduğu bir ‘sistemik çürüme’ tablosudur.
Eski Aile Bakanı ve Ak Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya, 15 Eylül’de “milletimizin kursağından kendi menfaatleri adına pahalı lokma geçirenlere” karşı operasyonları överken, ertesi gün fonların tasfiye kararından bir gün önce 2,2 milyar lirayı hesabına geçirmişti.
Bu tabloya bakınca, vaktiyle kaldırılacağı vaat edilen 3Y’nin yanına artık 2Y daha eklendiğini söylemek abartı olmaz: Yalanlar ve Yüzsüzlük.
******************************
KURUMLARA DA KİŞİLERE DE GÜVENİMİZ KALMADI
Fon yolsuzluğu çok boyutlu. İçi boş şirketlerin yüz kat, bin kat değerlenmesini sağlayan mekanizmada Türkiye Sigorta gibi bir devlet şirketi ve Diyanet Vakfı gibi kurumların paraları kullanılmış.
Türkiye Diyanet Vakfı (TDV), Gazze ve Filistin’deki mazlumlar için toplanan yardım ve zekât paralarını bile bu yatırım fonlarına aktarmış. Bir kısmını alamamış.
Türkiye Sigorta’nın başındaki Taha Çakmak isimli Genel Müdürün, kamunun mevduatını ve tahvilini piyasada “füze gibi” yükseltilmek istenen hisseler ve fonlara yatırması, tek başına bir yönetim hatası değildir.
Dosyaya yansıyanlar doğruysa mesele şu: Sigortalıların, emeklilik tasarruflarının ve milyarlarca liralık tahvili, bir grubun hisse oyununa yakıt oldu. Genel Müdürün bir milyon dolar da rüşvet aldığı iddia ediliyor. Üstelik bunu yapan kişi, siyasi iradenin kendi imzasıyla Merkez Bankası’ndan devlet sigortacılığına taşıdığı bir bürokrattı. Türkiye Sigorta, Tera Yatırım’a teminatsız ödünç verdiği devlet tahvillerinden yaklaşık 8,9 milyar liralık kısmını geri alamadığını açıkladı.
Bu genel müdür 2021’de Erdoğan imzalı kararla Merkez Bankası başkan yardımcılığına atanmış, 2023’te iki şirketin genel müdürlüğünü üstlenmişti.
Bu yüzden soru “tek bir kötü yönetici kim?” değil, “bu isim bu koltuğa hangi güven zinciriyle getirildi, hangi denetim mekanizması neden susturuldu?” olmalıdır. Zira dosyada SPK ve BDDK’nın kendi görevlileri de tutuklu.
Tutuklular arasında BDDK Başkan Yardımcısı, eski SPK Başkanvekili, Borsa İstanbul eski Genel Müdürü ve eski bir Merkez Bankası başkan yardımcısı ile eski AKP Ankara Milletvekili Ertan Aydın gibi isimler de var.
Bu isimlerin hepsi “parlak” ve “yetkin” diye atandı, ama yetkinlik dürüstlüğün garantisi değildir. Yüksek makamlara tek imzayla atama yapan, mal beyanını kapalı zarfta tutan, adayları kamuoyu önünde sınamayan bir sistem, yetkin ama sorunlu isimleri ayıklayamaz.
Finansal dolandırıcılığın başta gelen yöneticilerinin “finansal deha” diye tanıtılan ve önleri açılan “bizim çocuklar” olması ve Ak Parti’nin kalburüstü yöneticilerinin evlatları olan ikinci kuşağın üstün yeteneklerini göstermesi tesadüf değildi.
