IMG-LOGO

Azerbaycan Halk Cumhuriyeti 102 yaşında!

5/29/2020 -
IMG

Azerbaycan Halk Cumhuriyeti’nin 102. yılı

Şubat 1917’de, Rusya’da monarşik rejim devrildi. Daha sonra 14 Şubat 1918’de Güney Kafkasya’nın en üst yönetim organı olan Transkafkasya Parlamentosu Tiflis’te kuruldu. Müslüman grubun kurucu meclisi seçimlerinde, 44 milletvekili Azerbaycan’ı ve tüm Güney Kafkasya’da yaşayan bir milyondan fazla Türk-Müslüman seçmeni temsil etti. Transkafkasya Parlamentosunun en tutarlı üyeleri Azerbaycan’ın temsilcileriydi. 9 Nisan 1918’de Transkafkasya Parlamentosunun Kafkasya’nın bağımsızlığını ilan etmesi ve Birleşik Transkafkasya Cumhuriyeti’nin kurulması talep edildi. Ancak Transkafkasya Cumhuriyeti’nin kurulması için somut adımlar atılamadı. Unutmamak gerekir ki, 1918 yılı Ermeni ve Bolşeviklerin Türk varlığı üzerindeki baskılarının yoğun olduğu bir dönemdi.

Azerbaycan doğuda ilk demokratik cumhuriyeti kurdu

27 Mayıs 1918’de Müslüman grubunun üyeleri, Transkafkasya Müslüman Konseyinin içinde ayrı bir toplantı yaptı ve Azerbaycan’ın bağımsızlığını ilan etmeye karar verdi. Bu amaçla, Transkafkasya Müslüman Konseyi kendisini Azerbaycan Ulusal Konseyi, daha doğrusu Azerbaycan Parlamentosu ilan etti. Bununla beraber aslında Azerbaycan tarihinde ilk parlamento oluşturuldu ve ilk parlamenter cumhuriyetin temeli atıldı. Bu toplantıda Milli Şura başkanı ve heyeti seçildi. Mehmed Emin Resulzade Milli Şura başkanı oldu. Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti’nin kurucusu olmakla beraber ilk cumhurbaşkanıdır. 28 Mayıs’ta Hasan Bey Agayev başkanlığında Azerbaycan Milli Şurası tarihi oturumunu gerçekleştirdi. Toplantıya katılan Hasan Bey Agayev, Mustafa Mahmudov , Fetali Han Hoyski, Halil Bey Hasmemmedov, Nesib Bey Yusufbeyli, Mir Hidayet Seyidov, Neriman Bey Nerimanbeyov, Heybet Kulu Memmedbeyov, Mehdi Bey Hajinski, Ali Asker Bey Mahmudbeyov, Aslan Bey Gardaşov, Sultan Mecid Ganizade, Ekber Ağa Şeyhülislamov, Mehdi Bey Hacıbababeyov, Memmed Yusuf Caferov, Hudadat Bey Melik-Aslanov, Rahim Bey Vekilov, Hamid Bey Şahtahtinski, Feridun Bey Köçerlinski, Camo Bey Hacınski, Şefi Bey Rüstembeyov, Hüsrev Paşa Bey Sultanov, Cafer Ahundov, Muhammed Muharremov, Cevad Melik-Yeqanov ve Hacı Molla Salim Ahundzade Azerbaycan “Bağımsızlık Bildirgesi”ni kabul etti. Böylece Müslüman dünyasında ilk modern ve demokratik cumhuriyet oluşturuldu.
Daha önce 1913’te Batı Trakya’da ve 1917’de Kırım’da cumhuriyet girişimleri olsa da, Azerbaycan Demokratik Cumhuriyeti, devlet yapılanması ve daha uzun ömürlü olması sebebiyle öne çıkmıştır.

Kutlamalara korona virüsü yasağı

Korona virüsü sebebiyle polis kutlamalar sırasında tedbirlere ve sosyal mesafe kurallarına uyulmasını talep etti. Milli Meclis Cumhuriyet Günü sebebiyle Mehmed Emin Resulzade’nin Novhanı kentindeki abidesini ziyaret etti. AXCP 28 Mayıs gününü ”en büyük bayram” olarak adlandırırken, Musavat Partisi üyeleri ellerinde Azerbaycan bayrakları ve Resulzade fotoğraflarıyla abideye geldiler. Arif Hacılı ”Biz bu bayramın Azerbaycan Hava Kuvvetlerine ait uçaklarla kutlanmasını teklif etmiştik. Maalesef, teklifimiz kabul edilmedi ve bugün bayram neredeyse kutlanılamadı” dedi.

Türkiye’den anlamlı mesaj

İstanbul’un önemli simgelerinden olan 15 Temmuz Şehitler, Fatih Sultan Mehmet ve Yavuz Sultan Selim köprüleri ile Galata Kulesi, Cumhuriyet Bayramı sebebiyle Azerbaycan bayrağının renklerine büründü. Hilal Ülkü Şahin ve Nuray Türksoy (Alıntı: Milli Düşünce Merkezi)