IMG-LOGO
Röportaj

Sâmiha Ayverdi’nin Muhteşem Mektupları

04 May 2020

 (Üçüncü Bölüm)

Röportajda Adı Geçen Şahıslar, Kurumlar ve Kavramlar Hakkında Kısa Bilgiler:

Abdülhâmid: (Sultan İkinci Abdülhâmid Han) (İstanbul 1842-İstanbul 1918) Osmanlı Cihan Devleti’nin 34. Pâdişâhı, İslâm’ın 99. Halifesidir. 33 yıl müddetle ülkesini başarı ile yönetti. İttihat ve Terakki Partisi tarafından padişahlıktan azledildi.

Âdile Ayda: (St. Petersburg 1912-Ankara 1992) Ankara Üniversitesi Dil ve Târih Coğrafya Fakültesi’nden mezun oldu. Doçent unvanını aldıktan sonra Dışişleri Bakanlığına intisap etti.  Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk bayan diplomatı ve araştırmacı yazardır. Devlet adamı Sadri Maksudi Arsal’ın kızıdır.

Ahmet Güner Sayar: (İstanbul 1946) 1968’de İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nden mezuniyetini takiben İngiltere'de Birmingham Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde yüksek lisans çalışması yaptı. Mezun olduğu fakültede 1976'da asistan, 1980'de Doçent oldu. 1982'de İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi'ne geçti. 1988'de profesörlüğe yükseldi. Hâlen Beykent Üniversitesi İktisat Bölümü Başkanıdır. Eserlerinden bazıları: Osmanlı İktisat Düşüncesinin Çağdaşlaşması, A. Süheyl Ünver: Hayatı, Şahsiyeti ve Eserleri,Bir İktisatçının Entelektüel Portresi: Sabri F. Ülgener,Velâyetten Siyâsete Şeyh Bedreddin.

Ahmet Kabaklı: (Harput 1924-İstanbul 2001) İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi ve Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. Tercüman Gazetesi’nde ve Türkiye Gazetesi’nde köşe yazıları yazdı. Eserlerinden bazıları: Türk Edebiyatı (5 Cilt), Müslüman Türkiye, Temellerin Duruşması, Ejderha Taşı, Sohbetler(12 Cilt),Türk Edebiyatı Dergisi’nin ve Türk Edebiyatı Vakfı’nın kurucusudur.

Ahmet Muhip Dranas: (Erfelek1909-Ankara 1980) İstanbul Üniversitesi Felsefe Bölümünden mezun oldu.‘Fahriye Abla’ isimli şiiriyle tanınır. Şiir ve tiyatro dalında 7 eseri vardır.

Ahmet Yakupoğlu:(Kütahya 1920-Kütahya 2016) Ressam ve Türkiye’nin en şöhretli minyatür ustasıdır.

Akademi Mecmuası: 1 Ocak 1972’de Kubbealtı Cemiyeti tarafından yayınlanmaya başladı. Sâhibi Kubbeatlı Cemiyeti adına İlhan Ayverdi, Yazı İşleri Müdürü Nihad Sâmi Banarlı idi. Üç ayda bir yayın programı ile 48 yıldır kesintisiz olarak yayınına devam ediyor.

Ali Murat Daryal: (İstanbul 1931-İstanbul 2017) Babası Azerbaycan’dan gelip Türkiye’ye yerleşmişti. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Arap-Fars Filolojisi ve Psikoloji Bölümü’nden mezun oldu. İslâmî ilimler üzerine özel dersler aldı. Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi’nde Prof. Dr. unvanı ile Din Psikolojisi dersleri veriyordu. Eserlerinden bazıları: İslâm’ın Doğuşu ve İlk Yayılışının Psiko-Sosyal Tahlili, Kurban Kesmenin Psikolojik Temelleri, Psiko-Sosyal Açıdan Medeniyetler ve Mesajları

Ali Nihat Tarlan:(İstanbul 1898-İstanbul 1978) İstanbul Dârülfünunu Türk Edebiyatı, Fars edebiyatı ve Garp edebiyatı bölümlerinden mezun oldu. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nde Prof. Dr. olarak görev yaptı. Eserlerinden bazıları: Edebî Sanatlara Dair, ŞeyhîDîvânı Tetkik, Dîvan Edebiyatında Muamma, Mevlânâ, FuzûlîDîvânı.

Ali Yardım:(Alanya 1939-Antalya 2005) İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü’nden mezun oldu. Hadis Araştırmacısı Prof. Dr.’dur. Eserlerinden bazıları: Alanya Kitabeleri, Peygamberimizin Şemâili, *İslam’da Eğitim.

Alphonse Daudet:(1840 -1897) Fransız şair ve yazar. Gazetelerde makaleler de yazdı. Bir Çocuğun Hayatı, Sapho veDeğirmenimden Mektuplarisimli eserleriyle tanınmıştır.

Andreas Tietze: 1914-2003. Avusturyalı Türkolog. 1935 de Türkiye2ye gelip 1937 de üniversiteye doktorasını verdi. Bir ara İstanbul Üniversite’sinde de çalıştı.

Anne Marie Schimmel:1922-2003. Alman şarkiyatçı, İslam ve tasavvuf araştırmacısı. 1954-59 yılları arasında Ankara Üniversitesi’nde Dinler Tarihi profesörü olarak çalışmıştır.

Avni Anıl: (İstanbul 1928-İzmir 2008) Polis mesleğini bıraktıktan sonra bestekâr ve gazete yazarı olarak tanındı. Bestelerinden bazıları: Ah bu şarkıların gözü kör olsun, Bir alev, bir ışık senin bakışın, Bir kere bakanlar unutur derdi günahı. MûsıkîSözlüğü hazırladı. İzmir Radyosu’nda Müzik Yayınları Şefliği yaptı. 

Avrupa Mektupları: Cenab Şahabeddin’in 1917-1918 yıllarında tefrika hâlinde, 1935 yılında ise, kitaphâlinde yayınlanan eseri. 2012 yılında yeni baskısı yapıldı. Eserde yazarın Bulgaristan, Macaristan, Almanya, Avusturya ve Çekoslovakya intibaları yer alıyor.

Aydın Bolak :(Balıkesir 1925-İstanbul 2004) İstanbul Hukuk Fakültesi’ni bitirdi. Hürriyet Partisi kurucuları arasında yer aldı. Kısa bir Süre Balıkesir Kaymakam Vekili ve Millî Eğitim Bakanlığı görevlerinde bulundu. 1965’ten sonra iş hayatına girdi. Petrol Vakfı’nın kurucusudur. 6 adet kitabı yayınlandı.

Aysel Yüksel: (1937-) Çapa Eğitim Enstitüsü'nden Nihad Sâmi Banarlı'nın öğrencisidir O’nun vasıtasıyla çalışmaya başladığı İstanbul Fetih Cemiyeti'nde tanıştığı Sâmiha Ayverdi'nin, vefat ettiği 1993 senesine kadar asistanlığını yapmıştır. Hâlen Ayverdi Enstitüsü'nün müdiresi olup çalışmalarına devam etmektedir.

Bahadır Dülger: (İstanbul 1911-İstanbul1968) Ankara Hukuk Fakültesi Mezunu. Gazeteci, edebiyat öğretmeni, 3 dönem milletvekilliği yaptı, Havadis Gazetesi’nin kurucusu.

Belkıs Dengiz: (1930-) Babası tarafından Sâmiha Ayverdi ile 1950 yılında tanıştırılıp emânet edilmiş ve Türkiye'nin birçok yerinde ilkokul öğretmenliği yapmıştır. Bu vazifeleri sırasındaki mektuplaşmalardan bir kitap çıkmıştır.

British Museum:İngiltere târihiyle alakalı malzemeler ve antikalarla çok zengin bir müzedir. 7 milyon eser vardır. 1759 yılında ziyârete açıldı. Müzede sergilenen eserlerin çoğu, hediye, miras ve satın alma ve dedünyanın çeşitli ülkelerinden kaçırılma yoluyla temin edilmiştir. Türkiye’den kaçırılan çok sayıda eser vardır.

Carter Vaughn Findley (1941-): Carter Amerikalı bir Türkiye tarihçisidir.

Cenap Şahabeddin:(Manastır 1870-İstanbul 1934) Servet-i Fünun Dönemi şâir ve yazarlarındandır. Dârülfünun’da (Üniversitede) Türk Edebiyatı Târihi dersleri okuttu.

Değirmenimden Mektuplar: Fransız yazar AlphonseDaudet’in meşhur romanı. 20’den fazla hikâyeden oluşmaktadır.

Doğan Avcıoğlu: (Bursa 1926-Ankara 1983) Paris’te iktisat ve siyâsî ilimler okudu. Gazetecilik ve Ankara Radyosu’nda yorumculuk yaptı. Marksist Yön Dergisi’ni, Haftalık Devrim Gazetesi’ni yayımladı. ‘Kemalist Sosyalizm’ anlayışını yerleştirmeye çalıştı. Komünizm propagandası yapmaktan tevkif edildi ise de beraat etti.

Ekrem Hakkı Ayverdi:(İstanbul-1899-İstanbul 1984) O dönemdeki adı ‘Mühendis Mektebi’ olan İstanbul Teknik Üniversitesi’nden Yüksek Mimar Mühendis olarak mezun oldu. Hat, tezhib, işleme, cilt, kalemtraş ve divit gibi sanatlarla ilgilendi. Kur’ân-ı Kerîm koleksiyonları sâhibidir. Rumeli’deki Osmanlı mimârî eserlerinin rölövelerini çıkardı, Kubbealtı, İstanbul Fetih Cemiyeti’ni kurdu. İstanbul’da, sanat değeri yüksek olan pek çok eser inşa etti. 11 adet kitap yazdı.

Emin Bilgiç: (İsparta 1916-İstanbul1996) Ankara Üniversitesi Dil ve Târih-Coğrafya Fakültesi’nden mezun olduktan sonra akademik hayata başladı. 1940’da Dr, 1943’de Doç, 1955’te Prof. unvanı aldı. Dekanlık, Kültür Bakanlağı Müsteşarlığı yaptı. Gazete ve dergilerle makaleleri, 4 adet kitabı yayınlandı.

Ergun Göze: (Sivas 1931-İstanbul2009) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun olduktan sonra kısa bir müddet avukatlık yaptı. Sonra Bab-ı Âli’de Sabah, Tercüman ve Türkiye gazetelerinde  köşe yazıları yazdı. Kurucularından olduğu Boğaziçi Yayınları’nın yöneticiliğini üstlendi. 34’ü telif 14’ü tercüme 44 adet kitabı yayınlandı. Eserlerinden bazıları: Yaşasın Hatıralar, Peyâmi Safâ-Nâzım Hikmet Kavgası, Bulunmuş Defterden Cuma Düşünceleri, Soruşturmalar.

Eva de Vitray: (Fransa 1909-Paris 1999) Hukuk Fakültesi’nden mezun olduktan sonra felsefe dalında Dr, Doç. ve Prof. unvanlarına sâhip oldu. İslâmiyet’e intisap etti, ‘Havva’ adını aldı. Mevlâna ve Muhammed İkbal hayranı idi. Her ikisinin de bütün eserlerini Fransızcaya çevirdi. Fransız münevverlerinden çok kişinin İslâmiyet’te ısınmasına ve Müslümanlığı kabul etmesine vesile oldu.

Fetih Cemiyeti:1950 yılında kuruldu. İstanbul Enstitüsü, Yahya Kemal Enstitüsü, Müzesi ve kütüphânesi ile Akademisyenlere ve üniversite gençliğine hizmet vermeye devam ediyor.

Fevziye Abdullah Tansel: (Muş 1912-Ankara 1988) İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun oldu. Türk-İslâm Profesörü olarak Ankara Üniversitesi’nde ve yurt dışındaki üniversitelerde dersler verdi. Eserlerinden bazıları: Duyuşlar (Şiirleri), Mehmet Âkif, Nâmık Kemal, Abdülhak Hâmid, Türk-İslâm Edebiyatı

Fredrich Heiler:(Münih1892-Münih 1967) Dinler tarihiyle alâkalı çalışmalarıyla bilinen Alman Profesör. 1930 yılında Fransız kilisesi tarafından piskoposluğa tayin edildi.

Hâlit Ziya Uşaklıgil: (İstanbul 1866-İstanbul 1945) Öğretmenlik yaptı, bankada çalıştı. Servet-i Fünun Grubu’na katıldı. Dârülfünun Edebiyat Fakültesi’nde batı edebiyatı dersleri okuttu. Buradan ayrıldıktan sonra yalnızca edebiyatla ilgilendi. Eserlerinden bazıları: Aşka Dair, Mâi ve Siyah, Aşk-ı Memnu, Hepsinden Acı.

Hamdi Hersekli: 30’lu yaşlarda Vakıf çalışanıdır.

Hazret-i Ayşe: (Mekke 614-Mekke 678) Peygamber Efendimizin zevcesi, İkinci Halife Hz. Ebubekir’in kızıdır. Okuya-yazma biliyordu, Arap edebiyatı hakkında geniş bilgilere sâhipti. Çok akıllı ve zeki bir insandı. Müslüman bayanlara din hocalığı yaptı. Çok sayıda hadis rivayet etti.

Hulûsi Turgut:(Kayseri 1942-) İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi mezunudur. Gazetecilik mesleğini tercih etti. Eserlerinden bazıları: Barzani Dosyası, 12 Eylül Partileri, Güniz Sokağı, Yassıada Belgeseli, Kılıç Ali’nin Anıları.

İbrahim Kafesoğlu: (Burdur 1914-İstanbul 1984) Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi’nden mezun oldu. Macaristan’da Dr, İstanbul Üniversitesi’nde Doçent ve Profesörlüğe yükseldi. Erzurum Üniversitesi’nden sonra İstanbul’da döndü, Genel Türk Tarihi Profesörlüğünden emekli oldu. Eserlerinden bazıları: Macaristan Tarihi, Selçuklu Ailesinin Menşei, Türkler ve Medeniyet, Türk Milliyetçiliğinin Meseleleri, Eski Türk Dini, Türk Millî Kültürü, Kutadgu Bilik ve Kültür Tarihimizdeki Yeri, Türk-İslâm Sentezi.

İlhan Ayverdi: (Manisa 1926-İstanbul 2009) İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nden mezun oldu. Millî Eğitim Müdürlüğü’nde çalıştı, Muhtelif Liselerde edebiyat öğretmenliği yaptı. Sâmiha Ayverdi’nin kardeşi Ekrem Hakkı Ayverdi ile evlenince Kubbealtı Akademisi Vakfı’nın kuruşuna öncülük etti, daha sonra başkanlığını üstlendi. Kendisini tanıyanlar İlhan Ayverdi’yi; ‘Edebi ile edeplenip, doğruluğuyla aynı doğrultuda olunması gereken kişi’ olarak tavsif ederler. En önemli eseri Misalli Büyük Türkçe Sözlük’tür.

İlhan Bardakçı:(Balıkesir 1926-Almanya 2004) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. 1948 yılında gazeteciliğe başladı. Ankara Gazi Üniversitesi’nde hocalık yaptı. Eserlerinden bazıları: Komünizmin Anatomisi, İdarecilik Sanatı, İhtilal Tekniği, Vahdeddin’den Mustafa Kemal’e

Kubbealtı Akademisi Vakfı:1970 yılında; Sâmih Ayverdi, Ekrem Hakkı Ayverdi, İlhan Ayverdi, Ergun Göze, Uğur Derman, Kemâlettin Nomer, Bayram Yüksel, Mustafa Tahralı ve Necâti Tahralı tarafından ‘Cemiyet’ olarak kuruldu. Kuruluş gayesi: İlim, fikir ve sanatta Türk milletine has tarihten gelen değerleri esas tutarak, nesilleri, millî bir düşünce ve sanat merkezi etrafında toplamaktır. Bu gayeye erişmek için ilim ve fikirde, sanatta, dilde, sosyal sahada ve neşriyatta muhtelif çalışmalar yapmaktadır.

Mehmet Âkif (Ersoy): (İstanbul 1873-İstanbul 1936) Ailesinin maddî imkânsızlığı sebebiyle Mülkiye Mektebi’ni bırakarak parasız yatılı Halkalı Ziraat Mektebi’nden baytar olarak mezun oldu.  İlk şiiri 1895 yılında yayımlandı: ‘Kur’ân’a Hitap’ Mezun olduğu okulda öğretmen olarak vazife gördü. Bir müddet sonra üniversite hocalığına tayin edildi. Yurtdışında görev yaptı. Millî Mücadele hareketine destek verdi. Ankara Hükümeti’nin kurulmasından sonra Burdur Milletvekili olarak görevlendirildi.  Sakarya Zaferi’nden sonra İstanbul’a geldi ise de aldığı dâvet üzerine Mısır’a gitti. Vefatından kısa bir süre önce İstanbul’a döndü. En mühim eserleri: İstiklal Marşı, Çanakkale Şehitleri isimli şiirleri ve Safahat isimli kitabıdır.

Mehmet Dülger: (İstanbul 1940) Cenevre Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nden Yüksek Mimar olarak mezun oldu. Devlet Planlama Teşkilatı’nda uzman olarak çalıştı. 22. Dönem Antalya milletvekilliği ve Dışişleri Komisyonu Başkanlığı yaptı.

Mehmet Kaplan: (Eskişehir 1915-İstanbul1986) Edebiyat Tarihçisi Profesör. Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü ile birlikte, felsefe, psikoloji ve sosyoloji derslerine de devam etti. Almanya, İngiltere ve Fransa’da bulundu, dil öğrendi. Erzurum’da Edebiyat Fakültesi dekanlığı yaptı. Eserlerinden bazıları: Eşrefoğlu Rûmî, Emir Sultan, Nâmık Kemal, Şiir Tahlilleri, Tevfik Fikret ve Şiirleri, Hikâye Tahlilleri, Türk Edebiyatı Üzerinde Araştırmalar, Nesillerin Ruhu ve Türk Milletinin Kültürel Değerleri.

Mehmet Turgut: Sümerbank bursu ile İstanbul Teknik Üniversitesi’nden Makine Yüksek Mühendisi olarak mezun oldu. Mecburi hizmetini tamamladıktan sonra kendi işini kurdu. 1961 yılında Adalet Partisi’nin kurucuları arasında yer aldı, genel başkan yardımcısı oldu. Afyon ve Bursa’dan seçilerek 4 dönem milletvekilliği, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı ile iki dönem Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı yaptı. Eserlerinden bazıları: Dostluğa Dair, Türkiye’nin Geleceği, Siyasetten Portreler, Geleceğin Güçlü Türkiye’si.

Mektuplardan Gelen Ses: Sâmiha Ayverdi Hanımefendi’nin, torunları Sinan Uluant ve Gülşah Akçal’a yazdığı mektuplar, 1985 yılında yayınlandı. İkinci Baskısı 2010 yılında yapıldı. Sâdece torunlarına değil, kâmil insan olmasını arzu ettiği bütün gençlere hitap eden bir açık mektup gibidir. Üslûbu, seviyesi ve muhtevası ile muhteşemdir. Bir cümlesi yeter: ‘Bir meseleyi en makul şekilde muhakeme edip, en isâbetlikarârı vermeye çalış. Bir de, soğukkanlı, cesur ve metin insanların her tuttukları işte muvaffak olduklarını unutma.  (…) Mühim olan,  maruz kaldığımız müşkül bir vaziyet karşısında gereken tedbirleri almamızdır. Hem de gecikmeden, zamanında. Zira vaktinde yapılmayan müdahale, beklenen faydayı teminden uzak kalır.’

Misyonerlik Karşısında Türkiye: Türkiye’nin önde gelen  mutasavvıf ve mütefekkir müelliflerinden Sâmiha Ayverdi’nin bu eseri, 1959 yılında yayınlandı. Türkiye Millî Kültür Vakfı tarafından taltif edildi.

Raymond Kern: Yazdığı mektuplardan İsviçre’nin Lozan şehrinde ikamet ettiğini anladığımız fakat biyografisine ulaşamadığım misyoner şahıs.

Muaviye: (Mekke 603-Şam 680) Başlangıçta İslâmiyet’e savaş açanlarla birlikte hareket etti. 630 yılında babası ile birlikte Müslüman oldu. Peygamber Efendimizin övgülerini kazandı. Şam Valisi iken Hz. Ali’ye karşı savaşa girişti. Hile ile galip geldi. İslâm Devleti 2 parçaya ayrıldı. Emevi Devleti’ni kurdu. Oğlu Yezid ise, Hz. Ali’nin oğlu, Peygamber Efendimizin sevgili torunu Hz. Hüseyin’i Kerbelâ’da katletti. Emevi Devleti Türklerin desteğini alan Abbasiler tarafından 750 yılında tarih sahnesinden silindi. Muaviye tartışmalı bir şahsiyettir. Muhteşem bir devlet başkanı olduğunu iddia edenler olduğu gibi, O’na ‘Hazret-i Muaviye’ denilmesinin bile şirk olduğunu söyleyenler de vardır. Doğrusunu Allah (cc) bilir.

Mustafa Tahralı: (Konya 1943-) Ankara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi mezunu, profesör, yazar, şâir, İslâmî Türk edebiyatı tarihçisi ve mutasavvıftır. İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü’nde ve Marmara Üniversitesi İlâhiyat Fakültesi’nde öğretim üyesi olarak vazife gördü. Meslektaşlarıyla birlikte telif ettikleri ders kitapları vardır.

Nihad Sâmi Banarlı: (İstanbul 1907-İstanbul 1974) İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun oldu. Liselerde edebiyat Öğretmenliği yaptı. 1957 yılında Yüksek Öğretmen Okulu Müdürlüğü’ne tâyin edildi. 1969’da emekli oldu. Emin Bayraktaroğlu müstear ismi ile yazılar yazdı. Eserlerinden bâzıları: Liseler için edebiyat ders kitapları, Türkçenin Sırları, Resimli Türk Edebiyatı Târihi, Yahya Kemal Hakkında kitaplar, Edebî Bilgiler.

Orhan Okay: (İstanbul 1931-İstanbul 2017) İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü’nden mezun oldu. 1963’te Dr. 1975’te Doç. 1988’de Prof. unvanına hak kazandı. Erzurum ve Sakarya üniversitelerinde görev yaptıktan sonra 1996’da emekli oldu. Eserlerinden bâzıları: Sanat ve Hayat, Necip Fâzıl, Edebiyat ve Sanat Yazıları, Mehmet Âkif, Bir Başka İstanbul.

Özden Tahralı: Sâmiha Ayverdi'nin talebelerinden. Profesör Dr. Necati Tahralı'nın eşi.

Sabahattin Zaim:(Makedonya’da İştip şehri 1926-İstanbul 2007) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu. 6 yıl kaymakamlık yaptıktan sonra 1953 yılında İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nde akademik hayata geçti. Burada Prof. Unvanı aldı. 1998 yılında emekli oldu. Eserlerindenbâzıları: Hayatım ve Türkiye, Türkiye’nin 20. Yüzyılı, Türk Dünyasının Yeniden Yapılanması ve Bir Ömrün Hikâyesi.

Sadettin Evrim: Hakkında bilgi bulanamadı.

Safiye Erol: (Edirne 1902-İstanbul 1964) Lise ve üniversiteyi Almanya’da okudu. Dr. unvanı ile Türkiye’ye döndü. Tanınmış bayan romancılarımızdandır. Eserlerinden bazıları: Kadıköyü’nün Romanı, Ülker Fırtınası, Ken’an Rıfâî ve 20. Asrın Işığında Müslümanlık, Çölde Biten Rahmet Ağacı.

Sofi Huri: (Halep 1897-Atina 1983) Gaziantep Amerikan Kolejinden mezun oldu. Yazar ve kitap mütercimidir. Arap-Hıristiyan bir ailenin evlâdı olarak dünyaya geldi. Mevlânâ’ya hayranlığı sebebiyle Müslüman oldu. İyi derecede Türkçe, Arapça, Ermenice, Yunanca, Lâtince, Fransızca ve İngilizce biliyordu. Eserlerinden bâzıları: *Râbia’t-ülAdeviye, *Hz. İsa’nın Hayatı, Kitab-ı Mükaddes’ten Hikâyelerİman Kurtuluş Yolu, Eğitimin Gayeleri.

Süheyl Ünver: İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi’nden mezun oldu. Hekim, sanat ve tıp târihçisi, muharrir, hat, tezhip ve minyatür sanatkârıdır. 1939’da Prof. unvanını aldı. Arapça, Farsça, Fransızca biliyor, ney üflüyorve sanatın her dalıylailgileniyordu. Eserlerindenbâzıları: Sanayi Hıfzısıhhası, Uygur Hekimliği,İbniSînâ’nın Türklüğü, Selçuklular Tâbâbeti, Kapılarda Türk Tezyinatı Örnekleri,İnce Oyma Sanatı, İstanbul Risâleleri.

Şefik Can: (Erzurum 1910-İstanbul 2005 / Konya’da toprağa verildi.) Edebiyat araştırmacısı, mutasavvıf ve Mevlânâ uzmanıdır. Askerî okullarda öğretmenlik yaptı. Eserlerinden bâzıları: Mevlânâ ve Eflâtun, Klasik Yunan Mitolojisi, Dîvân-ı Kebir / Seçmeler,Mesnevî Hikâyeleri.

Şekip Tunç: (Tam adı Mustafa Şekip Tunç’tur) (İstanbul 1886-İstanbul 1958) Psikolog, Felsefeci ve Muharrir. Eski adı Mülkiye Mektebi olan Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi mezunudur. PeyâmiSafâ’nın Türk Düşüncesi ve Turgut Atasoy’un İstanbul isimli dergilerinde yazdı.

Taha Akyol:(Yozgat 1946-) İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. Yankı Dergisi’nde, Tercüman, Meydan, Milliyet, Hürriyet ve Karar gazetelerinde köşe yazıları yazdı. Eserlerinden bâzıları: Atatürk’ün İhtilal Hukuku, Ortak Acı, Ama Hangi Atatürk, Medine’den Lozan’a, Mezhep ve Devlet, Hayat Yolunda.

Tahsin Banguoğlu: (Drama 1904-İstanbul 1989)İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi’nden mezun oldu. Almanya’da Dr. Ankara Üniversitesi Dil-Târih ve Coğrafya Fakültesi’nden Prof. Unvanı aldı. Milletvekili seçildi, Millî Eğitim Bakanı oldu. Londra Üniversitesi’nde Türk Dilleri dersi okuttu. 1961’de Edirne’den senatör seçildi, Türk Dil Kurumu başkanlığı yaptı. Eserlerinden bâzıları:Ana Hatlarıyla Türk Grameri, Dil Bahisleri, Türkçenin Grameri, Kendimize Geleceğiz.

Tasvir-i Efkâr: 1862’de Şinasi tarafından yayımlanmaya başlanan gazete. O, Fransa’ya gidince Nâmık Kemal, O da Avrupa’ya gidince RecâizâdeMahmud Ekrem tarafından yayımladı. Mayıs 1910’dansonra‘Yeni Tasvir-i Efkâr’ adı ile Ebüzziya Tevfik tarafından devam ettirildi. Ebüzziya Tevfik, Malta’ya sürgün edilince gazete kapandı. Gazete, sâhip ve isim değiştirerek 1949’a kadar yayına devam etti.

Tekin Erer: (Artvin 1921-İstanbul 1997) İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi’nden mezun oldu. Şâir, gazeteci yazar ve siyâset adamıdır. Zafer, Adalet, Son Havadis gazetelerinde yazdı. Adalet Partisi’nden milletvekili seçildi. Eserlerinden bâzıları: Altın Pınar, Yaşamak ve Ölmek, BasındaKavgalar, Yasakçılar, Kürtçülük Meselesi.

Tevfik İleri: (Rize 1911-Ankara 1961) O zamanki adı Mühendis Mektebi olan İstanbul Teknik Üniversitesi’nden Makine Yüksek Mühendisi olarak mezun oldu. Talebelik yıllarında cemiyet Başkanlığı, Millî Türk Talebe Birliği Başkanlığı yaptı. Milliyetçi Türk Gençliğinin önderi idi. 1950’de Demokrat Parti’den Samsun Milletvekili seçildi. Devlet, Millî Eğitim, Ulaştırma ve Bayındırlık Bakanlığı yaptı. Vekilliği 27 Mayıs 1960 Hükümet Darbesiyle sona erdi. Yassıada’da yargılandı, işkence gördü. İdâmcezâsna mahkûm edildi, cezâsı müebbet hapse çevrildi. Ankara’da tedâvi görmekte olduğu hastanede vefat etti. 

Timur Kocaoğlu: (İstanbul-1947-) Buhara Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Osman Kocaoğlu’nun oğludur. İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümünden mezun oldu. Yurt dışında Yüksek lisans, master ve doktor dereceleri, Koç Üniversitesi’nde Prof. unvânı aldı. Eserlerinden bâzıları: Binbir Bilmece, Sevgi Sözleri, Türkistan’da Yenilik Hareketleri ve İhtilâller 1900-1924

Türkiye’nin Düzeni: Doğan Avcıoğlu tarafından 1958’de yayımladı. Çok tenkit edildi.Türkiiye’nin gerçekleriyle bağdaşmayan ‘Kemalist Sosyalizm’ düşüncesini yerleştirmeye çalışıyordu. Tuttaramayacağını anlayınca, siyâsetten de yayıncılıktan da çekildi.

Ulvi Erguner: (İstanbul 1924-İstanbul 1975) Ney sanatkârıdır.Tanınmış Neyzen Süleyman Erguner’in oğludur. Kara Harp Okulu’ndan mezun oldu. Yarbay rütbesinde iken kendi isteğiyle emekli olup İstanbul Radyosu’nda Türk Mûsıkîsi Şube Müdürlüğü görevini üstlendi. Koro yöneticisi olarak yurt içinde ve dışında başarılı konserler verdi. Neyzen Süleyman ve Neyzen Kutsi Erguner kardeşlerin babasıdır.

Yavuz Bülent Bâkiler: (Sivas 1936-) Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden mezun oldu.Şâir, edip ve hatiptir. Bir süre Avukatlık, gazetelerde köşe yazarlığı, TRT’de programlar ve Kültür Bakanlığı Müsteşar Yardımcılığı yaptı. Başbakanlık Danışmanlığından emekli oldu. Şiir, hâtıra, gezi yazısı, biyografi, Türkçe ile fikir yazıları konusunda 25 adet kitabı yayınlandı. Eserlerinden bâzıları: Avrupa’da Türk İzleri, Serdengeçti, Unutamadıklarım, Azerbaycan Yüreğimde Bir Şahdamardır, Üsküp’tan Kosova’ya, Harman, Sözün Doğrusu.

Yılmaz Öztuna: (İstanbul 1930-Ankara 2012) Târihçi, müzikolog, milletvekili, gazeteci ve yazar. Paris Üniversitesi Siyâsî İlimler Enstitüsü ve Sorbon Üniversitesi Fransa Medeniyeti Bölümü’nde okudu. 13 yaşında iken ilk makalesi, 15 yaşında iken ilk kitabı yayınlandı. Hayat Mecmuâsı, Tercüman, Son Havadis, Türkiye ve Dünya gazetelerinde yazdı. Adalet Partisi’nden milletvekili seçildi. Nevzat Atlığ ile birlikte Klasik Türk Mûsıkîsi Korosunun kuruluşunu gerçekleştirdi. Eserlerinden bâzıları: 1402 Ankara Muharebesi, Türk Mûsıkîsi Lügati, Türkiye Târihi, Türk Bestecileri Ansiklopedisi, *Bir Darbenin Anatomisi, *Tarih Sohbetleri, *Tarih ve Politika Ansiklopedisi, Devletler ve Hânedânlar

(BİTTİ)