Anayasa’nın Anatomisi

56

* Ph. D. Deontoloji, Felsefe
Lisansı

 

Anayasanın
101. maddesinin “Cumhurbaşkanının
görev süresi 5 yıldır.  Bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilir

  hükmü 2007 tarihli 5678 sayılı Kanunla yapılan değişiklikle mevcut
halini almıştır.  21 Ocak 2017 tarihli ve 6771 sayılı Kanunla da bu
maddeye dokunulmamış olduğu gibi bırakılmıştır. 6771 sayılı Kanunla Anayasa’nın
101. maddesinde büyük değişiklik yapıldığının ifade edilmesi ise mümkün
değildir. Çünkü 5678 sayılı Kanundaki
101. ve 102. maddeler 6771 sayılı Kanunda 101. madde altında birleştirilerek
ifade edilmiştir.

            Kanun
koyucunun amacı yeni yapılan değişiklikle bir kişinin üçüncü kez seçilmesine
istisna getirmek olsaydı bunu kanuna geçici madde koymak suretiyle gerçekleştirebilirdi.
AYRICA DEĞİŞİKLİK YAPAN KANUNUN 8. MADDESİNİN GEREKÇESİNDE BU HUSUSA
DEĞİNİLEBİLİRDİ
(TBMM, Yasama Dönemi 26, Yasama Yılı 2, Sıra Sayısı
447, s.12-13). Madde 8’de: “Cumhurbaşkanının görev süresi yürütme istikrarı
bakımından beş yıl olarak belirlenmekte; bir kişinin en fazla iki defa
Cumhurbaşkanı seçilebileceği hüküm altına alınmaktadır” (TBMM, Yasama Dönemi
26, Yasama Yılı 2, Sıra Sayısı 447, s.12) denmektedir.

            ANAYASAYI BU ŞEKİLDE YORUMLAMAK
YERİNE KANUNUN GEREKÇESİNDE OLMAYAN ŞU SATIRLAR GÜNDEMDE TUTULMAKTADIR:

(TBMM, Yasama Dönemi 26, Yasama Yılı 2, Sıra Sayısı 447, Teklifin Metni
Üzerindeki Değerlendirmeler
: sayfa 40): “Yine, yürürlükteki ve Teklif’te
yer alan Anayasa hükümlerinde ‘Cumhurbaşkanı’ ifadesi aynen kullanılmakla beraber,
mevcut hükümlere göre Cumhurbaşkanının görev ve yetkileri ile yürütme içindeki
konumu Teklif’le getirilen hükümlerde esaslı bir şekilde değiştirildiği ve
bütünüyle farklı bir hükümet sistemi içinde Cumhurbaşkanının düzenlendiği açık
bir husus olduğu için, Teklif’in kanunlaşması ile getirilen iki dönem
seçilebilme imkânında bu düzenlemenin yürürlüğe girmesinden önce görev yapmış
Cumhurbaşkanlarının görev dönemlerinin hesaba katılmayacağı tartışmasızdır

(Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
(2/1504) ve Anayasa Komisyonu Raporu
, Sıra Sayısı:447 (TBMM Tutanak
Dergisi
, D.26, Y.2, C. 31, B.53; 09.01.2017’ye eklidir). https://www5.tbmm.gov.tr/sirasayi/donem26/yil01/ss447.pdf,
Erişim Tarihi: 12.12.2021.)

“Teklifin
Metni Üzerindeki Değerlendirmelerde” bulunan bu ifadelerin Cumhurbaşkanı Sayın
Recep Tayyip ERDOĞAN’ın yeniden adaylığı için yeterli
görülmesi KANUNUN HEM AMAÇSAL HEM DE  LAFZÎ YORUMUNA UYGUN
DÜŞMEMEKTEDİR
.

Çünkü “TBMM, Yasama Dönemi 26,
Yasama Yılı 2, Sıra Sayısı 447, sayfa 40’da bulunan cümleler” “Adalet ve Kalkınma Partisi Genel Başkanı İzmir
Milletvekili Binali YILDIRIM ve Grup Başkanvekilleri Kayseri Milletvekili
Mustafa ELİTAŞ, Amasya Milletvekili Mehmet Naci BOSTANCI, Aksaray Milletvekili
İlknur İNCEÖZ, Çanakkale Milletvekili Bülent TURAN ve İstanbul Milletvekili
Mehmet MUŞ ile
310 Milletvekilinin TÜRKİYE
CUMHURİYETİ ANAYASASINDA DEĞİŞİKLİK YAPILMASINA DAİR KANUN TEKLİFİ,
GEREKÇELER, ANAYASA KOMİSYONUNUN KABUL ETTİĞİ METİN İLE TBM
MECLİSİ GENEL KURULUNDA KABUL EDİLEN
METİNLERDE BULUNMAMAKTADIR.

Diğer taraftan Anayasa Komisyonu’nun Yetki ve Yükümlülükleri
incelendiğinde:  “
TBMM’de bulunan diğer
ihtisas komisyonlarında olduğu gibi Anayasa Komisyonu da, İçtüzükte belirtilen
yetki ve yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle faaliyetlerini ifa
etmektedir. İçtüzük hükümlerine (md. 35) göre, KOMİSYONLAR KANUN TEKLİF
EDEMEZLER, Anayasa Komisyonu kendisine havale edilen bir tasarı ya da teklifi
aynen ya da değiştirerek kabul edebileceği gibi reddedebilir
(Mevlüt
Göl, 2013: 104). Tekrar vurgulamak gerekirse; Teklifin Metni
Üzerindeki Değerlendirmeler”de bahsi geçen cümleler
(TBMM, Yasama Dönemi
26, Yasama Yılı 2, Sıra Sayısı 447, sayfa. 40).  ANAYASA KOMİSYONUNUN KABUL ETTİĞİ METİN’de
yoktur (TBMM, Yasama Dönemi 26, Yasama Yılı 2, Sıra Sayısı 447, sayfa.
104-126).

ŞU HALDE ANAYASA KOMİSYONUNDAKİ “TEKLİFİN METNİ ÜZERİNDEKİ
DEĞERLENDİRMELER
TBM MECLİSİ İÇTÜZÜĞÜNE GÖRE KANUNUN YERİNE GEÇEMEZLER.
Türk Hukuk Tarihi açısından Cumhurbaşkanlığı Adaylığındaki hatanın
düzeltilmesi gerekmektedir. Aksi halde ANAYASA’NIN FONKSİYONEL ANATOMİSİNİ DEĞİL
OTOPSİSİNİ
oluşturacak bir durumun ortaya çıkması Türk Milletinin ve
Hukukçularının hafızalarından silinmeyecektir.

Kaynaklar:    1-T.C.
Anayasası,  Beta Yayınları, 2021.

2-Mevlüt Göl, TBMM Anayasa Komisyonu Oluşumu,
İşleyişi ve Görevleri, Yasama Dergisi,
Yıl
2013
, Sayı: 25, 92 – 111.

https://www5.tbmm.gov.tr/sirasayi/donem26/yil01/ss447.pdf,
Erişim